MỤC LỤC

MỤC LỤC.........................................................................................................................1
Số lượng thiết bị được cấp: Phục vụ chương trình mới.............................18


BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐỒ DÙNG
DẠY HỌC GÓP PHẦN THỰC HIỆN ĐỔI MỚI PHƯƠNG
PHÁP GIẢNG DẠY CỦA GIÁO VIÊN TẠI TRƯỜNG
TIỂU HỌC VĨNH PHƯỚC 2 – NHA TRANG
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài:
1.1. Cơ sở lý luận:
Quá trình học tập của học sinh cũng diễn ra theo công thức của V.I.Lênin về quá
trình nhận thức: “Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng
đến thực tiễn, đó là con đường biện chứng của nhận thức chân lý, nhận thức hiện thực
khách quan”. Nếu chỉ xét cấu trúc quá trình dạy học một các đơn giản nhất thì một quá
trình dạy học bao gồm các yếu tố: Mục đích - mục tiêu dạy học; nội dung dạy học;
phương pháp dạy học; phương tiện dạy học và kết quả học tập. Các yếu tố trên có
quan hệ hữu cơ với nhau, chế ước và chịu sự chế ước, trong đó mục tiêu dạy học lại
quy định các yếu tố khác. Giáo dục tiểu học phải đảm bảo cho học sinh có hiểu biết
đơn giản, cần thiết về tự nhiên, xã hội và con người; có kĩ năng cơ bản về nghe, đọc,
nói, viết và tính toán; có thói quen rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh; có hiểu biết ban
đầu về nghệ thuật. Phương pháp giáo dục tiểu học phải phát huy tính tích cực, tự giác,
chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi
dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác
động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh (Theo Điều 24 Luật Giáo dục - 1998). Để thực hiện được mục tiêu và yêu về cầu nội dung, phương
pháp Giáo dục tiểu học thì phương tiện dạy học phải được trang bị theo hướng hiện đại
và đồng bộ.
Theo quan niệm UNESCO, mục tiêu giáo dục hiện đại là cần phải xây dựng bốn trụ
cột của giáo dục "Học để biết, học để làm việc, học để làm người, học để chung sống

quen nhận thức vấn đề một cách có căn cứ khoa học.
Trong quá trình sử dụng thiết bị dạy học, giáo viên cần rèn luyện cho học sinh
óc quan sát, năng lực ghi nhớ, trí tưởng tượng, biết phân tích tổng hợp. Đó là những
năng lực trí tuệ của học sinh cần được phát triển nhằm phục vụ cho quá trình học tập
trước mắt cũng như vận dụng trong cuộc sống sau này.
Thiết bị dạy học nhất là hệ thống tranh, ảnh, băng ghi âm, băng ghi hình tạo ra
nhiều khả năng tác động trực tiếp tới việc hình thành nhân cách học sinh. Thông qua
thiết bị dạy học, học sinh rèn luyện tính cẩn thận, chính xác, khoa học và ý thức thái
độ làm việc, văn hóa công nghệ… Việc sử dụng thiết bị dạy học sẽ tạo ra hứng thú học
tập, kích thích tính tích cực và tính tự lập của học sinh.
Khi sử dụng thiết bị dạy học, giáo viên cần gợi mở, hướng dẫn học sinh tự tìm
hiểu, phát hiện và giải quyết vấn đề trên cơ sở tự giác, tạo ra khả năng và điều kiện
3


thuận lợi nhằm tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh. Sử dụng thiết bị dạy học
có tác dụng hợp lí hóa quá trình giảng dạy của giáo viên, bởi vì nhiều hoạt động dạy
học đã được bản thân các thiết bị dạy học thực hiện. Chính vì vậy, sử dụng thiết bị dạy
học, giáo viên được giảm nhẹ việc trình bày, giảng giải, tập trung vào việc hướng dẫn,
hỗ trợ quá trình hoạt động của học sinh góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy.
Ngoài ra, sử dụng thiết bị dạy học trong bài học còn làm giảm bớt sự căng thẳng, mệt
mỏi, giúp cho quá trình học tập đạt hiệu quả cao hơn.
1.3. Lý do chủ quan:
Hiện nay, việc khai thác và sử dụng đồ dùng dạy học của nhiều giáo viên chưa
đồng bộ, do chưa đổi mới phương pháp dạy học một cách triệt để, chưa coi trọng
hoạt động học tập của học sinh là trung tâm của quá trình dạy học, do đó các trang
thiết bị dạy học ít phát huy tác dụng. Một số giáo viên sử dụng đồ dùng dạy học
chưa đúng lúc, đúng chỗ, đúng mức độ, chưa đúng mục tiêu, kiến thức trọng tâm
của bài học, nhiều khi còn lạm dụng, chưa khai thác triệt để các đồ dùng dạy học.
Giáo viên khi lên lớp ngại sử dụng đồ dùng dạy học để cung cấp cho học sinh

hình thức tổ chức dạy học, hình thành cho học sinh phương pháp học tập tích cực, chủ
động, sáng tạo tự nghiên cứu để khám phá tri thức mới góp phần to lớn trong việc thực
hiện mục tiêu giáo dục theo hướng đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục ở đơn vị
mình. Chính vì vậy tôi đã mạnh dạn nghiên cứu và thực hiện đề tài “Biện pháp nâng
cao hiệu quả sử dụng đồ dùng dạy học góp phần thực hiện đổi mới phương pháp
giảng dạy của giáo viên tại trường Tiểu học Vĩnh Phước 2 - Nha Trang”.
II. Mục đích nghiên cứu:
Thực trạng trang thiết bị dạy học và tình hình sử dụng đồ dùng dạy học của
giáo viên.
Đưa ra biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng dạy học tại trường Tiểu
học Vĩnh Phước 2 - Nha Trang.
III. Đối tượng, khách thể nghiên cứu.
3.1. Đối tượng.
Những mặt hạn chế về tình hình sử dụng đồ dùng dạy học của giáo viên tại
trường Tiểu học Vĩnh Phước 2.
Biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đồ dùng dạy học tại đơn vị.
3.2. Khách thể.
Quá trình làm việc, quản lý và những mặt hạn chế về tình hình sử dụng đồ dùng
dạy học của giáo viên tại trường Tiểu học Vĩnh Phước 2.
IV. Phương pháp nghiên cứu.
- Phân tích, tổng hợp tài liệu.
- Quan sát.
5


- Trao đổi.
- Điều tra.
- Thực nghiệm.
- Thống kê toán học.
V. Phạm vi nghiên cứu.

Nam là đảm bảo cho thế hệ trẻ Việt Nam được hưởng một nền giáo dục công bằng và
có chất lượng. Quá trình đó lấy “đổi mới phương pháp dạy học” làm then chốt. Công
tác thiết bị dạy học là một thành tố có ý nghĩa phương pháp luận của “đổi mới phương
pháp dạy học”.
Ở tầm nhìn vĩ mô, công tác TBDH có 4 hoạt động chính, có thể mô tả như sau:
TT
1
2
3

Hoạt động
Trách nhiệm
Định hướng, chỉ đạo, hướng dẫn công - Bộ GD&ĐT
tác TBDH
- Các Sở GD&ĐT
Sản xuất và cung ứng hệ thống TBDH - Các doanh nghiệp sản xuất, cung
ứng TBDH
Mua sắm TBDH.
- Ngân sách Nhà nước trung ương
Xây dựng Phòng TBDH, Phòng thí
nghiệm, Phòng học bộ môn ở các cơ
7

- Ngân sách nhà nước địa phương
- Nguồn lực từ công tác xã hội hoá


4

sở giáo dục

Đó là một vật thể hoặc một tập thể đối tượng vật chất mà người GV sử dụng với
tư cách là phương tiện điều khiển hoạt động nhận thức; là phương tiện giúp học sinh
lĩnh hội khái niệm, định luật, thuyết khoa học…nhằm hình thành ở họ các kĩ năng, kĩ
xảo, phục vụ tốt mục đích dạy học và giáo dục.
Thiết bị dạy học là điều kiện đảm bảo cho hoạt động dạy học, là thành tố chủ
yếu và quan trọng nhất trong cấu trúc hệ thống cơ sở vật chất trường học.
Hiện nay có rất nhiều định nghĩa khác nhau về TBDH. Trong một số giáo trình
giáo dục học và lý luận dạy học, nhiều tác giả cho rằng: TBDH là những thiết bị vật
chất, giúp cho GV tổ chức QTDH có hiệu quả nhằm đạt được mục tiêu và nhiệm vụ
dạy học đã đề ra.
8


Tùy theo mục đích sử dụng mà người ta dùng nhiều thuật ngữ TBDH với những
nội hàm khác nhau.
Theo PGS. TS. Vũ Trọng Kỹ, “Thiết bị dạy học hay phương tiện dạy học, đồ
dùng dạy học là thuật ngữ chỉ một vật thể hoặc một tập hợp những đối tượng vật chất
được giáo viên sử dụng với tư cách là phương tiện để điều khiển hoạt động nhận thức
của học sinh. Còn đối với học sinh thì đây là nguồn tri thức, là các phương tiện giúp
học sinh lĩnh hội các khái niệm, định nghĩa, lý thuyết khoa học, hình thành ở họ những
kỹ năng, kỹ xảo, đảm bảo cho việc giáo dục, phục vụ các mục đích dạy học và giáo
dục” [9].
GS.TS. Đặng Vũ Hoạt và GS. TS. Hà Thế Ngữ cho rằng “TBDH là một tập hợp
các đối tượng vật chất được giáo viên và học sinh sử dụng với tư cách là những
phương tiện điều khiển học tập nhận thức của học sinh. Đối với học sinh đó là nguồn
tri thức phong phú, đa dạng, sinh động, là các phương tiện giúp cho các em lĩnh hội và
rèn luyện kỹ năng, hình thành kỹ xảo” [8].
Từ những khái niệm của các nhà khoa học và những phân tích trên chúng ta
thống nhất: Thiết bị dạy học là một bộ phận của cơ sở vật chất trường học, bao gồm
những đối tượng vật chất được thiết kế sư phạm mà giáo viên sử dụng để điều khiển

Sử dụng thiết bị dạy học tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên đa dạng hóa các
hình thức tổ chức dạy học và hoạt động theo hướng tích cực hóa, cá thể hóa học sinh
trong học tập, rèn luyện; phát huy hết tài năng của mỗi giáo viên và tiềm năng của mỗi
học sinh.
1.1.3.2 Vai trò của thiết bị dạy học:
Tích cực hoạt động nhận thức của học sinh
Hoạt động nhận thức của học sinh từ chỗ chưa biết đến hiểu biết, đến kĩ năng,
kĩ xảo và vận dụng vào thực tiễn. Lênin đã từng khẳng định: “Từ trực quan sinh động
đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn. Đó là con đường biện chứng
của nhận thức chân lý, nhận thức hiện thực khách quan”(tuyển tập Lênin).
Sử dụng thiết bị dạy học trong quá trình dạy học là con đường kết hợp chặt chẽ
giữa cái cụ thể và cái trừu tượng, bằng hành động vật chất, bằng ngôn ngữ bên ngoài
tác động vào cảm giác để chuyển thành ngôn ngữ bên trong phù hợp với đặc điểm
nhận thức của học sinh, để trên cơ sở đó hình thành các khái niệm; định luật; luận cứ
khoa học…
Giúp học sinh tự khám phá, chiếm lĩnh kiến thức:
Thiết bị dạy học được nguyên cứu, thiết kế phục vụ đắc lực cho việc dạy học
từng nội dung bài học, môn học cụ thể. Các thiết bị dạy học này làm cụ thể hóa, chính
xác hóa những kiến thức được trình bày trong bài học. Có những thiết bị dạy học đóng
vai trò là những đối tượng trực tiếp của việc nguyên cứu, khám phá, lĩnh hội kiến thức.
Vì vậy, sử dụng thiết bị dạy học thực sự đã góp phần giúp học sinh tự khám phá,
chiếm lĩnh kiến thức một cách thuận lợi, vững chắc.
Lý luận dạy học và thực tiễn giáo dục đã khẳng định rằng sử dụng tốt thiết bị
dạy học là phương tiện hữu hiệu nhất nhằm cụ thể hóa nội dung kiến thức bài học, là
những phương tiện quan trọng để học sinh thực hành, học sinh tự mình độc lập suy
nghĩ giải quyết vấn đề của bài học đặt ra một cách chủ động, sáng tạo.
Nhiều thiết bị dạy học, nhất là CD ghi âm, CD ghi hình, trực tiếp trình bày nội
dụng kiến thức cơ bản ở từng đối tượng nghiên cứu dưới dạng hệ thống hóa, khái quát
hóa, đơn giản hóa những hiện tượng phức tạp muôn màu, muôn vẻ của đời sống tự
nhiên, xã hội, tạo điều kiện để học sinh độc lập suy nghĩ, so sánh, phân tích, tổng hợp.

Sử dụng thiết bị dạy học có tác dụng hợp lí hóa quá trình giảng dạy của giáo
viên, bởi vì nhiều hoạt động dạy học đã được bản thân các thiết bị dạy học thực hiện.
Chẳng hạn, một phần công việc viết bảng, kẻ vẽ đã việc thay thế bằng việc sử dụng
tranh, ảnh, bảng trong, máy vi tính, CD ghi hình, …Chính vì vậy, sử dụng thiết bị dạy
học, giáo viên được giảm nhẹ việc trình bày, giảng giải, tập trung vào việc hướng dẫn,
hỗ trợ quá trình hoạt động của học sinh. Ngoài ra, sử dụng thiết bị dạy học trong bài
học còn làm giảm bớt sự căng thẳng, mệt mỏi, giúp cho quá trình học tập đạt hiệu quả
cao hơn.
1.1.4 Những định hướng hệ thống công việc và quá trình thực hiện các nhiệm vụ
về lĩnh vực thiết bị dạy học:
11


Công tác TBDH là một hoạt động thường xuyên của ngành GD&ĐT. Công tác
này bao gồm:
1.1.4.1 Công tác quản lí và điều hành vĩ mô của Bộ GD&ĐT về công tác thiết bị
dạy học
Xây dựng kế hoạch chiến lược về phát triển TBDH và ban hành văn bản chỉ
đạo, hướng dẫn về công tác TBDH
Ban hành quy chuẩn kĩ thuật phòng bộ môn, phòng thực hành và quy chuẩn kĩ
thuật đối với từng bộ TBDH
Ban hành các quyết định danh mục tối thiểu TBDH các ngành học, cấp học, bậc học.
Ban hành quy định về công tác thiết bị giáo dục phổ thông (Quyết định số
2105/QĐ-BGDĐT, ngày 25/4/2006), trong đó thống nhất quy trình thực hiện bao gồm:
- Xây dựng, thẩm định và ban hành danh mục thiết bị dạy học tối thiểu.
- Thiết kế, thẩm định và ban hành mẫu thiết bị dạy học.
- Sản xuất, chuyển giao mẫu thiết bị dạy học tối thiểu.
- Thẩm định đơn giá mẫu thiết bị dạy học tối thiểu.
Để thực hiện quy trình trên Ban chỉ đạo công tác thiết bị giáo dục của Bộ
GD&ĐT thực hiện các giải pháp chủ yếu sau đây:

c) Tổ chức khai thác sử dụng TBDH phục vụ cho hoạt động dạy và các hoạt động
giáo dục khác.
d) Tổ chức sắp xếp, giữ gìn, bảo quản, bảo dưỡng hệ thống TBDH hiện có của nhà
trường.
e) Tổ chức nghiên cứu, thiết kế, tự làm TBDH.
f) Tổ chức bồi dưỡng giáo viên, viên chức TBDH về công tác quản lí, sử dụng,
bảo quản, bảo dưỡng TBDH phục vụ hoạt động dạy học tại nhà trường
1.2. Viên chức làm công tác quản lý thiết bị dạy học trong hệ thống giáo dục tiểu
học.
1.2.1 Đóng góp, vai trò của viên chức làm công tác thiết bị trong trường học
1.2.1.1 Đóng góp:
Viên chức làm công tác thiết bị dạy học có đóng góp trong công tác thiết bị dạy
học của nhà trường. Bởi vì, họ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục thông qua việc
bảo quản, khai thác sử dụng thực sự có hiệu quả về các loại thiết bị dạy học của nhà
trường.
1.2.1.2 Vai trò:
Công tác quản lý thiết bị dạy học là làm cho Thiết bị dạy học trở thành công cụ,
phương tiện góp phần thực hiện nguyên lý giáo dục của Đảng “Học đi đôi với hành,
giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhà trường gắn liền với xã hội.”
Viên chức làm công tác thiết bị dạy học là cầu nối trung gian giữa người giáo
viên với thiết bị dạy học. Họ là người trực tiếp tác động đến giáo viên và học sinh. Họ
có ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả giờ giảng của giáo viên trên lớp. Họ là một trong
những thành tố quan trọng để thúc đẩy sự vận động, phát triển không ngừng về chất
lượng giáo dục trong nhà trường.

13


1.2.2 Các yêu cầu đối với viên chức làm công tác thiết bị dạy học:
1.2.2.1 Tiêu chuẩn viên chức làm công tác thiết bị trường học:

một cách thành thạo.
Có khả năng quản lý, sắp xếp hệ thống thiết bị dạy học trong nhà trường theo
phương châm “ dễ tìm, dễ thấy, dễ lấy ra”.
Có khả năng tổ chức hoạt động trong phòng thiết bị, phòng học bộ môn.
Có khả năng lên kế hoạch cho một buổi thí nghiệm:
14


- Quy trình thí nghiệm, chuẩn bị những thiết bị, máy móc, dụng cụ, hóa
chất cần thiết cho buổi thí nghiệm đạt kết quả.
- Lường trước những sự cố có thể xảy ra trong quá trình học sinh làm thí
nghiệm. Chuẩn bị các phương tiện, dụng cụ, thuốc men để xử lý các sự
cố nếu xảy ra.
- Theo dõi, kiểm tra và có thể phát hiện, sửa lỗi cho học sinh.
- Có khả năng giám sát tốc độ thực hành của học sinh.
b) Yêu cầu về năng lực nghiệp vụ:
Có khả năng hướng dẫn học sinh vận hành máy móc, lắp đặt thí nghiệm.
Có khả năng và biết cách sửa lỗi cho học sinh trong suốt quá trình sử dụng thiết bị.
Có khả năng động viên, khuyến khích học sinh giúp đỡ lẫn nhau.
Tạo không khí sư phạm vui vẻ, nhẹ nhàng, thỏa mái, nhưng luôn nhắc nhở học
sinh tôn trọng nội quy phòng thiết bị, phòng học bộ môn.
c) Yêu cầu về kĩ năng thực hành:
Làm chậm rãi, chính xác những thao tác, đủ số lần để học sinh bắt chước được.
Kết hợp trình bày thao tác với đặt câu hỏi phát vấn học sinh. Vừa làm vừa đưa
mắt quan sát học sinh, không nhìn vào thiết bị.
Khi hướng dẫn học sinh thí nghiệm, phải nói ngắn gọn, rõ ràng, tư duy sáng sủa.
Có kĩ năng bao quát toàn lớp khi học sinh làm thí nghiệm.
1.2.3 Các nhiệm vụ của viên chức làm công tác thiết bị dạy học :
1.2.3.1 Về công tác quản lý thết bị:
Đảm bảo hồ sơ, sổ sách quản lý đầy đủ và khoa học.

học:
Khối 1: 6 lớp với 231 học sinh
Khối 2: 5 lớp với 216 học sinh
Khối 3: 5 lớp với 193 học sinh
Khối 4: 6 lớp với 188 học sinh
Khối 5: 7 lớp với 212 học sinh
Với tổng số học sinh là 1040 học sinh.
2.1.2 Thuận lợi – khó khăn:
Thuận lợi:
Được Ban giám hiệu nhà trường quan tâm, giúp đỡ trong công tác quản lý thiết
bị dạy học.
Có đội ngũ giáo viên, cán bộ công nhân viên đa số trẻ, năng động, nhiệt tình và
tích cực sử dụng đồ dùng dạy học trong giảng dạy.
Có phòng thiết bị riêng, thoáng mát.
Có phòng học bộ môn Tin học tương đối đầy đủ máy móc, thiết bị thuận lợi cho
việc dạy và học.
Thiết bị dạy học tương đối đầy đủ phục vụ tốt cho công tác giảng dạy.
Phong trào làm đồ dùng dạy học trong nhà trường được khuyến khích và đẩy
mạnh.
Khó khăn:
Chưa có phòng nghe nhìn, việc giảng dạy bằng giáo án điện tử diễn ra tại phòng
học, nên không đảm bảo được ánh sáng và góc nhìn cho học sinh.
Chưa có phòng học bộ môn âm nhạc, mĩ thuật, tiếng anh nên một số thiết bị dạy
học chưa được khai thác triệt để.
Một số ít thiết bị cải cách chưa đạt yêu cầu, do vậy hiệu quả sử dụng chưa cao.
Diện tích phòng thiết bị chưa tương xứng với số lượng thiết bị dạy học hiện có.
Hiện nay, việc khai thác và sử dụng đồ dùng dạy học của nhiều giáo viên chưa
đồng bộ, do chưa đổi mới phương pháp dạy học một cách triệt để, chưa coi trọng
hoạt động học tập của học sinh là trung tâm của quá trình dạy học, do đó các trang
thiết bị dạy học ít phát huy tác dụng. Một số giáo viên sử dụng đồ dùng dạy học

Giáo viên mượn đồ dùng dạy học tại phòng thiết bị phải đăng ký trước ít nhất 1
ngày, điền đầy đủ thông tin vào phiếu báo mượn thiết bị. Trong quá trình mượn sử
dụng nếu làm hư hỏng mất mát thì giáo viên đó phải chịu trách nhiệm đền bù theo quy định.
Nhân viên thiết bị xây dựng kế hoạch năm, tháng, tuần cụ thể, có trách nhiệm
bảo quản, bảo dưỡng, thường xuyên kiểm tra đôn đốc giáo viên các khối lớp sử dụng
đồ dùng dạy học trong giảng dạy.
2.2 Thực trạng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học hiện có của nhà trường:
2.2.1 Phòng thiết bị dùng chung:
Phòng thiết bị dùng chung có diện tích: 22 m2
Diện tích này chưa tương xứng với toàn bộ thiết bị dạy học hiện có của nhà trường.
Vì diện tích hẹp nên việc trưng bày, sắp xếp thiết bị dạy học rất khó khăn.
2.2.2 Phòng học bộ môn:
Phòng học bộ môn tin học có diện tích: 40 m2. Được trang bị: 5 bộ bàn rộng, 40
chiếc ghế, 19 máy tính để bàn được kết nối mạng internet.
Chưa có phòng nghe nhìn, việc giảng dạy bằng giáo án điện tử diễn ra tại phòng
học, nên không đảm bảo được ánh sáng và góc nhìn cho học sinh.
Chưa có phòng học bộ môn âm nhạc, mĩ thuật, tiếng anh nên một số thiết bị dạy
học chưa được khai thác triệt để.
2.2.3 Thiết bị dạy học:
Số lượng thiết bị được cấp: Phục vụ chương trình mới.
Khối 1: 06 bộ ; Khối 2 : 06 bộ ; Khối 3 : 06 bộ; Khối 4 :06 bộ ; Khối 5 : 05 bộ.
Hiện tại số thiết bị dạy học tối thiểu tương đối đầy đủ đáp ứng so với số lớp.
Tuy nhiên theo nhu cầu hiện nay, thiết bị dạy học với mẫu mã mới, chất lượng cao
chưa cung cấp đủ cho việc sử dụng trong giảng dạy của giáo viên.
2.3 Thực trạng về tình hình sử dụng đồ dùng dạy học của giáo viên trong toàn
trường:
Qua ý kiến đánh giá của các GV trong toàn trường về tình hình sử dụng đồ
dùng dạy học trường từ năm 2012 trở về trước, tôi đã thu được kết quả về ở bảng 1.
Bảng 1. Đánh giá tình hình sử dụng đồ dùng dạy học của GV trong toàn trường từ
năm 2012 trở về trước:

Nhận xét: Đa số GV đều cho rằng việc sử dụng TBDH là đôi khi vì thiếu nhiều
đồ dùng dạy học. Cộng với việc ít thường xuyên quản lí thiết bị nên các GV ít khi sử
dụng đồ dùng dạy học. Các em học sinh chỉ được quan sát và sử dụng TBDH khi đến
tiết thao giảng, dự giờ việc này làm cho các em khó hình dung, không phát triển óc
quan sát và phán đoán của HS.
2.4 Thực trạng về công tác bảo quản thiết bị dạy học của nhà trường:
Từ năm 2012 trở về trước, công tác quản lý thiết bị dạy học của nhà trường
không được chú trọng, còn nhiều bất cập do cán bộ phụ trách thiết bị dạy học là kiêm
nhiệm. Một phần do ý thức trách nhiệm của một bộ phận GV chưa cao, tâm lý ngại sử
dụng, không có kĩ năng bảo quản và sử dụng đúng cách đồ dùng dạy học.
III. Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị dạy học tại trường Tiểu
học Vĩnh Phước 2:
3.1. Xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình kế hoạch công tác thiết bị dạy
học:
Đó là quá trình thiết lập các mục tiêu về thiết bị dạy học, hệ thống các hoạt
động và điều kiện đảm bảo thực hiện các mục tiêu đó. Việc lập ra kế hoạch hoạt động
sẽ định hướng những công việc cần thực hiện trong một năm một cách thật cụ thể. Nội
dung của việc lập kế hoạch bao gồm:
Đầu tư theo nhu cầu, tức là định các nhu cầu đầu tư về thiết bị dạy học cho mỗi
môn học nhằm đảm bảo thực hiện mục tiêu trong quá trình dạy học đã đặt ra.
Khảo sát thực trạng thiết bị giáo dục, những thông số cơ bản về số lượng, chất
lượng, tình hình sử dụng và bảo quản thiết bị dạy học.
Đánh giá mức độ trang bị thiết bị dạy học so với yêu cầu dạy và học của nhà
trường đồng thời xác định hiệu quả khai thác của thiết bị dạy học hiện có.
Xây dựng các quy định, quy trình quản lý và sử dụng các thiết bị dạy học nhằm
đảm bảo thực hiện các mục tiêu đã đặt ra là nâng cao chất lượng đào tạo và giảm chi
phí sử dụng.
Xây dựng kế hoạch tăng cường trang bị và nâng cao hiệu quả sử dụng, bảo
quản, mua sắm, sữa chữa, tự làm, sưu tầm thiết bị dạy học.
Để lập kế hoạch tốt cần căn cứ vào những bước sau:

vụ cho công tác sắp xếp, giữ gìn thiết bị.
Thiết bị dạy học phải đặt nơi có phương tiện bảo quản (tủ, giá, bàn, kệ, vật che
phủ) phải được bố trí sắp xếp ngăn nắp, hợp lý, khoa học, không gây ảnh hưởng lẫn
nhau. Bên cạnh đó cần trang bị đầy đủ các dụng cụ bảo quản vệ sinh: xô, chậu, khăn
lau... quạt, đèn, máy hút bụi, hóa chất chống ẩm, chống mối mọt, phòng hộ, phòng
cháy chữa cháy; các loại thiết bị độc hại, gây ồn phải được bố trí và sử lý theo tiêu
chuẩn quy định.
Thiết bị dạy học phải được làm sạch và bảo quản ngay sau khi sử dụng, định kì
bảo dưỡng, bổ sung phụ tùng, linh kiện, vật tư tiêu hao.
Thiết bị dạy học phải có thuyết minh, hướng dẫn sử dụng. Nó chỉ được sử dụng
vào việc dạy học và mục đích chung của nhà trường.
Đảm bảo trật tự, vệ sinh, sạch sẽ phòng thiết bị, phòng học bộ môn.
20


Có kế hoạch và tổ chức thực hiện định kỳ bảo quản, bảo dưỡng, bảo trì để thiết
bị dạy luôn luôn trong tư thế sẵn sàng phục vụ giảng dạy.
Viên chức làm công tác thiết bị dạy học, GV và HS phải nghiêm túc thực hiện
nội quy của phòng học bộ môn, phòng thực hành.
Tuyên truyền sâu rộng ý thức giữ gìn, bảo quản và sử dụng thiết bị hết sức cẩn
thận đảm bảo an toàn (khi sử dụng những thiết bị hiện đại và dụng cụ thí nghiệm thủy
tinh,…) để tránh gây nguy hiểm cho bản thân và đồng thời bảo quản được dụng cụ,
thiết bị dạy học trong toàn thể giáo viên và học sinh.
Sau mỗi tiết, mỗi buổi sử dụng phòng học bộ môn, phòng thực hành, giáo viên
phải ghi vào sổ bàn giao và xác nhận về tình trạng thiết bị, máy móc, dụng cụ của
phòng.
Sắp xếp thiết bị dạy học khoa học đảm bảo “dễ tìm, dễ thấy, dễ lấy ra khi sử dụng”
3.1.4 Bảo dưỡng, khấu hao vật tư, thiết bị:
Hằng năm có kế hoạch bảo dưỡng, thay thế vật tư, thiết bị định kì. Do đặc thù
của việc sử dụng vật tư, hóa chất việc bảo dưỡng, thay thế, bổ sung nên tiến hành hai

đồng bộ của thiết bị dạy học để có kế hoạch mua sắm, trang bị kịp thời, thiết thực và
hiệu quả đồng thời tiến hành làm thủ tục thanh lý, hủy bỏ những thiết bị đã hư hỏng,
hoặc quá hạn sử dụng.
Toàn bộ số liệu kiểm kê thiết bị dạy học được thống kê theo mẫu sau:
Thiết bị dạy học khối ….

(1)
ST
I
T
1

(2)
Tên
thiết
bị giáo
MÔN
TIẾNG
dục
VIỆT

Năm
(3)
(4)
(5)
đưa
Đơn
ĐVT
vào
giá


3.1.6 Báo cáo định kỳ về công tác thiết bị dạy học:
Cuối tháng, cuối học kỳ và cuối năm học, viên chức làm công tác thiết bị dạy
học phải làm báo cáo định kì về công tác thiết bị dạy học.
Dựa vào báo định kỳ này ban giám hiệu nhà trường có cách nhìn chi tiết về tình
hình thiết bị dạy học của nhà trường cũng như tình hình sử dụng thiết bị dạy học của
giáo viên toàn trường. Từ đó đưa ra những đề xuất để giúp cho công tác quản lý thiết
bị mang lại hiệu quả cao, phục vụ tốt cho việc giảng dạy.
Mẫu báo cáo định kỳ về công tác thiết bị dạy học được thiết kế như sau:

PHÒNG GD & ĐT THÀNH PHỐ NHA TRANG
TRƯỜNG TIỂU HỌC VĨNH PHƯỚC 2

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Nha Trang, ngày … tháng … năm ….
BÁO CÁO HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC THIẾT BỊ DẠY HỌC
THÁNG:….NĂM HỌC:…..
22



I. Tình hình sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên:
II. Thiết bị dạy học hư hỏng, mất mát trong tháng:
III. Thiết bị dạy học mua sắm bổ sung trong tháng:
IV. Chi tiết tình hình sử dụng đồ dùng dạy học của giáo viên:
ST
T


TỔ 5
…
Tổng số lượt của tổ 5
Tổng số lượt của GV toàn trường
V. NHỮNG KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT :
1. Đối với Ban Giám Hiệu:
2. Đối với giáo viên:
……., ngày … tháng … năm ….
HIỆU TRƯỞNG
Phụ trách Thiết bị
3.1.7 Tổ chức hoạt động của phòng thiết bị, phòng học bộ môn:
3.1.7.1 Các căn cứ tổ chức hoạt động:
Phòng học bộ môn, phòng thực hành hoạt động theo giờ học của trường tiểu học.
Kế hoạch hoạt động cụ thể của phòng học bộ môn, phòng thực hành căn cứ vào
kế hoạch sử dụng đồ dùng dạy học của giáo viên và thời khóa biểu của nhà trường.
Thời gian hoạt động của phòng học bộ môn, phòng thực hành phải đảm bảo số
tiết quy định theo nội dung môn học ở trường tiểu học.
3.1.7.2 Nội dung hoạt động:

23


Các hoạt động chính của phòng học bộ môn, phòng thực hành: GV làm thí
nghiệm biễu diễn và học sinh làm thí nghiệm thực hành ở những bộ môn khoa học
thực nghiệm.
Phòng học bộ môn, phòng thực hành phải có nội quy và bản hướng dẫn an toàn
thí nghiệm, phòng chống cháy, nổ.
Các phương tiện phòng tránh cháy nổ phải luôn trong tình trạng sẵn sàng.
Phòng học bộ môn, phòng thực hành phải có đủ các loại hồ sơ sổ sách:
- Sổ nhập các trang thiết bị, dụng cụ của phòng.

3.3.1. Giới thiệu toàn bộ thiết bị dạy học hiện có của nhà trường:
Sau khi kiểm kê thiết bị dạy học hàng năm, số lượng thiết bị dạy học được chia
theo khối lớp 1, 2, 3, 4, 5 và thiết bị dạy học dùng chung.
Thiết bị dạy học theo từng khối lớp được liệt kê chi tiết theo từng thể loại như tranh
ảnh, dụng cụ, mẫu vật, CD dạy học và được liệt kê sử dụng cho từng bài cụ thể.
Danh mục thiết bị dạy học hiện có sau khi đã liệt kê xong giới thiệu cho toàn bộ giáo
viên trong nhà trường biết để mượn sử dụng.

24
Bảng giới thiệu danh mục thiết bị dạy học được treo ở phòng
thiết bị để GV tiện tra cứu mượn sử dụng