TuySangKienKinhNghiem.org
Tổng Hợp Hơn 1000 Sáng Kiến Kinh Nghiệm Chuẩn

ển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử
-------------------------------------------------------------------------------------------------------Huongdanvn.com –Có hơn 1000 sáng kiến kinh nghiệm hay

MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG TUYỂN CHỌN
VÀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN LỊCH SỬ

I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Bồi dưỡng học sinh giỏi nói chung, bồi dưỡng học sinh giỏi môn lịch sử nói
riêng cho các kỳ thi tuyển học sinh giỏi là vấn đề luôn được các cấp quản lý, các
giáo viên trực tiếp giảng dạy quan tâm, trăn trở. Đây là công việc hàng năm, khó
khăn thường nhiều hơn thuận lợi nhưng rất có ý nghĩa đối với các trường THPT,
trong đó có trường THPT chuyên Lương Thế Vinh. Kết quả thi học sinh giỏi (HSG)
số lượng và chất lượng HSG là một trong các tiêu chí quan trọng, phản ánh năng
lực, chất lượng dạy và học của các trường, của giáo viên và học sinh. Thông qua kết
qủa này, nhà trừơng, các bô môn, các thày cô, học sinh còn có thêm những kinh
nghiệm qúi báu, có thêm cơ sở để chia sẻ, khích lệ, tự tin; dạy tốt hơn và học tốt
hơn cho khóa học hiện tại và các khóa tiếp theo; trường lớp càng ngày càng có
thêm nhiều học sinh khá, giỏi.
Để có được đội tuyển học sinh giỏi thi đạt kết quả tốt, vấn đề không hòan
tòan đơn giản. Kíên thức môn học, tâm lí, phương pháp giáo dục vốn có của người
thày chưa đủ. Ngừơi thày còn phải dành rất nhiều tâm sức, kinh nghiệm, sự hiểu
biết, cố gắng của mình vào việc tuyển chọn, bồi dưỡng cho các học sinh. Trên 15
năm liên tục tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi môn lịch sử, tôi thường gặp
những khó khăn như sau:
- Môn lịch sử thường được coi là môn phụ, chưa thực sự có vị trí đáng kể
trong nhà trường, trong lòng học sinh, phụ huynh và xã hội. Học sinh không cần
quan tâm, cố gắng, đầu tư nhiều cho môn học này như cho các môn học khác. Do
vậy, có rất ít học sinh học giỏi môn lịch sử. Việc tuyển chọn, thành lập đội tuyển

kiến thức cũng như tâm lý, nhu cầu, động cơ học tập của các em để đo mức độ
hứng thú và say mê học tập. Trên cơ sở đó, kịp thời nắm bắt diễn biến tư tưởng và ý
thức học tập của các em; khích lệ, động viên kịp thời; tránh để các em căng thẳng,
mệt mỏi. Kinh nghiệm cho thấy: tiến hành hoạt động dạy học trên đối tượng học
sinh không có tố chất đã khó nhưng càng khó hơn nếu các em không có tinh thần
say mê học tập bộ môn. Với các đối tựơng như vậy, thường rất khó, khó đến mức
không thể khơi dậy ý chi, quyết tâm và hứng thú trong học tập cho các em.
Để hoạt động học của học trò có hiệu quả thì không khí thân mật, lắng nghe
chia sẻ giữa cô và trò là vô cùng quan trong…Cốt lõi trong vấn đề này là “ đãi cát
tim vàng”. Nếu không cố gắng, tâm huyết với công việc thì khó thể phát hiện được
học trò có tố chất “trò xuất sắc”. Không phát hiện được học trò có tố chất “trò xuất
sắc” thì việc bồi dưỡng học sinh giỏi sẽ rất gian nan.
Yếu tố trò xuất sắc được hiểu là có tố chất học tập và nghiên cứu môn học, có
tinh thần say mê, ham học hỏi, có khả năng biến quá trình được thày cô đào tạo
thành quá trình tự đào tạo: và đặc biệt phải có khả năng và phương pháp tự học.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------Gv Nguyễn Thị Minh Hạnh, Trường THPT chuyên Lương thế Vinh, năm 2011-2012


TuySangKienKinhNghiem.org
Tổng Hợp Hơn 1000 Sáng Kiến Kinh Nghiệm Chuẩn

ển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử
--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Việc phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi cần được tiến hành từ đầu năm lớp
10 thông qua quá trình giảng dạy trên lớp, qua các bài kiểm tra, đặc biệt các bài có
tính tuyển chọn.
Nên chọn từ lớp 10 để các em có cơ hội tham gia các kỳ thi khu vực như
olimpic 30-4, qua đó, các em được trau dồi kiến thức được rèn luyện, được đúc rút

TuySangKienKinhNghiem.org
Tổng Hợp Hơn 1000 Sáng Kiến Kinh Nghiệm Chuẩn

ển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử
--------------------------------------------------------------------------------------------------------

mạnh kiến thức trọng tâm, kiến thức được vận dụng cho việc giải quyết các vân đề
mới.
c. Về phương pháp giảng dạy
Dạy theo hệ thống, theo nội dung và chương trình sách giáo khoa. Bám sát
chuẩn kiến thức, chuẩn kỹ năng để khắc sâu và mở rộng kiến thức cho học sinh.
Ngoài hướng dẫn cách thức nắm vững kiến thức cơ bản, hướng dẫn học sinh lập
“Sơ đồ cây” cho từng bài, từng chủ đề, từng chương…
Ví dụ 1: khi dạy giai đọan 1954-1975, giáo viên phải giúp học sinh hiểu
được đặc điểm lớn nhất, độc đáo nhất của cách mạng Việt Nam giai đoạn này là gì,
tại sao có đặc điểm đó, từ đó khảng định tính đúng đắn, sáng tạo cuả Đảng ..
Ví dụ 2: khi dạy về quá trình tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc 19111925, giáo viên giúp các em thấy được sự thống nhất và khác biệt giữa con đường
cứu nước của Nguyễn Ái Quốc với con đường cưu nước trước đó.
Ví dụ 3: khi dạy chuyên đề về Nghệ thuật giữ nước tiêu biểu của dân tộc từ
thế kỷ X đến thế kỷ XX cho học sinh hiểu được nghệ thuật đánh giặc, tư tưởng lý
luận quân sự Việt Nam phát triển và trở thành truyền thống quân sự độc đáo, một
kế sách giữ nước thích hợp và đạt đến đỉnh cao học thuyết chiến tranh nhân dân
trong thời đại Hồ Chí Minh. Cụ thể:
I- Nghệ thuật giữ nước của dân tộc Việt Nam từ thế kỷ X đến trước khi có
Đảng:
1, Tư tưởng: tích cực , chủ động tiến công.
2, Kế sách đánh giặc.
-Tòan dân là binh, cả nước đánh giặc. Đây là nghệ thuật về tổ chức, sử dụng
lực lựợng, động viên tinh thần phát huy sức mạnh
-Nghệ thuật lấy nhỏ đámh lớn, lấy ít địch nhiều, lấy yếu chống mạnh.

trong phong trào yêu nước và cách mạng Việt Nam những năm đầu thế kỷ XX.
2-Giải thích ý kiến của anh chị về nhận định “Cách mạng tháng mười Nga
năm 1917 đã mở ra cho các dân tộc bị áp bức thời đại giải phóng dân tộc”
3-Phân tích vai trò của hội Việt Nam thanh niên đối với cách mạng Việt Namv
ào nửa sau những năm 20 của thế kỷ XX.
4-Trình bày nguyên nhân và hệ quả cuộc đảo chính của Nhật lật đổ Pháp ở
Đông dương (9-3-1945)
5-So sánh về quy mô, hình thức, phương châm tác chiến, ý nghĩa lịch sử của
chiến dịch Điên Biên Phủ (1954) và chiến dịch Hồ Chí Minh (1975)
6-Cuối năm 1974-đầu năm 1975, Bộ chính trị trung ương Đảng xác định kế
hoạch giải phóng hoàn toàn Miền Nam như thế nào?Vì sao Tây Nguyên được chọn
làm hướng tiến công chủ yếu trong năm 1975?
7-Tóm tắt những thắng lợi của quân Đồng minh ở châu Á trong năm 1945 và
nêu tac động của những thắng lợi đó đối với càch mạng Việt Nam.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------Gv Nguyễn Thị Minh Hạnh, Trường THPT chuyên Lương thế Vinh, năm 2011-2012


TuySangKienKinhNghiem.org
Tổng Hợp Hơn 1000 Sáng Kiến Kinh Nghiệm Chuẩn

ển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử
--------------------------------------------------------------------------------------------------------

d2)- Xác định những nội dung cần trình bày để làm sáng tỏ yêu cầu của đề thi:
Nêu đề bài yêu cầu chứng minh, phân tích hoặc giải thích thì phải nắm lại rất chắc
những lưận điểm, những lời nhận định, những sự kiện mà đề bài yêu câu.
Ví dụ ở câu 1 đề thi quốc gia năm 2012 yêu cầu Nêu những điểm giống, khác
nhau giữa hai xu hướng bạo động, cải cách trong phong trào yêu nước và cách
mạng Việt Nam ở những năm đầu thế kỷ XX, học sinh phải nêu được những yêu

Tổng Hợp Hơn 1000 Sáng Kiến Kinh Nghiệm Chuẩn

ển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử
--------------------------------------------------------------------------------------------------------

năng lực chuyên môn; tâm huyết với công việc, yêu thương học trò và giúp đỡ đồng
nghiệp. Múôn học sinh giỏi, giáo viên cũng phải phải giỏi. Giáo viên giỏi không chỉ
ở mức độ truyền dạy kíên thức, chân lý mà cao hơn là, dạy cho học sinh cách đi tìm
kiến thức, chân lý từ những bài giảng của mình.
3- Cùng với sự truyền dạy kíên thức, người thày phải truyền đựơc cảm hứng
say mê, yêu mến môn học cho học sinh, đặc biệt là học sinh giỏi. Không có niềm
say mê, dù có kíên thức cũng ít sáng tạo và khó đạt đựơc kết quả tốt, khó đạt đựơc
đỉnh cao trong học tập và thi cử, đặc biệt là học sinh giỏi.

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vị Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh
Mã số: ................................
(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TUYỂN CHỌN VÀ BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN LỊCH SỬ

-------------------------------------------------------------------------------------------------------Gv Nguyễn Thị Minh Hạnh, Trường THPT chuyên Lương thế Vinh, năm 2011-2012


TuySangKienKinhNghiem.org
Tổng Hợp Hơn 1000 Sáng Kiến Kinh Nghiệm Chuẩn

ển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử
--------------------------------------------------------------------------------------------------------



TuySangKienKinhNghiem.org
Tổng Hợp Hơn 1000 Sáng Kiến Kinh Nghiệm Chuẩn

ển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử
--------------------------------------------------------------------------------------------------------

7. Đơn vị công tác: Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh
II. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
-

Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Cử nhân

-

Năm nhận bằng: 1980

-

Chuyên ngành đào tạo: Lịch sử

III. KINH NGHIỆM KHOA HỌC
-

Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Dạy môn Lịch sử

-

Số năm có kinh nghiệm: 32 năm

ển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử
--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Họ và tên tác giả: Nguyễn Thị Minh Hạnh

Chức vụ: Tổ trưởng chuyên môn

Đơn vị: Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh
Lĩnh vực: (Đánh dấu X vào các ô tương ứng, ghi rõ tên bộ môn hoặc lĩnh vực
khác)
- Quản lý giáo dục



- Phương pháp dạy học bộ môn: .Lịch sử 

- Phương pháp giáo dục

khác: ........................................................ 

Lĩnh

vực

Sáng kiến kinh nghiệm đã được triển khai áp dụng: Tại đơn vị 
Ngành 

Trong

1. Tính mới (Đánh dấu X vào 1 trong 2 ô dưới đây)

Tốt 
Khá 
Đạt

- Đã được áp dụng trong thực tế đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp dụng đạt
hiệu quả trong phạm vi rộng:
Tốt 
Khá 
Đạt 
XÁC NHẬN CỦA TỔ CHUYÊN MÔN

THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

-------------------------------------------------------------------------------------------------------Gv Nguyễn Thị Minh Hạnh, Trường THPT chuyên Lương thế Vinh, năm 2011-2012


TuySangKienKinhNghiem.org
Tổng Hợp Hơn 1000 Sáng Kiến Kinh Nghiệm Chuẩn

ển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử
--------------------------------------------------------------------------------------------------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------Gv Nguyễn Thị Minh Hạnh, Trường THPT chuyên Lương thế Vinh, năm 2011-2012