BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO
ðẠI HỌC ðÀ NẴNG
NGUYỄN THỊ HUÂN
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC LẬP DỰ TOÁN
HOẠT ðỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ
VÀ XÂY DỰNG ðẮK LẮK
Chuyên ngành: Kế toán
Mã số: 60.34.03.01
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN
ðà Nẵng - Năm 2016
Công trình ñược hoàn thành tại
ðẠI HỌC ðÀ NẴNG
Người hướng dẫn KH: PGS. TS HOÀNG TÙNG
Phản biện 1: TS. ðOÀN NGỌC PHI ANH
Phản biện 2: PGS. TS. TRỊNH VĂN SƠN
.
Luận văn ñã ñược bảo vệ trước Hội ñồng chấm Luận
văn tốt nghiệp Thạc sĩ Kế toán họp tại ðắk lắk vào ngày 17
tháng 9 năm 2016.
Ở góc ñộ học thuật, nhiều luận án trước ñây chỉ nói ñến kế
toán quản trị một cách chung chung, chưa ñi sâu vào thực trạng công
tác lập dự toán. Trong khi ñó, dự toán luôn là khâu ñầu tiên trong
quy trình quản lý của nhiều tổ chức. Từ thực tế ñó, việc nghiên cứu
2
thực trạng công tác lập dự toán hoạt ñộng tại Công ty cổ phần vật tư
và xây dựng ðắk Lắk có cả ý nghĩa thực tiễn lẫn khoa học. ðó cũng
chính là lý do tác giả chọn ñề tài “Hoàn thiện công tác lập dự toán
hoạt ñộng tại Công ty cổ phần vật tư và xây dựng ðắk Lắk” cho
Luận văn Thạc sỹ, nhằm hoàn thiện công tác lập dự toán hoạt ñộng
ñể góp phần nâng cao hiệu quả hoạt ñộng kinh doanh và năng lực
cạnh tranh của ñơn vị.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu của ñề tài là tìm hiểu thực trạng công tác
lập dự toán hoạt ñộng tại Công ty cổ phần vật tư và xây dựng ðắk
Lắk, từ ñó ñưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác lập dự
toán hoạt ñộng tại công ty
3. ðối tượng và phạm vi nghiên cứu
- ðối tượng nghiên cứu
- Phạm vi nghiên cứu
4. Phương pháp nghiên cứu
ðề tài sử dụng số liệu thứ cấp từ Công ty, kết hợp phỏng vấn
các cán bộ chuyên trách lập dự toán tại công ty và cán bộ tài chính ở
phòng kế toán, nhà quản trị. Ngoài ra ñề tài còn sử dụng phương
pháp so sánh, ñối chiếu, phân tích, tổng hợp nhằm ñánh giá công tác
lập dự toán hoạt ñộng tại công ty và rút ra kết luận.
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của ñê
- Về mặt cơ sở lý luận, luận văn ñã góp phần làm rõ cơ sơ lý
1.2. QUY TRÌNH LẬP DỰ TOÁN VÀ PHƯƠNG PHÁP LẬP DỰ
TOÁN
1.2.1. Quy trình lập dự toán
Quy trình lập dự toán gồm ba bước: chuẩn bị, soạn thảo và
theo dõi. Dưới ñây là quy trình quản lý dự toán tiêu biểu của tác giả
Stephen Brookson [6, tr 6]:
5
CHUẨN BỊ
SOẠN
THẢO
THEO DÕI
Xác ñịnh
mục tiêu
chung của
Công ty
Thu thập thông tin
chuẩn bị dự thảo
ngân sách lần ñầu
tiên
Phân tích sự
khác nhau giữa
kết quả thực tế
và dự toán
rút kinh nghiệm
Sơ ñồ 1.1. Quy trình lập dự toán
1.2.2. Các phương pháp lập dự toán
a. Phương pháp lập dự toán từ nhà quản trị cấp cao
b. Phương pháp lập dự toán kết hợp
6
c. Phương pháp lập dự toán từ cấp cơ sở
1.3. TRÌNH TỰ LẬP CÁC LOẠI DỰ TOÁN
1.3.1. Dự toán tiêu thụ
Dự toán tiêu thụ ñược lập dựa trên dự báo tiêu thụ. Dự toán
tiêu thụ bao gồm những thông tin về chủng loại, số lượng hàng bán,
giá bán và cơ cấu sản phẩm tiêu thụ.
Dự toán
doanh thu
=
Dự toán sản
phẩm tiêu thụ
X
ðơn giá bán
theo dự toán
Khi lập dự toán tiêu thụ cũng cần quan tâm ñến chính sách bán
hàng của doanh nghiệp ñể ước tính các dòng tiền thu vào liên quan
hoàn toàn khác nhau. Việc tập hợp chi phí và tính giá thành sản
phẩm và xác ñịnh kết quả thi công xây lắp riêng biệt nên. Do vậy,
sản phẩm xây lắp cần phải ñược lập dư toán.
Sản phẩm xây lắp thường cố ñịnh tại nơi sản xuất, còn các
ñiều kiện sản xuất (máy thi công, thiết bị vật tư, người lao ñộng…)
phải di chuyển theo ñịa ñiểm ñặt sản phẩm
Sản phẩm xây lắp thường sử dụng lâu dài, chịu ảnh hưởng của
môi trường sinh thái, cảnh quan. Sau khi hoàn thành sản phẩm xây
lắp rất khó thay ñổi
Sản phẩm xây lắp ñược tiêu thụ theo giá dự toán hoặc giá thỏa
thuận với chủ ñầu tư, do tính chất hàng hóa của sản phẩm xây lắp
không thể hiện rõ
1.4.2. ðặc ñiểm chi phí trong doanh nghiệp xây lắp
Ngoài những khoản mục chi phí thông thường như chi phí
nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất
chung… còn phát sinh thêm một số khoản mục chi phí như: chi phí
vận chuyển vật liệu, máy thi công ñến công trình, chi phí lán trại, chi
phí nhà thầu phụ, chi phí bảo hành công trình…
8
Trong chi phí xây dựng, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp như:
cát, ñá, xi măng, bê tông ñúc sẵn… thường chiếm tỷ trọng lớn và rất
ña dạng về chủng loại và kích cỡ. Trong ñó một số loại nguyên vật
liệu dễ bị hư hỏng, hao hụt tùy thuộc vào thời tiết như xi măng, cát
nên dễ ảnh hưởng ñến chi phí sản xuất. Do ñó, cần chú ý ñến biện
pháp bảo quản, kiểm soát nhằm tránh hư hỏng, mất mát.
Chi phí nhân công thường chiếm khoảng 15-20% tổng chi phí
sản xuất tùy theo từng công trình sử dụng nhiều lao ñộng tay nghề
cao hay thấp. Chi phí sử dụng máy thi công chiếm tỷ trọng cao hay
a. Dự toán doanh thu, lợi nhuận
Do ñặc ñiểm riêng có của doanh nghiệp xây dựng, doanh thu
ñược xác ñịnh một cách chắc chắn khi trúng thầu và doanh thu ñược
thực theo tiến ñộ hoặc những khoản ứng trước tương ứng với phần
công việc ñã hoàn thành của hợp ñồng. ðiều này ñòi hỏi cần thiết
phải lập dự toán thu tiền và chi tiết theo từng công trình, hạng mục
công trình. Phần này sẽ do phòng kế toán ñảm nhận nhằm phối hợp
10
tốt nhất các yếu tố sản xuất ñảm bảo cho quá trình thi công xây lắp
diễn ra một cách nhịp nhàng, thuận lợi.
Bảng 2.3. Kế hoạch doanh thu, lợi nhuận Công ty năm 2015.
TT
1
2
Chỉ tiêu
Giá trị sản lượng (tỷ ñồng)
Doanh thu sản xuất kinh doanh
(tỷ ñồng)
2014
Kế hoạch 2015
120
140
Công trình: ñường Xã Cư Êbur, Buôn Ma Thuột, ðắk
Lắk.
SH
MÃ
DG
HIỆU
AB1111
b1
1
Thành phần hao phí
a1
b1
1
c1
thi công
B-Nhân công
A-Vật liệu
B-Nhân công
Lu nền ñường ñạt
57.330 54.463,5
m3
cốt thép cống cũ
C-Máy thi công
AB.641
ñịnh
Dọn quang phạm vi
Phá vỡ kết cấu BT có
AA2221
ðơn vị
Máy ñào bánh xích
1,6m3
B-Nhân công
C-Máy thi công
m3
1,5
12.567 18.850,5
ca
0,171
57.330
2.841.55
7
37.264,5
485.906
………………………
….
(Nguồn: số liệu Công ty CP VT và XD ðắk Lắk)
+ Lập dự toán tổng hợp:
12
Bảng 2.5. Dự toán chi phí sản xuất
(Quý IV/2015)
Công trình: ñường Xã Cư Êbur, Buôn Ma Thuột, ðắk Lắk.
ðVT: ñồng
STT
Hạng mục
Ký
hiệu
Trong dự toán chi tiết
140.197.559
Chi phí trực
T
VL+CN+M+TT
2.473.534.803
VL
a1
1.226.309.143
CN
b1 x 3,333 x 1,0574 x
tiếp
1
Chi phí vật
liêu
2
Chi phí chung
C
5,5%xT
136.055.414
III
Thu
TL
(T+C)x6%
156.574.753
G
T+C+TL
nhập
chịu thuế tính
trước
Giá trị dự
2.766.153.970
Công ty nhấn mạnh ñến công tác kiểm tra, phát hiện những vấn ñề
còn hạn chế ñể tìm nguyên nhân khắc phục và tiến hành ñiều chỉnh,
bổ sung dự toán liên tục và kịp thời
Nhân tố con người góp phần quan trọng trong công tác lập dự
toán, với ñội ngũ nhân viên giàu kinh nghiệm, công tác lập dự toán
14
ñược giao trực tiếp cho những người ñược ñào ñạo chuyên sâu về
chuyên môn nghiệp vụ, am hiểu về chi phí ñịnh mức xây dựng kỹ
thuật, thiết kế bảng vẽ xây dựng công trình, hạng mục công trình,
góp phần nâng cao chất lượng và ñộ tin cậy của công tác lập dự toán.
2.3.2. Những hạn chế
Công tác lập kế hoạch hiện nay chưa ñược tổ chức cụ thể, rõ
ràng cho từng cấp quản lý. Công ty chỉ mới lập kế hoạch giá trị sản
lượng sản xuất của năm, các chỉ tiêu tài chính tổng hợp. Do vậy,
chưa có cơ sở ñể ñánh giá kết quả từng bộ phận phân quyền.
Việc khoán trọn thi công công trình cho các Xí nghiệp còn
nhiều bất cập, gây khó khăn cho quá trình kiểm soát chi phí. Công
tác lập kế hoạch chi phí thi công tại các Xí nghiệp chủ yếu dựa vào
ñịnh mức chi phí thi công, không tính ñến các khả năng làm chậm
tiến ñộ thi công, nguồn lực hạn chế của các Xí nghiệp, thời gian ñáp
ứng các yếu tố ñầu vào, thời gian chuẩn bị sản xuất. Kế hoạch ñược
lập chưa ñóng góp nhiều trong công tác ñánh giá hiệu quả hoạt ñộng
của các cá nhân, bộ phận và Công ty.
Phương pháp lập dự toán hiện tại của Công ty là phương pháp
từ trên xuống. Nhược ñiểm của phương pháp này là mang nặng tính
áp ñặt từ quản lý cấp cao xuống nên dễ tạo ra sự bất bình trong các
bộ phận của ñơn vị, chưa thu hút sự tham gia của nhà quản lý cấp
dưới và cá nhân ñể họ ñóng góp ý kiến. Các chỉ tiêu do nhà quản lý
nhân của sự biến ñộng ñể có giải pháp xử lý nhằm hạn chế những
biến ñộng ñó. Công ty cũng chưa tiến hành lập dự toán về khoản mục
chi phí quản lý doanh nghiệp phát sinh trong kỳ.
Tóm lại, quy trình lập dự toán hoạt ñộng tại Công ty cổ phần
vật tư và xây dựng ðắk Lắk chưa hoàn thiện và khoa học. ðiều này
sẽ gây ảnh hưởng rất lớn ñến chất lượng công tác lập dự toán hoạt
16
ñộng cũng như chất lượng nguồn thông tin cung cấp cho nhà quản trị
nhằm ñưa ra quyết ñịnh kịp thời và chính xác.
Kết luận Chương 2
17
CHƯƠNG 3
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC LẬP DỰ TOÁN HOẠT ðỘNG TẠI
CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ VÀ XÂY DỰNG
ðẮK LẮK
3.1. SỰ CẦN THIẾT PHẢI HOÀN THIỆN CÔNG TÁC LẬP DỰ
TOÁN HOẠT ðỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ VÀ
XÂY DỰNG ðẮK LẮK
Dự toán là một nội dung quan trọng của kế toán quản trị, là
công cụ quản lý hữu ích ñang ñược nhiều nhà quản lý nghiên cứu, sử
dụng nhằm giúp công việc ñược thuận lợi hơn. Nếu ñược xây dựng
một cách khoa học, sát với tình hình thực tế tại Công ty, dự toán hoạt
ñộng sẽ mang lại nhiều lợi ích và giúp nhà quản lý kiểm soát tốt chi
phí cũng như ñưa ra ñược các quyết ñịnh chiến lược ñúng ñắn. Qua
nghiên cứu và khảo sát tình hình thực tế cho thấy công tác lập dự
báo cáo tổng kết năm tùy theo từng loại dự toán cụ thể. Việc lập dự
toán theo quý sẽ giúp các chỉ tiêu trên báo cáo sát với thực tế, cung
cấp thông tin chi tiết cho nhà quản trị trong việc ra quyết ñịnh thời
kỳ, quyết ñịnh trong năm kế hoạch.
3.2.2. Hoàn thiện phương pháp lập dự toán
Việc lựa chọn mô hình lập dự toán phù hợp sẽ ảnh hưởng trực
tiếp ñến công tác lập dự toán và hiệu quả của dự toán trong hoạch
ñịnh và kiểm soát các hoạt ñộng của Công ty. Với quy mô hoạt ñộng
vừa, ít có sự phân cấp về quản lý, ñặc ñiểm sản xuất kinh doanh dựa
trên công tác ñấu thầu, hoạt ñộng xây lắp ở nhiều ñịa bàn khác
nhau…Tác giả ñề xuất với Ban Giám ñốc nên chuyển từ phương
pháp ấn ñịnh từ trên xuống thành lập dự toán theo phương pháp
thông tin phản hồi. Mô hình lập dự toán hoạt ñộng xuất phát từ người
tham gia trong các hoạt ñộng hàng ngày của ñơn vị lập dự toán do ñó
số liệu sẽ chính xác và thực tế hơn và khi các bộ phận lập dự toán
19
cho bộ phận mình sẽ phát huy hết vai trò trong việc thực hiện ñể
phấn ñấu hoàn thành kế hoạch ñề ra.
3.2.3. Hoàn thiện quy trình lập dự toán
Công ty cần hoàn thiện hơn quy trình lập dự toán hoạt ñộng tại
ñơn vị. Tại công ty cổ phần và vật tư xây dựng ðắk Lắk, quy trình
lập dự toán nên thực hiện theo ba giai ñoạn cụ thể như sau:
+ Giai ñoạn 1: Giai ñoạn chuẩn bị
+ Giai ñoạn 2: Giai ñoạn lập ngân sách.
+ Giai ñoạn 3: ðiều chỉnh dự toán
3.3 HOÀN THIỆN NỘI DUNG LẬP DỰ TOÁN HOẠT ðỘNG
TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ VÀ XÂY DỰNG ðẮK LẮK
ðể công tác lập dự toán hoạt ñộng thật sự hiệu quả, tác giả xin
hiện theo trình từ và nội dung cụ thể của các loại dự toán hoạt ñộng
như sau:
3.3.1. Dự toán doanh thu tiêu thụ
Dự toán doanh thu tiêu thụ gồm hai phần:
+ Phần 1: Dự toán khối lượng xây lắp hoàn thành và doanh thu
ghi nhận
+ Phần 2: Dự toán thu tiền
3.3.2. Dự toán chi phí sản xuất
a. Lập dự toán chi tiết nhu cầu vật liệu
Dự toán này ñược lập nhằm cung cấp thông tin cho Ban lãnh
ñạo về dự tính các loại nguyên vật liệu cần sử dụng ñể thi công các
hạng mục trong quý, số lượng vật liệu từng loại cần sử dụng cũng
như số tiền phát sinh của từng loại vật liệu ñó.
ðể lập dự toán này nhân viên lập dự toán tiến hành lọc từ
Bảng phân tích ñơn giá trong từng hạng mục công trình cần sử dụng
những loại nguyên vật liệu nào và giá của chúng là bao nhiêu. Sau ñó
21
tiến hành tổng hợp lại theo từng loại nguyên vật liệu và lên bảng dự
toán chi tiết nhu cầu vật liệu
b. Dự toán chi phí nhân công trực tiếp
ðể lập dự toán này, bộ phận lập dự toán tiến hành lọc từ Bảng
phân tích ñơn giá xem với mỗi hạng mục công trình cần thi công
trong quý phải sử dụng bao nhiêu nhân công và số tiền lương phải trả
là bao nhiêu. Sau ñó nhân viên lập dự toán sẽ tiến hành tổng hợp
theo từng bậc thợ và lên dự toán chi tiết nhu cầu nhân công
c. Dự toán chi phí máy thi công
ðể lập dự toán này, nhân viên lập dự toán cũng tiến hành lọc
từ Bảng phân tích ñơn giá xem mỗi hạng mục công trình cần sử dụng
thương mại tại thời ñiểm lập dự toán. Chi phí lãi vay ñược phân bổ
ñều cho 4 quý và ñược thanh toán vào cuối mỗi quý.
Kết luận Chương 3
23
KẾT LUẬN
Lập dự toán là chức năng quan trọng không thể thiếu ñối với
bất kỳ doanh nghiệp hoạt ñộng xây lắp nào. Dự toán hoạt ñộng sẽ
giúp doanh nghiệp xây dựng mục tiêu cụ thể, chỉ rõ các tài nguyên
phải sử dụng ñồng thời dự tính kết quả thực hiện trên cơ sở các kỹ
thuật dự báo. Dự toán hoạt ñộng sẽ là công cụ kiểm soát chi phí và
quản lỹ hữu ích khi doanh nghiệp biết vận dụng các mô hình và
nguồn lực phù hợp với ñặc ñiểm của công ty, xây dựng quy trình và
phương pháp dự toán hợp lý.
Qua việc nghiên cứu cơ sở lý luận và tìm hiểu thực trạng công
tác lập dự toán hoạt ñộng tại công ty cổ phần và Vật tư Xây dựng
ðắk Lắk, tác giả nhận thấy Công tác lập dự toán hoạt ñộng tại công
ty còn chưa ñầy ñủ và bộc lộ nhiều hạn chế. Quy trình lập dự toán
còn chưa phù hợp và khoa học nên các báo cáo dự toán còn chưa ñầy
ñủ và chưa phản ánh ñúng tình hình thực tế tại Công ty, thiếu tính
chính xác và chưa kịp thời, chưa thực sự giúp ích cho công tác quản
trị tại ñơ vị. Vì vậy, Công ty cần thiết phải hoàn thiện công tác lập dự
toán bằng cách thực hiện một cách ñồng bộ và linh hoạt các giải
pháp ñã ñưa ra ñó là tạo môi trường lập dự toán linh hoạt, lựa chọn
mô hình lập dự toán từ dưới lên thay thế cho mô hình cũ ñể tiết kiệm
thời gian, chi phí. Hoàn thiện quy trình lập dự toán và bổ sung một
số dự toán quan trọng ñể báo cáo dự toán ñảm bảo tính khóa học, sát
với thực tế, ñem lại lợi ích cho Công ty trong kiểm soát chi phí cũng
như ñể nhà quản lý ñưa ra quyết ñịnh nhanh chóng, ñúng ñắn.