MỤC LỤC
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ

Trang

1. Lí do chọn đề tài

1

2. Đối tượng, phạm vi, thời gian nghiên cứu

2

3. Mục đích nghiên cứu

2

4. Phương pháp nghiên cứu

3

5. Sự cần thiết và khả năng thực hiện đề tài

3

PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lí luận

4

1.1. Những người hút thuốc lá

8

2.4.2. Giải pháp hạn chế hút thuốc lá và ảnh hưởng của thuốc lá đối với
học sinh trường THPT Triệu Sơn 2

9

3. Nội dung thực hiện

9

PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận

10

1.1.Về nhận thức

10

1.2. Kết quả

10

2. Kiến nghị

11

PHỤ LỤC
1. Một số hình ảnh bệnh tật do tác hại của thuốc lá gây ra

hình sử dụng thuốc lá trong học sinh độ tuổi 13 -15 (Năm 2007) có 17% học sinh
nam thử hút thuốc lá trước 10 tuổi, hơn 10% cho biết có ý định sẽ hút thuốc lá
trong tương lai.
Thuốc lá không chỉ dẫn đến nghèo đói cá nhân, của xã hội mà còn là “sát
thủ” thầm lặng. Theo Bộ Y tế, mỗi năm người Việt Nam chi đến 22 000 tỷ đồng
chỉ để mua thuốc lá (con số này gấp 16 lần tổng đầu tư hàng năm của Ngân sách
nhà nước cho Giáo dục Đại học), điều này đồng nghĩa với việc mỗi năm phải chi
thêm 23 000 tỷ đồng để chữa bệnh liên quan đến thuốc lá (chỉ tính 5/25 bệnh có
liên quan). Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, thuốc lá là nguy cơ lớn đối với sức
khoẻ con người, là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong sớm trên toàn thế giới:
Theo tổ chức Y tế thế giới (WHO) mỗi năm nạn dich thuốc lá cướp đi 6 triệu sinh
mạng và có thể lên đến 8 triệu vào năm 2030. Nghiên cứu mới đây của Viện
chiến lược và Chính sách Y tế cho thấy 11% các ca tử vong ở nam giới là do
bệnh liên quan đến thuốc lá, ước tính mỗi năm Việt Nam có 40 000 ca tử vong vì
thuốc lá cao gần 3 lần so với ca tử vong do tai nạn giao thông đường bộ gây ra.
Những con số nêu trên cho thấy nạn dịch thuốc lá thực sự đã đến mức báo
động không chỉ với người lớn mà còn với thế hệ tương lai của đất nước. Nạn dịch
này không chỉ gây thiệt hại rất lớn đến các yếu tố tâm sinh lý của con người mà
nó còn gây ra những tổn thất vô cùng lớn đối với một xã hội văn minh, nó làm
tiêu tốn không ít tiền của trong việc xử lý hậu quả do nó để lại, đồng thời là
nguyên nhân dẫn đến một số tệ nạn khác của xã hội như buôn lậu, trộm cắp....
Để ngăn chặn, hạn chế tình trạng này, trước hết các ngành chức năng phải
tổ chức tuyên truyền sâu rộng để người dân hiểu được tác hại, ảnh hưởng của
việc hút thuốc lá đến sức khỏe người hút, cũng như những người cùng chung
sống trong cộng đồng, tiến hành dần từng bước việc phổ biến quy định của pháp
luật về Luật Phóng Chống tác hại của thuốc lá. Đồng thời, cơ quan chức năng
2


cũng nên tuyên truyền mức xử phạt đối với những vi phạm nhằm tạo ra sự

việc hút thuốc lá không chỉ có hại cho sức khoẻ của bản thân mà còn gây ra
những ảnh hưởng lớn đến cộng đồng, làm tổn thất không nhỏ về mặt tiến hoá của
loài người cũng như những thiệt hại về kinh tế mà nó gây ra.
- Đề tài này viết nhằm mục đích chia sẻ với đồng nghiệp phương pháp dạy
học lồng ghép giáo dục tác hại của việc hút thuốc lá đối với bản thân và cộng
đồng trong bài “ Amin – Hoá học 12”.
- Đáp ứng chủ chương của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo về việc vận dụng kiến
thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn dành cho học sinh trung học
phổ thông.

3


- Thực hiện Luật Phòng, Chống tác hại của thuốc lá được Quốc hội ban
hành ngày 18/06/2012 và Nghị định 176/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 của
Chính phủ, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Y tế.
4. Phương pháp nghiên cứu
Sử dụng phương pháp dạy học lồng ghép kiến thức, thông qua trình chiếu
hình ảnh minh hoạ làm nổi bật lên vấn đề, từ đó thống kê số liệu, khảo sát về việc
nắm kiến thức, kỹ năng và nhận thức của học sinh về tác hại của việc hút thuốc lá
đối với sức khoẻ của bản thân và cộng đồng.
5. Sự cần thiết và khả năng thực hiện đề tài
Ngày 18/06/2012, Quốc hội đã ban hành Luật Phòng Chống tác hại của
thuốc lá, trong đó tại điều 9 quy định cấm người chưa đủ 18 tuổi sử dụng, mua,
bán thuốc lá; bán, cung cấp thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi....Nhưng việc
thực hiện vẫn chưa được triển khai quyết liệt, nhất là đối với việc bán và tiêu thụ
thuốc lá, thuốc lào xung quang trường học. Trước thực trạng đó công tác phòng
chống hút thuốc lá là vấn đề bức thiết, hơn ai hết đối tượng đáng được quan tâm
nhất là tuổi trẻ, bởi lẻ với những đặc trưng tâm lý lứa tuổi rất dễ bị lôi kéo vào
việc hút thuốc lá. Vì vậy công tác phòng chống hành vi hút thuốc lá đối với tuổi

nông nghiệp, đặc biệt là những người nghiện rượu bia. Họ thường xuyên hút
thuốc lá, để chống buồn ngủ khi di chuyển trên đường dài hoặc trong khi đợi
khách, để giết thời gian, khi uống rượu bia người ta có thể đốt thuốc lá mà
không có giới hạn, với họ có quan niệm “ hút điếu thuốc cho thơm mồm, thơm
miệng”
- Nhóm thứ hai cũng là nhóm chiếm tỷ lệ lớn nhất, là người lao động, cán
bộ, công chức nhà nước, trong đó không ít người hiểu được tính nghiêm trọng
của việc hút thuốc lá, nhưng do thói quen hoặc có lời mời chào thì khó lòng
khước từ vì trăm nghìn lý do khác nhau. Còn một số người cho rằng khi gặp gỡ
giao lưu mời nhau điếu thuốc mới sang, mới dễ gần nhau và công việc sẽ suôn
xẻ theo ý họ hơn.
- Nhóm thứ ba là học sinh, sinh viên nhóm này đa số là nhận thức chưa đủ
về tác hại của thuốc lá, hút thuốc lá để thể hiện bản thân đối với các bạn khác, để
chứng tỏ mình là người có bản lĩnh hơn, một số khác bị bạn bè lôi kéo thử một
hai lần rồi dần trở thành thói quen.
- Nhóm thứ tư là những người không trực tiếp hút thuốc lá, nhưng lại sống
trong môi trường có những người hút thuốc lá. Trong số này có những người
chưa nhận thức đầy đủ về tác hại của thuốc lá nên cứ nghĩ rằng mình không hút
thì không bị ảnh hưởng để kệ ai hút thì hút và họ không quan tâm, hoặc có
những người hiểu được tác hại của thuốc lá và đã từng khuyên ngăn đồng
nghiệp, người thân từ bỏ thuốc lá nhưng không thành, họ bất lực và đành chấp
nhận “ sống chung với lũ” hút thuốc lá một cách thụ động. Ngoài ra những công
nhân làm trong nhà máy sản xuất thuốc lá họ luôn phải tiếp xúc với độc hại của
thuốc lá trong thời gian dài trên một ngày làm việc.
1.2. Tác hại của việc hút thuốc lá
Tác hại của thuốc lá có thể chia ra thành các nhóm như sau
* Thuốc lá là chất gây nghiện
+ Hoạt chất chủ yếu của thuốc lá hoặc thuốc lào là chất Nicotin (C 10H14N2),
một loại Alcaloit. Theo cơ quan Kiểm soát dược và thực phẩm Hoa Kỳ (FDA)
xếp Nicotin vào nhóm các chất có tính chất dược lý gây nghiện chủ yếu, tương

thuốc lá mỗi ngày sẽ đủ tiền mua 3 triệu bịch sữa cho 3 triệu học sinh mỗi ngày
( Theo Phó Thủ Tướng Nguyễn Thiện Nhân nhận định tại hội nghị 10 năm công
tác phòng, chống tác hại của thuốc lá)
+ Thiệt hại về người: Đa số những người nghiện thuốc và chết sớm vì thuốc
đều trong độ tuổi lao động chính vì thế có ảnh hưởng lớn đến cơ cấu lao động
của xã hội và thu nhập của xã hội. Ở Việt Nam hàng năm có trên 40 000 ca tử
vong do thuốc lá và bệnh liên quan đến thuốc lá. Tỷ lệ chết do ung thư phổi ở
nam giới có hút thuốc cao gấp 22 lần so với nam giới không hút thuốc lá, còn
nữ giới cao gấp 12 lần.
+ Nạn dịch thuốc lá còn kéo theo các tệ nạn xã hội khác như buôn lậu, trộm
cắp, cướp giật, bài bạc, ma tuý, mại dâm....
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu
2.1. Về phía giáo viên
Qua tham khảo một số đồng nghiệp ở Trường THPT Triệu Sơn 2 về vấn đề
giáo dục tác hại của thuốc lá trong các giờ học hiện nay tôi thấy nổi lên một số
vấn đề sau
+ Đa số giáo viên thường bỏ qua phần liên hệ thực tế là do một trong các
lý do sau
- Không căn chuẩn thời gian giữa các phần trong tiết dạy.
- Phần liên hệ được xem đó là phần phụ.
6


- Giáo viên ít có kiến thức thực tế.
+ Một số giáo viên khác là người đang nghiện thuốc lá, thuốc lào muốn
khai thác vấn đề này nhưng chưa bỏ được thuốc lá, thuốc lào nên không đủ tự tin
để triển khai vấn đề bởi vì với tâm lý lo lắng nếu có học sinh nói “ thầy hút được
em cũng hút được” hay “ thầy cũng đang còn hút thuốc lá cơ mà” thì không biết
xử lý thế nào. Vì vậy giáo viên đành bỏ qua phần liên hệ.
2.2. Về phía học sinh

học sinh Trường THPT Triệu Sơn 2
+ Hầu hết học sinh trường THPT Triệu Sơn 2 là con em gia đình nông thôn
nghèo, điều kiện kinh tế còn thiếu thốn khó khăn, các em ít được tiếp cận với các
nguồn thông tin như báo trí, mạng internet...,bên cạnh đó nhận thức của đa số phụ

7


huynh học sinh về tác hại của khói thuốc lá thuốc lào là rất thấp nên việc thiếu
trách nhiệm quan tâm của người lớn đến thế hệ trẻ là không phải không có.
+ Trường THPT Triệu Sơn 2 được đóng trên địa bàn gần khu dân cư, nhiều
hàng quán tạp hoá, quán nhậu ven đường nên việc các em mua được thuốc lá, hút
thuốc lá thuốc lào ở những địa điểm này là rất dễ dàng và phổ biến. Vì vậy ý thức
về tác hại của thuốc lá là rất cần thiết.
+ Một số học sinh mặc dù được Nhà trường, các tổ chức đoàn thể, giáo
viên cảnh báo về tác hại của thuốc lá và khuyên không nên hút thuốc lá và tiếp
xúc với khói thuốc nhưng vẫn cố tình mua thuốc lá hút bằng được, kể cả mang
thuốc lá, hút thuốc trong khuôn viên trường học; các em thường hút thuốc trong
vòng 5 phút đầu khi sinh hoạt 15 phút đầu giờ, hay các giờ giải lao; các em
thường tu tập ở nhũng nơi ít có người qua lại như nhà xe, gần nhà vệ sinh, phòng
bảo vệ...để hút thấm.
+ Dễ có thể nhận biết những tác hại, ảnh hưởng của khói thuốc đối với
nhiều học sinh nghiện thuốc lá ở Trường THPT Triệu Sơn 2 như:
- Mắt thâm quầng, da xanh xao, hơi thở hôi, ít tắm giặt thay quần áo, người
hôi, chua, quần áo có mùi hôi do khói thuốc ám vào.
- Thường xuyên đi học muộn do ngủ quên, hay la cà ở các quán nước, tụ
tập ở các quán nước, hay ngáp ngủ, thường xuyên ngủ gật trong giờ học, không
tập trung chú ý học.
- Thường xuyên xin phép ra ngoài khi mới bắt đầu ở các giờ học, hay
không thuộc bài cũ, thường xuyên được điểm kém mỗi khi kiểm tra, đặc biệt đối

nghĩ cho con cái và thế hệ tương lai. Ðối với những người không hút thuốc lá,
thuốc lào có trách nhiệm nhắc nhở, khuyên bảo cũng như phản đối những người
có hành vi hút thuốc bất kỳ ở nơi đâu bắt gặp.
Thứ hai là tăng cường các biện pháp cưỡng chế: Tăng cường mạnh lực
lượng thường xuyên kiểm tra hành vi mua bán, trao đổi sử dụng thuốc lá ở
những nơi công cộng và khu tập trung đông dân cư, đặc biệt là trường học. Tăng
thuế nhập khẩu thuốc lá. Tăng chế tài xử phạt vi phạm hành chính lên 100 000
đến 300 000 đồng đối với người sử dụng thuốc lá dưới 18 tuổi, 1 triệu đồng đến
2 triệu đồng đối với người bán thuốc lá sai quy định; tước giấy phép kinh doanh
nếu trái pháp luật, in các hình ảnh cảnh báo tác hại có thể gây ra bởi thuốc lá trên
mỗi gói thuốc. Trong khi ý thức của người dân còn hạn chế thì việc tăng cường
các biện pháp cưỡng chế là một trong những yếu tố quan trọng góp phần giảm
thiểu người hút thuốc lá và tác hại của nó.
Thứ ba là tăng cường giáo dục người dân hiểu biết đầy đủ về tác hại của
thuốc lá. Tuyên truyền rộng rãi các quy định về Luật phòng, chống tác hại của
thuốc lá. Phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Y tế và Bộ Giáo dục - Ðào tạo tăng cường
tuyên truyền làm thay đổi nhận thức, hành vi cho người dân. Ðặc biệt ở các
huyện miền núi, miền biển thường có tỷ lệ người trẻ nghiện thuốc lá kết hợp với
nghiện rượu, bia cao, cần có sự phối hợp giữa chính quyền, dòng họ và gia đình
hạn chế sử dụng thuốc lá thuốc lào. Ðưa tiêu chí "Nói không với thuốc lá, thuốc
lào" vào một trong những tiêu chí xây dựng gia đình văn hóa, hương ước làng
văn hoá, tổ chức đơn vị tiên tiến...Đặc biệt cấm hẳn thuốc lá, thuốc lào khi gia
đình có việc hiếu, việc hỷ.
Thứ tư là sử dụng các biện pháp phối hợp giữa các bộ, ban, ngành: Bộ
Công an và Bộ Y tế cần phối hợp xây dựng thông tư liên tịch quy định chung về
quy trình kiểm tra mua bán, trao đổi, sử dụng thuốc lá sai quy định của pháp
luật. Bộ Tài chính nghiên cứu tăng thuế đối với các loại thuốc lá, đặc biệt thuốc
lá ngoại. Trích một phần thu được từ khoản thu từ thuế này để phục vụ công tác
tuyên truyền phòng, chống tác hại của thuốc lá. Các địa phương phối hợp các
đơn vị liên quan cần sớm ban hành quy định cấm mua bán thuốc lá ở nơi đông

Nâng cao).
Sau khi dạy xong mục “ Tính chất vật lí của Amin”, phần liên hệ thực tế
tôi nêu tác hại của việc hút thuốc lá. Tôi sử dụng phương pháp dạy học lồng ghép
kiến thức, thông qua trình chiếu và thuyết trình, sử dụng một số hình ảnh minh
hoạ về những tác hại của thuốc lá đến sức khỏe con người, một số hình ảnh bệnh
tật liên quan đến thuốc lá, và những gánh nặng về mặt kinh tế, xã hội do nạn dịch
thuốc lá để lại cho gia đình và xã hội (hình ảnh ở phần phụ lục) làm nổi bật lên
vấn đề.

10


PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Sau khi hoàn thành đề tài “ Giáo dục hoc sinh về tác hại của thuốc lá đối
với sức khoẻ con người, kinh tế gia đình và xã hội trong bài Amin, sách giáo
khoa hóa hoc 12 ” tôi đã áp dụng giảng dạy ở các lớp 12 tại trường THPT Triệu
Sơn 2. Kết quả nhận thức thu được của các em về tác hại của thuốc lá là rất tốt.
1.1. Về nhận thức
- Qua bài học các em được giáo dục tác hại của việc hút thuốc lá không chỉ
ảnh hưởng đến sức khoẻ bản thân mà còn ảnh hưởng đến cả những người xung
quanh, ảnh hưởng đến cả toàn xã hội từ đó làm nhận thức của các em về vấn đề
có sự chuyển biến rõ rệt. Kết quả của công tác giáo dục này được thể hiện qua
việc các em không còn tụm năm tụm bảy hút thuốc, số lượt học sinh hay trốn ra
ngoài hút thuốc đã giảm hẳn, trong các buổi liên hoan, tổ chức sự kiện các em
không còn hút thuốc một cách vô tư như trước nữa hoặc những người lâu nay
phải hút thuốc lá một cách thụ động đã sẵn sàng lên tiếng bảo vệ cho quyền chính
đáng của mình vì một môi trường không khói thuốc lá. Các em luôn nêu cao khẩu
hiệu “Tránh xa thuốc lá, con ma giết người thầm lặng”.
- Cùng với việc thực hiện “Nói không với thuốc lá vì một môi trường

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

2

4,55

8

18,1
8

12


Trung bình

Yếu

Kém

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

SL

%

15

33,33

-Với đề tài này viết ra nhằm mục đích được chia sẻ trao đổi kinh nghiệm với
đồng nghiệp phương pháp dạy học lồng ghép giáo dục tác hại của việc hút thuốc
lá trong bài “ Amin – Hoá học 12”.
- Đề tài này là kinh nghiệm được đúc rút trong quá trình giảng dạy của tôi.
Mong rằng nó sẽ được áp dụng rộng rãi cho đồng nghiệp trong bài dạy.
Do thời gian có hạn, bài viết không tránh khỏi thiếu sót. Vì vậy, người viết
rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của đồng nghiệp và những độc giả quan
tâm để bổ sung cho đề tài được hoàn thiện.
Xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ

Thanh Hóa, ngày 20 tháng 05 năm 2015
TÔI CAM KẾT KHÔNG COPPY

Lê Xuân Túc
12


PHỤ LỤC
1. Một số hình ảnh bệnh tật do tác hại của việc hút thuốc lá
( Hình ảnh này được tác giả siêu tầm qua mạng internet )
Hình 1
Hình 2

Hình 3

Hình 4

Hình 5

Câu 1. Theo điều tra tại bênh viện K trung ương có đến 96% người bị ung thư
phổi có liên quan đến thuốc lá. Nicotin là chất độc hại có trong thuốc lá, là
nguyên nhân chính gây ung thư phổi. Đốt cháy 16,2 gam nicotin bằng oxi vừa đủ,
sản phẩm cháy lần lượt dẫn qua bình 1 đựng H 2SO4 đặm đặc dư, bình 2 chứa
dung dịch nước vôi trong dư; nhận thấy bình 1 tăng thêm 12,6 gam, bình 2 nặng
thêm 44 gam. Sau khi dẫn sản phẩm cháy qua bình 1 và bình 2 thì còn lại 2,24 lít
khí N2 (đktc). Biết 85 < Mnicotin < 230, công thức phân tử của nicotin là
A. C10H14N2.
B. C14H10N.
C. C7H9N.
D. C14H10N2.
Câu 2. Theo ước tính của các nhà khoa học khi hít một hơi thuốc lá thì trong
vòng 7 cho đến 10 giây, người hút có thể cảm nhận được sự tác động của nicotin
15


lên não. Khi hút một điếu thuốc lá người hút có thể đưa vào cơ thể từ 1mg – 2mg
nicotin và có thể làm giảm tuổi thọ đi 5,5 phút; như vậy một học sinh X, một
ngày hút hết 1 gói thuốc lá thì tuổi thọ có thể giảm đi là
A. 5,5 phút.
B. 11 phút.
C. 220 phút.
D. 110 phút.
Câu 3. Học sinh Hiếu là người hút thuốc lá, học sinh Lan là người hít phải khói
thuốc do Hiếu hút. Nếu xem độ độc hại do khói thuốc mà Hiếu hít phải là 1 thì độ
độc hại mà khói thuốc gây ra cho Lan là
A. 1.

B. 0.


D. 576 tỷ.

Câu 7. Ngày thế giới không thuốc lá là ngày do tổ chức Y tế thế giới (WHO)
phát động nhằm gây sự chú ý của cộng đồng tới tác hại của thuốc lá từ đó để
những người đã và đang hút thuốc có thể từ bỏ thói quen xấu này. Đó là ngày
A. 27 tháng 2.

B. 22 tháng 12.

C. 31 tháng 5.

D. 1 thang 6.

Câu 8: Để giảm thiểu tác hại của thuốc lá đến sức khoẻ con người và kinh tế xã
hội, trách nhiệm đó thuộc về ai?
A. Bộ Y tế.
B. Bộ Công thương.
C. Của toàn xã hội.
D. Bộ Công an.
-------------------------------------------------------------------Đáp án :
Câu
Đáp án

1
A

2
D

3

Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc môn: Hoá Học

THANH HOÁ NĂM 2015
17