1
NÂNG CAO TRÌNH ĐỘ LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CỦA
CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
TRONG TÁC PHẨM “SỬA ĐỔI LỐI LÀM VIỆC”
Tác phẩm Sửa đổi lối làm việc ra đời cách đây đã hơn 60 năm, nhưng
nó vẫn còn giữ nguyên giá trị, luôn là bảo bối, hành trang gối đầu giường của
cán bộ, đảng viên. Những nội dung của tác phẩm vẫn là những lời chỉ huấn cơ
bản và thời sự đối với Đảng, Nhà nước ta; đặc biệt, những vấn đề về: phẩm
chất đạo đức của cán bộ, đảng viên; tính đảng, năng lực, tác phong công tác
của đảng viên; cán bộ và công tác cán bộ; vấn đề xây dựng Đảng trong thời
kỳ mới... được Chủ tịch Hồ Chí Minh đề cập sâu sắc trong tác phẩm này luôn
là kim chỉ nam cho sự phấn đấu, rèn luyện của mỗi cán bộ, đảng viên trong
suốt sáu thập kỷ qua. Càng tiến sâu vào sự nghiệp xây dựng xã hội mới,
chúng ta càng thấy ý nghĩa to lớn về lý luận và giá trị thực tiễn của những tư
tưởng của Người.
Sửa đổi lối làm việc được Chủ tịch Hồ Chí Minh viết xong 10-1947. Sự
ra đời tác phẩm này vào thời điểm chính quyền mới được thành lập, còn non
trẻ đang bề bộn “trăm công nghìn việc”, vừa phải đối phó với các loại thù
trong, giặc ngoài, tiến hành kháng chiến chống xâm lược; vừa phải quản lý, tổ
chức xây dựng xã hội mới, càng cho thấy mối quan tâm to lớn của Người về
việc xây dựng “lối làm việc” mới, khoa học, lối làm việc của người cách
mạng khi đã có chính quyền nhà nước. Những vấn đề về phẩm chất đạo đức
của cán bộ, đảng viên; về tính đảng, năng lực, tác phong công tác của đảng
viên; về cán bộ và công tác cán bộ; vấn đề xây dựng Đảng trong thời kỳ mới...
được Người đề cập sâu sắc trong tác phẩm này, là kim chỉ nam, là chỉ dẫn cụ
thể cho sự phấn đấu, học tập, rèn luyện của mỗi cán bộ, đảng viên trong suốt
sáu thập kỷ qua. Trong nhiều vấn đề, nhiều khía cạnh xoay quanh chủ đề xây
dựng, chỉnh đốn Đảng, tác phẩm Sửa đổi lối làm việc đã tập trung làm nổi bật


2

Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 5, Nxb. CTQG, H. 2000, tr. 232.


3
nghiên cứu tổng kết thực tiễn, xây dựng thành hệ thống quan điểm lý luận
chính trị, hình thành và phát triển tư tưởng xã hội, phát triển những mâu thuẫn
xã hội và đưa ra những dự báo để phát triển cho tương lai.
Nhiệm vụ của giáo dục lý luận chính trị là thông qua các công cụ và
phương tiện để truyền bá những kiến thức phong phú của đời sống xã hội, các
quan điểm, những đánh giá về các hiện tượng và xu thế phát triển của của xã
hội. Với tầm quan trọng như vậy Hồ Chí Minh cho rằng công tác giáo dục lý
luận chính trị của Đảng tiên phong phải đạt trình độ tiên phong: “Đảng muốn
vững phải có chủ nghĩa làm cốt, trong đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải
theo chủ nghĩa ấy. Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như người không có trí
khôn, tàu không có bàn chỉ nam”3. Bên cạnh đó giáo dục lý luận chính trị cần
phải định hướng cho nhận thức tư tưởng, mục tiêu và con đường đi lên của
các dân tộc trên thế giới. Trước đó, trong tác phẩm “Đường Kách mệnh” Hồ
Chí Minh khẳng định: “Không có lý luận cách mệnh, thì không có cách mệnh
vận động... Chỉ có theo lý luận cách mệnh tiền phong, đảng mới làm nổi trách
nhiệm cách mệnh tiên phong”4.
Không có lý luận cách mạng thì không có phong trào cách mạng;
người cách mạng không thể làm tròn nhiệm vụ của người chiến sĩ tiên
phong, người lãnh đạo, dẫn dắt phong trào nếu như không được vũ trang bởi
lý luận tiên phong. Hồ Chí Minh đã vận dụng và phát triển luận điểm
mácxít- lêninít ấy vào thực tiễn cách mạng Việt Nam ở giai đoạn cán bộ,
đảng viên đã là người có chức có quyền, nhân dân lao động đã là người làm
chủ xã hội. Cán bộ, đảng viên không biết lý luận, kém lý luận thì “không
biết xem cho rõ, cân nhắc cho đúng, xử trí cho khéo” mọi công việc, do đó
“kết quả thường thất bại”.


các lớp học tập lý luận, những đợt sinh hoạt chính trị, Nghị quyết của Đảng,
những báo cáo chuyên đề lý luận chính trị,... đặc trưng của công tác giáo dục
lý luận chính trị là phương pháp giảng dạy và học tập theo chương trình nhất
5

Hồ Chí Minh, toàn tập, tập 2, Nxb. CTQG, H. 2000, tr. 268.


5
định nhằm làm cho nguời học nắm được một cách cơ bản lý luận Mác Lênin, đường lối quan điểm, chủ trương, chính sách, Nghị quyết của Đảng và
của Nhà nước.
Chỉ sau hai năm tiến hành tổ chức, xây dựng xã hội mới, những cán bộ,
đảng viên đã từng đi tiên phong, lãnh đạo nhân dân làm nên Cách mạng
Tháng Tám vĩ đại, đã sớm bộc lộ những hạn chế về mặt lý luận trước yêu cầu
của cách mạng trong giai đoạn mới. Cách mạng càng phát triển, yêu cầu ngày
càng cao, thì sự kém lý luận ở cán bộ, đảng viên càng trở nên nguy hại. Sự
“thất bại” do thiếu lý luận mà Hồ Chí Minh nói đến, không cân đong, đo đếm
được, nhưng nguy hại khó lường, có thể dẫn đến mất “phương hướng”, lạc
hướng. Cán bộ ở cương vị càng cao mà thiếu lý luận thì mức độ nguy hại
càng lớn. Từ đó, Hồ Chí Minh nhấn mạnh sự cần thiết cán bộ, đảng viên phải
học tập lý luận, “nghiên cứu thêm lý luận”, và Người chỉ rõ đây là yêu cầu để
họ trở thành “người cán bộ hoàn toàn”.
Theo Người, người biết lý luận không phải chỉ có biết lý thuyết mà
phải biết vận dụng vào thực tiễn công tác, không chỉ ở nhận thức, mà còn biểu
hiện ở tác phong công tác, “lối làm việc” khoa học, có lý luận; kém lý luận,
khinh lý luận, lý luận suông là những “cái bệnh” của cán bộ, đảng viên, cần
phải sửa chữa.
Kém lý luận là bệnh thuộc về trình độ nhận thức, thiếu sự học tập lý
luận. Cán bộ, đảng viên kém lý luận thì trình độ nhận thức không đáp ứng
được yêu cầu mới của cách mạng, do đó, bị lạc hậu so với sự phát triển. Có

như “một mắt sáng, một mắt mờ”. Những cán bộ, đảng viên như thế mà
không kịp thời học tập nâng cao trình độ lý luận thì sẽ bị thực tiễn cách mạng
vượt qua, cái “mắt mờ” không thể dẫn họ tiến xa được. Tuy họ “rất quý báu
cho Đảng”, nhưng họ vẫn xem thường lý luận, không chịu học tập lý luận, thì
6

Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 5, Nxb. CTQG, H. 2000, tr. 234.


7
sẽ đến lúc các chất “rất quý báu” ấy ở họ lại trở thành vật cản chính trên con
đường phát triển của bản thân họ. Vì vậy, để cho hai mắt đều sáng, thì những
cán bộ, đảng viên này “cần phải nghiên cứu thêm lý luận”.
Lý luận suông là “lý luận... không áp dụng vào thực tế... dù xem được
hàng ngàn hàng vạn quyển lý luận, nếu không biết đem ra thực hành, thì khác
nào một cái hòm đựng sách”7. Theo Người, những cán bộ, đảng viên này
“xem nhiều sách để mà loè, để làm ra ta đây”. Như một “cái hòm đựng sách”,
họ tưởng mình là người hiểu biết nhiều, là trí thức, nên họ “thiếu khiêm tốn”,
“kiêu ngạo”. Đối với họ, có lý luận không phải để vận dụng vào thực tiễn, mà
là như vật trang sức, cốt để làm oai “loè thiên hạ”. Theo Hồ Chí Minh, kiểu
có lý luận ấy như “có tên mà không bắn, hoặc bắn lung tung, cũng như không
có tên”8, thì lý luận ấy “cũng vô ích”. Người nhấn mạnh, những cán bộ, đảng
viên đó muốn trở thành “người trí thức hoàn toàn, thì phải đem cái trí thức đó
áp dụng vào thực tế”, “phải gắng học, đồng thời học thì phải hành”.
Cả ba căn bệnh trên đều cần phải sửa, nhưng để sửa cho tốt trước hết
cần có sự nhận thức đúng đắn về lý luận, và vai trò của lý luận. Hồ Chí Minh
đã đưa ra quan niệm của mình về lý luận hết sức khoa học nhưng thật dễ hiểu:
“Lý luận là đem thực tế trong lịch sử, trong kinh nghiệm, trong các cuộc
tranh đấu, xem xét, so sánh thật kỹ lưỡng rõ ràng, làm thành kết luận. Rồi
đem nó chứng minh với thực tế. Đó là lý luận chân chính” 9. Học tập lý luận là

luận liên hệ với thực tế; học để phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân; tự học
tập, tự rèn luyện, tu dưỡng là chính... là những vấn đề cơ bản, thuộc về
nguyên tắc, quy định việc học tập, nâng cao trình độ của cán bộ, đảng viên để
sửa chữa các căn bệnh về lý luận. Nhưng, học để làm gì? học cái gì? học như
thế nào? Người chỉ rõ:
Mục đích học tập
Người đưa ra mục đích và nhiệm vụ sau:
"a) Học để sửa chữa tư tưởng: hăng hái theo cách mạng điều đó rất
hay. Nhưng tư tưởng chưa thật đúng là tư tưởng cách mạng, vì thế phải học
tập để sửa chữa cho đúng. Tư tưởng đúng thì hành động cho khỏi sai lạc và
mới làm tròn được nhiệm vụ cách mạng.


9
b) Học để tu dưỡng đạo đức cách mạng thì mới hy sinh tận tụy với
cách mạng, mới lãnh đạo được quần chúng đưa cách mạng đến thắng lợi
hoàn toàn.
c) Học để tin tưởng: tin tưởng vào đoàn thể, tin tưởng vào tương lai
dân tộc. Tin tưởng vào tương lai cách mạng. Có tin tưởng thì lúc ra thực
hành mới vững chắc, hăng hái, lúc gặp khó khăn mới kiên quyết hy sinh.
d) Học để hành: Học với hành phải đi đôi với nhau. Học mà không
hành thì hành không trôi chảy"10.
Hồ Chí Minh luôn coi trọng việc học tập nâng cao trình độ của cán bộ,
đảng viên. Người đã chỉ rõ mục đích của việc học tập và những biện pháp cơ
bản để đạt mục đích đó: “Học để làm việc, làm người, làm cán bộ. Học để
phụng sự đoàn thể, “giai cấp và nhân dân, Tổ quốc và nhân loại”. Muốn đạt
mục đích, thì phải "cần, kiệm, liêm chính, chí công, vô tư” 11. Từ nhận thức
đúng đắn mục đích của việc học tập mà cán bộ, đảng viên phấn đấu không
ngừng trong học tập rèn luyện để hoàn thành nhiệm vụ được Đảng và nhân
dân giao cho.

và hành động đúng đắn, kiên quyết, sáng tạo và hiệu quả.
Với Hồ Chí Minh, học tập chủ nghĩa Mác là học tập cái biện chứng, bởi
cách mạng là sáng tạo. Sự nghiệp cách mạng đòi hỏi mỗi người muốn hoàn
thành nhiệm vụ phải sáng tạo, phải có sáng kiến trong các lĩnh vực công tác.
Giáo dục, học tập lý luận không phải giáo điều từng câu, từng chữ, mà phải
nắm vững lập trường, quan điểm, phương pháp, tinh thần cách mạng, mà học
để phân tích và giải quyết các vấn đề cụ thể của cách mạng nước ta. Theo Hồ
Chí Minh việc giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ đảng viên và nhân dân là
giúp họ nắm được bản chất cách mạng và khoa học của học thuyết đó.
Như vạy, theo Hồ Chí Minh, nội dung học tập phải toàn diện, “ra sức
học tập nâng cao trình độ chính trị, văn hoá, khoa học, kỹ thuật và quân sự
để cống hiến ngày càng nhiều cho Tổ quốc, cho nhân dân” 13. Người cán bộ
cách mạng phải được đào tạo rèn luyện về phẩm chất và năng lực để hoàn
thiện nhân cách trong tình hình mới. Người xác định nội dung học tập gắn với
thực hiện nhiệm vụ mà mỗi cán bộ, đảng viên đảm nhiệm. Đối với cán bộ
13

Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 11, Nxb. CTQG, H.2000, tr. 505.


11
quân đội, Người đặt ra yêu cầu phải tích cực học tập nâng cao trình độ chính
trị, quân sự, lòng trung thành với Đảng với Tổ quốc, nhân dân… Theo Bác,
quân đội ta trước hết phải là đội quân tuyên truyền vận động nhân dân làm
cách mạng, do vậy, mỗi quân nhân phải thấm nhuần chủ nghĩa Mác - Lênin,
đường lối, chính sách của Đảng, vận động nhân dân để nhân dân tin theo
Đảng, thực hiện sự nghiệp cách mạng vẻ vang.
Học tập suốt đời, lấy tự học làm cốt
Theo Bác, mỗi cán bộ, đảng viên có vị trí nhất định trong bộ máy nhà
nước, do đó phải không ngừng học tập để nâng cao trình độ hiểu biết mọi

mới, những hiểu biết mới cũng là một biểu hiện suy thoái về đạo đức.
Học tập mọi lúc, mọi nơi
Cán bộ, đảng viên phải tận dụng thời gian, dành công sức, tranh thủ
học tập, học ở trường, lớp, sách vở và học ở nhân dân. Bác nhấn mạnh: nhân
dân ta rất cần cù và sáng tạo, những giá trị văn hoá, tinh thần do nhân dân
sáng tạo là nguồn tri thức, là những kinh nghiệm rất phong phú; theo Người.
“Dân chúng biết giải quyết nhiều vấn đề một cách giản đơn, mau chóng,
đầy đủ mà những người tài giỏi, những đoàn thể to lớn nghĩ mãi không ra” ,
đó là “những bài học quý”, do đó, cán bộ, đảng viên phải chịu khó học hỏi ở
nhân dân “Học ở trường, học ở sách vở, học lẫn nhau và học nhân dân,
không học nhân dân là một thiếu sót rất lớn” 18. Và chính thông qua học tập,
tiếp xúc với nhân dân mà cán bộ, đảng viên có điều kiện gần gũi, nắm được
tâm tư nguyện vọng của nhân dân, từ đó tổng kết được tình hình, nguyện
vọng của dân. Từ đó, tham mưu, đề xuất tiếp tục bổ sung, sửa đổi, hoàn thiện
đường lối, chủ trương, chính sách đúng đắn, phù hợp với nguyện vọng của
nhân dân, tạo niềm tin, đồng thuận của dân và toàn xã hội tiến hành sự nghiệp
cách mạng. Người kiên quyết chống thói quan liêu, xa dân, không chịu học
hỏi nhân dân, coi khinh dân và coi đây là những quan niệm, hành vi đối lập
với phẩm chất của người cán bộ cách mạng cần phải được lên án, xử lý.
Trong cách học, là học ở mọi nơi, mọi lúc, học suốt đời coi trong việc
tự học, bởi Người đã chỉ rõ: “Cách mạng tiến lên mãi, Đảng ta tiến lên mãi”.
Cho nên cán bộ đảng viên phải thường xuyên trau dồi lý luận chính trị, vì cán
bộ là gốc của mọi công việc “công việc thành hay bại là do cán bộ tốt hay
xấu”. Sự phát triển của tư duy, nhận thức, học vấn, trình độ văn hoá của cán
18

Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 6, Nxb. CTQG, H.2000, tr. 50.


13


14
thực hiện mục đích của Đảng trong giai đoạn cách mạng hiện nay” 21.
Đồng thời với việc quán triệt chủ nghĩa Mác - Lênin các chủ trương chính
sách của Đảng của Nhà nước, Người đòi hỏi cán bộ, đảng viên phải học
kinh nghiệm của nhân dân, phải tổng kết phong trào của quần chúng để
phải triển thành lý luận.
Trong quan điểm giáo dục lý luận chính trị, Người luôn yêu cầu phải
tuân thủ phương châm lý luận phải gắn liền với thực tiễn. Phương châm này
đã trở thành thói quen, nếp sống trong hoạt động cách mạng. ở đâu nói về vấn
đề gì, làm việc gì, lời nói và việc làm của Người cũng hoà làm một, gắn kết
với nhau chặt chẽ. Bởi, Người đã tiếp thu sâu sắc mối quan hệ biện chứng
giữa lý luận và thực tiễn - một nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin.
Đối với Người những vấn đề lý luận trừu tượng được diễn đạt rất giản dị, dễ
hiểu. Chẳng hạn khi nói về sở hữu tập thể, Người chỉ rõ: “Chủ nghĩa xã hội là
nhà máy, trường học là của chung”. Hay khi định nghĩa về chủ nghĩa xã hội
“là mọi người được ăn no, mặc ấm, sung sướng, tự do”22.
Gắn học tập và làm việc
Tư tưởng của Người về học tập nâng cao trình độ của cán bộ, đảng viên
là phải thiết thực, bổ ích, hiệu quả, sát với với công việc của mỗi người; nếu
không đạt được như vậy là “phí công, phí của, vô ích”. Bác nhấn mạnh “học
để vận dụng chứ không phải học lý luận vì lý luận” 23. Tri thức, lý luận của
cán bộ, đảng viên tích lũy được trong học tập phải nhằm giải quyết nhiệm vụ
thực tiễn, làm cho hoạt động thực tiễn ngày càng đạt hiệu quả và chính thông
qua hoạt động thực tiễn để sáng tạo, khái quát, tổng kết kinh nghiệm, phát
hiện, bổ sung hoàn thiện đường lối cách mạng của Đảng. Hồ Chí Minh nhấn
mạnh, trong học tập người học phải sáng tạo, biết kế thừa tinh hoa tri thức của
21

Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 12, Nxb. CTQG, HN. 2000, tr. 94.

đảng viên là khó khăn, lâu dài nhưng nếu có quyết tâm cao, phương pháp học

24
25

Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 6, Nxb. CTQG, HN. 1995, tr.247.
Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 12, Nxb. CTQG, HN. 1996, tr.554.


16
tập tốt thì mọi việc đều có thể làm được “Không có việc gì khó. Chỉ e ta
không siêng… siêng học tập thì mau biết”26.
Theo Người, hoạt động lý luận của người cán bộ đều phải đáp ứng
nhu cầu của người cách mạng; đồng thời phải vận dụng lý luận đó một cách
sáng tạo trước mọi biến đổi của cách mạng, không nên dập khuôn máy móc.
Người còn khuyên trong cách viết không nên viết dài, nói dài, trừu tượng mà
phải nói ngắn gọn, cô đọng, hàm xúc, sinh động thì quần chúng mới hiểu
được. Đặc trưng của giáo dục lý luận chính trị là tính khái quát cao. Nhiều
câu nói của Người có nội dung bao quát cả nguyên lý, một chiến lược,
nhưng Người thâu tóm trong một câu nói dễ hiểu, dễ nhớ, càng ngẫm càng
thấm thía. Chính vì vậy, trong công tác giáo dục lý luận chính trị phải quán
triệt nguyên tắc này.
Thấm nhuần tư tưởng của Hồ Chí Minh, Đảng ta khẳng định: “học
tập là nghĩa vụ, trách nhiệm và quyền lợi của mỗi cán bộ đảng viên. Cán
bộ đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp phải thường
xuyên có kế hoạch học tập, nâng cao trình độ lý luận chính trị, kiến thức
chuyên môn và năng lực hoạt động thực tiễn” 27. Như vậy, Đảng ta coi “học
tập là công việc suốt đời của cán bộ, đảng viên”, mọi cán bộ, đảng viên
phải có kế hoạch thường xuyên để học tập, nâng cao trình độ lý luận chính
trị, kiến thức chuyên môn nghiệp vụ và năng lực hoạt động thực tiễn. Học

mạng trong tình hình mới. Đó là công việc của bản thân Đảng, của toàn thể
cán bộ, đảng viên.
Đảng phải có “một lý luận tiền phong hướng dẫn thì mới có khả năng
làm tròn vai trò chiến sỹ tiền phong”29, lời giáo huấn này của V.I.Lê-nin cần
được nhận thức sâu sắc hơn trong tình hình mới. Chúng ta đã có “một lý luận
tiền phong”, nhưng điều quan trọng là cần phải nắm chắc, hiểu đúng, hiểu rõ
thực chất những vấn đề cơ bản của lý luận ấy, đồng thời biết vận dụng sáng
tạo và phát triển lý luận phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh mới. Giá trị và sức
sống của “lý luận tiền phong” chính là ở chỗ đó. Vì thế, cần thực hiện tốt yêu
cầu cơ bản trong công tác nghiên cứu lý luận mà Đảng ta đã xác định là
28
29

Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb. CTQG, H. 2006, tr. 131.
V.I.Lênin, Toàn tập, tập 6, Nxb. Tiến Bộ, M. 1975, tr. 32.


18
“Thường xuyên tổng kết thực tiễn, bổ sung và phát triển lý luận, giải quyết
đúng đắn những vấn đề do cuộc sống đặt ra”30.
Sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của nước ta đang diễn
ra trong sự vận động của lịch sử thế giới đương đại với nhiều diễn biến phức
tạp, khó lường. Nhiều vấn đề thực tiễn bức thiết đòi hỏi phải được làm sáng
tỏ; nhiều vấn đề lý luận cần được bổ sung, phát triển và hoàn thiện. Trong khi
đó, “Công tác tư tưởng còn nhiều bất cập và thiếu tính thuyết phục, tính
chiến đấu. Công tác lý luận chưa làm sáng tỏ được một số vấn đề lý luận
quan trọng trong công cuộc đổi mới”31. Muốn “làm sáng tỏ được một số vấn
đề lý luận quan trọng của công cuộc đổi mới” thì nhất thiết chúng ta phải nắm
chắc hơn những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê-nin, những tư
tưởng cơ bản của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

“trúng”, chưa phù hợp với thực tiễn. Không nắm chắc lý luận thì không thể
làm sáng tỏ được thực tiễn, không thể giải thích được thực tiễn một cách khoa
học, cũng không thể làm cho lý luận gắn với thực tiễn một cách tốt nhất, và
càng không thể phát triển được lý luận, do đó sức thuyết phục và giá trị của
nghiên cứu sẽ không cao. Muốn cho công trình khoa học có sức thuyết phục,
giá trị cao thì chủ thể nghiên cứu phải có trình độ lý luận ngang tầm, đáp ứng
được yêu cầu, phải thường xuyên đổi mới tư duy, không ngừng nâng cao trình
độ trí tuệ, lý luận của chính mình.
Cần coi việc học tập, nghiên cứu lý luận là một nhiệm vụ quan trọng
của tất cả đảng viên. Người đảng viên không có lý luận hoặc trình độ lý
luận thấp thì không những không thể phát huy đầy đủ tính tiền phong của
mình mà còn có thể mắc sai lầm trong hoạt động thực tiễn, thậm chí dẫn
đến hậu quả nguy hại cho cách mạng. Ý nghĩa vai trò của “lý luận tiền
phong” đối với mọi đảng viên chính là ở chỗ đó. Vì vậy, học tập, tự học tập
trong sách vở, trong thực tiễn, trong phong trào cách mạng để nắm chắc và
hiểu sâu hơn lý luận, biết vận dụng sáng tạo lý luận trong thực tiễn phải là
yêu cầu cơ bản, thường xuyên của mọi đảng viên. Đảng viên giữ vị trí,
trọng trách càng lớn thì yêu cầu này càng cao và càng phải được đặt ra cấp
bách. Đại hội X của Đảng nhấn mạnh: “Đổi mới công tác giáo dục lý luận


20
chính trị, tư tưởng trong Đảng, trước hết là cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo
và quản lý chủ chốt các cấp” 32.
Phải kiên quyết khắc phục tình trạng xem thường lý luận, “dị ứng” với
lý luận, chạy theo mục đích thực dụng trong hoạt động thực tiễn; đồng thời
phải khắc phục tình trạng xa rời thực tiễn, không bám chắc vào thực tiễn cách
mạng sôi động của đất nước trong hoạt động lý luận.
Phải kiên quyết khắc phục căn bệnh lười học lý luận trong một số cán
bộ, đảng viên. Lười học lý luận, hoặc học lý luận một cách hình thức, mang

Chí Minh. Chúng ra sức tuyên truyền về cái gọi là “hồi kết thúc”, sự “cáo
chung” của chủ nghĩa xã hội, sự “lạc hậu, lỗi thời” của chủ nghĩa Mác - Lênin; ra sức phủ nhận tư tưởng Hồ Chí Minh và vai trò lãnh đạo của Đảng
Cộng sản Việt Nam.
Hồ Chí Minh đã trở thành Anh hùng dân tộc vĩ đại, được UNESCO
đánh giá là Anh hùng giải phóng dân tộc và là Nhà văn hoá kiệt xuất. Nhân
dân Việt Nam nhiều thế hệ coi Hồ Chí Minh là lãnh tụ kính yêu. Như vậy,
đứng về góc độ văn hoá mà nói thì thực sự Hồ Chí Minh đã trở thành “thần
tượng” của nhân dân Việt Nam.
Trong nhiều “kênh” chống phá sự nghiệp cách mạng Việt Nam, các thế
lực thù địch đã nhằm vào hai “kênh” chính yếu nhất: chống Đảng Cộng sản
Việt Nam và chống Hồ Chí Minh. Chống Hồ Chí Minh là chống nền tảng tư
tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng và đánh vào giá trị tinh thần
to lớn của Đảng và dân tộc, hay nói như nhiều người là “hạ bệ thần tượng” Hồ
Chí Minh. Làm sụp đổ thần tượng này, tức là làm mất giá trị văn hóa và làm
cho Việt Nam đi theo một con đường khác. Đánh vào Hồ Chí Minh cũng tức
là đánh vào sự nghiệp cách mạng Việt Nam. Những người chống đối Hồ Chí
Minh đã thẳng thừng tuyên bố rằng: “Trong khối “8406” bây giờ, có mục tiêu
cương quyết đạp đổ thần tượng Hồ Chí Minh, phá bỏ huyền thoại, và vì thế
tìm đủ mọi cách để có thể hạ bệ thần tượng Hồ Chí Minh bằng mọi giá”.


22
Trong nhiều biện pháp, thì biện pháp đánh vào cái gốc, đánh vào nền
tảng tư tưởng, vào yếu tố tinh thần, vào giá trị văn hóa, vào lãnh tụ của sự
nghiệp cách mạng Việt Nam… là biện pháp thâm hiểm nhất. Cho nên, những
kẻ xấu không từ một thủ đoạn nào, một hành vi nào, tận dụng tất cả mọi diễn
đàn có thể có được trong công nghệ thông tin hiện đại để bôi xấu, xuyên tạc
về Hồ Chí Minh.
Sự tiến công của các thế lực thù địch đối với Đảng ta cùng với tình
trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận

nghiên cứu lý luận với giảng dạy… phải là những biện pháp cơ bản, cần thực
hiện tốt để có thể nâng cao trình độ lý luận cho cán bộ, đảng viên, để có thể
tạo ra được đội ngũ cán bộ lý luận xứng tầm.
Ở đây, việc bồi dưỡng, nâng cao trình độ lý luận cho đội ngũ cán bộ
làm công tác lý luận có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Theo đó, một chiến lược
đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác lý luận một cách khoa học, sát thực tế,
có bước đi và lộ trình phù hợp là đòi hỏi bức thiết của tình hình. Nghiên cứu
sâu hơn, toàn diện hơn về kinh điển, để nắm chắc hơn những nguyên lý của
chủ nghĩa Mác - Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh phải là một hướng ưu tiên,
có tính đột phá trong công tác đào tạo ở các trường Đảng của cả nước, nhất là
trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác lý luận.
Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người cha thân yêu của các lực lượng vũ trang
nhân dân. Sinh thời, Người luôn quan tâm tới mỗi bước tiến bộ trưởng thành
của quân đội, nhất là đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên. Nghiên cứu tư tưởng
Hồ Chí Minh về nâng cao trình độ lý luận của cán bộ, đảng viên của trong
quân đội, một mặt, chúng ta cần có nhận thức sâu sắc về những nội dung cốt
lõi trong tư tưởng của Người; mặt khác, chúng ta cần ra sức học tập, rèn luyện
noi theo tấm gương tự học tập, trau dồi lý luận cách mạng của Người, nhất là
33

Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb. CTQG, H. 2006, tr. 131.


24
khi toàn quân ta đang đẩy mạnh thực hiện cuộc vận động lớn: “Học tập và
làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Theo đó, cần nâng cao tính tích
cực, chủ động, tự học tập lý luận của mỗi cán bộ, đảng viên trong quân đội.
Cùng với quá trình giáo dục, mỗi cá nhân chủ động lấy tự học tập, tự rèn
luyện bản thân để tiếp nhận và chuyển hóa hệ thống tri thức lý luận khoa học,
cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh thành hành