MỤC LỤC

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
ICAO Tổ chức hàng không dân dụng quốc tế
AEM Airport Economics Manual – ICAO 1991 (sửa đổi, bổ sung năm 2013)

1


NỘI DUNG BÀI LÀM
1. Một số khái quát chung
1.1 Cảng hàng không quốc tế
Cảng hàng không là khu vực xác định, bao gồm sân bay, nhà ga và trang bị, thiết bị, công
trình cần thiết khác được sử dụng cho tàu bay đi, đến và thực hiện vận chuyển hàng không 1.
Cảng hàng không quốc tế là cảng hàng không phục vụ cho vận chuyển quốc tế và vận chuyển
nội địa2.
1.2 Quy chế pháp lý của cảng hàng không quốc tế

• Khái niệm
Quy chế pháp lý cảng hàng không quốc tế là tổng hợp các quyền và nguyên tắc điều chỉnh
điều chỉnh việc thành lập, tổ chức và hoạt động của cảng hàng không.

• Cơ sở pháp lý
 Công ước Chicago 1944;
 Luật hàng không dân dụng Việt Nam 2006 (sửa đổi, bổ sung 2014);
1 2 Điều 47 Luật hàng không dân dụng Việt Nam 2006
2

2




3


hàng không dân dụng 2006 sửa đổi, có thể tóm gọn lại là: (1) Quản lý chung (diện tích, tài sản,
sắp xếp); (2) Kiểm tra, giám sát; (3) Phối hợp cứu nạn; (4) Quyết định đóng cửa tạm thời cảng
hàng không; (5) Xử lí vi phạm trong thẩm quyền; (6) Đình chỉ các hoạt động có thể gây ảnh
hưởng đến an toàn và an ninh hàng không; (7) Thu, quản lí, sử dụng phí và lệ phí6;
2.2.2 Các cơ quan hữu quan
Một điểm khác biệt so với cảng hàng không nội địa là chỉ có ở cảng hàng không quốc tế
mới xuất hiện các cơ quan hữu quan thực hiện các nhiệm vụ đặc thù như kiểm dịch, kiểm tra
hải quan, kiểm tra xuất nhập cảnh, kiểm tra an toàn và anh ninh kinh tế. Vị trí của các cơ quan
thực hiện các nhiệm vụ này tại cảng hàng không sẽ được cảng vụ hàng không sắp xếp sao cho
phù hợp và thuận tiện nhất.
2.3 Về hoạt động của cảng hàng không quốc tế
2.3.1 Mở cảng hàng không quốc tế
Việc mở cảng hàng không quốc tế được thực hiện theo quy định của pháp luật về mở cảng
hàng không. Cụ thể như sau:
Về điều kiện mở7: Cảng hàng không, sân bay (1) phải đáp ứng yêu cầu về việc đầu tư xây
dựng và tỷ lệ vốn góp đầu tư xây dựng của tổ chức, cá nhân nước ngoài8; (2) đã được cấp giấy
chứng nhận đăng ký, giấy chứng nhận khai thác theo quy định; (3) đã được cơ quan nhà nước
có thẩm quyền phê chuẩn vùng trời, đường bay và phương thức bay phục vụ khai thác sân
bay.
Về thủ tục mở: Người khai thác gửi hồ sơ đề nghị mở đến Bộ Giao thông vận tải. Trong
thời hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được đầy đủ hồ sơ đề nghị mở, Bộ Giao thông vận tải tổ
chức thẩm định, trình Thủ tướng Chính phủ quyết định.
2.3.2. Đóng cảng hàng không quốc tế
Việc đóng cảng hàng không quốc tế được thực hiện theo quy định của pháp luật về đóng
cảng hàng không. Cụ thể như sau:
Đóng vĩnh viễn: (1) Bao gồm: (a) Chấm dứt hoạt động của cảng hàng không, sân bay; (b)

Về điều kiện chủ thể: Phải đáp ứng các điều kiện tại Điều 63, Điều 65 Luật hàng không dân
dụng 2006 (sửa đổi, bổ sung năm 2014)11. Đặc biệt, đối với cảng hàng không quốc tế, doanh
nghiệp cảng hàng không phải có vốn tối thiểu 200 tỷ đồng Việt Nam12.
Về các dịch vụ tại cảng hàng không quốc tế: (1) Dịch vụ hàng không: Điều 36 Nghị định
102/2015 liệt kê 11 dịch vụ; (2) Các dịch vụ khác: Pháp luật Việt Nam không quy định cụ thể còn
trong AEM có thống kê 17 dịch vụ thường gặp tại cảng hàng không quốc tế13.
3. Một số nhận xét, đánh giá
Nhìn chung, các quy định của pháp luạt Việt Nam về quy chế pháp lý của cảng hàng
không quốc tế có tính tương thích cao với các quy định của pháp luật quốc tế về vấn đề
9 Đối với trường hợp Giám đốc cảng vụ quyết định thì cảng vụ phải tổ chức công bố;
10 Khoản 2 Điều 80 Luật hàng không dân dụng 2006 (sửa đổi, bổ sung năm 2014);
11 Đó là các quy định về Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, nhân viên, trang thiết bị và vốn;
12 Điểm a Khoản 1 Điều 37 Nghị định 102/2015/NĐ-CP về quản lý, khai thác cảng hàng không, sân bay;
13 Bảng 5-1, Chương 5, trang 3 AEM 1991 (sửa đổi, bổ sung năm 2013).

5


này. Nguyên nhân là sau khi phê chuẩn Công ước Chicago 1944 vào năm 1995, Việt
Nam đã tiến hành sửa đổi pháp luật về hàng không dân dụng trên cơ sở tham khảo các
quy định của Công ước Chicago 1944 cũng như các tài liệu của ICAO. Kết quả là Luật
hàng không dân dụng 2006 ra đời thay thế cho Luật hàng không dân dụng 1991 với
những quy định về quy chế pháp lý về cảng hàng không quốc tế phù hợp hơn.
Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số điểm trong quy định của pháp luật Việt Nam về
quy chế pháp lý của cảng hàng không quốc tế chưa đáp ứng được các quy định trong
Công ước Chicago 1944, cụ thể là về vấn đề địa vị pháp lý của nhà chức trách hàng
không. Theo đánh giá của ICAO, Việt Nam chưa đáp ứng được các quy định của Công
ước Chicago 1944 về địa vị pháp lý của Nhà chức trách hàng không. Việc cho phép
Cục Hàng không Việt Nam đảm nhận tư cách nhà chức trách hàng không là phù hợp
với các điều ước và thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, Cục Hàng không Việt Nam lại không

hàng không, tham khảo tại Cổng thông tin điện tử Báo mới , truy cập
ngày 2/5/2016;

7