Trờng Đại học KINH Tế QuốC DÂN
------ ------

nguyễn ngọc lũy

quản lý chi ngân sách nhà nớc
của chính quyền huyện đắk mil,
tỉnh đắk nông
Chuyên ngành: quản lý kinh tế và chính sách

Ngời hớng dẫn khoa học:

pgs.ts. hoàng văn c ờng

Hà nội 2015


ii

LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân tôi, các kết quả
nghiên cứu trong luận văn là xác thực và chưa từng được công bố trong kỳ bất công
trình nào khác trước đó.
Tác giả


iii

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN..................................................................................................................ii


: Tài chính - Kế hoạch

KBNN

: Kho bạc nhà nước

NSNN

: Ngân sách nhà nước

QLĐT&XD :Quản lý đầu tư và xây dựng
QLNN

: Quản lý nhà nước

TTCN

: Tiểu thủ công nghiệp

UBND

: Ủy ban nhân dân

WTO

: Tổ chức Thương mại Thế giới

XDCB

: Xây dựng cơ bản

kém, đời sống nhân dân còn thiếu thốn, tình hình an ninh chính trị tiềm ẩn nhiều
phức tạp. Thu NSNN trên địa bàn không đáp ứng chi ngân sách địa phương, mà chủ
yếu phải bổ sung từ ngân sách tỉnh.
Từ khi Luật NSNN ra đời, đặc biệt là Luật NSNN số 01/2002/QH11, ngày
16/12/2002 đã mang lại nhiều kết quả quan trọng, tích cực trong công tác quản lý
NSNN. Việc phân cấp ngân sách đã nâng cao tính tự chủ, chủ động trong quản lý,
điều hành NSNN góp phần tích cực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, củng cố
quốc phòng - an ninh, ổn định chính trị ở địa phương.
Tuy nhiên, công tác quản lý NSNN nói chung, quản lý chi ngân sách tại
huyện Đăk Mil nói riêng vẫn còn bộc lộ một số vướng mắc, bất cập, yếu kém như:
Việc phân cấp giữa các cấp ngân sách đã được thực hiện nhưng chưa triệt để, nhiều


2

lĩnh vực chi, khoản chi vẫn chưa được phân cấp cho ngân sách cấp dưới. Lập dự
toán NSNN chưa được sát đúng thực tiễn, dự báo thiếu chính xác; chấp hành ngân
sách còn lúng túng, thiếu nguồn lực, chưa chủ động linh hoạt; Quyết toán chi
NSNN còn chậm trễ, chưa tuân thủ trình tự thủ tục. Việc phân cấp quản lý vốn đầu
tư cho cấp dưới còn hạn chế; chi đầu tư còn dàn trải, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư
còn thấp, chi thường xuyên thường vượt định mức, vượt dự toán. Định mức phân bổ
chi thường xuyên theo quy định tại Quyết định số 59/QĐ-TTg, ngày 30/9/2010 của
Thủ tướng Chính phủ dựa vào hai tiêu chí chủ yếu là dân số và hệ số vùng đã cơ
bản đảm bảo được sự phát triển đồng đều giữa các địa phương, cách tính toán đơn
giản, gọn nhẹ hơn. Tuy nhiên, chưa thật sự sát với thực tế khi căn cứ vào một chủ
thể động, thay đổi thường xuyên như tiêu chí dân số để áp dụng tính toán cho một
hệ thống định mức phân bổ không thay đổi cho một thời kỳ ổn định 5 năm, trong
khi đó dân số, các chế độ, chính sách, giá cả hàng hóa thay đổi liên tục. Từ đó, khi
giao dự toán cho cấp huyện thì cấp tỉnh thường giao (áp đặt) ổn định số bổ sung cân
đối ngân sách của năm đầu thời kỳ ổn định cho cả giai đoạn (5 năm), mà không

TS. Vũ Sỹ Cường - Khoa Tài chính công, Học viện Tài chính. Bài viết đã phân tích
tổng quan về tình hình phân cấp quản lý ngân sách ở Việt Nam, chỉ ra những bất
cập, hạn chế trong phân cấp quản lý ngân sách, bao gồm:
Thứ nhất, cơ cấu ngân sách mang tính thứ bậc cao và tính lồng ghép của
ngân sách cấp dưới vào ngân sách cấp trên.
Thứ hai, trên thực tế, chính quyền địa phương mới chỉ được tăng quyền về tổ
chức thực thi ngân sách, còn thẩm quyền quyết định vẫn thuộc về Trung ương. Xét
về bản chất, phân cấp quản lý NSNN bao gồm sự phân chia 2 loại quyền: quyền
quyết định và quyền tổ chức thực thi.
Thứ ba, tương quan giữa nguồn thu được giữ lại và nhiệm vụ chi của các cấp
chính quyền địa phương chưa tương xứng.
Thứ tư, việc giao nhiều quyền cho cấp tỉnh đồng thời làm hạn chế tính tự chủ
của ngân sách cấp dưới.
Thứ năm, quy trình ngân sách với tính lồng ghép lớn và thời gian tương đối
ngắn làm cho việc lập dự toán ở các cấp dưới mang tính hình thức.
Thứ sáu, vấn đề vay nợ của địa phương và kỷ luật ngân sách.
Sau đó, bài viết đã đưa ra 07 hướng cải cách phân cấp quản lý ngân sách ở


4

Việt Nam nhằm tăng cường hiệu quả quản lý NSNN.
- Luận án tiến sĩ “Nâng cao hiệu quả quản lý NSNN tỉnh An Giang giai đoạn
2011 - 2015 và tầm nhìn đến 2020” của tác giả Tô Thiện Hiền - Trường Đại học
Ngân hàng thành phố Hồ Chí Minh, năm 2012. Trong luận án, tác giả đã tiếp cận
nghiên cứu quản lý NSNN và hiệu quả quản lý NSNN tỉnh An Giang theo quy trình
quản lý ngân sách, gồm: Lập dự toán NSNN; Chấp hành dự toán NSNN; Quyết
toán NSNN.
- Luận án tiến sĩ “Phân cấp quản lý NSNN ở Việt Nam hiện nay” của tác giả
Lê Toàn Thắng - Học viện Hành chính, năm 2013. Luận án đã:

hoàn thiện quản lý chi NSNN của chính quyền cấp huyện tại huyện Đăk Mil, tỉnh
Đắk Nông trong thời gian tới. Để thực hiện được mục tiêu nêu trên, luận văn xác
định một số nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể sau:
- Xác định khung lý thuyết cho nghiên cứu về quản lý chi NSNN của chính
quyền cấp huyện.
- Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý chi NSNN của chính quyền huyện
Đăk Mil, tỉnh Đăk Nông; chỉ ra ra những điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của
điểm yếu trong quản lý chi NSNN của chính quyền huyện Đăk Mil, tỉnh Đăk Nông.
- Đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý chi NSNN chính quyền huyện
Đăk Mil, tỉnh Đăk Nông.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu:
Quản lý chi NSNN của chính quyền huyện Đăk Mil, tỉnh Đăk Nông.
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Về nội dung: Nghiên cứu những nội dung cơ bản của quản lý chi NSNN
của chính quyền huyện Đăk Mil, tỉnh Đăk Nông, bao gồm: Lập dự toán chi NSNN
cấp huyện; Chấp hành dự toán chi NSNN cấp huyện; Quyết toán chi NSNN cấp
huyện; Kiểm tra, giám sát việc chấp hành dự toán chi NSNN cấp huyện.
+ Về không gian: Huyện Đăk Mil, tỉnh Đăk Nông.
+ Về thời gian: Số liệu thu thập, xử lý và phân tích trong giai đoạn 20112014; giải pháp được đề xuất đến năm 2020.
5. Câu hỏi nghiên cứu
- Chi NSNN là gì? Chi NSNN cấp huyện gồm những nội dung nào?


6

- Quản lý chi NSNN là gì? Mục tiêu quản lý chi NSNN của chính quyền cấp
huyện?
- Quản lý chi NSNN cấp huyện bao gồm những nội dung nào?
- Những yếu tố nào ảnh hưởng đến quản lý chi NSNN của chính quyền

trường vĩ mô

Chấp hành dự toán chi
NSNN cấp huyện

Mục tiêu quản lý chi NSNN của
chính quyền cấp huyện

Bảo đảm việc chấp hành chính
sách pháp luật về chi NSNN
của chính quyền cấp huyện

Nâng cao hiệu quả sử dụng
NSNN của chính quyền cấp
huyện

Quyết toán chi NSNN
cấp huyện

Kiểm tra, giám sát việc
chấp hành chi NSNN cấp
huyện

Nâng cao ý thức, trách nhiệm
của cán của bộ quản lý chi và
các đơn vị sử dung, thụ hưởng
NSNN


7



8

7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính
của luận văn được kết cấu thành 3 chương như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý chi ngân sách nhà nước của chính quyền
cấp huyện.
Chương 2: Phân tích thực trạng quản lý chi ngân sách nhà nước của chính
quyền huyện Đăk Mil, tỉnh Đăk Nông.
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước của chính
quyền huyện Đăk Mil, tỉnh Đăk Nông.


9

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ
NƯỚC CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP HUYỆN
1.1. NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN
1.1.1. Khái niệm ngân sách nhà nước cấp huyện
Ngân sách Nhà nước là phạm trù kinh tế và là phạm trù lịch sử. Sự hình
thành và phát triển của NSNN gắn liền với sự xuất hiện và phát triển của kinh tế
hàng hóa - tiền tệ trong các phương thức sản xuất của các cộng đồng và Nhà nước
của từng cộng đồng. Nói cách khác, sự ra đời của Nhà nước, sự tồn tại của nền kinh
tế hàng hóa - tiền tệ là những tiền đề cho sự phát triển của NSNN.
Điều 1, Luật NSNN năm 2002 đã đưa ra rằng: “Ngân sách Nhà nước là toàn
bộ các khoản thu - chi của Nhà nước được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết

trực thuộc trung ương
Ngân sách quận, huyện, thị xã,
thành phố thuộc tỉnh
Ngân sách xã,
phường, thị trấn

Hình 1.1. Hệ thống ngân sách Nhà nước Việt Nam
Nguồn: Tác giả tổng hợp
NSNN cấp huyện là một cấp ngân sách của chính quyền huyện, do UBND
huyện xây dựng, quản lý và sử dụng, do HĐND huyện quyết định và giám sát quá
trình tổ chức thực hiện.
Như vậy, khái niệm NSNN cấp huyện có thể được khái quát như sau: Ngân
sách nhà nước cấp huyện là toàn bộ các quan hệ kinh tế giữa các chủ thể phát
sinh trong quá trình tạo lập phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ của chính quyền Nhà
nước cấp huyện nhằm phục vụ cho việc thực hiện các chức năng của Nhà nước cấp
huyện trong khuôn khổ được phân công quản lý.
NSNN cấp huyện mang bản chất của NSNN, đó là mối quan hệ giữa NSNN
cấp huyện với các tổ chức, cá nhân trên địa bàn huyện trong quá trình phân bổ, sử
dụng các nguồn lực kinh tế của huyện, mối quan hệ đó được điều chỉnh, điều tiết


11

sao cho phù hợp với bản chất Nhà nước xã hội chủ nghĩa. Đó là Nhà nước của dân,
do dân, vì dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Việt Nam.
1.1.2. Đặc điểm của ngân sách nhà nước cấp huyện
- NSNN cấp huyện là một cấp ngân sách có nguồn thu và nhiệm vụ chi riêng.
Đó là một hướng đi đúng đắn trong quá trình phát triển nền tài chính quốc gia.
Trước tiên, nó giúp cho ngân sách cấp tỉnh, Trung ương giảm được khối lượng công
việc. Tiếp theo, nó giúp cho cấp chính quyền cấp huyện có thể nắm bắt được tình

an ninh và trật tự an toàn xã hội:
Là một cấp chính quyền, huyện cũng tổ chức ra cho mình một hệ thống các
cơ quan, đoàn thể hành chính nhằm thực hiện các chức năng quản lý của Nhà nước.
Điều đó cũng có nghĩa là để cho các cơ quan, đoàn thể đó hoạt động được cần phải
có một quỹ tài chính tập trung cho nó - đó chính là NSNN cấp huyện. Mặc dù
không lớn mạnh như ngân sách Trung ương nhưng NSNN cấp huyện cũng tạo cho
mình một vị thế nhất định nhằm chủ động trong việc thực hiện chức năng Nhà nước
ở địa phương. Đây là công cụ quyền lực của Nhà nước, nhằm bảo vệ ý chí của Nhà
nước, tạo điều kiện an toàn để huyện phát triển mọi mặt.
- NSNN cấp huyện là công cụ thúc đẩy sự phát triển và ổn định kinh tế - xã
hội trên địa bàn huyện:
Để thực hiện tốt các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, cấp huyện cần phải
sử dụng các công cụ sẵn có của mình để điều tiết – đó là ngân sách. Huyện phải căn
cứ vào thế mạnh, nguồn lực của địa phương mình để định hướng, hình thành cơ cấu
kinh tế, kích thích phát triển: hỗ trợ kinh phí, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, tạo
môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp, hộ kinh doanh và nhân dân trên địa bàn
hoạt động và phát triển.
- NSNN cấp huyện là phương tiện bù đắp khiếm khuyết của nền kinh tế thị
trường, đảm bảo công bằng xã hội, gìn giữ môi trường trên địa bàn huyện:
Như chúng ta đã biết, kinh tế thị trường là chạy theo lợi nhuận bất chấp hậu
quả. Do đó, một loạt các vấn đề xảy đến: Thất nghiệp, khoảng cách giàu nghèo
tăng, môi trường ô nhiễm… Những điều đó tạo ra cho nền kinh tế - xã hội một vực
thẳm phía trước. Cấp huyện theo dõi các báo cáo tổng hợp từ cấp xã, thị trấn phải
có biện pháp khắc phục, giải quyết từ cơ sở.
Ngoài việc quan tâm đến đời sống vật chất của người lao động, huyện phải


13

thường xuyên quan tâm đến đời sống văn hóa, tinh thần của người dân, tăng cường

14

của chi NSNN cấp huyện cũng giống như bản chất của chi NSNN nói chung, điều
khác nhau đó chính là phạm vi tác động của chi NSNN. Khái niệm chi NSNN cấp
huyện được khái quát như sau:
Chi ngân sách nhà nước cấp huyện là việc chính quyền cấp huyện phân
phối và sử dụng quỹ NSNN của địa phương nhằm bảo đảm điều kiện vật chất để
duy trì sự hoạt động của bộ máy Nhà nước ở cấp huyện và thực hiện các chức năng
đáp ứng nhu cầu đời sống kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng
ở địa phương dựa trên các nguyên tắc nhất định.
Phạm vi chi NSNN cấp huyện rất rộng, bao trùm mọi lĩnh vực đời sống, liên
quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến mọi đối tượng.
- Quyền quyết định dự toán chi ngân sách và phương án phân bổ ngân sách
cấp huyện do HĐND huyện quyết định và giao cho UNBD huyện tổ chức triển khai
thực hiện.
- Chi NSNN cấp huyện không mang tính lợi nhuận, chú trọng đến lợi ích
cộng đồng, lợi ích kinh tế - xã hội.
- Sự quản lý chi NSNN cấp huyện phải tôn trọng nguyên tắc công khai, minh
bạch và có sự tham gia của công chúng.
1.2.2. Đặc điểm của chi ngân sách nhà nước cấp huyện
Chi NSNN thực hiện vai trò của nhà nước, là công cụ để nhà nước điều hành
nền kinh tế theo mục đích của mình, góp phần thúc đẩy kinh tế, giải quyết những
vấn đề xã hội và khắc phục các khiếm khuyết của thị trường. Theo đó, chi NSNN
nói chung và chi NSNN cấp huyện nói riêng có đặc điểm sau:
- Chi NSNN cấp huyện là nhằm phục vụ cho lợi ích chung của cộng đồng
dân cư trên địa bàn huyện. Điều này xuất phát từ chức năng quản lý toàn diện nền
kinh tế - xã hội của Nhà nước và cũng chính trong quá trình thực hiện chức năng đó
Nhà nước đã cung cấp một lượng lớn hàng hóa công cộng cho nền kinh tế.
- Chi NSNN cấp huyện luôn gắn liền với bộ máy Nhà nước cùng cấp và
những nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội mà Nhà nước thực hiện. Các khoản chi

- Chi thường xuyên: Chi cho các hoạt động sự nghiệp kinh tế, giáo dục và
đào tạo, y tế, xã hội, văn hoá thông tin, truyền thanh, truyền hình, thể dục thể thao,
khoa học và công nghệ, môi trường, các hoạt động sự nghiệp khác do cấp huyện
quản lý; các nhiệm vụ về quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội (phần giao


16

ngân sách huyện thực hiện theo quy định trung ương và của tỉnh); hoạt động của
các cơ quan Nhà nước, cơ quan Đảng Cộng sản Việt Nam và các tổ chức chính trị xã hội cấp huyện; hỗ trợ cho các tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã
hội, tổ chức xã hội nghề nghiệp ở cấp huyện theo quy định của pháp luật; thực hiện
các chính sách xã hội đối với các đối tượng do huyện quản lý; chi thường xuyên các
chương trình mục tiêu quốc gia do huyện quản lý thực hiện; trợ giá, trợ cước theo
chính sách của Nhà nước do cấp huyện quản lý; các khoản chi thường xuyên khác
của cấp huyện theo quy định của pháp luật.
- Chi bổ sung cho ngân sách xã, thị trấn.
- Chi chuyển nguồn ngân sách cấp huyện năm trước sang năm sau.
Việc cấp phát kinh phí của ngân sách huyện bao gồm cấp phát các khoản chi
thường xuyên và cấp phát vốn đầu tư và được thực hiện như sau:
Căn cứ vào dự toán chi NSNN năm được giao và dự toán ngân sách quý; căn
cứ tiến độ triển khai công việc, yêu cầu thực hiện nhiệm vụ và điều kiện chi ngân
sách, thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách quyết định chi gửi KBNN kèm theo các
tài liệu cần thiết theo chế độ quy định. Việc thanh toán vốn và kinh phí ngân sách
thực hiện theo nguyên tắc chi trả trực tiếp từ KBNN cho người hưởng lương, trợ
cấp và người cung cấp hàng hoá, dịch vụ. Các hình thức cấp phát kinh phí:
- Cấp phát bằng hạn mức kinh phí (rút dự toán): Đối tượng cấp phát theo
hình thức hạn mức kinh phí là các khoản chi thường xuyên của các đơn vị dự toán
của NSNN:
+ Các cơ quan hành chính Nhà nước.
+ Các đơn vị sự nghiệp.

chức năng của mình thì phải chuyển kinh phí từ ngân sách cấp trên cho cấp dưới để
thực hiện nhiệm vụ đó. Hình thức chuyển kinh phí chủ yếu bằng hạn mức kinh phí.
Đối với các khoản chi nhỏ, nội dung chi đã xác định rõ thì có thể chuyển kinh phí
bằng hình thức lệnh chi tiền.
1.3. QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP
HUYỆN
1.3.1. Khái niệm quản lý chi ngân sách nhà nước của chính quyền cấp huyện
Theo giáo trình “Quản lý học”, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, năm 2012
thì: “Quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm soát các nguồn lực


18

và hoạt động của hệ thống xã hội nhằm đạt được mục đích của hệ thống với hiệu
lực và hiệu quả cao một cách bền vững trong điều kiện môi trường luôn biến động”.
Quản lý tác động lên các nguồn lực và hoạt động của hệ thống xã hội. Đối
tượng chủ yếu và trực tiếp của quản lý là các mối quan hệ con người bên trong và
bên ngoài hệ thống. Chủ thể quản lý tác động lên con người, thông qua đó mà tác
động đến các yếu tố vật chất và phi vật chất khác như vốn, vật tư, máy móc, công
nghệ, thông tin để tạo ra kết quả cuối cùng của toàn bộ hoạt động.
Như vậy, khái niệm quản lý chi NSNN của chính quyền cấp huyện có thể
được khái quát như sau:
Quản lý chi NSNN chính quyền cấp huyện là quá trình chính quyền cấp
huyện vận dụng các quy luật khách quan, sử dụng hệ thống các phương pháp, công
cụ quản lý tác động lên các hoạt động chi NSNN nhằm phục vụ tốt nhất việc thực
hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước ở địa phương và thúc đẩy phát triển
kinh tế - xã hội địa phương.
Quản lý chi NSNN của chính quyền cấp huyện là sự liên kết hữu cơ giữa
Nhà nước với tư cách là chủ thể quản lý với khách thể quản lý là các đơn vị sử dụng
NSNN và đối tượng quản lý là các khoản chi NSNN.

NSNN được sử dụng đúng mục đích và đem lại hiệu quả cao nhất.
- Nâng cao hiệu quả sử dụng NSNN của chính quyền cấp huyện: căn cứ trên
các nội dung quản lý chi NSNN được quy định trong Luật NSNN năm 2002, chính
quyền cấp huyện tổ chức thực hiện đầy đủ, nghiêm túc từ khâu lập dự toán, chấp
hành dự toán, quyết toán và kiểm tra, giám sát việc chấp hành dự toán chi NSNN.
Từ đó, dần đưa việc phân phối, sử dụng quỹ NSNN của chính quyền cấp huyện trở
nên công khai, minh bạch, rõ ràng và hiệu quả. Đây là mục tiêu căn bản của công
tác quản lý chi NSNN cấp huyện nhằm đảm bảo thực hiện các nhiệm vụ phát triển
kinh tế - xã hội của địa phương.
- Nâng cao ý thức, trách nhiệm của cán bộ quản lý chi và các đơn vị sử
dụng, thụ hưởng NSNN: thông qua công tác kiểm tra, giám sát việc chấp hành quản
lý chi NSNN, chính quyền huyện phát hiện, xử lý kịp thời, hợp lý các trường hợp vi
phạm các quy định về quản lý, phân bổ, sử dụng NSNN trên địa bàn huyên. Đồng
thời, kết hợp với công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao ý thức, trách nhiệm
của cán bộ quản lý chi và các đơn vị sử dụng, thụ hưởng NSNN.


20

1.3.3. Nguyên tắc quản lý chi ngân sách nhà nước của chính quyền cấp huyện
- Nguyên tắc tập trung thống nhất:
Tính thống nhất thể hiện ở tính chất pháp lý của kế hoạch tài chính, ngân
sách. Ở cấp huyện thì HĐND huyện phê chuẩn kế hoạch tài chính, ngân sách
huyện, UBND huyện căn cứ Nghị quyết của HĐND quyết định giao dự toán cho chi
cho các đơn vị thụ hưởng ngân sách và số bổ sung cho ngân sách cấp xã. Cơ chế
này đảm bảo rằng các chính sách công, các mục tiêu, ưu tiên của Nhà nước phải
xuất phát từ lợi ích chung của cộng đồng, đồng thời kế hoạch tài chính, ngân sách
có tính tập trung cao.
- Nguyên tắc mọi khoản chi NSNN đều phải được kiểm tra, kiểm soát trên cơ
sở chế độ, tiêu chuẩn, định mức Nhà nước: