Một số biện pháp giúp học sinh lớp 3 khắc sâu từ vựng Tiếng
Anh

PHẦN I
ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài
1. Cơ sở lý luận
Giáo dục được coi là quốc sách hàng đầu và có vai trò quan trọng
trong tiến trình phát triển của xã hội loài người. Trong tình hình hiện nay,
đất nước đang trên con đường đổi mới, chính sách mở cửa quan hệ với các
nước trên thế giới đã tăng đáng kể. Tiếng Anh được sử dụng ở hầu hết mọi
lĩnh vực trong cuộc sống và nó được coi là ngôn ngữ quốc tế hàng đầu
trên thế giới. Vì thế, việc học và sử dụng tiếng Anh ngày càng tăng. Ở Việt
Nam, tiếng Anh ngày càng chiếm vị trí quan trọng và đang là môn ngoại ngữ
được sử dụng phổ biến nhất.
Trong dạy và học tiếng Anh, từ vựng là một trong ba yếu tố tạo thành
hệ thống kiến thức ngôn ngữ và đóng vai trò là phương tiện, điều kiện hình
thành và phát triển kỹ năng giao tiếp. Trong bất kỳ một ngôn ngữ nào, vai
trò của từ vựng cũng hết sức quan trọng. Có thể thấy một ngôn ngữ là một
tập hợp của các từ vựng. Không thể hiểu ngôn ngữ mà không hiểu biết từ
vựng, hoặc qua các đơn vị từ vựng. Nhưng điều đó không đồng nghĩa với
việc chỉ hiểu các đơn vị từ vựng riêng lẻ, độc lập với nhau mà chúng ta chỉ
có thể nắm vững được ngôn ngữ thông qua mối quan hệ biện chứng giữa các
đơn vị từ vựng. Như vậy việc học từ vựng và rèn luyện kĩ năng sử dụng từ
vựng là yếu tố hàng đầu trong việc truyền thụ và tiếp thu một ngôn ngữ nói
chung và tiếng Anh nói riêng. Vì từ vựng là một đơn vị ngôn ngữ nên nó
được thể hiện dưới hai hình thức: Lời nói và chữ viết. Muốn sử dụng được
ngôn ngữ đó, tức là phải nắm vững hình thức biểu đạt của từ bằng lời nói và
chữ viết. Song do có mối liên quan của từ vựng với các yếu tố khác trong
ngôn ngữ (ngữ pháp, ngữ âm, ngữ điệu ...) hoặc trong tình huống giao tiếp.
Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng để xây nên một bức tường ngôn ngữ thì từ

biểu và bản đồ dẫn đường cho một tiết học.
Bất kì một bài học nào cũng cần thời gian chuẩn bị, ngay cả khi sách
giáo khoa hay tài liệu của bài học ngày hôm đó đã có sẵn thì thời gian soạn
bài chi tiết cũng vẫn đóng một vai trò rất quan trọng trong việc ứng dụng
những nguồn tài liệu ấy vào bài giảng một cách khoa học. Giáo án có vai trò
đặc biệt quan trọng bởi nó giúp tôi quản lý thời gian dành cho mỗi đơn vị bài
học được tốt hơn. Quan trọng hơn, giáo án có tác dụng vạch ra rõ ràng đơn
vị bài học cần được chú trọng, từ đó tôi sẽ dễ dàng hơn trong việc điều chỉnh
khung thời gian đề phòng các trường hợp cháy giáo án, thừa thời gian.
Một giáo án hay giúp tôi định hướng đi rõ ràng trong việc giảng dạy
và truyền đạt từ vựng, giáo án giúp tôi định hướng từ vựng nào thì vận dụng
4


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 3 khắc sâu từ vựng Tiếng
Anh

phương pháp nào, sử dụng tranh ảnh, vật thật, tạo tình huống, giải thích hay
dùng cử chỉ, điệu bộ...để làm sao cho học sinh dễ hiểu, dễ nhớ và dễ sử
dụng. Điều mà tôi luôn chú trọng trong việc soạn giảng của mình là áp dụng
một trong những nguyên tắc vàng của hội đồng Anh vào tiết dạy.
1.1. Chơi hơn dạy
Chính xác phải nói đây là phương pháp “Dạy mà không dạy”, trong
đó, giáo viên lên lớp không theo một giáo trình nhất định nào cả và tư tưởng
chủ đạo không phải là dạy mà là tạo sân chơi đa dạng, nhiều màu sắc bằng
tiếng Anh cho học sinh. Từ đó, hướng dẫn học sinh tự làm chủ sân chơi và
từng bước tự bổ sung các hoạt động khác nhau.
1.2. Hoạt động, hình ảnh hơn lý thuyết
Hình ảnh, trò chơi, nhạc họa, diễn kịch... nói chung là các hoạt động
nhằm giúp các em tham gia vào môi trường sử dụng tiếng Anh một cách tự

chương trình hướng dẫn phát âm qua băng đĩa, tivi, nghe nhạc...
1.5. Bắt chước hơn ngữ pháp
Bắt chước là không thể thiếu được đối với thiếu nhi, đặc biệt trong
học ngoại ngữ. Bắt chước giúp quá trình học tập đi nhanh hơn, trong đó kể
cả việc sử dụng các mẫu câu căn bản.
Ngữ pháp được hình thành từng bước trong quá trình học nhưng tránh
không để ngữ pháp là trở ngại trong bắt chước. Tuy nhiên, bắt chước gồm cả
xấu lẫn tốt. Việc xác định tốt hay xấu là do giáo viên và phụ huynh chủ động
hướng dẫn để học sinh tự xác định và hành động phù hợp. Việc bắt chước sẽ
giúp rất nhiều trong việc phát triển kỹ năng phát âm của các em, các em sẽ
có thể phát âm Tiếng Anh với mức độ chuẩn gần với người bản xứ.
1.6. Vui hơn cho điểm
Thông thường, ở nước ta sau mỗi buổi học không riêng gì ngoại ngữ,
phụ huynh thường hỏi là “hôm nay được bao nhiêu điểm” hơn là “hôm nay
học có vui không, có gì mới không” như trong các hệ thống giáo dục khác.
Chính vì tư tưởng này, học sinh phải chú ý lấy được điểm cao và vui chơi lại
là thứ yếu. Từ đó, qua từng bậc học hình thành thói quen học vì điểm và
bằng mọi cách phải có điểm số cao.
Điểm số cũng cần vì đó cũng là cách động viên học sinh nhưng động
viên thì có nhiều cách khác nữa. Phải thay đổi để làm cho lớp học sinh động,
học sinh có vui mới hình thành động cơ học tập tốt, có động cơ tốt mới nỗ
6


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 3 khắc sâu từ vựng Tiếng
Anh

lực đạt kết quả.
Ở nước ta, vẫn chưa có chuyên ngành dạy tiếng Anh thiếu nhi như ở
nhiều nước khác. Sắp tới, cần chú ý xây dựng những lớp bồi dưỡng chuyên

Anh

tích cách dùng từ, lỗi phát âm của một học sinh này hoặc sự thiếu cẩn trọng
trong những lỗi chính tả của một học sinh khác. Điều này sẽ giúp học sinh
nhận ra những lỗi sai, điểm yếu của bạn bè và của cả chính mình nữa. Đặc
biệt, chúng ta cần tạo điểm nhấn vào những lỗi có thể sửa chữa được. Chúng
ta là người hướng dẫn trong lớp học, phải không? Vậy thì chúng ta hoàn
toàn có thể điều khiển chúng để có được các phản ứng như mong muốn.
Chính học sinh sẽ tự nhận thấy là chúng phải học các từ mới nhiều hơn, tập
phát âm, tập nói ở nhà nhiều hơn, tham gia tích cực hơn để xây dựng bài
học.
2.2. Đừng bao giờ áp đặt cho học sinh của mình
Việc đưa ra các đánh giá dồn dập không những không có lợi mà còn
phản tác dụng nữa. Khi chúng lo lắng, sợ hãi, xấu hổ thì không bao giờ còn
có thể tiếp thu những gì tôi muốn truyền đạt nữa. Và thậm chí giờ học tiếng
Anh của tôi có thể trở thành cơn ác mộng đối với các học sinh. Vì vậy mà
các nhận xét của tôi mỗi lần chỉ tập trung một hoặc hai vấn đề quan trọng mà
thôi, tôi nhận ra rằng tôi không nên quá áp đặt mà là người hướng dẫn tận
tình, cụ thể cho học sinh. Điều đó trọng lượng hơn là những lời mắng nhiếc,
chỉ trích. Ví dụ trong bài This is my pen, lesson 1, ở Unit 8 số lượng từ vựng
các em cần phải nắm là pen, rubber, pencil, pencil case, school bag,
notebook, pencil sharpener. Đối với các em khá giỏi thì với số lượng này là
không nhiều nhưng với một số em trung bình yếu thì có thể chúng quá khó
để các em đọc và nhớ được cách viết tất cả các từ. Nhưng không vì lẽ trên
mà tôi nản lòng, bỏ cuộc, để mặc các em học sao cũng được. Để tất cả các
học sinh có thể khắc sâu từ tối đa tôi luôn quan tâm, giúp đỡ, thường xuyên
gọi những học sinh trung bình yếu phát biểu xây dựng bài và khi chúng mắc
lôi tôi sẽ động viên, khuyến khích và tuyệt đối không chê bai hay nặng lời
đặc biệt hơn hết là tôi không bao giờ áp đặt bắt buộc chúng phải học hết tất
cả trong một lần. Mục đích quan trọng nhất của tôi là không chỉ bắt học sinh

mà bất ngờ quên...). Ngân hàng hình ảnh, sự linh động của các slide giúp
giáo viên dẫn nhập vào bài học một cách ấn tượng và thu hút, bởi vì trong
giảng dạy ngoại ngữ vai trò của hình ảnh là rất quan trọng.
Hình ảnh không chỉ dùng để minh họa bài học mà còn biểu đạt được
những nội dung khác về văn hóa xã hội của một đất nước. Như vậy giáo viên
giới thiệu bài học bằng cách hạn chế tối đa sự hiện diện của mình trong lớp,
9


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 3 khắc sâu từ vựng Tiếng
Anh

học sinh tham gia một cách tự nhiên vào bài học và phát biểu ý kiến sôi nổi.
Điều này rất quan trọng trong cách dạy mới với tiêu chí lấy học sinh làm
trung tâm của quá trình dạy học.

Thông qua internet tôi có thể linh hoạt biên soạn một bài giảng thú vị,
sinh động trên trang quizlet.com, hay trên phần mềm hotpotatoes mà tôi đã
được tập huấn năm ngoái. Nhờ những trang web, phần mềm trên học sinh sẽ
dễ dàng khắc sâu các từ mới vừa học qua những hình ảnh sinh động, những
bài tập ứng dụng bổ ích, và cả những trò chơi thú vị, hấp dẫn nữa.
10


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 3 khắc sâu từ vựng Tiếng
Anh

Tuy nhiên tôi vẫn chưa thực hiện được những ý định trên vào bài
giảng cụ thể của mình trên lớp vì bản thân chưa chủ động được thời gian và
còn sợ mắc lỗi trong quá trình soạn giảng mà chỉ bước đầu áp dụng trong

Cách chơi: Tương tự trò “DÀI – NGẮN – CAO – THẤP”
Giáo viên phổ biến trò chơi gồm 4 động tác: Chỉ tay lên trời (UP), chỉ
tay xuống đất (DOWN), chỉ tay sang phải (RIGHT), sang trái (LEFT) và yêu
cầu học sinh đọc to và làm theo lời hướng dẫn mà không làm theo hướng tay
chỉ của giáo viên. Lần đầu giáo viên vừa làm đúng như vậy vừa hô để tạo
cho học sinh làm quen với định hướng và từ vựng.
Sau đó giáo viên bắt đầu hô một đường nhưng chỉ một nẻo. Ví dụ như
hô “Right” nhưng tay lại chỉ lên trời. Học sinh vừa hô “Right” theo vừa nhìn
giáo viên nhưng không làm theo hướng lên trời mà phải chỉ tay qua bên
phải. Nếu học sinh nào không hô hoặc tay chỉ khác hướng phải thì bị bắt
phạt. Lưu ý: - Hô bất kỳ chứ không theo thứ tự “Up – Down – Right – Left”
tránh cho học sinh làm theo một cách thụ động, nhàm chán. - Bắt phạt những
học sinh không nhìn vào quản trò, nhìn đi chỗ khác, nhắm tịt mắt, đưa sai
hướng, đưa rụt tay nhiều lần, không hô theo.
Hình thức phạt: Mỗi người bị phạt phải nhái giọng một con vật bất
kỳ, không lặp lại.
Trò chơi 2: Repeat after me (lặp lại theo tôi)
Mục đích giải trí: rèn luyện sự ghi nhớ, phản xạ tốt, rèn tính tự tin.
Mục đích giáo dục: luyện khả năng phát âm và nhớ các số Tiếng Anh.
Số lượng người tham gia: 02 người/ đợt.
12


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 3 khắc sâu từ vựng Tiếng
Anh

Địa điểm: Trong lớp.
Thời gian: 7 – 10 phút.
Cách chơi: Chia lớp ra thành 8 đội, mỗi đội cử ra một người có khả
năng Anh văn cũng như khả năng đọc và nhớ tốt. 8 bạn đại diện 8 đội sẽ bốc


những ai nhắc nhở hoặc làm mất tập trung của các đội sẽ xử thua cho đội của
thành viên đó.
- Luân phiên yêu cầu bạn đội A hoặc đội B đọc trước để tránh một đội
luôn phải đọc trước còn đội kia thì được đọc sau.
- Nhắc nhở các đội chơi tự tin, không nghe kết quả đọc của đối
phương mà tin vào kết quả nhớ của bản thân.
- Các bạn phải đọc to, rõ ràng, mạch lạc, ấp úng quá 10 giây sẽ bị xử thua.
- Thưởng cho người thắng cuộc một phần thưởng có giá trị và những
tràng pháo tay giòn tan.
Trò chơi 3: Start with the tag (bắt đầu với cái đuôi)
Mục đích giải trí: rèn luyện sự phản xạ nhanh nhạy.
Mục đích giáo dục: luyện kỹ năng viết và đọc từ vựng Tiếng Anh.
Số lượng người tham gia: 02 người/ đợt.
Địa điểm: Trong lớp.
Thời gian: 7 – 10 phút.
Cách chơi: Chia lớp ra thành 8 đội, mỗi đội cử ra một người có nhanh
nhạy cũng như khả năng viết tốt. 8 bạn đại diện 8 đội sẽ bốc thăm chia cặp
thi đấu trực tiếp. Mỗi đợt thi đấu 2 người loại 1 để cuối cùng chọn ra bạn đại
diện xuất sắc nhất.
Giáo viên xếp 2 bạn quay mặt lên bảng. Mỗi người mỗi viên phấn để
viết chữ lên bảng. Giáo viên đọc từ đầu tiên, bạn A viết động từ đó lên bảng,
bạn B đứng đằng sau bạn A. Chờ khi bạn A viết xong, bạn B phải tiếp tục ghi
và đọc từ tiếp theo được bắt đầu bằng từ cuối của từ trước đó. Cứ thế tiếp tục
cho đến khi nào một trong hai thí sinh không thể tiếp tục ghi động từ nào nữa
thì thua cuộc.
Ví dụ: Giáo viên đọc to :”Go” A sẽ ghi “go” lên bảng. B sẽ tiếp tục
ghi “open” chẳng hạn. A tiếp tục ghi “need”. B phải tiếp tục ghi từ tiếp theo
được bắt đầu bằng chữ “d”. Cuộc chơi sẽ kết thúc khi một trong hai người
chơi không thể tìm ra động từ tiếp theo. Cứ tiếp tục chơi loại trực tiếp cho

Clap your hands!” vừa vỗ tay thì mọi người cùng hô và vỗ tay theo. Giáo
viên đánh lừa bằng cách hô “Clap again!” và cũng vỗ tay theo. Nếu ai vỗ tay
theo cùng là bị bắt phạt bởi yêu cầu này không có câu “The God said…”. Cứ
như vậy tiếp tục cho đến khi bắt được đủ số lượng người bị phạt.
Lưu ý:
15


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 3 khắc sâu từ vựng Tiếng
Anh

- Mới bắt đầu chơi nên cho chơi thử, đọc hành động chậm rồi đến
nhanh dần. Vừa đọc vừa làm theo để mọi người có thể dễ hiểu ý nghĩa Tiếng
Anh của câu lệnh đó là gì.
- Hô to, rõ, chọn các hành động phải có cách đọc dứt khoát như
“Stand up”, “Sit down”, “Touch your head”, “Close your eyes”…
- Bắt phạt những học sinh làm theo yêu cầu chậm, không dứt khoát.
- Nên sử dụng những mẹo lừa như “Kiss your friends”, “Game is
over”, “Open your mouths” mà không sử dụng kèm câu “The God said…”
để dụ khị bắt phạt những người chơi manh động.
- Hình thức phạt: Những người phạt phải hát và múa một bài hát
Tiếng Anh. Ai không hát sẽ có hình thức phạt tiếp như: Hôn tường, nhảy cóc
theo bài “Con cóc”, nặn tượng…
Trò chơi là nguồn khích lệ, tăng cường hứng thú học tập cho học sinh
và thường được coi là bước khởi động thu hút sự chú ý của chúng vào môi
trường giảng dạy ngoại ngữ. Ngoài ra, nó còn được xem là phương tiện kiểm
soát lớp học. Những trò chơi này nhằm giúp cho những tiết dạy Ngoại ngữ
đặc biệt là tiếng Anh thêm phần sinh động nhằm tạo sự lôi cuốn cho mỗi
người học lẫn giáo viên.
4.2. Giúp học sinh hát với tiếng Anh

bằng cách dùng các video có tranh ảnh sinh động và lời bài hát (lyric) ở dưới
để học sinh nhìn và hát theo (giống như hát karaoke). Hoặc đơn giản hơn
chúng ta chỉ cần tạo một power point có tranh minh họa bắt mắt và phần lời
bài hát, chúng ta có thể để phần lời đó ẩn hay hiện ra lúc nào chúng ta cần.
Bằng việc kết hợp học bằng tai (listen), mắt (see) và cảm nhận (feel) giai
điệu của bài hát, học sinh của chúng ta chắc chắn sẽ rất thích thú với giờ học
tiếng Anh trên lớp. Đây là một phương pháp rất đơn giản và đã được nhiều
giáo viên áp dụng. Nếu hiểu đúng được ý nghĩa của phương pháp này và vận
dụng một cách sáng tạo, chúng ta sẽ không chỉ giúp học sinh của mình học
được thêm nhiều từ vựng, phát âm chính xác các từ đó mà còn có thể tạo cho
học sinh sự thích thú và hào hứng trong giờ học tiếng Anh của mình. Tuy
nhiên bản thân tôi cũng rất ít khi áp dụng phương pháp trên vì còn nhiều hạn
chế về thời gian.
II. Một số bài hát tiếng Anh thiếu nhi ngoài chương trình
17


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 3 khắc sâu từ vựng Tiếng
Anh

Ngoài các bài hát trong chương trình giảng dạy tôi còn sưu tầm được
một số bài hát tiếng Anh sau:

Bingo
There was a farmer had a dog.
And bingo was his name.
B-I-N-G-O! B-I-N-G-O! B-I-N-G-O!
And bingo was his name, Oh!

Five little ducks

"Tip me over and pour me out!"
I'm a clever teapot, yes it's true.
Here let me show you what I can do.
I can change my handle to my spout.
Just tip me over and pour me out!
Animal song
Tell me what it is. Tell me what it is.
Yes, it is a dog. Yes, it is a dog.
Woe…Woe…Woe….Yes, it is a dog.
Tell me what it is. Tell me what it is.
Yes, it is a cat. Yes, it is a cat.
Meao…meao…meao….Yes, it is a cat.
(Pig)Oen..oea…oen. Yes, it is a pig.
(Cow)Mou…mou…mou. Yes, it is a cow.
(Hen). Coe…coe…coe Yes, it is a hen

19


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 3 khắc sâu từ vựng Tiếng
Anh

PHẦN III
KẾT QUẢ VÀ HIỆU QUẢ ỨNG DỤNG
I. Kết quả đạt được
Việc vận dụng sáng kiến kinh nghiệm này bản thân tôi đã đạt được
một số kết quả khả quan. Trước hết những kinh nghiệm này rất phù hợp với
chương trình học trong sách giáo khoa và được thực hiện trên tinh thần áp
dụng thông tư 30 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Học sinh có hứng thú và ý
thức hơn trong việc học tập, đồng thời cũng rất linh hoạt trong việc thực hiện

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

3A

33

14

42.4

11


9

26.5

24

70.6

8

23.5

2

5.9

3C

34

10

29.4

14

41.2

10


24

70.6

7

20.6

3

8.8

II. Hiệu quả ứng dụng, phổ biến đề tài và bài học kinh nghiệm
Sau một thời gian thử nghiệm tại trường. Tôi thiết nghĩ việc dạy và học
từ vựng làm sao cho có hiệu quả là mục tiêu quan trọng hàng đầu vì từ vựng
tiếng Anh là một công cụ, phương tiện quan trọng nhất trong việc sử dụng

20


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 3 khắc sâu từ vựng Tiếng
Anh

và học tiếng Anh. Vì vậy từ vựng tiếng Anh là nguồn vốn, là sản phẩm vô
giá, là công cụ chính cho người sử dụng tiếng Anh.
Khi vận dụng sáng kiến kinh nghiệm này một cách linh hoạt tôi đã phần
nào cải thiện được tình trạng học trước quên sau của học sinh. Góp phần giúp
học sinh khắc sâu từ vựng một cách lâu dài đồng thời các em cũng cảm thấy
hứng thú hơn khi học tiếng Anh.
Sau khi áp dụng sáng kiến này bản thân tôi đã đúc kết được những

Ý KIẾN CỦA HĐKH TRƯỜNG
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
Ý KIẾN CỦA HĐKH CẤP TRÊN
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………