A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LỜI MỞ ĐẦU:
Ngày 27/03/1946 Bác Hồ đã ra lời kêu gọi toàn dân tập thể dục, Người
nói “ Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần
có sức khoẻ mới thành công. Mỗi người dân yếu ớt tức làm cho cả nước yếu ớt,
mỗi người dân mạnh khoẻ tức làm cho cả nước thêm mạnh …” vì thế : “ Luyện
tập thể dục, bồi bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nước”.
Ngày nay giáo dục được coi là quốc sách hàng đầu, trong đó thể dục cũng
được coi là một môn quan trọng, cơ bản của công tác giáo dục thể chất cho học
sinh. Thể dục không những chỉ có tác dục bảo vệ, củng cố, tăng cường sức khoẻ
cho học sinh mà còn nâng cao năng lực làm việc, phát triển trí óc, thể lực và đào
tạo giới thiệu nguồn vận động viên cho thể thao nước nhà. Thông qua học thể
dục nhằm giáo dục đạo đức, thẩm mỹ giúp các em góp phần thực hiện mục tiêu
giáo dục của Đảng và nhà nước ở cấp học trung học phổ thông.
Giáo dục thể chất nói chung và môn học thể dục trong nhà trường nói
riêng, thể chất giữ vai trò quan trọng trong việc giáo dục toàn diện. Thể dục là
một biện pháp tích cực, tác động nhiều tới sức khoẻ học sinh, nhằm cung cấp
cho học sinh những kiến thức, kỹ năng vận động cơ bản, làm cơ sở cho học sinh
rèn luyện thân thể bồi dưỡng đạo đức tác phong con người mới.
II. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.
1. Thực trạng.
Ngày nay, việc tập luyện và tham gia thi đấu điền kinh đã trở thành truyền
thống hàng năm thu hút đông đảo học sinh tham gia tập luyện và thi đấu. Nội
dung giảng dạy điền kinh trong nhà trường phổ thông cũng rất đa dạng và phong
phú.
Trong các môn của điền kinh, nhảy xa là một trong số các môn có lịch sử
phát triển lâu đời. Nó được xuất phát từ xa xưa vượt qua các hào rãnh trong săn
bắn, hái lượm... nhảy xa dần trở thành một phương tiện rèn luyện để phát triển
các tố chất thể lực, đặc biệt là tốc độ, sức mạnh tốc độ, sự phát triển linh hoạt,
khéo léo và trở thành một môn thể thao.
Trong các kỹ thuật nhảy xa thì nhảy xa ưỡn thân là nội dung thường được

Triệu Sơn 1, THPT Triệu Sơn 5, THPT Triệu Sơn 6 và THPT Triệu Sơn 3 đều
có điểm chung là học kỹ thuật khó và thành tích thì không cao.
Chính từ lý do đó lại làm tôi băn khoăn, suy nghĩ làm thế nào để khắc
phục được các tình trạng đó và gây hứng thú cho học sinh khi học môn thể dục.
2. Cơ sở để tìm ra các giải pháp.
Trước tiên theo tôi quan niệm cũng như lý luận dạy học đã khẳng định là
phải dựa và lứa tuổi, dựa vào tâm sinh lý. Đây là một trong những cơ sở quan
trọng, chính vì thế ta cần giải quyết tốt hai nhiệm vụ cụ thể sau:
* Nhiệm vụ 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn để lựa chọn một số bài tập nhằm
khắc phục những sai lầm thường mắc trong học kỹ thuật nhảy xa ưỡn thân cho
học sinh trường THPT Triệu Sơn 2 huyện Triệu Sơn - tỉnh Thanh Hoá.
* Nhiệm vụ 2: Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả một số bài tập
khắc phục những sai lầm thường mắc trong học kỹ thuật nhảy xa kiểu ưỡn thân
cho học sinh trường THPT Triệu Sơn 2 huyện Triệu Sơn - tỉnh Thanh Hoá.
2.1. Cơ sở lý luận và thực tiễn của sáng kiến kinh nghiệm.
2.1.1.Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.
2.1.1.1. Một số quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác giáo dục thể chất.
Từ khi giải phóng Miền Nam thống nhất tổ quốc. Năm 1975 đến năm
1985 công tác TDTT đã được Đảng và nhà nước quan tâm một cách thường
xuyên để phục vụ sự nghiệp xây dựng đất nước giàu mạnh và bảo vệ tổ quốc
Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Bước vào thời kỳ đổi mới khởi đầu từ Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc
lần thứ VI (1986) trong công tác thể dục thể thao nói chung và công tác giáo dục
thể chất trong các trường học luôn luôn được Đảng - Nhà nước quan tâm đầu tư
và chất lượng giáo dục thể chất trong các trường học là một yêu cầu cấp bách để
bồi dưỡng đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật, quản lý kinh tế an ninh quốc phòng
trong điều kiện và nhiệm vụ mới của đất nước trên con đường đổi mới.
Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến mục tiêu giáo dục toàn diện cho
thế hệ trẻ. Trong đó, trí dục, đức dục được coi là những vấn đề hệ trọng nhằm
giáo dục hình thành nhân cách người học sinh - sinh viên - người chủ tương lai

thành phần hữu cơ trong xương giảm dần và thành phần vô cơ tăng dần làm cho
xương cứng và chịu tải tốt hơn.
Ở lứa tuổi 16 - 18 chiều cao trung bình hàng năm của nam chỉ khoảng 1,7
cm còn ở nữ thấp hơn.
- Hệ cơ: Nhìn chung ở giai đoạn 16 - 18 sự phát triển của hệ cơ ở nam và
nữ đều có xu hướng phát triển hoàn thiện các nhóm cơ nhỏ, tăng thiết diện các
nhóm cơ lớn làm cho sức mạnh tăng lên rõ rệt.
Song ở nữ 16 - 18 nếu lượng vận động thấp sẽ làm cho lượng mỡ phát
triển nhanh ảnh hưởng tới sự phát huy sức mạnh cơ bắp.
Ở thời kỳ 16 - 18 tuổi do quá trình trao đổi chất rất phồn thịnh nên cơ bắp
nếu tập luyện hợp lý sẽ có thể tích luỹ được một lượng lớn các chất giàu năng
lượng như: ATP, CP và Glucogen tạo tiền đề nâng cao trình độ sức mạnh, tốc độ
và sức bền cơ bắp.
Riêng giây chằng và khớp của VĐV ở lứa tuổi này nếu không duy trì tập
mềm dẻo thường xuyên hợp lý có thể làm cho linh hoạt khớp bị giảm xuống. Từ
đó làm giảm biên độ động tác....
* Đặc điểm phát triển hệ thống tim mạch.
Ở tuổi 16 - 18 tim phát triển to hơn, thành cơ tim dày lên, van tim phát
triển tốt làm cho cơ tim bóp mạnh hơn, làm cho cung lượng tim lớn hơn, tần số
mạch đập thấp xuống mức 66 - 72 lần/phút. Gần tương đương mạch đập của
người trưởng thành. Trọng lượng tim đạt từ 250 đến 305 gam ... Cung lượng tim
khoảng 45 đến 60ml, lưu lượng phút khoảng 3250 - 3600 ml, huyết áp khoảng

3


105/66 đến 109/69. Thành mạch vững chắc, mao mạch phát triển. Với sự phát
triển đó đã làm cho các em có thể tập luyện được với lượng vận động lớn, cường
độ cao, từ đó góp phần nhanh chóng nâng cao được trình độ kỹ thuật, thể lực,
trong đó có sức bền tốc độ.

sống. Song lại hay chán nản bất mãn hoặc giảm xút ý chí khi gặp khó khăn hoặc
thất bại. Chính vì vậy, trong quá trình giảng dạy huấn luyện thể thao cho các em
giáo viên, HLV phải kịp thời nắm bắt diễn biến tình cảm của các em để có thể
điều chỉnh uốn nắn kịp thời. Chỉ có như vậy mới có thể đạt được hiệu quả tốt
trong giảng dạy huấn luyện.
Ở tuổi 16 - 18 do quá trình hưng phấn và ức chế của các em thăng bằng
hơn nên đã kéo dài được thời gian tập trung chú ý. Các nhà tâm lý học TDTT
cũng đã nghiên cứu và cho thấy: Nếu như thời gian tập trung chú ý của các em
dưới 15 chỉ khoảng 30 phút thì ở tuổi 15 - 17 đã có thể tăng lên 40 - 45 phút. Sự
tập trung chú ý tăng lên sẽ giúp các em có thể học tập kỹ thuật và phát triển các
tố chất sức nhanh, sức mạnh ... tốt hơn.

4


Ở tuổi 16 - 18 quá trình nhận thức của các em cũng được nâng cao rõ rệt.
Các em có thể nhận thức được cái hay, cái đẹp của sự vật, cái đúng, cái sai của
một vấn đề một cách bản chất hơn. Tuy nhiên, những nhận thức này còn có tỷ lệ
chuẩn mực chưa cao và độ sâu sắc chưa đạt mức của người trưởng thành.
Riêng ở độ tuổi này do giới tính mà tâm lý của nam và nữ đã có sự khác
biệt tính nhạy bén, độ chín chắn trong các nhận thức ở nữ cao hơn. Song nữ
cũng dễ tự ti và tự ái hơn nam ... những yếu tố này ảnh hưởng không nhỏ tới
hiệu quả giảng dạy, huấn luyện TDTT đối với nữ.
* Về nhân tố bên ngoài bao gồm các yếu tố từ ngoại cảnh tác động đến
tâm lý của các em 16 - 18 tuổi.
Thứ nhất là do đặc thù của thể thao là có tính cạnh tranh quyết liệt biểu
hiện rõ rệt trong sự thi đấu để giành phần thắng. Chính tác động của các hoạt
động thi đấu đã tạo cho các em một mơ ước, một khát vọng chiến thắng; từ đó
tạo thành một thứ tình yêu nghề nghiệp, lòng hăng say tập luyện.
Cũng chính do tính ham hiểu biết, mong muốn khám phá thế giới cũng


5


2.3. Nguyên tắc lựa chọn bài tập.
Để đảm bảo tính khách quan trong quá trình nghiên cứu và lựa chọn được
các bài tập phù hợp với đối tượng nghiên cứu. Qua tham khảo các tài liệu
chuyên môn, tôi xây dựng nguyên tắc lựa chọn bài tập như sau:
- Thứ nhất là phải dựa vào mục đích yêu cầu môn học.
- Thứ hai là phải dựa vào đặc điểm kỹ thuật môn học. Cụ thể là kỹ thuật
nhảy xa ưỡn thân, tăng cường tập luyện các khâu khó như chạy đà, giậm nhảy,
bay trên không
- Thứ ba là phải dựa vào nguyên tắc dạy học vận động là từ dễ đến khó từ
đơn giản đến phức tạp cố gắng rút ngắn thời gian lan toả để nhanh chóng hình
thành kỹ năng vận động.
- Thứ tư là khi lựa chọn bài tập phải phù hợp với khả năng, trình độ, thể
lực ... của học sinh mặt khác phải phù hợp với điều kiện tập luyện như sân bãi
dụng cụ ...
- Thứ năm là khi lựa chọn bài tập cần vận dụng đa dạng các phương pháp,
phương tiện giảng dạy cơ bản, tiên tiến …
2.4. Cơ sở thực tiễn của sáng kiến.
2.4.1. Về cơ sở vật chất.
Trường THPT Triệu Sơn 2 huyện Triệu Sơn - tỉnh Thanh có sân vận động
rộng đáp ứng được yêu cầu giảng dạy và huấn luyện thể dục thể thao.
2.4.2. Về phương pháp giảng dạy nhảy xa của giáo viên nhà trường.
Với số lượng 03 giáo viên thể dục, đạt trình độ chuẩn 100%, trẻ, khoẻ,
năng động, dày dạn kinh nghiệm. Qua nghiên cứu tìm hiểu dự giờ dạy của giáo
viên và một số giáo án giảng dạy thể dục, tôi nhận thấy các giáo viên đã tuân thủ
theo đúng chương trình và phương pháp giảng dạy của phổ thông. Tuy nhiên
giáo viên còn thiên về giảng dạy cơ bản, còn ít sử dụng các bài tập sửa chữa sai

chúng tôi sử dụng phương pháp so sánh song song 2 nhóm thực nghiệm và đối
chứng.
C. KẾT LUẬN.
1. Kết quả nghiên cứu..
1.1. Một số sai lầm thường mắc của học sinh trường THPT Triệu Sơn 2 huyện Triệu Sơn - tỉnh Thanh Hoá trong học kỹ thuật giai đoạn chạy đà, giậm
nhảy trong kỹ thuật nhảy xa kiểm ưỡn thân.
Bằng phương pháp quan sát sư phạm học nhảy xa ưỡn thân của học sinh,
đồng thời phỏng vấn các giáo viên về những sai lầm thường mắc trong học kỹ
thuật nhảy xa ưỡn thân, tôi đã tổng hợp được một số sai lầm thường mắc của
học sinh như sau:
1. Chạy đà đặt chân giậm không chính xác.
2. Tốc độ chạy đà không cao (dẫn đến giậm nhảy hiệu quả thấp).
3. Không tạo được tư thế chuẩn bị cho giậm nhảy.
4. Giậm nhảy không hết.
5. Giậm nhảy bị lao (góc độ giậm nhảy nhỏ quá).
6. Giậm nhảy bước bộ không chuẩn, không thuận lợi cho giai đoạn trên
không.
Kết quả được trình bày ở bảng 3.1.
Bảng 1.1 : Kết quả quan sát sư phạm học kỹ thuật chạy đà, giậm nhảy
trong nhảy xa ưỡn thân của học sinh trường THPT Triệu Sơn 2 - huyện
Triệu Sơn - tỉnh Thanh Hoá (n=20).
Nội dung sai lầm
1
2
3
4
5
6
Số người mắc phải sai lầm


nghiên cứu các tài liệu chuyên môn về giảng dạy và huấn luyện nhảy xa đã tổng
hợp được một số bài tập như sau:
1. Sử dụng tư thế bắt đầu chạy đà ổn định
2. Chạy tốc độ cao 20 - 30m lặp lại ngoài đường chạy
3. Chạy tăng tốc độ, bắt được tốc độ cao khi đến gần ván giậm rồi chạy
tiếp qua hố cát (cự ly 35 - 45m)
4. Ôn luyện nhịp điệu 4 bước cuối cùng.
5. Tập phối hợp giậm nhảy bước bộ lặp lại
6. Thực hiện lặp lại chạy đà ngắn giậm nhảy chạm đầu vào vật chuẩn treo
trên cao.
7. Luyện tập lặp lại kỹ thuật giậm nhảy với tốc độ nhanh
8. Chủ động giữ thăng bằng thân trên khi kết thúc giậm nhảy
9. Tập bước bộ đúng từ chậm đến nhanh
10. Chạy đà 3 – 5 bước giậm nhảy bước bộ lặp lại liên tục.
Sau khi lựa chọn được một số bài tập sửa chữa sai lầm thường mắc trong
học kỹ thuật nhảy xa, tôi tiến hành hỏi ý kiến các giáo viên trong tổ trường
THPT Triệu Sơn 2 - huyện Triệu Sơn - tỉnh Thanh Hoá để lựa chọn một số bài
tập sửa chữa sai lầm thường mắc trong học kỹ thuật chạy đà, giậm nhảy của
nhảy xã kiểu ưỡn thân. Kết quả được trình bày tại bảng 3.2
Bảng 1.2. Kết quả phỏng vấn lựa chọn một số bài tập sửa chữa sai lầm
thường mắc trong học kỹ thuật nhảy xa ưỡn thân (n=3).
Kết quả PV
Số người Kết quả phỏng vấn
TT
được hỏi Số người
%
đồng ý
1 Sử dụng tư thế bắt đầu chạy đà ổn
3
2

3

100

8


TT
6

7
8
9
10

Kết quả PV

Số người Kết quả phỏng vấn
được hỏi Số người
%
đồng ý

Thực hiện lặp lại chạy đà ngắn
giậm nhảy chạm đầu vào vật chuẩn
treo trên cao.

3

3


bước bộ lặp lại liên tục.

3

2

67

Từ bảng 3.2 và căn cứ vào các nguyên tắc lựa chọn bài tập tôi lựa chọn
các bài tập có tỷ lệ % đồng thuận từ 67% trở lên để đảm bảo độ tin cậy và tính
khách quan trong nghiên cứu. Kết quả tôi lựa chọn được 8 bài tập như sau:
1. Sử dụng tư thế bắt đầu chạy đà ổn định
Mục đích: sửa tư thế bắt đầu chạy đà (xuất phát đà) không ổn định.
2. Chạy tốc độ cao 20 - 30m lặp lại ngoài đường chạy
Mục đích: nâng cao tốc độ chạy đà, tăng hiệu quả giậm nhảy
3. Chạy tăng tốc độ, bắt được tốc độ cao khi đến gần ván giậm rồi chạy
tiếp qua hố cát (cự ly 35 - 45m)
Mục đích: nâng cao hiệu quả giậm nhảy
4. Ôn luyện nhịp điệu 4 bước cuối cùng.
Mục đích: sửa tư thế giậm nhảy bị lao
5. Tập phối hợp giậm nhảy bước bộ lặp lại.
Mục đích: sửa giậm nhảy thiếu bước bộ
6. Thực hiện lặp lại chạy đà ngắn giậm nhảy chạm đầu vao vật chuẩn treo
trên cao.
Mục đích: sửa tư thế giậm nhảy
7. Tập giậm nhảy, bước bộ đúng từ chậm đến nhanh.
Mục đích nâng dần hiệu quả giậm nhảy, bước bộ.
8. Luyện tập lặp lại kỹ thuật giậm nhảy với tốc độ nhanh
Mục đích: sửa giậm nhảy chậm.
1.3. Ứng dụng và đánh giá hiệu quả một số bài tập sửa chữa sai lầm thường


2

3

4

5

6

6

8

7

6

8

5

13.3

11.6

10

13.3

Biểu đồ 1.1. Biểu đồ so sánh thành tích nhảy xa trước và sau thực nghiệm
Từ bảng 1.3 và biểu đồ 1.1 cho thấy với kết quả t tính > tbảng sự khác biệt có
ý nghĩa thống kê ở ngưỡng xác suất p < 0,05. Như vậy các bài tập mà chúng tôi
lựa chọn đã mang lại hiệu quả sửa chữa sai lầm thường mắc trong học kỹ thuật
chạy đà, giậm nhảy trong kỹ thuật nhảy xa kiểu ưỡn thân cho học sinh trường
THPT Triệu Sơn 2 - huyện Triệu Sơn - tỉnh Thanh Hoá
2. Những bài học kinh nghiệm và kiến nghị.
Qua tìm hiểu thực trạng học kỹ thuật nhảy xa ưỡn thân của học sinh
trường THPT Triệu Sơn 2 - huyện Triệu Sơn - tỉnh Thanh Hoá tôi nhận thấy học
sinh thường mắc phải một số sai sót kỹ thuật như sau:
1. Chạy đà đặt chân giậm không chính xác.
2. Tốc độ chạy đà không cao (dẫn đến giậm nhảy hiệu quả thấp)
3. Không tạo được tư thế chuẩn bị cho giậm nhảy.
4. Giậm nhảy không hết.
5. Giậm nhảy bị lao (góc độ giậm nhảy nhỏ quá).
6. Giậm nhảy bước bộ không chuẩn, không thuận lợi cho giai đọcn trên
không.
Tổng hợp các tài liệu chuyên môn về giảng dạy và huấn luyện nhảy xa
tôi lựa chọn được 8 bài tập sửa chữa những sai lầm thường mắc trong học kỹ
thuật giai đoạn chạy đà, giậm nhảy của kỹ thuật nhảy xã ưỡn thân đó là:
1. Sử dụng tư thế bắt đầu chạy đà ổn định
2. Chạy tốc độ cao 20 - 30m lặp lại ngoài đường chạy
3. Chạy tăng tốc độ, bắt được tốc độ cao khi đến gần ván giậm rồi chạy
tiếp qua hố cát (cự ly 35 - 45m)
4. Ôn luyện nhịp điệu 4 bước cuối cùng.
5. Tập phối hợp giậm nhảy bước bộ lặp lại
6. Thực hiện lặp lại chạy đà ngắn giậm nhảy chạm đầu vào vật chuẩn treo
trên cao.
7. Luyện tập lặp lại kỹ thuật giậm nhảy với tốc độ nhanh
8. Tập bước bộ đúng từ chậm đến nhanh

Nội dung

Trang

1

A. ĐẶT VẤN ĐỀ

1

2

I. LỜI MỞ ĐẦU

1

3

II. THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1

4

B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

2

5


1. Kết quả nhiên cứu

7

11

2. Những bài học kinh nghiệm và kiến nghị

11

13


SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 2

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ÁP DỤNG MỘT SỐ BÀI TẬP NHẰM KHẮC PHỤC
NHỮNG SAI LẦM THƯỜNG MẮC TRONG HỌC KỸ
THUẬT NHẢY XA KIỂU ƯỠN THÂN CHO HỌC SINH
LỚP 10

Người thực hiện: Vũ Văn Lộc
Chức vụ: Tổ trưởng chuyên môn
SKKN thuộc lĩnh vực môn: Thể dục

THANH HOÁ NĂM 2015

14