MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Thanh niên là lực lượng rất quan trọng và sự phát triển của thanh niên
quan hệ trực tiếp đến vận mệnh, tương lai của đất nước, của dân tộc. Vì thế,
bất cứ quốc gia và chế độ xã hội nào muốn tồn tại, phát triển bền vững và
cường thịnh đều phải quan tâm tới việc chăm lo giáo dục cho thanh niên.
Lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao vai trò, vị trí, khả
năng của thanh niên đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc. Người
cho rằng: “ Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà. Thật vậy nước
nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên”. Chính
vì thế, trước lúc đi xa Người không quên căn dặn Đảng ta: “ Bồi dưỡng thế hệ
cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”.
Đảng ta xác định công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho thanh niên
trong giai đoạn hiện nay là một trong những yêu cầu quan trọng và cấp bách
để đảm bảo xây dựng được một lớp thanh niên “vừa hồng, vừa chuyên”, đủ
sức gánh vác những nhiệm vụ lớn lao của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại
hóa đất nước. Thanh niên là lớp người sinh ra và trưởng thành sau chiến
tranh, được sống trong những điều kiện vật chất và tinh thần đầy đủ hơn, tuy
rất nhạy cảm vói cái mới, được đào tạo bài bản, nhưng vốn sống và sự từng
trải chưa nhiều, trước những tiêu cực và cám dỗ của nền kinh tế thị trường,
trước những biến động về chính trị quốc tế, đặc biệt do ảnh hưởng tiêu cực
của sự thái hoá, biến chất của một bộ phận cán bộ, đảng viên, một số thanh
niên có sự dao động, khủng hoảng niềm tin. Thực trạng đó đòi hỏi càng phải
đề cao công tác giáo dục về tư tưởng, chính trị cho thanh niên
Những năm qua các cấp uỷ Đảng, chính quyền huyện Vĩnh Tưởng – tỉnh
Vĩnh Phúc đã có nhiều cố gắng trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho
thanh niên. Tuy nhiên, qua đánh giá chung, vẫn còn một số hạn chế, bởi vậy
tôi càng nhận thức rõ sự cần thiết và tầm quan trọng của vấn đề này nên tôi đã
chọn đề tài “Giải pháp phòng, chống sự suy thoái về tư tưởng chính trị cho
1
2
3.2. Nhiệm vụ
- Phân tích và làm rõ cơ sở lý luận về tư tưởng chính trị và chất lượng
giáo dục tư tưởng chính trị cho thanh niên huyện Vĩnh Tường.
- - Đề xuất giải pháp phòng, chống sự suy thoái về tư tưởng chính trị cho
thanh niên trong giai đoạn hiện nay của huyện Vĩnh Tường.
4. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng tổng hợp nhiều phương pháp nghiên cứu, trong đó chủ
yếu là các phương pháp: phân tích - tổng hợp, lôgic - lịch sử và một số
phương pháp xã hội học như: thu thập thông tin, nghiên cứu tài liệu, quan sát,
điều tra, thống kê, so sánh,...
5. kết cấu tiểu luận.
Tiểu luận Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo
gồm 3 chương và 7 tiết.
3
NỘI DUNG
Chương I.
SUY THOÁI TƯ TƯỞNG CHÍNH TRỊ TRONG THANH NIÊN - MỘT
SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN
1.1. Cơ sở lý luận về suy thoái tư tưởng chính trị
Thuật ngữ “suy thoái tư tưởng chính trị” được Đảng ta chính thức sử
dụng lần đầu tiên trong Văn kiện Hội nghị Trung ương 6 (lần 2) khóa VIII (21999). Trước đó, ở Hội nghị giữa nhiệm kỳ khóa VII (1-1994), Đại hội VIII
(6-1996), Hội nghị Trung ương 5 khóa VIII (7-1998) cũng đã đề cập nhưng
mới chỉ dừng lại ở mức độ biểu hiện là: mơ hồ, mất cảnh giác trước âm mưu
của kẻ thù; phai nhạt lý tưởng; lười học tập, lười suy nghĩ, không thường
nhân dân, nhằm thống nhất về tư tưởng, ý chí, phẩm chất cách mạng và năng
lực hoạt động thực tiễn của họ, hướng dẫn họ vận dụng những hiểu biết ấy
vào cuộc sống. Chính vì vậy nội dung của công tác giáo dục chính trị - tư
tưởng là rất rộng, bao gồm việc giáo dục những nguyên lý của chủ nghĩa Mác
– Lenin , đường lối, quan điểm của Đảng về các lĩnh vực của đời sống xã hội,
lịch sử Đảng , xây dựng Đảng, những kinh nghiệm thành công cũng như thất
bại của các nước. Công tác giáo dục chính trị - tư tưởng có nhiều hình thức
như các lớp học tập công tác tư tưởng, những đợt sinh hoạt chính trị, nghị
quyết của Đảng, những báo cáo chuyên đề về giáo dục chính trị - tư tưởng.
Đặc trưng của công tác giáo dục chính trị - tư tưởng là phương pháp giảng
dạy và học tập theo chương trình nhất định nhằm làm cho người học nắm
được một cách cơ bản lý luận Mác – Lenin, đường lối, quan điểm, chủ trương,
chính sách, nghị quyết của Đảng và Nhà nước.
Nhiệm vụ của giáo dục chính trị - tư tưởng là thông qua các công cụ và
phương tiện để truyền bá những kiến thức phương pháp của đời sống xã hội,
các quan điểm, quan niệm, những đánh giá về các hiện tượng và xu thế phát
triển của xã hội. Với tầm quan trọng như vậy, Hồ Chí Minh cho rằng công tác
giáo dục chính trị - tư tưởng của Đảng tiên phong phải tạo tình độ tiên phong:
“Đảng muốn vững phải có chủ nghĩa làm nòng cốt, trong Đảng ai cũng phải
hiểu, ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy. Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như
5
người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam”. Bên cạnh đó giáo dục
chính trị - tư tưởng cần phải định hướng cho nhận thức tư tưởng, mục tiêu và
con đường đi lên của các dân tộc trên thế giới.
1.2. Giáo dục tư tưởng chính trị cho thanh niên.
Theo tư tưởng Hồ Chí Minh thanh niên không những là lực lượng kế tục
sự nghiệp cách mạng của các thế hệ đi trước, mà còn là tương lai của đất
nước, của dân tộc: “Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Một đời khởi đầu từ
Dân số: 189100 người
Mật độ: 1333 người/km2
Huyện lỵ: thị trấn Vĩnh Tường.
Huyện gồm 2 thị trấn: thị trấn Vĩnh Tường và thị trấn Thổ Tang cùng
27 xã khác: Kim Xá, Yên Bình, Chấn Hưng, Nghĩa Hưng, Yên Lập, Việt
Xuân, Bồ Sao, Đại Đồng, Tân Tiến, Lũng Hòa, Cao Đại, Vĩnh Sơn, Bình
Dương, Tân Cương, Phú Thịnh, Thượng Trưng, Vũ Di, Lý Nhân, Tuân
Chính, Vân Xuân, Tam Phúc, Tứ Trưng, Ngũ Kiên, An Tường, Vĩnh
Thịnh, Phú Đa, Vĩnh Ninh.
Về điều kiện tự nhiên: Huyện có địa hình đồng bằng tích tụ gian sông,
tương đối bằng phẳng và hướng dốc dần từ Đông Bắc xuống Tây Nam.
Phía Bắc và Tây Bắc có đồi thấp thuộc các xã: Lũng Hoà, Bồ Sao, Yên
Lập, Việt Xuân, Kim Xá. Phía Tây và Tây Nam có nhiều ao, hồ, đầm. Có
7
các sông: sông Hồng, sông Lô, sông Phó Đáy chảy qua. Sông Hồng chảy
qua phía Tây và Nam huyện.
Là một huyện nông nghiệp với các nguồn lực chủ yếu của Vĩnh Tường là
đất đai, mặt nước và nguồn lao động khá dồi dào, cụ thể.
Về kinh tế:
Địa hình của huyện Vĩnh Tường khá thuận lợi cho phát triển thâm canh
cây trồng và chăn nuôi đa dạng với việc tạo ra các mô hình trang trại khác
nhau như: nông nghiệp trồng lúa, rau xanh, mía. Chăn nuôi gia cầm, lợn, cá
bò. Chế biến nông sản, các nghề thủ công mỹ nghệ, dịch vụ thương mại rất
phát triển do Vĩnh Tường gần trung tâm các thành phố, thị xã lớn.
Về giao thông
Huyện có mạng lưới giao thông đường bộ tương đối hoàn chỉnh. Trong
đó có các tuyến như: quốc lộ 2, tỉnh lộ 303, đường sắt thành phố Hà Nội –
a). Những thành tựu:
Thực hiện phương châm hướng về cơ sở, giải quyết kịp thời những vấn
đề tư tưởng nảy sinh ngay từ cơ sở, tạo sự đồng thuận, khơi dậy ý thức tự
giác, tích cực, nâng cao hiệu quả công tác giáo dục chính trị - tư tưởng cho
thanh niên sẽ góp phần xây dựng hệ thống chính trị phát triển kinh tế - xã hội
ở địa bàn Huyện. Đảng ủy, ủy ban nhân dân, các đoàn thể và tổ chức xã hội
huyện Vĩnh Tường đã triển khai nhiều biện pháp và đã đạt được những kết
quả đáng khích lệ trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho thanh niên.
Nhìn lại một chặng đường không ít khó khăn, thử thách của một huyện
xuất phát điểm là nền kinh tế thuần nông, Đảng bộ và nhân dân huyện Vĩnh
Tường đều cảm nhận được sự tự tin và tự hào trước những thành tựu do chính
công sức của mình gây dựng. Đó là: Nhịp độ tăng giá trị sản xuất bình quân
hằng năm giai đoạn 2010- 2015 đạt trên 14,7%; cơ cấu giá trị sản xuất tiếp tục
chuyển dịch theo đúng định hướng tăng dần tỷ trọng phát triển ngành CNXD- dịch vụ, giảm dần tỷ trọng sản xuất nông nghiệp; thu nhập bình quân đầu
người năm 2014 đạt 12,2 triệu đồng/năm (tặng gần 4 triệu đồng so với năm
2010). Nhiều chỉ tiêu chính của huyện đều đạt và vượt so với mục tiêu đề ra.
Đặc biệt, các chỉ thị, nghị quyết của Đảng đã đi vào cuộc sống và phát huy
9
hiệu quả tích cực thông qua sự chỉ đạo, điều hành và sự quyết tâm, thống nhất
cao của các cấp chính quyền, sự đồng thuận của các tầng lớp nhân dân.
Để đạt được những thành tựu đó phải kể đến công tác giáo dục chính trị,
tư tưởng cho lực lượng đoàn viên thanh niên luôn luôn hăng hái đi đầu trong
mọi hoạt động xã hội cũng như xây dựng kinh tế.
- Huyện Đoàn Vĩnh Tường phối hợp với Trung tâm Bồi dưỡng chính trị
huyện tổ chức lớp "Học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần
thứ X và Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh". Tham dự lớp học có các đồng chí
trong BTV, BCH Huyện Đoàn và hơn 100 học viên là cán bộ các đoàn cơ sở,
cơ sở đoàn trực thuộc, thuộc địa bàn cụm trung tâm huyện. Trong buổi học,
với cộng đồng và xã hội.
b). Những hạn chế còn tồn tại:
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác giáo dục chính trị tư
tưởng cho thanh niên cơ sở vẫn còn bộc lộ những hạn chế nhất định:
Một là, cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ giảng dạy và học tập vẫn
còn thiếu.
Hai là, chất lượng dạy và học tập chính trị tư tưởng còn thấp so với yêu cầu.
Ba là, nội dung chương trình giảng dạy còn nhiều bất cập
c). Nguyên nhân.
Những hạn chế nêu trên do nhiều nguyên nhân, nhưng tập trung ở
những nguyên nhân chủ yếu sau:
-
Tỉnh vừa mới tái lập, còn nghèo nên mức đầu tư cho huyện còn hạn
chế, chế độ chính sách cho cán bộ đi học còn nhiều bất cập;
-
Công tác tuyển mới cán bộ phục vụ giảng dạy và học tập của các
Trung tâm còn chậm;
-
Sự quan tâm của một số cấp ủy (Huyên ủy, Đảng ủy xã) đến công tác
chính trị tư tưởng cho đội ngũ thanh niên cơ sở chưa đúng mức;
- Công tác tư tưởng còn thiếu sắc bén, thiếu sức thuyết phục, tính chủ
động, tính chiến đấu còn hạn chế, dự báo tình hình có lúc chưa tốt; còn bị
động khi giải quyết những vấn đề nhạy cảm về tư tưởng. Sự phối kết hợp giữa
công tác tư tưởng, công tác tổ chức, công tác kiểm tra chưa thật chặt chẽ.
nội dung, là hình thức tổ chức hoạt động truyền bá và tiếp nhận nội dung của
chủ thể và đối tượng. Hình thức của công tác giáo dục chính trị - tư tưởng rất
12
đa dạng và phong phú. Việc lựa chọn hình thức nào là do đối tượng và nội
dung quy định.
Với thanh niên huyện Vĩnh Tường là đối tượng trẻ, năng động và có tri
thức nên các cấp chính quyền huyện Vĩnh Tường đã chủ trương đào tạo, bồi
dưỡng bằng nhiều hình thức như:
- Tổ chức các lớp tập huấn.
- Phát động các phong trào hoạt động như học tập tấm gương điển hình
tiên tiến, công tác từ thiện, ca hát và các hoạt động sôi nổi khác có sự lồng
ghép các hình thức giáo dục lý luận chính trị cũng như công tác tư tưởng cho
thanh niên.
- Huyện đoàn Vĩnh Tường tổ chức Liên hoan các đội tuyên truyền ca
khúc cách mạng huyện Vĩnh Tường lần thứ IV, năm 2015 với chủ đề “Tuổi
trẻ Vĩnh Tường vững bước dưới cờ Đảng” tại nhà văn hóa 19 tháng 5. Tới dự
có các đồng chí: Đỗ Thị Thanh Hương – Phó Bí thư Tỉnh Đoàn; Lỗ Tất
Chánh – Phó Bí thư Thường trực Huyện ủy; Nguyễn Thị Nhung – Phó Chủ
tịch UBND huyện.
- Đây là một trong các hoạt động thiết thực chào mừng 84 năm ngày
thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (26/3/1931- 26/3/2015) và chào mừng
Đại hội Đảng các cấp tiến tới Đại hội Đảng bộ huyện Vĩnh Tường lần thứ
XXV, nhiệm kỳ 2015- 2020. Với chủ đề “Tuổi trẻ Vĩnh Tường vững bước
dưới cờ Đảng”,
Thông qua liên hoan đã khơi dậy trong ĐVTN truyền thống vẻ vang
85 năm của Đảng, truyền thống quê hương, đất nước; về cuộc đời, sự
nghiệp, tư tưởng tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, niềm tự hào, tự tôn
dân tộc... Tạo niềm tin của thế hệ trẻ đối với vai trò, sự lãnh đạo của Đảng
viên thanh niên những nội dung chủ yếu của hai nhiệm vụ chiến lược: xây
dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa, gắn với việc tuyên truyền các nghị
quyết của Trung ương Đảng, Tập trung tuyên truyền sâu rộng quan điểm, mục
tiêu, đường lối, chủ trương, chiến lược, sách lược của Đảng và Nhà nước về
các định hướng chiến lược phát triển kinh tế xã hội. Tuyên truyền đậm nét các
chương trình hành động thực hiện các nghị quyết nói trên. Phải kịp thời định
hướng về nội dung, tích cực biên soạn và phát hành các tài liệu có liên quan
đến hai nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ tổ quốc
Hai là, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng phải góp phần chăm lo,
cải thiện, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân, phát huy
dân chủ, thực hiện công bằng xã hội. Theo đó, cần đẩy mạnh tuyên truyền
việc thực hiện quy chế dân chủ cơ sở, đấu tranh chống các hiện tượng tiêu
cực trong tổ chức Đảng, bộ máy Nhà nước và trong xã hội; củng cố và
tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân; khắc phục tình
trạng xa dân, nhũng nhiễu dân của một bộ phận cán bộ, đảng viên và cơ
quan Nhà nước ở các cấp.
Tham gia tổ chức thực hiện có hiệu quả Cuộc vận động “Học tập
và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, công tác giáo dục chính
trị, tư tưởng cần chú trọng nâng cao nhận thức cho các tầng lớp nhân dân
về mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng của Cuộc vận động, về các nội
dung học tập và đặc biệt là làm theo tấm gương đạo đức Chủ tịch Hồ Chí
Minh về thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí; góp phần đẩy
mạnh thực hiện các bước tiếp theo của Cuộc vận động theo hướng toàn
diện - hiệu quả - thiết thực - lan toả, có tác dụng lâu dài, tránh phô
trương, hình thức.
15
Ba là, để phát huy sức mạnh toàn dân tộc thực hiện thắng lợi hai nhiệm
vụ chiến lược: xây dựng và bảo vệ tổ quốc, công tác giáo dục chính trị, tư
với hai nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ
nghĩa. Thường xuyên và định kỳ tổ chức giao ban để nắm vững tình hình,
thực hiện kịp thời, có hiệu quả “thông tin hai chiều”, giải quyết kịp thời
những kiến nghị của cấp dưới. Hết sức coi trọng việc phát hiện, biểu dương,
nhân rộng các mô hình mới, các nhân tố mới, các điển hình tiên tiến; phản bác
có hiệu quả những thông tin, quan điểm sai trái, phản động, thù địch, bảo vệ
vững chắc trận địa tư tưởng, góp phần thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến
lược: xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
3.2. Giải pháp đổi mới.
- Kiện toàn tổ chức bộ máy ở các cấp của Đoàn, tổ chức bộ máy chuyên
trách đảm bảo hợp lý, hoạt động có chất lượng. Xây dựng ban chấp hành
Đoàn các cấp vững mạnh, thực sự là cơ quan lãnh đạo, chỉ đạo công tác Đoàn
và phong trào thanh niên.
- Tiếp tục phương châm hướng cơ sở, tăng cường tiếp xúc, đối thoại với
thanh niên; khắc phục tình trạng ban hành nhiều chủ trương hoặc chủ trương
chồng chéo. Nghiên cứu, thử nghiệm, chuyển giao mô hình mới cho cơ sở.
- Thực hiện tốt việc tham mưu cho các cấp uỷ Đảng về công tác thanh
niên, xây dựng chương trình phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể các tổ
chức kinh tế, xã hội trong giáo dục, bồi dưỡng, chăm lo bồi dưỡng và phát
huy vai trò thanh niên. Tiếp tục nâng cao chất lượng tham mưu cho cấp ủy,
chính quyền các chủ trương, cơ chế, chính sách đối với thanh niên.
- Đổi mới mạnh mẽ phong cách làm việc và phương pháp công tác của
cán bộ Đoàn với yêu cầu: Tôn trọng, gần gũi thanh niên và có tinh thần trách
nhiệm, phải thực sự “Nói đi đôi với làm”. Nâng cao chất lượng, nội dung,
chương trình đi công tác cơ sở của cán bộ Đoàn.
- Đổi mới công tác thông tin trong hệ thống Đoàn, từng bước tin học hóa
trong công tác thông tin, đảm bảo nhanh, chính xác và thống nhất; đồng thời
tiếp tục đổi mới công tác thi đua khen thưởng, đảm bảo khen thưởng đúng
người, đúng việc, có tác dụng nêu gương và cổ vũ phong trào thanh niên.
17
19
KẾT LUẬN
Trong những năm tới, tốc độ phát triển công nghiệp và đô thị hóa của
tỉnh diễn ra mạnh mẽ. Vì vậy, cơ cấu thanh niên có sự thay đổi ngày
càng rõ nét hơn. Thanh niên nông thôn ngày càng giảm, trong khi đó
thanh niên công nhân và khối đô thị có xu hướng tăng nhanh về cả số
lượng và chất lượng. Một bộ phận lớn thanh niên ngoài tỉnh sẽ về sinh
sống, học tập và làm việc tại các khu công nghiệp và các Trường Đại học
trên địa bàn huyện. Trong những năm tới, thanh niên Vĩnh Tường được
dự báo đại bộ phận có phẩm chất đạo đức tốt, có ý thức công dân, chấp
hành pháp luật; tích cực, sẵn sàng xung kích tình nguyện vì cuộc sống
cộng đồng, có trách nhiệm với gia đình và xã hội; có trình độ học vấn và
chuyên môn ngày một cao hơn, thanh niên công nhân được qua đào tạo
nghề và tác phong công nghiệp cao, năng động, sáng tạo, có ý chí vươn lên
trong học tập, chiếm lĩnh tri thức khoa học và công nghệ, khát khao lập
thân, lập nghiệp, được đóng góp tài năng và sức trẻ vào sự nghiệp phát
triển kinh tế- xã hội và giữ vững an ninh quốc phòng của địa phương.
Tuy nhiên, Trong nhiệm kỳ tới công tác giáo dục chính trị , tư tưởng
thanh niên tiếp tục phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức do tình
hình chính trị, kinh tế, xã hội tỉnh Vĩnh Phúc có những thuận lợi đan xen
khó khăn thách thức. Trong thanh niên sẽ có sự phân hoá ngày càng rõ
nét về học vấn, mức sống, điều kiện tiếp cận thông tin và hưởng thụ văn
hoá.Vẫn còn một bộ phận thanh niên có lối sống thực dụng, thiếu lý
tưởng, ít quan tâm đến tình hình chính trị xã hội; thiếu ý thức cộng đồng,
ý thức chấp hành pháp luật, xa dời các giá trị đạo đức truyền thống; mắc
tệ nạn xã hội và vi phạm pháp luật. Công tác tập hợp, đoàn kết thanh
niên sẽ gặp rất nhiều khó khăn do sự biến động của thanh niên. Do đó
MỤC LỤC
22