1

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Những năm gần đây, tình trạng tội phạm cướp giật tài sản trên địa bàn
thành phố Hà Nội diễn biến hết sức phức tạp. Đặc biệt là tình hình tội phạm
dùng phương tiện môtô cướp giật tài sản trên các tuyến giao thông đường bộ
đang có chiều hướng gia tăng gây tâm lý hoang mang trong các tầng lớp nhân
dân và gây rất nhiều khó khăn trong công tác phòng ngừa, đấu tranh của lực
lượng Cảnh sát điều tra tội phạm hình sự.
Năm 2005, trên địa bàn thành phố Hà Nội xảy ra 471 vụ cướp giật tài
sản tăng 169 vụ = 35,8% so với năm 2004, trong đó có 16 vụ cướp giật tài sản
của người nước ngoài, 03 vụ gây thương tích nặng cho người bị hại, 01 vụ
gây chết người, 04 vụ tài sản có giá trị lớn trên 100 triệu đồng. 6 tháng đầu
năm 2006, xảy ra 468 vụ cướp giật tài sản tăng đột biến so với cùng kỳ các
năm trước, trong đó có 08 vụ cướp giật tài sản của người nước ngoài... Tội
phạm cướp giật tài sản đang có xu hướng trẻ hóa, phức tạp về thành phần, độ
tuổi, giới tính… với những phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, manh
động, nguy hiểm cấu kết thành băng ổ nhóm hoạt động chuyên nghiệp lưu
động trên địa bàn rộng.
Thành phố Hà Nội là nơi tập trung nhiều đầu mối giao thông quan
trọng với hàng nghìn tuyến phố, ngõ, ngách; mật độ người và phương tiện
tham gia giao thông hàng ngày rất lớn là điều kiện để bọn tội phạm cướp giật
tài sản lợi dụng hoạt động. Lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm hình sự
Công an thành phố Hà Nội đã có nhiều nỗ lực triển khai đồng bộ các biện
pháp phòng ngừa và đấu tranh song tình trạng tội phạm cướp giật tài sản trên
địa bàn thành phố vẫn chưa được kìm chế, còn tiềm ẩn nhiều phức tạp trong
thời gian tới. Bên cạnh những nguyên nhân chủ quan và khách quan còn tồn
tại những quan điểm về lý luận và thực tiễn chưa phù hợp. Hoạt động nghiệp




3

+ Dự báo xu hướng tình hình tội phạm cướp giật tài sản trên các tuyến
giao thông đường bộ thành phố Hà Nội trong thời gian tới.
+ Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động nghiệp vụ trinh
sát trong phòng ngừa, điều tra tội phạm cướp giật tài sản trên địa bàn thành
phố Hà Nội.
3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng: Hoạt động nghiệp vụ trinh sát trong phòng ngừa, điều tra
tội phạm cướp giật tài sản trên các tuyến giao thông đường bộ của lực lượng
Cảnh sát điều tra tội phạm hình sự Công an Hà Nội.
- Phạm vi: Giới hạn ở hoạt động nghiệp vụ trinh sát trong phòng ngừa
và điều tra tội phạm cướp giật tài sản của lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm
hình sự Công an thành phố Hà Nội từ năm 2003 đến 6 tháng đầu năm 2006.
4. Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài
- Các văn bản của Nhà nước, các giáo trình, sách chuyên khảo, các tài
liệu lý luận về hoạt động phòng, chống tội phạm, hệ thống những công trình
nghiên cứu khoa học về phòng, chống tội phạm. Đặc biệt là các tài liệu về
hoạt động nghiệp vụ trinh sát của lực lượng công an trong đấu tranh phòng,
chống tội phạm hình sự.
- Cơ sở thực tiễn: Là kết quả thực tiễn thông qua công tác nghiên cứu
hệ thống các báo cáo sơ kết, tổng kết, hồ sơ các chuyên án cụ thể, kết quả trao
đổi tọa đàm với các lực lượng trinh sát chuyên trách hoạt động phòng ngừa,
điều tra tội phạm cướp giật tài sản trên địa bàn thành phố Hà Nội.
5. Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
- Cơ sở phương pháp luận: Chủ nghĩa Mác - Lênin mà trọng tâm là
phép duy vật biện chứng, các quan điểm của Đảng và Nhà nước về hoạt động
nghiệp vụ trinh sát trong phòng ngừa, điều tra tội phạm.


Chương 1
NHẬN THỨC CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG NGHIỆP VỤ TRINH SÁT
TRONG PHÒNG NGỪA VÀ ĐIỀU TRA TỘI PHẠM CƯỚP GIẬT
TÀI SẢN TRÊN CÁC TUYẾN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ CỦA
LỰC LƯỢNG CẢNH SÁT ĐIỀU TRA TỘI PHẠM HÌNH SỰ

1.1. Nhận thức về tội phạm cướp giật tài sản
1.1.1. Khái niệm tội phạm cướp giật tài sản và tội phạm cướp giật
tài sản trên các tuyến giao thông đường bộ
Tội phạm cướp giật tài sản được xác định là một trong những tội
phạm nguy hiểm và nghiêm trọng. Nó được thể hiện ở chỗ không chỉ xâm hại
đến tài sản (quyền sở hữu), đến tính mạng, sức khỏe công dân (quyền nhân
thân) mà còn xâm hại đến trật tự công cộng và an toàn giao thông, gây tâm lý
hoang mang lo sợ trong đời sống xã hội và ảnh hưởng xấu đến trật tự an toàn
xã hội.
Điều 136 Bộ luật hình sự năm 1999 quy định tội cướp giật tài sản
nhưng không mô tả cụ thể hành vi cướp giật tài sản được thể hiện như thế
nào. Song căn cứ vào lý luận và thực tiễn hoạt động điều tra, xét xử thì cướp
giật tài sản là hành vi công khai nhanh chóng giật lấy tài sản trong tay người
khác hoặc đang trong sự quản lý của người có trách nhiệm về tài sản rồi tẩu
thoát mà không dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực hoặc một thủ đoạn nào
nhằm uy hiếp tinh thần của người quản lý tài sản. Do đó, có thể hiểu tội
phạm cướp giật tài sản trên các tuyến giao thông đường bộ như sau: Cướp
giật tài sản là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật
hình sự do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý
xâm phạm tài sản, tính mạng sức khỏe của công dân, xâm phạm an toàn giao
thông và trật tự công cộng.




7

Tội phạm cướp giật tài sản được quy định tại Điều 136, chương XIV
BLHS năm 1999 cụ thể như sau:
1. Người nào cướp giật tài sản của người khác thì bị phạt tù từ 01
năm đến 05 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây thì bị phạt tù từ
03 năm đến 10 năm.
a). Có tổ chức
b). Có tính chất chuyên nghiệp.
c). Tái phạm nguy hiểm.
d). Dùng thủ đoạn nguy hiểm.
đ). Hành hung để tẩu thoát.
e). Gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe của người khác mà tỷ lệ
thương tật từ 11% đến 30%.
g). Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ 50 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng.
h). Gây hậu quả nghiêm trọng.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây thì bị phạt tù từ
07 năm đến 15 năm:
a). Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe cho người khác mà
tỷ lệ thương tật từ 31% đến 60%.
b). Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ 200 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng.
c). Gây hậu quả rất nghiêm trọng.
4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây thì bị phạt tù từ
12 năm đến 20 năm hoặc chung thân.
a) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà
tỷ lệ thương tật từ 61% trở lên hoặc làm chết người.
b) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ 500 triệu đồng trở lên.


9

a) Tội phạm cướp giật tài sản có thể dùng thủ đoạn chen lấn, xô đẩy
để giật tài sản, lợi dụng chủ sở hữu đang vướng mắc không có khả năng bảo vệ
tài sản và đuổi bắt… người phạm tội có vẻ ngang nhiên giật tài sản mà không
cần tẩu thoát gần giống hành vi phạm tội công nhiên chiếm đoạt tài sản.
b) Tội phạm cướp giật tài sản có thể dùng thủ đoạn đóng giả cán bộ
viên chức Nhà nước như thuế vụ, quản lý thị trường... để giả vờ đe dọa chủ sở
hữu rồi bất ngờ giật tài sản tẩu thoát.
c) Thủ đoạn gian dối để tiếp cận người quản lý tài sản rồi bất ngờ giật
tài sản như giả vờ đổi hàng hóa, hỏi thăm đường sá…
d) Hành vi lén lút để tiếp cận chủ sở hữu rồi nhanh chóng giật tài sản
cũng là một thủ đoạn dễ nhầm lẫn với tội phạm trộm cắp tài sản.
Khi nghiên cứu mặt khách quan của tội phạm này ta thấy hành vi giật
tài sản rồi nhanh chóng tẩu thoát chỉ là đặc trưng chứ không phải là dấu hiệu
bắt buộc. Người phạm tội có thể tẩu thoát hoặc không tẩu thoát tuỳ vào từng
trường hợp cụ thể.
+ Hậu quả của tội phạm trước hết là những thiệt hại về tài sản, về tính
mạng, sức khỏe và những thiệt hại khác. Đây là loại tội phạm cấu thành vật
chất, do đó chỉ khi tội phạm giật được tài sản mới cấu thành, nếu đã giật tài
sản mà chưa được thì là phạm tội chưa đạt. Tài sản mà tội phạm này nhằm
vào thường là những tài sản có giá trị nhỏ gọn như: dây chuyền vàng, ví xách,
đồng hồ, điện thoại di động... Luật pháp quy định giá trị của tài sản và những
thiệt hại khác về tính mạng, sức khỏe - là những tình tiết định khung tăng
nặng của tội phạm này.
- Mặt chủ quan của tội phạm
Cũng như một số tội cướp tài sản, bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản,
cưỡng đoạt tài sản, tội cướp giật tài sản thực hiện do lỗi cố ý trực tiếp với mục




11

1.2.1.1. Khái niệm
Hoạt động phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn tội phạm cướp giật tài
sản của lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm hình sự là việc tiến hành đồng
bộ các biện pháp nghiệp vụ, phối hợp với các lực lượng, các ngành, tổ chức xã
hội và công dân nhằm khắc phục những sơ hở thiếu sót trong các mặt công tác
của mình, không để tội phạm cướp giật tài sản có thể lợi dụng hoạt động
phạm tội.
1.2.1.2. Mục đích của hoạt động phòng ngừa
- Trên cơ sở nghiên cứu làm rõ những nguyên nhân trực tiếp làm nảy
sinh loại tội phạm này và đòi hỏi phải khắc phục những nguyên nhân đó nhằm
chủ động phát hiện, ngăn chặn tội phạm cướp giật tài sản. Lực lượng Cảnh sát
điều tra tội phạm hình sự phải chủ động phối hợp với các lực lượng khác để
huy động sức mạnh tổng hợp của xã hội tham gia vào công tác phòng ngừa
phát hiện và ngăn chặn tội phạm cướp giật tài sản có hiệu quả.
- Chủ động xây dựng các kế hoạch phương án phòng ngừa đấu tranh
với tội phạm cướp giật tài sản phù hợp với thực tiễn và từng giai đoạn cụ thể.
1.2.1.3. Nhiệm vụ, nội dung hoạt động phòng ngừa
- Phòng ngừa xã hội
Là hoạt động phòng ngừa tội phạm được tiến hành trên bình diện xã
hội được áp dụng các biện pháp mang tính xã hội với sự tham gia của các lực
lượng toàn xã hội trong đó lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm hình sự làm
nòng cốt thực hiện một số công tác.
+ Tuyên truyền vận động quần chúng nâng cao tinh thần cảnh giác,
chủ động bảo vệ tài sản và tích cực tham gia phát hiện đấu tranh với tội phạm
cướp giật tài sản.
+ Vận động quần chúng tham gia vào công tác quản lý, giám sát, giáo
dục đối tượng tại địa bàn cộng đồng dân cư



13

+ Tăng cường công tác lập hồ sơ đưa đối tượng vào cơ sở giáo dục,
trường giáo dưỡng trong hệ cướp giật tài sản.
+ Nâng cao công tác xác lập và đấu tranh chuyên án trinh sát, triệt
phá các băng, ổ nhóm chuyên nghiệp.
Lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm hình sự bằng các biện pháp, chiến
thuật nghiệp vụ trực tiếp tiến hành công tác phòng ngừa tội phạm cướp giật
tài sản; đồng thời phối hợp với các lực lượng khác tạo nên một thế trận phòng
ngừa, ngăn chặn tội phạm cướp giật tài sản có hiệu quả.
1.2.2. Hoạt động điều tra tội phạm cướp giật tài sản
1.2.2.1. Khái niệm
Hoạt động điều tra tội phạm cướp giật tài sản của lực lượng Cảnh sát
điều tra tội phạm hình sự là việc áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ
trinh sát, các biện pháp điều tra tố tụng nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý
tội phạm cướp giật tài sản.
Hoạt động điều tra của lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm hình sự
trước hết là hoạt động tư pháp được quy định trong Bộ luật tố tụng hình sự
nhằm xác định sự thật của vụ án một cách khách quan toàn diện. Đồng thời
phải tiến hành các hoạt động nghiệp vụ trinh sát, các biện pháp điều tra bí mật
nhằm hỗ trợ đắc lực trong quá trình phát hiện ngăn chặn và xử lý tội phạm.
Theo pháp lệnh tổ chức điều tra hình sự năm 2004, hiện nay lực lượng
điều tra tội phạm hình sự được bố trí làm ba cấp từ trung ương đến quận
huyện và là thành viên của cơ quan cảnh sát điều tra các cấp. Lực lượng Cảnh
sát điều tra tội phạm hình sự bao gồm lực lượng trinh sát tiến hành hoạt động
nghiệp vụ trinh sát và lực lượng điều tra viên hoạt động điều tra tố tụng. Đây
là hai hoạt động đan xen hỗ trợ nhau trong quá trình điều tra ở tất cả các giai
đoạn của vụ án cướp giật tài sản, từ phát hiện đối tượng hiềm nghi đến điều tra

tuyến đường xảy ra vụ án. Đây là những vấn đề cơ bản cần chứng minh để
xác định có cụ án cướp giật tài sản xảy ra thật hay không, là căn cứ ban đầu


15

để áp dụng các biện pháp điều tra tại hiện trường vụ án và định hướng điều tra
tiếp theo. Từ công tác hiện trường vụ án chúng ta có thể thu thập được những
dấu vết của tội phạm, rà soát phát hiện nhân chứng, đánh giá tính chất tội
phạm và tính xác thực của vụ án.
2. Người bị hại là ai, ở đâu, mối quan hệ với tài sản bị chiếm đoạt
như thế nào? Tài sản bị cướp giật là loại tài sản gì, số lượng, đặc điểm, giá
trị vật chất, nguồn gốc của tài sản… để xác định khách quan hậu quả của
tội phạm.
- Làm rõ những tình tiết khác về thiệt hại như thương tích, sức khỏe,
tài sản khác bị hư hỏng do hành vi phạm tội gây ra, trong quá trình gây án và
tẩu thoát tội phạm có gây ra những hậu quả nào khác không…
Đây là căn cứ cho việc xác định hướng tẩu tán, tiêu thụ tài sản của
người phạm tội để có kế hoạch khẩn trương rà soát truy tìm vật chứng của vụ
án bằng các hoạt động trinh sát và tố tụng hình sự.
3. Phương thức thủ đoạn, công cụ, phương tiện của tội phạm cướp giật
tài sản. Làm rõ những vấn đề này là cơ sở để định hướng điều tra, sàng lọc
đối tượng, tổ chức trinh sát xác minh các đặc điểm về nhân dạng, đặc điểm
phương tiện, làm cơ sở cho việc xây dựng các giả thuyết, tình huống điều tra
phù hợp để xác định đối tượng gây án.
4. Sau khi đã tiến hành điều tra ban đầu, bằng các hoạt động nghiệp vụ
trinh sát và tố tụng, cơ quan điều tra cần phải xác định mấu chốt của vụ án đó
là: Ai là người phạm tội, có đồng phạm hay không, nhân thân, vai trò, vị trí
trong vụ án… để tổ chức các biện pháp điều tra theo đúng trình tự và kế
hoạch đã vạch ra.

vấn để tổ chức trinh sát.
+ Sử dụng đặc tình, cơ sở bí mật ngoài xã hội và trong trại giam nhằm
phát hiện, thu thập tài liệu phục vụ cho điều tra vụ án.


17

+ Áp dụng các biện pháp trinh sát, hóa trang, mật phục, mồi bẫy bắt
quả tang khi đối tượng gây án tiếp.
Các biện pháp điều tra trinh sát cần được tính toán cụ thể đảm bảo
nguyên tắc hoạt động, không được lạm dụng nhằm phục vụ, hỗ trợ đắc lực
trong quá trình điều tra vụ án.
1.3. Hoạt động nghiệp vụ trinh sát trong phòng ngừa và điều tra
tội phạm cướp giật tài sản trên các tuyến giao thông đường bộ của lực
lượng Cảnh sát điều tra tội phạm hình sự
1.3.1. Khái niệm
Hoạt động nghiệp vụ trinh sát của lực lượng Cảnh sát điều tra tội
phạm hình sự trong phòng ngừa và điều tra tội phạm cướp giật tài sản là việc
tiến hành các hoạt động phát hiện, thu thập và xử lý tin tức, tài liệu … bằng
các lực lượng, biện pháp chiến thuật và phương tiện bí mật nhằm phòng ngừa,
ngăn chặn và phát hiện điều tra khám phá tội phạm này.
Từ khái niệm trên khi nghiên cứu hoạt động nghiệp vụ trinh sát như
một dạng hoạt động nghiệp vụ độc lập tương đối chúng ta có thể nhận thấy
một số dấu hiện đặc trưng sau:
- Hoạt động nghiệp vụ trinh sát trong phòng ngừa điều tra tội phạm
cướp giật tài sản do lực lượng trinh sát của lực lượng Cảnh sát điều tra tội
phạm hình sự tiến hành.
- Đối tượng tác động của hoạt động nghiệp vụ trinh sát trong phòng
ngừa điều tra tội phạm cướp giật tài sản là những người có nghi vấn phạm tội,
vụ việc, hiện tượng có liên quan đến tội phạm cướp giật tài sản được che giấu

trinh sát trong phòng ngừa, điều tra tội phạm cướp giật tài sản
1.3.2.1. Trong phòng ngừa tội phạm cướp giật tài sản
* Tiến hành công tác điều tra cơ bản


19

Với mục đích nắm chắc tình hình về trật tự an toàn xã hội và tình hình
có liên quan đến công tác phòng ngừa tội phạm cướp giật tài sản; xác định
những tuyến giao thông, địa bàn trọng điểm phức tạp thường xảy ra cướp giật
tài sản; phát hiện việc, hiện tượng, con người có liên quan đến tội phạm cướp
giật tài sản một cách có hệ thống; làm cơ sở đề ra kế hoạch, biện pháp phòng
ngừa đấu tranh với tội phạm cướp giật tài sản có hiệu quả. Với mục đích trên
khi điều tra cơ bản phục vụ phòng ngừa cướp giật tài sản cần chú ý những vấn
đề sau:
+ Xác định đặc điểm, tính chất, vị trí địa lý, địa hình của địa bàn xây
dựng chi tiết sơ đồ hệ thống giao thông đường bộ và tất cả những tài liệu có
liên quan đến công tác phòng ngừa tội phạm cướp giật tài sản.
+ Thu thập các thông tin số liệu, tài liệu về tình hình chính trị, kinh tế,
văn hóa, xã hội, dân cư trên địa bàn, mạng lưới giao thông đường bộ có liên
quan đến công tác phòng ngừa tội phạm cướp giật tài sản như các hoạt động
kinh doanh vàng bạc đá quý, ngân hàng, tín dụng, cầm đồ, buôn bán điện thoại
di động… các khu vực có trường, chợ, bệnh viện, nhà ga, bến xe, các hoạt
động của mọi lực lượng xã hội trên hệ thống giao thông… Số người lao động
tỉnh ngoài thuê trọ trên địa bàn, số học sinh, sinh viên đã tốt nghiệp nhưng
chưa có việc làm, số người thất nghiệp…
+ Thu thập thông tin tài liệu về tình hình tội phạm nói chung và tội
phạm cướp giật tài sản nói riêng, các vụ việc, hiện tượng, đối tượng có liên
quan đến hoạt động phòng ngừa tội phạm cướp giật tài sản như: Đối tượng
sưu tra hình sự, đối tượng nghiện ma túy, thanh thiếu niên hư, học sinh, sinh

trên các tuyến giao thông, sử dụng phương tiện không có biển kiểm soát,
biển kiểm soát giả, biển kiểm soát mờ… Số đối tượng hoạt động lưu động,
cấu kết thành băng, ổ nhóm có tính chất chuyên nghiệp cần được giao cho
trinh sát thuộc lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm hình sự mở hồ sơ quản
lý và áp dụng đối sách.


21

* Chuyên án phòng ngừa
Trong thực tế phòng ngừa, đấu tranh tội phạm cướp giật tài sản, hình
thức xác lập chuyên án phòng ngừa với mục đích phát hiện, ngăn chặn tội
phạm có ý nghĩa rất to lớn song ít được vận dụng, thường chỉ là các hoạt động
phòng ngừa, ngăn chặn một phần, một bộ phận hoạt động của tội phạm trong
giai đoạn chúng chuẩn bị thực hiện hành vi phạm tội. Việc sử dụng các biện
pháp nghiệp vụ để tác động cho đối tượng từ bỏ ý định phạm tội hoặc tự ý
nửa chừng chấm dứt tội phạm dễ ảnh hưởng đến quá trình điều tra, khám phá
các vụ án. Chuyên án phòng ngừa thường được áp dụng với những loại tội
phạm đặc biệt nguy hiểm, có sử dụng vũ khí nóng, hoạt động có tổ chức. Với
tính chất hoạt động phạm tội của các đối tượng cướp giật tài sản thường rất
nhanh chóng và liên tục từ giai đoạn chuẩn bị đến khi gây án. Việc bố trí lực
lượng, phương tiện, hóa trang, mồi bẫy, sử dụng biện pháp trinh sát liên hoàn
tạo ra hoàn cảnh mới cho đối tượng bộc lộ bản chất hoạt động phạm tội cướp
giật tài sản được ghi nhận trong một vài chuyên án của lực lượng trinh sát
PC14 vào những năm đầu thập kỷ 90.
* Công tác xây dựng, sử dụng mạng lưới bí mật
Mạng lưới bí mật của lực lượng trinh sát điều tra tội phạm gồm:
+ Đặc tình
+ Cơ sở bí mật
+ Cộng tác viên danh dự

phạm cướp giật tài sản. Một loạt các hoạt động nghiệp vụ trinh sát khác cũng
có tác dụng không kém phần quan trọng như: đấu tranh chuyên án, các biện
pháp trinh sát xác minh, trinh sát trực tiếp, trinh sát ngoại tuyến, trinh sát liên
hoàn… sẽ được trình bày trong phần điều tra tội phạm cướp giật tài sản tiếp
theo.
1.3.2.2. Trong công tác điều tra tội phạm cướp giật tài sản


23

* Công tác xác minh hiềm nghi
Qua các hoạt động nghiệp vụ trinh sát, các hoạt động điều tra công
khai và nguồn tin tố giác của quần chúng nhân dân, lực lượng Cảnh sát điều
tra tội phạm hình sự cần tiến hành xác minh những thông tin về người, vụ
việc, hiện tượng nghi vấn liên quan đến tội phạm cướp giật tài sản để kết luận
phục vụ công tác phòng ngừa điều tra khám phá tội phạm này.
Những căn cứ xác lập hiềm nghi về người, vụ việc, hiện tượng liên
quan đến vụ án cướp giật tài sản:
+ Có hành vi giống như hành vi của người đang chuẩn bị hoặc đang
hoạt động phạm tội cướp giật tài sản như: chuẩn bị phương tiện xe máy phân
khối lớn, đeo biển kiểm soát giả, biển kiểm soát mờ, bẻ cong… hoạt động
trên các tuyến phố có biểu hiện rình rập, theo dõi những người tham gia giao
thông có mang theo tài sản hoặc rình rập tại một điểm để quan sát những hoạt
động mua bán, vận chuyển tiền hàng trên các tuyến phố.
+ Có dấu hiệu nghi vấn, che giấu tung tích, thay đổi nhận dạng, thay
đổi lai lịch… sau khi hoạt động phạm tội cướp giật tài sản hoặc tội phạm đang
bị truy nã về tội cướp giật tài sản của công an các địa phương tạo vỏ bọc để
trốn tránh và gây án tiếp.
+ Trên người hoặc chỗ ở, nơi làm việc có dấu vết tài liệu tiền bạc, tài
sản nghi là vật chứng của vụ án cướp giật tài sản như: công cụ, phương tiện,

tượng phạm tội.
Những căn cứ xác lập chuyên án cướp giật tài sản:
+ Qua công tác xác minh hiềm nghi, phát hiện đối tượng nghi vấn hoạt
động phạm tội cướp giật tài sản với tính chất manh động, hoạt động chuyên
nghiệp cấu kết thành băng ổ nhóm.


25

+ Có tài liệu chứng minh đối tượng nghi vấn hoạt động cướp giật tài
sản lưu động trên địa bàn, tuyến giao thông liên quận, huyện với thủ đoạn,
phương thức tinh vi xảo quyệt cần xác lập chuyên án trinh sát để làm rõ bản
chất của tội phạm và những đối tượng liên quan trong ổ nhóm.
+ Có tài liệu chứng minh đối tượng đang có hành vi phạm tội cướp
giật như: bàn bạc, chuẩn bị phương tiện, công cụ phạm tội… nhưng qua điều
tra xác minh chưa xác định được cụ thể thời gian, địa điểm, phương thức thủ
đoạn, số lượng đối tượng tham gia gây án cướp giật tài sản.
+ Các vụ án cướp giật tài sản đã xảy ra có tính chất phức tạp nghiêm
trọng như gây chết người, gây dư luận xấu trong xã hội, tài sản bị chiếm đoạt
có giá trị lớn… nhưng chưa xác định được đối tượng phạm tội nếu chỉ điều tra
công khai không thể làm rõ được vụ án.
+ Trong điều tra các vụ án cướp giật tài sản phát hiện các đối tượng, tổ
chức tội phạm khác hoạt động cướp giật tài sản chuyên nghiệp với tính chất nghiêm
trọng cần phải tập trung lực lượng, biện pháp nghiệp vụ để làm rõ toàn bộ vụ án.
+ Có đối tượng phạm tội cướp giật tài sản nguy hiểm, đối tượng hoạt
động chuyên nghiệp đang bỏ trốn cần kịp thời truy bắt.
* Một số phương pháp và chiến thuật hoạt động nghiệp vụ trinh sát
trong điều tra tội phạm cướp giật tài sản
Hệ thống tổng hợp những biện pháp, cách thức, thủ thuật, chiến thuật
thực hiện các yêu cầu nhiệm vụ đặt ra của hoạt động nghiệp vụ trinh sát được