MỤC LỤC

Tran
g
3

MỞ ĐẦU

Chương 1

XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG VĂN HÓA Ở TRƯỜNG
TRUNG CẤP CẢNH SÁT VŨ TRANG HIỆN NAY –
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1.1.

11

Môi trường văn hóa và thực chất, nội dung và vai trò
xây dựng môi trường văn hóa ở Trường Trung cấp Cảnh

1.2.

sát vũ trang hiện nay
Thực trạng xây dựng môi trường văn hóa ở Trường

11

Trung cấp Cảnh sát vũ trang hiện nay và nguyên nhân
của thực trạng
Chương 2

89
93


MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
Môi trường văn hóa xét cả về phương diện lý luận, cả về thực tiễn có vai trò
to lớn đối với việc xây dựng con người mới, nền văn hóa mới. Từ khi tiến hành
công cuộc đổi mới, Đảng chủ trương đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước theo định
hướng XHCN thì vị trí, vai trò của MTVH càng trở nên quan trọng hơn bao
giờ hết. Xây dựng MTVH được coi là một nhiệm vụ giữ vị trí quan trọng,
góp phần nâng cao đời sống tinh thần của xã hội, đào luyện nguồn nhân lực
để phục vụ cho sự nghiệp CNH, HĐH đất nước. Đảng ta chỉ rõ: “...Tập trung
xây dựng đời sống, lối sống và môi trường văn hóa lành mạnh; coi trọng trong lãnh
đạo, quản lý, văn hóa trong kinh doanh và văn hóa trong ứng xử” [17 - tr.126].
Trong giai đoạn hiện nay, trước những ảnh hưởng của xu thế hội nhập và
tác động nền kinh tế thị trường, vấn đề xây dựng môi trường văn hóa càng trở
thành vấn đề cấp thiết của toàn xã hội và của các đơn vị trong Bộ Công an.
Đây là những nhân tố tác động hàng ngày, nếu chúng ta không nhận thức và
hạn chế mặt trái của kinh tế thị trường thì dễ làm nhạt dần giá trị truyền
thống, bản sắc văn hóa dân tộc, lý tưởng và đạo đức cách mạng của đội ngũ
cán bộ, sĩ quan trong tương lai. Vì thế, phát huy vai trò của môi trường văn
hóa trở thành yêu cầu thường xuyên, cấp bách của Trường TCCSVT hiện nay.
Trường Trung cấp Cảnh sát vũ trang được thành lập theo Quyết định số
659/2006/QĐ - BCA(X13), ngày 01/06/2006 của Bộ trưởng Bộ Công an trên
cơ sở Trường Đặc nhiệm Công an nhân dân. Trường thuộc hệ thống các
Trường Công an nhân dân, ngoài mối quan hệ phối hợp, bồi dưỡng nâng cao
với các trường, các đơn vị nghiệp vụ trong Ngành, nhà trường còn có mối
quan hệ với nhiều trường trong Quân đội nhân dân Việt Nam, các Học viện,

Vì những lý do trên, tác giả lựa chọn đề tài “Xây dựng môi trường văn
hóa ở Trường Trung cấp Cảnh sát vũ trang hiện nay” làm luận văn tốt nghiệp
là vấn đề có ý nghĩa cả về phương diện lý luận và thực tiễn.
4


2. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Môi trường văn hóa tốt là yếu tố quan trọng và có ảnh hưởng trực tiếp đến
các lĩnh vực khác của đời sống xã hội. Vì vậy nghiên cứu về vấn đề văn hóa và
xây dựng MTVH đã có nhiều nhà khoa học quan tâm, nghiên cứu với nhiều
công trình khoa học đề cập đến:
* Nhóm công trình khoa học liên quan đến văn hóa
Giáo sư Đinh Xuân Lâm và PTS Bùi Đình Phong (1998) “Hồ Chí Minh
văn hóa và đổi mới” Nxb Lao động, Hà Nội. Hai tác giả đã dày công nghiên cứu
có hệ thống về tư tưởng Hồ Chí Minh dưới góc độ văn hóa và đổi mới gắn với
sự phát triển của lịch sử dân tộc và xu thế phát triển của thời đại. Đặc biệt, sách
đã giới thiệu nhiều bài viết, nhiều lời nhận định, đánh giá của các học giả, các
nhà khoa học nước ngoài nói về Hồ Chí Minh trong giữ gìn và phát huy bản sắc
văn hóa dân tộc; văn hóa Hồ Chí Minh trong giáo dục - đào tạo; trong thu phục
lòng người; trong sử dụng cán bộ và trong giao tiếp, ứng xử...
Phó giáo sư Trường Lưu (2002) Văn hóa - một số vấn đề lý luận, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội. Tác giả đã xem xét MTVH trong mối quan hệ
thống nhất hữu cơ với môi trường tự nhiên và môi trường xã hội, từ đó đặt
ra yêu cầu trong hoạt động xây dựng MTVH cần có sự kết hợp hài hòa,
đồng bộ với nhiệm vụ xây dựng môi trường tự nhiên và môi trường xã hội
nhằm phát triển toàn diện con người, qua đó tác động tới sự phát triển của
văn hóa, xã hội.
Nguyễn Chí Bền (2012) "Văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập
kinh tế quốc tế", Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội đã phác họa bức tranh toàn
cảnh về nền văn hóa Việt Nam theo dòng chảy lịch sử từ quá khứ đến hiện tại,

và bản chất tốt đẹp của con người được biểu hiện thông qua mối quan hệ
tương tác giữa môi trường và chính bản thân con người trên các góc độ, các
phương diện cụ thể.
Nguyễn Hương Ly “Xây dựng MTVH trong bối cảnh hiện nay”, Tạp chí
Văn hóa Nghệ thuật số 332, tháng 2-2012 đã đánh giá một cách sâu sắc thực
6


trạng về văn hóa và chất lượng xây dựng MTVH trong bối cảnh hội nhập kinh
tế của nước ta hiện nay. Tác giả khẳng định: để xây dựng và phát triển
MTVH, trên cơ sở thấu hiểu thực trạng, chúng ta phải hoạch định và đề ra
được một chiến lược chăm lo xây dựng MTVH dài hạn và cụ thể. Trong đó,
chú trọng quản lý tốt hoạt động xây dựng MTVH trên phạm vi cả nước.
Mai Hải Oanh “Bàn về môi trường văn hóa” Tạp chí Văn hóa nghệ thuật
số 334, tháng 4-2012 đã khẳng định: Môi trường không những là một khái
niệm sinh thái học, nó còn là một phạm trù triết học, bao gồm môi trường tự
nhiên, môi trường xã hội và MTVH. Trong tình hình hiện nay, càng ngày,
người ta càng ý thức rõ hơn về tầm quan trọng của MTVH đối với sự phát
triển. Bởi vậy, tác giả đã đi sâu phân tích một cách hệ thống kết cấu của
MTVH, làm rõ nội hàm căn bản của MTVH. Trên cơ sở phân tích, lý giải kết
cấu, vị trí, vai trò của MTVH, tác giả đã đi đến kết luận: Từ tầm nhìn vĩ mô,
MTVH là một bộ phận hợp thành của môi trường xã hội, vì thế, nó có vai trò
to lớn đối với sự ổn định, phát triển và tiến bộ xã hội.
Giáo sư, tiến sĩ Huỳnh Khái Vinh (1998) “Lối sống với môi trường sinh
thái và môi trường văn hóa” Thông tin lý luận lại xem xét vấn đề văn hóa,
MTVH từ góc độ quan hệ hữu cơ của con người với tự nhiên, với môi trường
sinh thái (MTST) của nó, coi đó là cơ sở để giải quyết vấn đề MTST - nhân
văn, cũng là MTST - xã hội đang trở nên bức xúc hiện nay.
Đặng Vũ Hiệp “Về nhiệm vụ xây dựng môi trường văn hoá đơn vị cơ sở
trong quân đội ta hiện nay”. Tạp chí Quốc phòng toàn dân, số 7/1993. Tác

văn hóa ứng xử để hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân
dân, chế độ xã hội chủ nghĩa.
Phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Đắc Hy, (2011) “Môi trường và con đường
phát triển”, Nxb CAND, Hà Nội. Trong nội dung cuốn sách, tác giả đã đề dẫn
từ những nguyên lý cơ bản của các học thuyết về các quy luật của tự nhiên và
xã hội của nền văn minh nhân loại trong phát triển. Tác giả đã hệ thống từ
những nguyên lý đến những vấn đề thực tiễn của khai thác, sử dụng tài
nguyên thiên nhiên cho phát triển bền vững ở các quốc gia trên thế giới về
8


những vấn đề trong phát triển bền vững, chống biến đổi khí hậu và đói
nghèo...theo đó những vấn đề thực tế về bảo vệ môi trường, sử dụng bền vững
tài nguyên thiên nhiên, tăng trưởng kinh tế và an sinh xã hội của Việt Nam
trong thực tại và trong tương lai.
Ngô Văn Hùng “Bàn về văn hóa ứng xử của cán bộ, chiến sĩ Công an
nhân dân trong tình hình mới”, kỳ 2, tháng 8 năm 2015,Tạp chí Công an nhân
dân. Bài viết đã tập trung phân tích văn hóa ứng xử của cán bộ, chiến sĩ
CAND thể hiện trên ba mối quan hệ đối với tự mình, đối với nhân dân và đối
với đồng sự. Trên tinh thần đó, để góp phần xây dựng nét văn hóa ứng xử của
cán bộ, chiến sĩ CAND trong tình hình hiện nay, tác giả đã đề xuất những giải
pháp phù hợp với thực tiễn đặt ra.
Những công trình trên mặc dù đã đề cập cụ thể về văn hóa, xây dựng môi
trường văn hóa, vai trò của MTVH. Tuy nhiên đến nay, chưa có công trình
khoa học nào nghiên cứu về chủ đề “Xây dựng môi trường văn hóa ở Trường
Trung cấp Cảnh sát vũ trang hiện nay”, với góc độ luận văn chuyên ngành
chủ nghĩa xã hội khoa học. Do đó, vấn đề tác giả lựa chọn nghiên cứu là
không trùng lặp với bất cứ công trình khoa học nào đã công bố.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu

và nghiên cứu điều tra, khảo sát thực tế tại Trường TCCSVT để làm rõ vấn đề
nghiên cứu.
6. Ý nghĩa của đề tài
Kết quả nghiên cứu của đề tài cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn
góp phần nâng cao chất lượng thực hiện xây dựng môi trường văn hóa ở
Trường TCCSVT cũng như các đơn vị khác có liên quan.
7. Kết cấu của đề tài
Luận văn gồm có: Mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận, danh mục tài liệu
tham khảo và phụ lục.

10


Chương 1
XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG VĂN HÓA Ở TRƯỜNG TRUNG CẤP
CẢNH SÁT VŨ TRANG HIỆN NAY – MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN
VÀ THỰC TIỄN

1.1. Môi trường văn hóa và thực chất, nội dung và vai trò xây dựng
môi trường văn hóa ở Trường Trung cấp Cảnh sát vũ trang hiện nay
1.1.1. Quan niệm, đặc điểm của môi trường văn hóa
* Môi trường văn hóa
Nói tới văn hóa là nói tới con người, nói đến việc phát huy những năng
lực bản chất của con người nhằm hoàn thiện con người, thúc đẩy xã hội phát
triển. Nghiên cứu MTVH trên cơ sở phương pháp luận mácxít thực chất là
nghiên cứu mối quan hệ biện chứng giữa con người với hoàn cảnh. Con người
là một thực thể xã hội được hình thành trong những điều kiện hoàn cảnh tự
nhiên và xã hội nhất định, trong đó con người không chỉ là sản phẩm của hoàn
cảnh mà còn là chủ thể cải tạo, sáng tạo ra hoàn cảnh. C.Mác và Ph.Ăngghen
đã khẳng định rằng: "Con người tạo ra hoàn cảnh đến mức nào thì hoàn cảnh