MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Mục lục
Mở đầu

1
MỞ ĐẦU

1- Tính cấp thiết của đề tài
Trong hoạt động của chính quyền địa phương, vấn đề nổi lên bức xúc
hiện nay là tổ chức và hoạt động của chính quyền cấp xã. Đây là cấp gần dân
nhất, là nơi trực tiếp đưa các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước
vào cuộc sống.
Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: "Nền tảng của mọi công
tác là cấp xã [42, tr. 456] và cấp xã là gần gũi dân nhất, là nền tảng của hành chính
- cấp xã làm được việc thì mọi công việc đều xong xuôi [43, tr. 372].
Trong những năm gần đây, chính quyền cấp xã cả nước đã có những
mặt tiến bộ rõ nét, có sự chuyển biến rõ rệt, nhất là sự chuyển biến cả về tổ
chức và hoạt động về nhận thức, tư duy, phong cách lãnh đạo quản lý không
còn thụ động hành chính như trước. Tuy vậy, so với yêu cầu cải tiến nền hành
chính nhà nước thì tổ chức và hoạt động của chính quyền cấp xã còn bộc lộ
nhiều yếu kém, khiếm khuyết, thậm chí có nhiều khuyết điểm nghiêm trọng.
Mặt khác, so với tiến trình đổi mới tổ chức hoạt động của bộ máy nhà nước
nói chung thì quá trình đổi mới ở chính quyền cấp xã là quá chậm. Hơn nữa,
do quản lý của cấp trên còn có mặt lỏng lẻo, thiếu sâu sát và kém kiên quyết
nên ở không ít nơi, một bộ phận không nhỏ cán bộ chính quyền cấp xã đã
thoái hoá biến chất, trở thành tầng lớp đặc quyền đặc lợi, quan liêu tham
nhũng, sa đoạ về lối sống. Đó là hồi chuông báo động về tình hình đáng lo
ngại đối với chính quyền cấp xã.

trên cơ sở phân tích thực trạng và những bất cập trong tổ chức và hoạt động
của chính quyền cấp xã ở địa phương, nêu ra phương hướng, giải pháp đổi
mới tổ chức, hoạt động của chính quyền cấp xã ở Hậu Giang.
- Nhiệm vụ của luận văn
+ Phân tích cơ sở lý luận về tổ chức và hoạt động của chính quyền cấp
xã. Vị trí vai trò chính quyền cấp xã, tổ chức và hoạt động của chính quyền cấp xã.

2


+ Phân tích thực trạng tổ chức, hoạt động của chính quyền cấp xã ở tỉnh
Hậu Giang, qua đó nêu ra những vấn đề tồn tại cần khắc phục.
+ Đưa ra những giải pháp đổi mới tổ chức hoạt động của chính quyền
cấp xã trong điều kiện cải cách hành chính.
4- Phạm vi nghiên cứu của luận văn
- Đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền cấp xã (xã, phường,
thị trấn) là đề tài rộng được đề cập dưới nhiều góc độ khác nhau, luận văn chỉ
đi sâu nghiên cứu một số vấn đề lý luận có liên quan đến chính quyền cấp xã
và được minh chứng bằng thực tiễn tỉnh Hậu Giang.
- Giới hạn thời gian nghiên cứu của luận văn từ khi tái lập tỉnh Hậu
Giang (năm 2004) đến nay.
5- Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
- Luận văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ
nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng và Nhà nước
ta về lý luận Nhà nước - pháp luật nói chung và chính quyền cấp xã nói riêng.
- Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu của triết học Mác - Lênin,
kết hợp các phương pháp lịch sử - cụ thể; phân tích tổng hợp, điều tra xã hội
học...
6- Đóng góp mới của luận văn:
- Luận văn góp phần làm rõ hơn cơ sở lý luận và thực tiễn về tổ chức,

1.2. Cơ sở pháp lý về tổ chức và hoạt động của chính quyền cấp xã
1.2.1. Cơ sở pháp lý về tổ chức và hoạt động của HĐND
1.2.1.1. Tổ chức HĐND cấp xã
1.2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND cấp xã
1.2.2. Cơ sở pháp lý về tổ chức, hoạt động của UBND
1.2.2.1. Tổ chức của UBND cấp xã
1.2.2.2. Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của UBND cấp xã

4


1.3. Đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền cấp xã trong
điều kiện cải cách hành chính nhà nước - yêu cầu cấp bách hiện nay
1.3.1. Khái niệm, đặc điểm và nội dung cải cách hành chính
1.3.1.1. Khái niệm, đặc điểm cải cách hành chính
1.3.1.2. Nội dung cải cách hành chính
1.3.2. Yêu cầu khách quan của việc đổi mới tổ chức, hoạt động chính
quyền cấp xã trong điều kiện cải cách hành chính nhà nước
1.3.2.1. Yêu cầu mục tiêu của cải cách hành chính nhà nước
1.3.2.2. Yêu cầu hoàn thiện chính quyền cấp xã hiện nay nhằm khắc
phục những bất cập của chính quyền cấp xã và đáp ứng công cuộc cải cách
hành chính nói riêng và sự nghiệp đổi mới nói chung
1.3.2.3. Yêu cầu hội nhập quốc tế
Tiểu kết chương 1

5


Chương 2
THỰC TRẠNG TỔ CHỨC, HOẠT ĐỘNG

3.1.3. Quan điểm nhận thức mới về cán bộ xã, phường, thị trấn và
chế độ chính sách đối với cán bộ xã, phường, thị trấn
3.2. Phương hướng, giải pháp đổi mới tổ chức và hoạt động của
chính quyền cấp xã ở Hậu Giang
3.2.1. Xác định rõ chức năng nhiệm vụ của HĐND và UBND, bảo
đảm cho HĐND, UBND hoạt động có hiệu quả
3.2.2. Phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong tổ chức và hoạt
động của chính quyền cấp xã
3.2.3. Đổi mới công tác cán bộ đối với chính quyền cấp xã
3.2.3.1. Đổi mới công tác đào tạo bồi dưỡng cán bộ
3.2.3.2. Đổi mới chế độ tuyển chọn, sử dụng cán bộ
3.2.3.3. Đổi mới chính sách đối với cán bộ
3.2.3.4. Tăng cường công tác kiểm tra giám sát quản lý cán bộ
3.2.4. Củng cố mặt trận và các đoàn thể quần chúng, tăng cường
phối hợp giữa chính quyền với các tổ chức này

7


3.2.5. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và sự chỉ đạo của cấp trên
đối với chính quyền cấp xã
3.2.6. Xây dựng xóm thôn tự quản là vấn đề cần thiết trong đổi mới
tổ chức, hoạt động của chính quyền cấp xã
3.2.7. Tăng cường thanh tra, kiểm tra hoạt động của chính quyền cấp xã
3.2.8. Xây dựng cơ sở vật chất của chính quyền cấp xã
3.2.9. Đổi mới tổ chức, hoạt động của chính quyền cấp xã không thể tách
rời việc quản lý tốt hộ gia đình trong điều kiện của nền kinh tế thị trường
3.2.10. Xây dựng quy chế hoạt động một cách dân chủ và đưa hoạt
động vào quy chế, thông qua quy chế tạo thành nề nếp trong toàn bộ hoạt
động của chính quyền cấp xã