Môn lý luận cơ bản
Triết học
2. Vấn đề giai cấp và đấu tranh giai cấp. Liên hệ với cuộc đấu tranh giai
cấp ở nước ta hiện nay.
Câu 4 : Học thuyết Mác xít về đấu tranh giai cấp. Đấu tranh giai cấp
trong thời kỳ quá độ lên CNXH và vận dụng để phân tích những khuynh hướng
sai lầm cực đoan trong việc nhận thức và vận dụng học thuyết Mác xít, về đấu
tranh giai cấp và để phân tích phương hướng đổi mới sau đây của Đảng ta : “Nội
dung chủ yếu của đấu tranh giai cấp hiện nay là thực hiện thắng lợi CNH-
HĐH theo định hướng XHCN, khắc phục tình trạng nước nghèo kém phát
triển thực hiện công bằng xã hội chống áp bức bất công, đấu tranh ngăn chặn
khắc phục những tư tưởng, hành động, tiêu cực sai trái, đấu tranh làm thất
bại mọi âm mưu chống phá của các thế lực thù địch, bảo vệ độc lập, dân tộc,
xây dựng đối với nước ta thành nước XHCN phồn vinh, nhân dân hạnh phúc”
Trả lời
Trong xã hội có giai cấp, đấu tranh giai cấp là một trong những động lực
quan trọng của sự phát triển xã hội. Việc đấu tranh giai cấp diễn ra trên nhiều
với hình thức, nội dung khác nhau và ngày nay, trong công cuộc xây dựng đất
nước, Đảng ta đã xác định : “Nội dung chủ yếu của đấu tranh giai cấp hiện
nay là thực hiện thắng lợi CNH-HĐH theo định hướng XHCN, khắc phục tình
trạng nước nghèo kém phát triển thực hiện công bằng xã hội chống áp bức bất
công, đấu tranh ngăn chặn khắc phục những tư tưởng, hành động, tiêu cực
sai trái, đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu chống phá của các thế lực thù
địch, bảo vệ độc lập, dân tộc, xây dựng đối với nước ta thành nước XHCN
phồn vinh, nhân dân hạnh phúc”.
Trên cơ sở vận dụng học thuyết Mác xít về đấu tranh giai cấp chúng ta sẽ
làm rõ luận điểm trên của Đảng về đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ lên
CNXH.
Trong xã hội có giai cấp, sự hình thành giai cấp cũng là sự hình thành các
lợi ích giai cấp khác nhau. Lợi ích giai cấp không phải do ý thức giai cấp quyết
định mà do địa vị kinh tế - xã hội của giai cấp đó tạo nên một cách khách quan

mình. Cho nên mục tiêu đấu tranh giai cấp là giải quyết lợi ích kinh tế. Nếu
không giải quyết được lợi ích kinh tế thì quyền lực chính trị dần dần sẽ mất đi.
Khi nghiên cứu phép biện chứng duy vật, nghiên cứu quy luật mâu thuẫn ta
thấy rằng mâu thuẫn nói chung là nguồn gốc, động lực cho sự phát triển. Nói
cách khác, động lực phát triển của xã hội nằm ngay trong chính phương thức SX
với việc giải quyết giữa mâu thuẫn giữa LLSX và QHSX. Về mặt xã hội, mâu
thuẫn này là mâu thuẫn giai cấp giữa một bên là giai cấp cách mạng, tiến bộ đại
diện cho lực lượng SX tiến bộ, phát triển và một bên là giai cấp thống trị, phản
động đại diện cho QHSX lạc hậu đang kìm hãm sự phát triển của lực lượng sản
xuất. Trong các XH có giai cấp đối kháng, do được giai cấp thống trị – đại diện
cho QHSX đó bảo vệ bằng mọi sức mạnh, đặc biệt là bạo lực có tổ chức, QHSX
không tự động nhường chổ cho QHSX mới. Vì vậy, muốn thay thế QHSX cũ
bằng QHSX mới phải tiến hành đấu tranh giai cấp và cách mạng XH Với ý
nghĩa đó, đấu tranh giai cấp là động lực thúc đẩy xã hội phát triển, đồng thời là
cũng là phương thức giải quyết mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất và quan hệ
SX. Đấu tranh giai cấp trong các XH có giai cấp còn cải tạo bản thân các giai
cấp cách mạng và quần chúng lao động nhằm gột rữa cho họ tinh thần nô lệ và
những tập quán xấu do chế độ người bóc lột, áp bức người sinh ra.
Tuy nhiên, trong XH có giai cấp thì đấu tranh giai cấp không phải là động
lực duy nhất để thúc đẩy xã hội phát triển, mặc dù nó là động lực vô cùng quan
trọng, là “đòn bẩy vĩ đại của cuộc cách mạng hiện đại”. Ngoài đấu tranh giai cấp
ra còn nhiều động lực khác như : đạo đức, tư tưởng, văn hóa, giáo dục, vị trí, vai
trò của mỗi động lực có khác nhau và tùy thuộc vào sự phát triển kinh tế xã hội.
Nhận thức rõ điều nay, chúng ta sẽ tránh được tư tưởng tuyệt đối hóa đấu tranh
giai cấp, tránh quy mọi biểu hiện đời sống XH bằng đấu tranh giai cấp và cũng
không có tư tưởng điều hoà giai cấp, thỏa hiệp giai cấp đi đến ohủ nhận giai cấp.
2
Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, nước ta và các nước xã hội chủ
nghĩa nói chung phải nhận thức rõ tính tất yếu của cuộc đấu tranh giai cấp. Đó
là khi giai cấp vô sản giành được chính quyền nhưng chỉ mới thắng giai cấp tư

sự phát triển của các giai cấp trong sự nghiệp xây dựng đất nước, bảo vệ Tổ
quốc dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước không còn như
trước đây. Ngày nay, mối quan hệ giữa các giai cấp, các tầng lớp chủ yếu là mối
quan hệ hợp tác và đấu tranh trong nội bộ nhân dân, đoàn kết và hợp tác lâu dài
trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc dưới sự lãnh đạo của Đảng. Lợi ích
giai cấp công nhân thống nhất với lợi ích toàn dân tộc trong mục tiêu chung là
độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, vì “dân giàu, nước mạnh, xã hội
công bằng, dân chủ, văn minh”. Cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh giữa hai con
đường xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa gắn liền với cuộc đấu tranh bảo vệ
độc lập dân tộc, chống áp bức bất công, chống bóc lột, chống nghèo nàn lạc hậu,
khắc phục tình trạng nước nghèo, kém phát triển. Vì vậy, trong báo cáo chính trị
Đại hội IX của Đảng khẳng định :”Nội dung chủ yếu của đấu tranh giai cấp
3
trong giai đoạn hiện nay ở nước ta là thực hiện thắng lợi sự nghiệp công
nghiệp hóa, hiện đại hóa theo định hướng xã hội chủ nghĩa, khắc phục tình
trạng nước nghèo, kém phát triển; thực hiện công bằng xã hội, chống áp bức,
bất công; đấu tranh ngăn chặn và khắc phục những tư tưởng và hành động
tiêu cực, sai trái; đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hành động chống phá
của các thế lực thù địch; bảo vệ độc lập dân tộc, xây dựng nước ta thành một
nước xã hội chủ nghĩa phồn vinh, nhân dân hạnh phúc”.
Như chúng ta đã biết, đấu tranh giai cấp bắt nguồn từ đối kháng về lợi ích
kinh tế. Chính vì vậy, nội dung quan trọng hàng đầu của đấu tranh giai cấp ở
nước ta hiện nay là cuộc đấu tranh chống nghèo nàn, lạc hậu, chống nguy cơ tụt
hậu về kinh tế. Cương lĩnh xây dựng đất nước đã viết “Để thực hiện mục tiêu
dân giàu, nước mạnh theo con đường xã hội chủ nghĩa, điều quan trọng nhất là
phải cải biến căn bản tình trạng kinh tế xã hội kém phát triển, chiến thắng những
lực lượng cản trở việc thực hiện mục tiêu đó, trước hết là của các thế lực thù
địch chống độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội”. Như vậy, để thực hiện mục
tiêu trên phải cải biến tình trạng kinh tế kém phát triển mà con đường chủ yếu là
thực hiện thành công sự nghiệp CNH-HĐH đất nước. Chỉ với con đường CNH-

quan điểm “Việt Nam muốn là bạn với các nước và các dân tộc trên thế giới”,
với tinh thần đa phương hóa, đa dạng hóa trong quan hệ quốc tế nhưng phải đảm
bảo giữ vững độc lập chủ quyền quốc gia với tinh thần độc lập dân tộc và tự lực
tự cường. Đó là sách lược mềm dẻo mà Đảng ta đã vận dụng thành công trong
cuộc đổi mới. Để nội dung đấu tranh giai cấp mới có hiệu quả, ta cũng phải vận
dụng hình thức mới, phù hợp đó là đấu tranh kinh tế, đấu tranh chính trị, đấu
tranh tư tưởng, các hình thức đó biểu hiện đa dạng trong đời sống xã hội, là quá
trình gắn bó mật thiết với nhau.
Tóm lại, đấu tranh giai cấp là qui luật chung thúc đẩy sự vận động và phát
triển của xã hội có giai cấp. Việc hiểu và vận dụng đúng quy luật trong công
cuộc đổi mới và xây dựng đất nước sẽ là điều kiện để đảm bảo sự thành công
của chúng ta trên con đường xây dựng một nước Việt Nam XHCN phồn vinh,
hạnh phúc
5