ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

CHẨU THANH BÌNH

QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH
TRONG CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
HUYỆN HÀM YÊN TỈNH TUYÊN QUANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2015

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

http://www.lrc.tnu.edu.vn


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

CHẨU THANH BÌNH

QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH
TRONG CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
HUYỆN HÀM YÊN TỈNH TUYÊN QUANG
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã ngành: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC


giáo TS Nguyễn Thị Thu Hằng đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn, giúp đỡ em trong
quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn.
Em xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo, các thầy cô
giáo khoa Tâm lý - Giáo dục, trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên;
Ban Giám hiệu, giáo viên, học sinh trường cấp 3 Hàm Yên, Ban Giám hiệu,
giáo viên, học sinh trường cấp 3 Thái Hòa, Ban, Giám hiệu, giáo viên, học sinh
trường cấp 3 Phù Lưu cùng gia đình và các bạn bè đã tạo điều kiện thuận lợi,
động viên, khích lệ em trong thời gian học tập và thực hiện luận văn.
Dù đã có nhiều cố gắng, song do điều kiện và thời gian hạn chế nên
trong luận văn của em chắc chắn không thể tránh khỏi thiếu sót. Rất mong
nhận được sự chỉ bảo, đóng góp ý kiến của các thầy giáo, cô giáo để luận văn
này được hoàn chỉnh hơn.
Thái Nguyên, tháng 04 năm 2015
Tác giả

Chẩu Thanh Bình

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

ii

http://www.lrc.tnu.edu.vn


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN........................................................................................................ ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
KÍ HIỆU CỤM TỪ VIẾT TẮT .......................................................................... iv
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ ................................................................ v

MÔN TIẾNG ANH TRONG CÁC TRƢỜNG THPT HUYỆN
HÀM YÊN TỈNH TUYÊN QUANG.................................................... 33
2.1. Vài nét khái quát về huyện Hàm Yên ......................................................... 33
2.2. Thực trạng CLDH môn tiếng Anh trong các trường THPT huyện
Hàm Yên tỉnh Tuyên Quang ................................................................. 34
2.2.1. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lí và giáo viên về vai trò
quan trọng của tiếng Anh trong xã hội hiện đại .................................... 34
2.2.2. Thực trạng CLDH môn tiếng Anh trong các trường THPT huyện Hàm
Yên tỉnh Tuyên Quang............................................................................. 37
2.2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng QLCLDH môn tiếng Anh trong
các trường trung học phổ thông huyện Hàm Yên tỉnh Tuyên Quang ...... 39
2.2.4. Những thuận lợi và khó khăn trong dạy học môn tiếng Anh trong
các trường THPT huyện Hàm Yên tỉnh Tuyên Quang ......................... 41
2.3. Thực trạng quản lí CLDH môn tiếng Anh của HT các trường THPT
huyện Hàm Yên tỉnh Tuyên Quang....................................................... 44
2.3.1. Thực trạng mức độ nhận thức về tầm quan trọng của các biện pháp
quản lí CLDH môn tiếng Anh của HT các trường THPT huyện
Hàm Yên tỉnh Tuyên Quang ................................................................. 46
2.3.2. Thực trạng mức độ thực hiện các biện pháp quản lí CLDH môn
tiếng Anh của HT các trường THPT huyện Hàm Yên .......................... 47
2.4. Các yếu tố ảnh hưởng tới hiệu quả quản lí CLDH môn tiếng Anh của
HT các trường THPT huyện Hàm Yên. ................................................ 48
2.4.1. Các yếu tố khách quan ............................................................................. 49
2.4.2. Các yếu tố chủ quan................................................................................. 50
Kết luận chương 2.............................................................................................. 52
Chƣơng 3. CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CHẤT LƢỢNG DẠY HỌC
MÔN TIẾNG ANH TRONG CÁC TRƢỜNG THPT HUYỆN
HÀM YÊN TỈNH TUYÊN QUANG.................................................... 53
3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp .................................................................... 53
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

PHỤ LỤC

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

v

http://www.lrc.tnu.edu.vn


KÍ HIỆU CỤM TỪ VIẾT TẮT

CT

:

Cần thiết

ĐH

:

Đại học

HT

:

Hiệu trưởng

KCT


:

Rất khả thi

SC

:

Sơ cấp

SL

:

Số lượng

TB

:

Trung bình

TC

:

Trung cấp

THCS

DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ
Bảng:
Bảng 2.1. Nhận thức về tầm quan trọng của môn tiếng Anh .......................... 35
Bảng 2.2. Nhận thức về vai trò của môn tiếng Anh đối với học sinh ở THPT ...... 36
Bảng 2.3. Thống kê về trình độ chuyên môn của giáo viên môn tiếng
Anh tại các trường THPT huyện Hàm Yên tỉnh Tuyên Quang ...... 37
Bảng 2.4. Thực trạng QLCLDH môn tiếng Anh trong các trường trung học
phổ thông huyện Hàm Yên tỉnh Tuyên Quang .................................... 38
Bảng 2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động dạy học môn tiếng Anh ....... 40
Bảng 2.5. Những thuận lợi trong DH môn tiếng Anh trong các trường
THPT huyện Hàm Yên tỉnh Tuyên Quang ..................................... 42
Bảng 2.6. Những khó khăn trong DH tiếng Anh trong các trường THPT
huyện Hàm Yên tỉnh Tuyên Quang ................................................ 43
Bảng 2.7. Đội ngũ Hiệu trưởng của các trường THPT huyện Hàm Yên
tỉnh Tuyên Quang ............................................................................ 44
Bảng 2.8. Nhận thức về tầm quan trọng của các biện pháp quản lí
CLDH môn tiếng Anh của Hiệu trưởng .......................................... 46
Bảng 2.9. Mức độ thực hiện các biện pháp quản lí CLDH môn tiếng
Anh của Hiệu trưởng ....................................................................... 47
Bảng 2.9. Các yếu tố khách quan ảnh hưởng đến hiệu quả quản lí
CLDH tiếng Anh của Hiệu trưởng .................................................. 49
Bảng 2.10. Các yếu tố khách quan ảnh hưởng đến hiệu quả quản lí
CLDH môn tiếng Anh của Hiệu trưởng .......................................... 50
Bảng 3.1. Đánh giá mức độ cần thiết của các biện pháp đề xuất .................... 80
Bảng 3.2. Đánh giá mức độ khả thi của các biện pháp đề xuất ....................... 82
Biểu đồ:
Biểu đồ 2.1. Nhận thức về tầm quan trọng và mức độ thực hiện các biện
pháp quản lí CLDH môn tiếng Anh của Hiệu trưởng các
trường THPT ............................................................................... 48
Biểu đồ 3.1. Sự tương quan mức độ cần thiết và mức độ khả thi của các

bộ, chính quyền, các tổ chức đoàn thể, các cấp, các ngành và các doanh nghiệp
của tỉnh đang thi đua phấn đấu vượt mọi khó khăn hoàn thành tốt mục tiêu kế
hoạch đề ra; nhân dân các dân tộc tỉnh Tuyên Quang đang nỗ lực hăng say lao
động, làm việc, sản xuất và kinh doanh để phấn đấu đưa tỉnh Tuyên Quang
thoát khỏi tỉnh nghèo, tiến tới xây dựng một tỉnh Tuyên Quang giàu đẹp, phát
triển và văn minh. Đó là cơ hội và cũng là thách thức đối với đội ngũ lao động
1


trong tỉnh. Bên cạnh lực lượng lao động phổ thông, các công ty và các khu
công nghiệp còn đòi hỏi một số lượng không nhỏ lực lượng lao động chất
lượng cao, ngoài kiến thức chuyên môn còn cần phải có kiến thức về ngoại ngữ
đặc biệt là tiếng Anh. Tuy nhiên qua các kỳ tuyển sinh vào lớp 10 cũng như kỳ
thi tốt nghiệp trung học phổ thông, đầu vào và đầu ra số lượng học sinh có
điểm thi môn tiếng Anh trên trung bình rất thấp. Hiệu quả của việc sử dụng
tiếng Anh của học sinh trong cuộc sống thực tế vẫn còn nhiều bất cập. Một
trong những nguyên nhân hạn chế, bất cập kể trên có yếu tố dạy học và quản lý
hoạt động dạy học tiếng Anh chưa được quan tâm đúng mức ở một bộ phận
giáo viên, cán bộ quản lý trong các trường THPT. Do đó, trong quá trình học
tập, các em học sinh chưa xây dựng được cho mình động cơ, thái độ học tập
đúng đắn, cũng như chưa hình thành cho mình phương pháp học tập tiếng Anh
có hiệu quả.
Quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh trong các trường THPT huyện
Hàm Yên tỉnh Tuyên Quang trong thời gian qua vẫn tồn tại nhiều hạn chế cần
khắc phục, bổ sung và hoàn thiện. Bao gồm từ khâu tuyển dụng giáo viên, xây
dựng và quản lý đề cương bài giảng, kiểm tra đánh giá kết quả học tập và giám
sát việc tổ chức thực hiện hoạt động dạy học trên lớp cũng như hoạt động tự
học của học sinh xuất phát từ những lý do trên, tôi lựa chọn đề tài: “Quản lý
chất lượng dạy học môn tiếng Anh trong các trường trung học phổ thông
huyện Hàm Yên tỉnh Tuyên Quang”.

học môn tiếng Anh trong các trường THPT huyện Hàm Yên tỉnh Tuyên Quang
nói riêng.
Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý chất lượng dạy học môn
tiếng Anh trong các trường THPT huyện Hàm Yên tỉnh Tuyên Quang.
Đề xuất một số biện pháp quản lý chất lượng dạy học môn tiếng Anh của
HT các trường THPT huyện Hàm Yên tỉnh Tuyên Quang.
Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý chất
lượng dạy học môn tiếng Anh được đề xuất như sau.

3


7. Phƣơng pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu các tài liệu
nhằm mục đích xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Điều tra bằng phiếu hỏi,
phương pháp quan sát, phương pháp tổng kết kinh nghiệm, phương pháp
chuyên gia.
7.3. Nhóm phương toán thống kê, số trung bình cộng, hệ số tương quan.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ
lục; kết quả nghiên cứu thể hiện cơ bản ở 3 chương:
Chương 1. Cơ sở lý luận về Quản lý chất lượng dạy học môn tiếng Anh
trong các trường Trung học phổ thông huyện Hàm Yên tỉnh Tuyên Quang.
Chương 2. Thực trạng Quản lý chất lượng dạy học môn tiếng Anh trong
các trường Trung học phổ thông huyện Hàm Yên tỉnh Tuyên Quang.
Chương 3. Các biện pháp Quản lý chất lượng dạy học môn tiếng Anh
trong các trường Trung học phổ thông huyện Hàm Yên tỉnh Tuyên Quang.

4



trung học phổ thông quận Lê Chân thành phố Hải Phòng, 2009; Lê Vũ Huy, Biện
pháp quản lý nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Anh ở các trường trung
học phổ thông huyện Bắc Sơn tỉnh Lạng Sơn, 2010.
Khi lựa chọn và tiến hành nghiên cứu đề tài này bản thân tôi sẽ kế thừa
và phát huy những kết quả các công trình nghiên cứu của các tác giả trước đã
đề cập tới và tiếp tục đề xuất một số giải pháp khả thi mới về quản lý chất
lượng dạy học môn tiếng Anh trong các trường THPT huyện Hàm Yên tỉnh
Tuyên Quang có chất lượng hơn.
1.2. Các khái niệm cơ bản của vấn đề nghiên cứu
1.2.1. Quản lý, biện pháp quản lý
1.2.1.1. Khái niệm quản lý
Quản lý là một trong những loại hình lao động quan trọng nhất trong các
hoạt động của con người. Quản lý đúng tức là con người đã nhận thức đúng
được quy luật, vận động theo quy luật và sẽ đạt được những thành công to lớn.
Trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, con người muốn tồn tại và phát
triển đều phải dựa vào sự nỗ lực của cá nhân, của một tổ chức, từ một nhóm
nhỏ đến phạm vi rộng hơn ở tầm quốc gia, quốc tế và đều phải thừa nhận và
chịu một sự quản lý nào đó. Nghiên cứu về quản lý sẽ giúp con người có được
những kiến thức cơ bản nhất, chung nhất đối với hoạt động quản lý.
Khái niệm quản lý đã được tiếp cận theo nhiều khía cạnh và góc độ khác
nhau. Theo F.W Taylor, “Quản lý là biết chính xác điều muốn người khác làm
và sau đó thấy rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”.
H.Koontz thì khẳng định, “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối
hợp những nỗ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm.
Mục tiêu của mọi nhà quản lý là nhằm hình thành một môi trường mà trong đó
con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc và sự
bất mãn cá nhân ít nhất”.


Khái niệm chất lượng dạy học: “Là mức độ mà kết quaqr dạy học đáp
ứng được mục tiêu dạy học, thỏa mãn nhu cầu”. Chất lượng dạy học được hình

7


thành thông qua chất lượng giảng dạy của giáo viên và chất lượng học tập của
học sinh trên cơ sở đảm bảo chất lượng các thành tố của quá trình dạy học”.
Khái niệm quản lý chất lượng dạy học: “ Đó là một hệ thống hoạt động
thống nhất những nỗ lực của toàn bộ cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh
trong nhà trường cùng tham gia quá trình dạy học, chịu trách nhiệm triển khai
chất lượng, duy trì và cải tiến chất lượng cùng với việc áp dụng biện pháp kỹ
thuật và công cụ quản lý chất lượng để đảm bảo quản lý chất lượng dạy học đạt
mục tiêu đề ra một cách tốt nhất, thỏa mãn nhu cầu của khách hang”.
Nhiều tác giả đưa ra những khái niệm khác nhau tác giả đã tổng thuật
trong bản chính của luận văn. Đối với nhà trường quản lý là quá trình tác động
của bộ máy quản lý nhà trường người quản lý đến tập thể GV, HS và các lực
lượng khác nhằm thực hiện hệ thống các mục tiêu của nhà trường đã để ra.
1.2.1.2. Biện pháp quản lý
Biện pháp quản lý là cách thức tác động vào đối tượng quản lý giúp chủ
thể nâng cao khả năng hoàn thành các mục tiêu đã đề ra. Có bốn biện pháp
quản lý chính, đó là: Biện pháp thuyết phục, biện pháp hành chính - tổ chức,
biện pháp kinh tế, biện pháp tâm lý - giáo dục.
1.2.1.3. Các chức năng quản lý
Qua nghiên cứu lý luận và thực tế công tác quản lý nói chung, có thể tóm
lược rằng: quản lý bao gồm bốn chức năng cơ bản là chức năng lập kế hoạch,
chức năng tổ chức, chức năng chỉ đạo, chức năng kiểm tra đánh giá. Ở trường
THPT huyện Hàm Yên và đề xuất một số biện pháp quản lý phù hợp nhằm
nâng cao chất lượng dạy và học môn tiếng Anh trong các trường THPT huyện
Hàm Yên trong giai đoạn hiện nay.

vấn đề này sẽ không làm rõ được vị trí, chức năng, quyền hạn của các tổ chức
trong hệ thống, không tạo ra được môi trường thuận lợi để mọi người trong tổ
chức thực hiện nhiệm vụ của mình. Việc bố trí sử dụng con người đòi hỏi phải
có sự phân công trách nhiệm, quyền hạn rõ ràng với từng cá nhân, từng bộ phận
của tổ chức, sắp xếp thứ tự công việc tạo ra một cách nhịp nhàng, đồng bộ

9


trong tổ chức.Trong thực tế công tác nếu biết bố trí đúng người đúng việc thì
mới phát huy khả năng của con người và mang lại hiệu quả cho công việc, tạo
bầu không khí tập thể vui vẻ thoải mái. Ngược lại bố trí công việc chồng chéo
không đúng người đúng việc sẽ làm cho chất lượng công việc kém hiệu quả, tăng
tiêu cực bất mãn, đối phó trong tổ chức làm cho bầu không khí trong nhà trường
không lành mạnh. Muốn thực hiện tốt công việc này đòi hỏi nhà quản lý không
chỉ có trình độ, kinh nghiệm quản lý mà còn phải tâm huyết với công việc của
mình. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Việc hiểu người, hiểu cán bộ đã khó, song
việc bố trí sử dụng con người trong cơ cấu nhân sự của tổ chức thì càng khó
khăn và phức tạp hơn. Để làm việc này có hiệu quả đòi hỏi người lãnh đạo,
người tổ chức có lập trường, quan điểm chính trị đúng đắn, nhân sinh quan Mác
Lênin mà còn phải có ý trí thường trực chống chủ nghĩa cá nhân” [30, tr.15].
Chức năng chỉ đạo: "Chức năng chỉ đạo có tác động đến con người, chỉ
huy, sai khiến con người để sao cho họ sẵn sàng cố gắng hăng hái hướng tới
đạt được các mục tiêu của tổ chức. Chức năng này cần phải được thực hiện với
sự chú trọng tới khía cạnh con người trong tổ chức. Nhà quản lý muốn chỉ huy
được một cách hiệu quả phải có quyền uy quyền lực và uy tín. Phải có khả
năng tác động vào con người, năng lực sai khiến người khác bằng quyền uy
của mình, khả năng khuyến khích, kích thích, lôi cuốn con người làm tốt công
việc được giao luôn luôn làm điều nhân nghĩa và khả năng ngăn chặn răn đe
con người làm điều sai trái. Vấn đề quan trọng cốt lõi của chức năng chỉ đạo

thế hệ. Học là quá trình tương tác giữa cá thể với môi trường, kết quả là dẫn
đến sự biến đổi bền vững về nhận thức, thái độ hành vi của cá thể đó. Dạy và
học là hai mặt không thể tách rời của phương thức tồn tại và phát triển của xã
hội và cá nhân. Một mặt là sự tiếp nhận và chuyển hóa thành những kinh
nghiệm đã có của xã hội thành những kinh nghiệm của cá nhân, còn mặt kia là
sự chuyển giao những kinh nghiệm đó từ thế hệ trước đến thế hệ sau.
Dưới góc độ của lý thuyết hoạt động quá trình dạy học là một hệ thống
toàn vẹn bao gồm hoạt động dạy và hoạt động học. Hai hoạt động này luôn
tương tác với nhau, thâm nhập vào nhau, sinh thành ra nhau. Sự tương tác giữa
dạy và học mang tính chất cộng tác trong đó hoạt động dạy giữ vai trò chủ đạo

12


Dƣới góc độ giáo dục học:
Dạy học là một trong cả bộ phận của quá trình tổng thể giáo dục nhân
cách toàn vẹn là quá trình tác động qua lại giữa giáo viên và học sinh nhằm
truyền thụ và lĩnh hội tri thức khoa học, những kỹ năng, kỹ xảo hoạt động nhận
thức và thực tiễn, trên cơ sở đó hình thành thế giới quan, phát triển năng lực
sáng tạo và xây dựng, phát triển các phẩm chất của nhân cách người học theo
đúng mục đích giáo dục
Theo PGS.TS. Trần Kiểm: "Dạy học là quá trình cộng tác giữa thầy và
trò nhằm điều khiển truyền đạt và tự điều khiển lĩnh hội tri thức nhân loại
nhằm thực hiện mục đích giáo dục" [26, tr.25].
Theo tác giả Phan Trọng Ngọ: "Quá trình dạy học là chuỗi liên tiếp các
hành động dạy và hành động của người dạy và người học đan xen và tương tác
với nhau trong khoảng không gian và thời gian nhất định, nhằm thực hiện các
nhiệm vụ dạy học" [31, tr.18].
Theo tác giả Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt: "Quá trình dạy học là một
quá trình sư phạm bộ phận, một phương tiện để trau dồi học vấn, phát triển giáo

giao tiếp đơn giản hàng ngày, có thể sử dụng ngôn ngữ đó để đọc hiểu các sách
báo, các tài liệu tham khảo phù hợp với trình độ học vấn.
* Nội dung dạy học môn tiếng Anh trong các trường THPT.
- Rèn luyện kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh
Tiếng Anh cũng như bất kỳ ngoại ngữ nào đều có chức năng là công cụ
giao tiếp. Nội dung kỹ năng giao tiếp bằng Tiếng Anh bao gồm bốn dạng hoạt
động giao tiếp là: nghe, nói, đọc, viết. Cả bốn nội dung này đều xuất hiện
thường trực đan xen vào nhau trong suốt quá trình dạy học môn tiếng Anh. Nội
dung kỹ năng thực hành giao tiếp được thể hiện dưới dạng hệ thống các bài tập
tương ứng với yêu cầu hình thành kỹ năng nghe, nói, đọc, viết.
- Cung cấp những tri thức về văn hóa
Nội dung tri thức văn hóa của bộ môn ngoại ngữ gồm hai phần: tri thức
ngôn ngữ và tri thức đất nước đang theo học.
15


- Bồi dưỡng tư tưởng đạo đức
Là một bộ môn văn hóa cơ bản, ngoại ngữ có khả năng góp phần hình
thành thế giới quan và nhân sinh quan tiến bộ cho thế hệ trẻ thông qua các bài
học với những nội dung hết sức đa dạng và phong phú giúp học sinh xây dựng
cho mình thói quen đạo đức và hành vi văn minh cần thiết nhất trong đời sống
xã hội, những quan điểm chính kiến khoa học về tự nhiên, về xã hội, về lối
sống cao đẹp của con người.
Như vậy, nội dung dạy học tiếng Anh là những nội dung tri thức khoa
học cơ bản, tối thiểu về ngoại ngữ được học, giúp học sinh nhận thức và có thể
vận dụng chủ động, tự giác tiếng Anh như một công cụ giao tiếp. Đồng thời,
việc dạy tiếng Anh còn kết hợp giới thiệu cho người học những kiến thức văn
hóa nền tảng, giúp người học hiểu thêm về đất nước, con người của dân tộc có
ngôn ngữ họ học, góp phần hỗ trợ cho việc học tập các môn khác, phát triển trí
tuệ cần thiết để tiếp tục học tiếp hoặc đi vào cuộc sống lao động.