b


MỤC LỤC
MỞ
ĐẦU...........................................................................................................................1
1.
TÍNH
CẤP
THIẾT
CỦA
ĐỀ
TÀI.................................................................................2
2.
MỤC
TIÊU,
NỘI
DUNG
NGHIÊN
CỨU.....................................................................2
3.
PHẠM
VI
NGHIÊN
CỨU.............................................................................................3
4.
Ý
NGHĨA
KHOA
HỌC
VÀ

đến
khu
vực
nghiên
cứu ................................................11
1.2. Cơ sở lý luận về tổ chức không gian theo định hƣớng tăng trƣởng xanh tại
khu vực ven biển
1.2.1.Tổ
chức
không
gian
lãnh
thổ
kinh
tế....................................................................12
1.2.2.
Lý
thuyết
và
các
mô
hình
tăng
trưởng
xanh .........................................................13
1.2 3. Lý luận về tổ chức không gian theo định hướng tăng trưởng xanh áp dụng cho
khu
vực
ven
biển

CHƢƠNG 2. PHÂN TÍCH HIỆN TRẠNG, DIỄN BIẾN VỀ KINH TẾ XÃ HỘI
VÀ MÔI TRƢỜNG TẠI CÁC QUẬN VEN BIỂN THUỘC THÀNH PHỐ HẢI
PHÒNG
2.1. Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên
2.1.1. Điều kiện tự nhiên............................................................................................23
2.1.2. Tài nguyên thiên nhiên.....................................................................................26
2.2.Hiện trạng và diễn biến kinh tế xã hội giai đoạn 2003 – 2012
2.2.1. Tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế........................................28
2.2.2.Hiện trạng và diễn biến trong lĩnh vực nông, lâm, thủy hảỉ sản.......................28
2.2.3.Hiện trạng và diễn biến trong lĩnh vực phát triển công nghiệp - tiểu thủ công
nghiệp và đô thị..........................................................................................................30
2.2.4. Hiện trạng và diễn biến trong lĩnh vực phát triển thương mại, dịch vụ và du
lịch..............................................................................................................................31
2.2.5. Hiện trạng và diễn biến trong lĩnh vực kết cấu hạ tầng...................................32


2.2.6. Hiện trạng và diễn biến các vấ n đề y tế , xã hội...............................................33
2.2.7. Đánh giá tổ ng quát về tin
̀ h hin
̀ h phát triể n kinh tế , xã hội các quâ ̣n ven biể n
thành phố Hải Phòng giai đoạn 2003 – 2012.............................................................34
2.3.Hiện trạng và diễn biến chất lƣợng môi trƣờng giai đoạn 2003 – 2012
2.3.1. Hiện trạng và diễn biến các nguồn gây ô nhiễm môi trường...........................36
2.3.2.Hiện trạng và diễn biến chất lượng môi trường nước.......................................37
2.3.3. Hiện trạng và diễn biến chất lượng môi trường đất.........................................39
2.3.4. Hiện trạng và diễn biến chất lượng môi trường không khí..............................40
2.3.5. Hiện trạng và diễn biến môi trường cảng, vùng cửa sông ven biển và môi
trường du lich.............................................................................................................41
̣
2.3.6. Hiện trạng và diễn biến môi trườngrừng..........................................................41

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
TP. Hải Phòng
CCN
CN
CNH - HĐH
KCN
KKT
KTXH
TCLT
BVMT
TTX
TM-DV

Thành phố Hải Phòng
Cụm công nghiệp
Công nghiệp
Công nghiệp hóa - hiện đại hóa
Khu công nghiệp
Khu kinh tế
Kinh tế - xã hội
Tổ chức lãnh thổ
Bảo vệ môi trường
Tăng trưởng xanh
Thương mại - dịch vụ
DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1. Thực trạng diện tích đất sản xuất nông nghiệp (ha)..................................29
Bảng 2.2. Giá trị sản xuất nông nghiệp năm 2012 theo giá so sánh 2010(Tỷ đồng).29
Bảng 2.3. Diện tích mặt nước nuôi trồng thủy sản (ha)............................................30
Bảng 2.4. Giá trị sản xuất khu vực công nghiệp (giá thực tế - tỷ đồng)...................30

3. Bản đồ không gian kiến trúc cảnh quan Quận Ngô Quyền
4. Bản đồ địa giới Hành chính quận Hồng Bàng
5. Bản đồ quy hoạch phát triển KTXH Quận Đồ Sơn
6. Bản đồ phân vùng chức năng các quận ven biển thuộc TP. Hải Phòng
7. Bản đồ tổ chức không gian lồng ghép TTX tại các quận ven biển thuộc TP. Hải
Phòng


MỞ ĐẦU
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Hiện nay, thế giới đang phải đối mặt với nhiều thách thức do biến đổi toàn
cầu. Để đạt được sự phát triển bền vững, nhiều quốc gia và khu vực đã thực hiện
chuyển đổi từ tăng trưởng nóng, tăng trưởng theo chiều rộng sang các mô hình
tăng trưởng bền vững. Trong đó, tăng trưởng xanh là một mô hình phổ biến, tập
trung vào “...quá trình tái cơ cấu lại hoạt động kinh tế và cơ sở hạ tầng để thu
được kết quả tốt hơn từ các khoản đầu tư cho tài nguyên, nhân lực và tài chính,
đồng thời giảm phát thải khí nhà kính, khai thác và sử dụng ít tài nguyên thiên
nhiên hơn, tạo ra ít chất thải hơn và giảm sự mất công bằng trong xã hội”.
Nằm ở dải ven biển thuộc TP. Hải Phòng, các quận Hải An, Dương Kinh,
Hồng Bàng, Ngô Quyền và Đồ Sơn là đầu mối giao thông của thành phố, bao
gồm các tuyến đường quan trọng: đường bộ (điển hình là Quốc lộ 5 nối liền Hà
Nội với Hải Phòng), đường thuỷ (với mật độ cảng lớn như cảng Đình Vũ, Chùa
Vẽ, cảng Cửa Cấm, cảng Quân sự và một số cảng chuyên dùng khác), đường sắt
(từ ga Lạc Viên đến cảng Chùa Vẽ), đường hàng không (sân bay Cát Bi). Bên
cạnh đó, khu vực còn có một số tài nguyên như khoáng sản và đất mặn, đất ngập
nước ven sông, ven biển. Yếu tố biển – hải đảo đã tạo cho khu vực các quận ven
biển này vị thế địa chính trị - địa kinh tế - địa quân sự trọng yếu của miền Bắc và
cả nước. Khai thác hợp lý lợi thế cạnh tranh từ các không gian biển là định hướng
quan trọng nhằm phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững kinh tế biển Hải Phòng.
Mặc dù có những lợi thế và đã có sự phát triển KTXH, tuy nhiên hiện nay

Xác lập luận cứ khoa học và cơ sở thực tiễn trong đề xuất giải pháp phát
triển KTXH và BVMT theo định hướng tổ chức không gian phục vụ TTX tại các
quâ ̣n ven biể n thuô ̣c TP . Hải Phòng.
b) Nhiệm vụ
Để hoàn thành mục tiêu trên, các nhiệm vụ nghiên cứu được đặt ra như
sau:
- Tổng luận các công trình và lý luận về hướng nghiên cứu, cách tiếp cận
phân vùng chức năng và tổ chức không gian lồng ghép TTX.
- Phân tích hiện trạng, diễn biến KTXH và chất lượng môi trường khu vực
nghiên cứu.
- Phân tích, đánh giá thực trạng quy hoạch, phân vùng chức năng phát triển
KTXH và quản lý môi trường dưới góc độ TTX.
- Phân vùng chức năng và đánh giá các vấn đề về KTXH và môi trường
nổi cộm tại các tiểu vùng chức năng.
- Đề xuất phương án tổ chức không gian lồng ghép TTX cho khu vực các
quận ven biển thuộc TP. Hải Phòng.
3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
a) Phạm vi không gian
Nghiên cứu được thực hiện trong phạm vi ranh giới hành chính của 5 quận
ven biển thuộc TP. Hải Phòng được xác định trong đề án “Quy hoa ̣ch không gian
biể n của TP .Hải Phòng năm 2012, bao gồm quận Hồng Bàng, Ngô Quyền, Hải
An, Dương Kinh và Đồ Sơn.

85


b) Phạm vi khoa học
Trong phạm vi của đề tài luận văn, một số vấn đề nghiên cứu khoa học
được giới hạn ở những nội dung cần giải quyết như sau:
- Phân tích thực trạng, biến đổi KTXH và môi trường trong giai đoạn

bàn.

86


- Các số liệu thống kê, báo cáo tổng hợp, báo cáo KTXH, môi trường, định
hướng phát triển của các quâ ̣n ven biể n thuô ̣c TP . Hải Phòng.
- Niên giám thống kê TP. Hải Phòng đến năm 2012.
b) Tài liệu bản đồ, sơ đồ
- Đề tài sử dụng các tư liệu bản đồ địa hình, bản đồ quy hoạch tổng thể và
quy hoạch không gian cùng môt số bản đồ chuyên đề (bản đồ đất, bản đồ sử dụng
đất, bản đồ du lịch) được xây dựng cho TP. Hải Phòng và các quận ven biển.
c) Các công trình nghiên cứu khoa học
- Tài liệu sách, bài báo, báo cáo khoa học, báo cáo tổng kết đề tài nghiên
cứu, dự án,… liên quan đến TTX và khu vực nghiên cứu được sử dụng và trích
dẫn rõ ràng trong luận văn.
6. CẤU TRÚC LUẬN VĂN
Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, luận văn được trình bày trong 3
chương gồm 91 trang, được minh họa bởi 07 bản đồ, 04 biểu đồ và 16 bảng số
liệu.
- Chương 1: Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu tổ chức không gian
lồng ghép TTX ta ̣i khu vực ven biể n .
- Chương 2: Phân tích hiện trạng và diễn biến về kinh tế xã hội và môi
trường tại các quâ ̣n ven biể n thuô ̣c TP . Hải Phòng.
- Chương 3: Phân vùng chức năng và đề xuất phương án tổ chức không
gian lồng ghép TTX tại các quâ ̣n ven biể n thuô ̣c TP . Hải Phòng.

87



đến sử dụng hợp lý năng lượng không được xem xét cẩn trọng.
Kết quả nghiên cứu xây dựng mô hình tổ chức nền kinh tế công nghiệp
cacbon thấp của Shaohong và Sipeng (2011) cho thấy mô hình doanh nghiệp hiệu
quả được xây dựng dựa trên cơ sở các yếu tố kinh tế và kỹ thuật cũng như các
yếu tố tài nguyên sinh thái cho phép tối ưu hóa thống nhất các lợi ích kinh tế và
sinh thái, do đó, là tiếp cận tốt nhất để thực hiện TTX. Một nghiên cứu tương tự

88


TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt
1)

Báo cáo quốc gia tại Hội nghị cấp cao của Liên Hợp Quốc về Phát triển bền
vững (RIO+20) ”Thực hiện phát triển bền vững ở Việt Nam”. Hà nội, 05/2012.

2)

“Chiến lược bảo vệ môi trường Quốc gia đến năm 2020, tầm nhìn đến năm
2030” Quyết định số 1216/QĐ-TTg ngày 05/9/2012 của Thủ tướng Chính phủ.

3)

“Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh thời kỳ 2011- 2020 và tầm nhìn đến
năm 2050”, Quyết định số 1393/QĐ-TTg ngày 25/10/2012 của Thủ tướng
Chính phủ.

4)



10) Nghị quyết số 22/NQ-TU ngày 24/3/2005 của Ban Thường vụ Thành uỷ Hải
Phòng về công tác BVMT đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020.
11) Nguyễn Chu Hồi (Chủ biên), Nguyễn Thị Ngọc Hoàn và Nguyễn Hoàng Hà,
2012. Quy hoạch không gian biển và vùng bờ biển. Sách tham khảo cho Việt
Nam. Nhà xuất bản Nông nghiệp, Hà Nội.

89


12) Nguyễn Quang Thuấn - Nguyễn Xuân Trung, 2012. Kinh tế xanh trong đổi
mới mô hình tăng trưởng và tái cấu trúc nền kinh tế Việt Nam, Tạp chí Những
vấn đề kinh tế và chính trị thế giới, số 3.
13) PGS.TS. Nguyễn Thế Chinh, 2011. Chuyển đổi phương thức phát triển kinh tế
theo hướng nền kinh tế xanh ở Việt Nam, Viện Chiến lược Chính sách Tài
nguyên và Môi trường.
14) Phạm Ngọc Đăng (1/2011), “Phát triển đô thị ở nước ta còn thiếu bền vững về
mặt môi trường”: Kỷ yếu Hội nghị phát triển bền vững toàn quốc lần thứ 3.
15) Phạm Ngọc Đăng Chủ biên - Nguyễn Việt Anh, Phạm Thị Hải Hà -Nguyễn
Văn Muôn - NXB Xây dựng: “Các giải pháp thiết kế công trình xanh ở Việt
Nam”
16) Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng (2012), Đánh giá hiện trạng môi trường
và xác định các vấn đề ưu tiên phục vụ quản lý tổng hợp vùng bờ biển Hải
Phòng.
17) Quyết định số 198/QĐ-TTg, ngày 25/1/2014 của Thủ tướng Chính phủ Phê
duyệt quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội vùng kinh tế trọng điểm Bắc
bộ đến năm 2020, định hướng đến 2030.
18) Quyết định số 1448/QĐ-TTg ngày 16/9/2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc
phê duyệt điều chỉnh quy hoạch xây dựng TP. Hải Phòng đến năm 2025, tầm
nhìn đến năm 2050.

Economics, Harvard College Economics Review, Volume II, Issue 1.
December 2007
35) Kodikara, Tushara. “Green Economics and how it might work”. Available
at: />
Milani,

Brian

(2005).“What is Green Economics?”.Synthesis/Regeneration 37 (Spring 2005).
Available at: />36)

Prugh, Thomas (2008). “’Green Economics’: Turning Mainstream Thinking
on

Its

Head”.

World

Watch.

Available

at:

/>10. Revesz, Richard L. and Livermore, Michael A. “A Truly Green
Economics: Don’t throw out cost-benefit analysis”. Available.
37)