Trường tiểu học Số 2 Nhơn Hoà

I/ Mở đầu:
1/ Lý do chọn đề tài: Như chúng ta đã biết, con người được sinh ra & phát triển, luôn luôn
không ngừng nhận thức thế giới xung quanh. Song không phải chỉ có nhận thức thế giới
xung quanh mà con người còn phải tự giác tích cực vận dụng, sáng tạo đúc rút những kinh
nghiệm để cải tạo thế giới xung quanh, đồng thời cải tạo cả bản thân mình để tồn tại & phát
triển lên trình độ cao hơn, con người phải phấn đấu không mệt mỏi qua các thế hệ, xuyên
suốt quá trình phát triển của xã hội. Vì vậy những thế hệ trước phải truyền lại những kinh
nghiệm đã tích luỹ được, khái quát hoá & hệ thống hoá được qua các hoạt động trong thực
tiễn cho thế hệ trẻ để họ có thể kế thừa, phát triển & tiếp tục đưa xã hội không ngừng vận
động đi lên, làm cho chất lượng cuộc sống ngày càng nâng cao.
Nhưng muốn cho con người hoàn thiện hơn thì phải được giáo dục đầy đủ: Về trình độ văn
hoá về phẩm chất đạo đức để trở thành một công dân có ích cho xã hội. Chính vì vậy ‘‘ TÀI ĐỨC ’’ là hai mặt đi song song với nhau. Muốn thực hiện tốt được điều này với vai trò,
trách nhiệm của một giáo viên như tôi, góp một phần nhỏ vào việc đào tạo thế hệ trẻ - những
mầm xanh hôm nay mà đặc biệt là lứa tuổi học sinh đầu cấp tiểu học, lứa tuổi thần tiên đang
chập chững bước đi trên con đường còn đầy mới mẻ . Tôi phải có trách nhiệm giúp cho các
em có được những hiểu biết ban đầu về một số hành vi, chuẩn mực đạo đức của học sinh
theo chiều hướng tốt nhất vì lớp một là nền tảng của cấp học, là cơ sở ban đầu để các em có
được một phẩm chất đạo đức tốt & tiếp tục phát triển ở các lớp trên. Giúp các em có được
mối quan hệ tốt với bạn bè, thầy cô, cha mẹ, gia đình, nhà trường & cộng đồng. Do đó giáo

GV: HồThị Thu Nguyệt

1

Năm học : 2008 - 2009


Trường tiểu học Số 2 Nhơn Hoà
dục tốt đạo đức cho học sinh lớp một là góp phần giúp cho học sinh đánh giá được về hành

Trường tiểu học Số 2 Nhơn Hoà
Tiết Đạo đức đầu tiên của lớp một là bài ‘‘ Em là học sinh lớp một ’’. Khi học sinh thực
hiện tự giới thiệu về mình với bạn, tự làm quen với bạn. Giáo viên quan sát toàn thể lớp để
nhận biết sơ qua về tính tình của từng em: Hiếu động, thông minh, thụ động, lười nhác . . . để
có biện pháp giáo dục đạo đức cho từng đối tượng phù hợp. Dạy đạo đức sẽ chỉ đạt được
hiệu quả khi học sinh hứng thú học tập & tích cực chủ động tham gia vào quá trình học tập.
Giáo viên tổ chức hướng dẫn học sinh hoạt động, phát huy vốn kinh nghiệm & thói quen đạo
đức, tự khám phá & chiếm lĩnh tri thức mới,kỹ năng mới.
Bài 2 & Bài 3 giúp học sinh biết được phải tự mình giữ gìn quần áo, sách vở, bút mực gọn
gàng sạch sẽ. Giáo viên quan sát nhắc nhở những em chưa thực hiện tốt, khuyến khích các
em phát huy tính tự lập qua các phương pháp dạy học. Nhận thức của học sinh lớp một còn
thiên về cảm tính, trực tiếp & cụ thể. Vì vậy các nội dung giáo dục cần phải chuyển tải đến
học sinh một cách nhẹ nhàng sinh động thông qua các hoạt động : Đóng vai, trò chơi, phân
tích , kiểm tra. Có lời khen ngợi những em thực hiện tốt, nhắc nhở nhẹ nhàng những em chưa
thực hiện tốt.
Trong suốt năm học ở lớp một có 14 bài Đạo đức, GV là người chịu trách nhiệm cao nhất
trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh. GV đứng trên cương vị là người chỉ đạo, quan sát.
Học sinh chủ động thực hiện hoạt động học tập dưới nhiều hình thức như : Đóng vai, giải
quyết vấn đề, động não . . . & các phương pháp truyền thống như : Kể chuyện, đàm thoại,
nêu gương, sử dụng đồ dùng trực quan, khen thưởng . . . bao gồm cả hình thức học tập cá
nhân, theo lớp & theo nhóm, học ở trong lớp & học ngoài sân trường , vườn trường, tham
quan các địa điểm có liên quan đến bài học.
Tích cực sử dụng các phương tiện dạy học trực quan như : Tranh ảnh, băng hình, mô hình
mẫu vật . . . có như vậy mới thu hút hấp dẫn HS, tạo ra hứng thú học tập cho HS.

GV: HồThị Thu Nguyệt

3

Năm học : 2008 - 2009


Năm học : 2008 - 2009


Trường tiểu học Số 2 Nhơn Hoà
của các em, gần gũi, hòa đồng với các em nhưng phải sát sao & nghiêm khắc. Lứa tuổi
này rất thích được khen, nên người giáo viên không nên ‘‘tiết kiệm ’’ lời khen đối đối
với những hành động đúng, việc làm đúng của HS, lời khen là món quà quí nhất giúp
các em nổ lực, phấn đấu & cố gắng vươn lên trong học tập nhiều hơn nữa.
Cứ qua mỗi tiết học, tôi luôn hướng cho các em rút ra bài học cần thiết ngắn gọn bằng
một hoặc hai câu dễ nhớ nhất để khắc sâu kiến thức cho HS. HS lớp một như những búp
măng non luôn vươn lên với những cái tốt đẹp nhất của cuộc sống. Mỗi lời dạy của thầy cô
giáo đều được các em nhất nhất làm theo. Các em luôn cho rằng ‘‘ lời cô bảo là đúng nhất ’’
Vì vậy người thầy luôn là ‘‘ Tấm gương sáng cho học sinh noi theo ’’
4/ Giả thuyết khoa học: Nếu không dạy đạo đức cho HS mà chỉ dạy kiến thức không thôi thì
những HS đó dù học được cũng chỉ có tài mà không có đức, như lời Hồ chủ tịch đã nói :
‘‘ Có tài mà không có đức là người vô dụng
Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó ’’
Nếu ban đầu không dạy đạo đức cho các em HS lớp một thì một thời gian ngắn sau những
hành vi, cử chỉ xấu sẽ hình thành trong đầu các em, các em sẽ quậy phá, nói tục chửi thề, vô
lễ, vô kỷ luật. Vì vậy việc dạy đạo đức cho HS lớp một là việc làm đầu tiên, kéo dài xuyên
suốt trong năm học, qua các tiết học, từng hành vi, cử chỉ nhỏ nhất của các em đều được GV
uốn nắn theo chiều hướng tốt nhất.
II/ Nội dung:
Chương I: Cơ sở lý luận
1.1) Tổng quan về vấn đề nghiên cứu:
Đây là sáng kiến kinh nghiệm đầu tiên của tôi, là những gì mà tôi đã tích luỹ được qua
24 năm dạy học, tôi viết ra đây để mọi người tham khảo & cho ý kiến, để tôi đúc rút thêm
nhiều kinh nghiệm cho nghề dạy học của mình.
GV: HồThị Thu Nguyệt

GV: HồThị Thu Nguyệt

6

Năm học : 2008 - 2009


Trường tiểu học Số 2 Nhơn Hoà
Rèn đạo đức cho HS ở lớp một là dạy cho HS những hành vi ứng xử phù hợp với các chuẩn
mực đạo đức xã hội & quyền của trẻ em trong các tình huống đơn giản, cụ thể của cuộc sống
hằng ngày. Nội dung môn đạo đức kết hợp giữa giáo dục quyền với giáo dục trách nhiệm,
bổn phận của HS. Hơn nữa môn đạo đức không chỉ giáo dục bổn phận, trách nhiệm của HS
đối với gia đình, nhà trường, xã hội & môi trường tự nhiên mà còn giáo dục trách nhiệm đối
với chính bản thân mình.
1.3) Các nội dung cần đưa vào chương I:
* Người GV cần phải nhẫn nại, không nên đánh đập, chửi mắng HS trước tập thể lớp mà cần
nên gặp riêng HS, nhẹ nhàng khuyên nhủ, chỉ bảo, cho HS thấy được những sai sót của
mình hoặc trao đổi với phụ huynh để tìm cách giải quyết, tránh tạo nên sự mặc cảm cho HS,
làm cho các em sợ sệt, chán nản, dễ bỏ học.
* GV phải tôn trọng HS, phải thể hiện tình cảm chân thành, tạo không khí vui tươi, phấn
khởi cho HS, đôi khi cũng cần phải vui đùa, dí dõm để không khí lớp học bớt căng thẳng.
* Ngoài ra GV cũng cần phải biết lắng nghe HS, đồng nghiệp của mình, tránh tình trạng thể
hiện sự sốt ruột, nôn nóng, tức giận khi HS giao tiếp với mình, nên thường có câu : ‘‘ Không
đủ thông minh để nói lời thích hợp, không đủ khôn ngoan để im lặng, đó là nguyên nhân của
mọi sự thô lỗ. ’’
* Những yếu tố để làm tăng tính hiệu quả của giáo dục:
• Khi đánh giá kết quả học tập của HS, GV phải thật sự công bằng, chính xác, khách
quan, đánh giá hành vi của HS phải kết hợp giữa tự đánh giá của tập thể HS, của GV &
của cha mẹ HS .
• Từ sau ngày thay sách với chương trình giảng dạy mới, với những kinh nghiệm mà tôi

* Khó khăn: Điều khó khăn còn tồn tại ở lớp tôi là HS ở rải rác các thôn An Lộc, Nghiễm
Hoà, Tân Hoà nên các em muốn đến học tập trao đổi nhóm với nhau tại nhà là rất khó, các
em chỉ trao đổi bài với nhau ở 15 phút đầu giờ. HS lớp tôi hầu hết là con em nông dân, nên
kinh tế gia đình còn khó khăn, nên đồ dùng học tập các em chưa chuẩn bị đầy đủ. Một số
phụ huynh ít quan tâm, kiểm tra nhắc nhở, đôn đốc việc học của con em mình, nên vẫn có 3
em còn yếu kém. Tôi sẽ cố gắng giúp các em học tốt hơn vào thời gian nghỉ giữa tiết, giờ ra
chơi để nâng cao học lực của các em này.
GV: HồThị Thu Nguyệt

8

Năm học : 2008 - 2009


Trường tiểu học Số 2 Nhơn Hoà
2.2) Thực trạng vấn đề nghiên cứu ở đơn vị :
Cách rèn đạo đức cho HS lớp một ở đơn vị chưa được nghiên cứu kỹ, mỗi GVCN có một
cách thức rèn cho HS lớp mình. Với những kinh nghiệm nhiều năm giảng dạy lớp một, kèm
cặp hướng dẫn HS học tập tốt, có đạo đức tốt. Đến cuối năm học toàn bộ HS lớp một đều có
hạnh kiểm đạt 100% loại tốt. Từ đó thấy rõ các em HS lớp một của trường tôi được dạy dỗ
theo đúng yêu cầu của cấp học, việc rèn đạo đức cho HS tiểu học là rất cần thiết, là cơ sở
hình thành một con người có ích cho mai sau. Lợi ích của việc rèn đạo đức cho HS đã giúp
cho các em có thái độ tự trọng, tự tin, yêu thương con người, hướng đến cái thiện, làm những
điều có ích.
2.3) Kết luận: ‘‘ Dạy tốt - học tốt ’’ là phương châm mà thầy – trò cùng thực hiện.
‘‘ Tiên học lễ - hậu học văn ’’ Là dạy đạo đức cho HS trước, dạy văn hoá sau. Đạo đức &
văn hoá luôn đi sóng đôi với nhau, giúp cho HS tiến bộ, GV lồng ghép giáo dục các hành vi
đạo đức thông qua các môn học, giờ học trên lớp. Thường xuyên nhắc nhở cho các em mắc
lỗi, phải biết sửa lỗi, GV phải biết lắng nghe ý kiến của HS, biết tìm ra những câu trả lời
thích hợp để khuyên bảo các em. Các em sẽ trở thành những người ‘‘ tài - đức vẹn toàn ’’.

của từng bài học.
* Khi HS có những hành vi đúng, việc làm hay GV phải khen ngợi, khuyến khích, động
viên, khen thưởng kịp thời cho các em.
Tóm lại: Muốn rèn đạo đức cho HS lớp một đạt hiệu quả cao, người GV phải tuân theo
những qui tắc sau đây:
- Qui tắc tôn trọng HS
- Qui tắc khẳng định
- Qui tắc tình cảm
- Qui tắc nêu gương
- Qui tắc biết lắng nghe

GV: HồThị Thu Nguyệt

10

Năm học : 2008 - 2009


Trường tiểu học Số 2 Nhơn Hoà
Thực hiện đầy đủ & đúng các qui tắc trên tôi tin chắc rằng HS lớp mình sẽ có được một
nhân cách tốt đẹp, các em sẽ trở thành những con ngoan trò giỏi, những công dân có ích cho
gia đình & xã hội.
III/ Kết luận, kiến nghị:
1) Kết luận: Người giáo viên nhân dân phải quan tâm hết mực đến việc dạy chữ - dạy
người ‘‘ Tất cả vì học sinh thân yêu ’’ ‘‘ Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai ’’. Giáo
dục đạo đức cho HS lớp một nói riêng, rèn đạo đức cho HS tiểu học nói chung là điều
vô cùng quan trọng, giúp cho các em sau này trở thành những người có đủ đức đủ tài,
góp phần, góp sức xây dựng quê hương đất nước.
2) Kiến nghị: Tôi xin có một kiến nghị nhỏ là xin Bộ phận văn phòng thiết bị của Phòng
giáo dục – đào tạo huyện cấp đầy đủ Bộ tranh dạy đạo đức lớp một cho từng lớp, để