ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
======================

NGUYỄN THỊ YẾN

CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA
VÀ TÁC ĐỘNG CỦA NÓ TỚI ĐẠO ĐỨC
TRUYỀN THỐNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Triết học

Hà Nội - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
======================

NGUYỄN THỊ YẾN

CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA
VÀ TÁC ĐỘNG CỦA NÓ TỚI ĐẠO ĐỨC
TRUYỀN THỐNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Triết học
Mã số: 60 22 03 01

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Lƣơng Thùy Liên



MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ............................................................................................................... 6

CHƢƠNG 1. TÁC ĐỘNG CỦA CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ
TỚI ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THỐNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY: MỘT SỐ
VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG ............................ Error! Bookmark not defined.
1.1. Khái quát chung về công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt NamERROR! BOOKMARK
1.1.1. Mục tiêu của công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt NamError! Bookmark not define
1.1.2. Nội dung của công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt NamError! Bookmark not defin
1.1.3. Thành tựu và hạn chế của công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt NamError! Bookma

1.2. Đạo đức truyền thống và những nội dung cơ bản của đạo đức truyền
thống Việt Nam. .................................................. Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Khái niệm đạo đức truyền thống ................ Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Những nội dung cơ bản của đạo đức truyền thống Việt NamError! Bookmark not de
1.3. Những yếu tố ảnh hƣởng đến sự tác động của công nghiệp hoá, hiện đại
hoá tới đạo đức truyền thống ở Việt Nam hiện nayError! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2. TÁC ĐỘNG CỦA CÔNG NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ
TỚI ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THỐNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY: THỰC
TRẠNG, NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁPError! Bookmark not defined.
2.1. Tác động của công nghiệp hoá, hiện đại hoá tới đạo đức truyền thống ở Việt
Nam hiện nay. ....................................................... Error! Bookmark not defined.
2.1.1. Tác động tích cực của công nghiệp hoá, hiện đại hoá tới đạo đức truyền
thống ở Việt Nam hiện nay ................................... Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Tác động tiêu cực của công nghiệp hoá, hiện đại hoá tới đạo đức truyền
thống ở Việt Nam hiện nay ................................... Error! Bookmark not defined.
2.2. Tác động của công nghiệp hoá, hiện đại hoá tới đạo đức truyền thống ở
Việt Nam hiện nay: Một số vấn đề đặt ra và giải phápError! Bookmark not defined.
2.2.1. Tác động của công nghiệp hoá, hiện đại hoá tới đạo đức truyền thống ở

lại luôn phải chống lại những kẻ ngoại xâm hung bạo và lớn mạnh, muốn tồn tại và
phát triển, dân tộc ta không còn cách nào khác là phải khơi dậy và phát huy sức mạnh
nội lực của chính mình. Trong những thử thách gay go, ác liệt của lịch sử, đạo đức
truyền thống vừa là kết quả, vừa là động lực của quá trình đấu tranh gian khổ, lâu dài


và quật cường của dân tộc ta chống lại thiên tai và địch họa, làm nên cốt cách, tinh
thần, và sức mạnh Việt Nam.
Do vậy, để xã hội phát triển lành mạnh, huy động sức mạnh của toàn dân phấn
đấu thực hiện mục tiêu CNH, HĐH hiện nay, một mặt chúng ta phải quan tâm tới phát
triển kinh tế - xã hội, tạo ra cuộc sống vật chât đầy đủ cho nhân dân, mặt khác phải
chăm lo xây dựng đạo đức xã hội lành mạnh, khắc phục sự suy đồi phẩm chất đạo đức
của một bộ phận dân cư.
Vấn đề đặt ra là làm thế nào để trong quá trình CNH, HĐH chúng ta vừa thực
hiện thành công, đạt hiệu quả kinh tế cao, vừa giữ gìn và phát huy các giá trị đạo đức
truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Đây là vấn đề cần đặt ra cho Đảng, Nhà nước và
nhân dân Việt Nam, từ đó tìm ra con đường đúng đắn và phù hợp nhất cho đất nước.
Chúng tôi thiết nghĩ việc tìm hiểu “CNH, HĐH và tác động của nó tới đạo
đức truyền thống ở Việt Nam hiện nay” là rất cần thiết, cấp bách cả về mặt lý luận và
thực tiễn.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Các tài liệu nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn tốt nghiệp có thể chia làm
2 nhóm.
* Nhóm những nghiên cứu về đạo đức và giá trị đạo đức truyền thống Việt
Nam.
- Nghiên cứu về đạo đức và giá trị đạo đức truyền thống Việt Nam là một đề tài
rộng lớn. Có rất nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này. Tiêu biểu là một số công
trình:
- Công trình của tác giả Trần Văn Giàu “Giá trị tinh thần truyền thống Việt
Nam”, Nxb khoa học xã hội, 1998. Công trình đã nêu lên cơ sở hình thành những nội

nhân nghĩa.
+ Phân tích sự khác nhau giữa đạo đức truyền thống Việt Nam với đạo đức Nho
giáo, đạo đức phong kiến.


+ Phân tích những ảnh hưởng tiêu cực của đạo đức Nho giáo, đạo đức phong
kiến đến đạo đức cán bộ lãnh đạo, quản lý ở Việt Nam hiện nay, từ đó đề xuất những
giải pháp khắc phục những hạn chế.
- Tạp chí triết học số 157 tháng 6 năm 2004 có các bài của các tác giả: Nguyễn
Văn Lý “Vấn đề nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ đảng viên ở nước
ta hiện nay”. Trong bài viết tác giả nêu lên sự cần thiết, những biện pháp để nâng cao
đạo đức cho cán bộ các cấp các ngành nhằm đáp ứng được những yêu cầu của cách
mạng trong giai đoạn hiện nay.
- Tạp chí triết học số 159 tháng 8 năm 2004 có bài của Minh Anh “Về học
thuyết luân lý và đạo đức Nho giáo” tác giả đã phân tích quan niệm về ngũ luân và
những yêu cầu của ngũ luân trong Nho giá
- Tạp chí triết học số 163 tháng 12 năm 2004 có bài “Quan điểm mác xít về mối
quan hệ giữa đạo đức - chính trị - pháp quyền, ba lĩnh vực này đều nhằm giữ cho xã
hội trong vòng trật tự kỷ cương, nhưng chúng có vai trò, vị trí, cách thức khác nhau
trong tác động tới việc hình thành con người theo mỗi chế độ xã hội. Chúng ta phải
kết hợp chặt chẽ cả ba lĩnh vực trên.
- Tạp chí triết học số 168 tháng 5 năm 2005 có bài “Tư tưởng Hồ Chí Minh về
sự thống nhất giữa đạo đức và chính trị” của tác giả Phạm Văn Nhuận. Trong bài viết
của mình tác giả đã làm rõ quan hệ giữa đạo đức và chính trị trong tư tưởng đạo đức
Hồ Chí Minh. Người cho rằng đạo đức phải mang bản chất một giai cấp nhất định,
gắn với lợi ích của một giai cấp. Ngược lại, đạo đức phục vụ cho chính trị, muốn hoàn
thành được sự nghiệp cách mạng, cần phải quan tâm giáo dục đạo đức cho cán bộ,
đảng viên và quần chúng nhân dân.
- Về đạo đức truyền thống Việt Nam có bài “Từ chủ nghĩa yêu nước truyền
thống đến chủ nghĩa yêu nước Hồ Chí Minh” của tác giả Nguyễn Hùng Hậu đăng trên

mới.


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Lê Ngọc Anh (2002) Vấn đề giáo dục đạo đức và nếp sống văn hóa gia đình truyền thống
trong nền kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay. Tạp chí triết học (số 1).
2. E.A.Bale (1996), Tính kế thừa trong sự phát triển văn hóa, Nxb khoa học (tài liệu
thư viện trường Đại học văn hóa Hà Nội) - Hoàng Vinh dịch, G.Banđzelaze, 1985,
đạo đức học tập 1,2, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
3. Ban Chỉ đạo tổng kết lý luận Trung ương (2005), Báo cáo tổng kết một số vấn đề
lý luận – thực tiễn qua 20 năm đổi mới (1986 – 2006), Nxb Chính trị quốc gia, Hà
Nội.
4. Hoàng Chí Bảo (1999), Quan niệm và đạo đức Hồ Chí Minh, Tạp chí sinh hoạt lý
luận, (số 1).
5. Hoàng Chí Bảo (1998), “Sự biến đổi mối quan hệ giữa cá nhân và xã hội trong
quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trường”, những thay đổi về văn hóa, xã hội
trong quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trường ở một số nước châu Á, Nxb
khoa học xã hội, Hà Nội.
6. Hoàng Chí Bảo (2004), Văn hóa Hồ Chí Minh và sự rèn luyện nhân cách văn hóa
cho thanh niên, Tạp chí lịch sử Đảng, (số 8).
7. Báo cáo về phát triển con người năm 1999 (2003), Nhà xuất bản chính trị quốc gia
Hà Nội.
8. Bài phát biểu của Đồng chí Đỗ Mười tại hội nghị khoa giáo toàn quốc (1997) Báo
nhân dân ngày 15 – 2, Hà Nội.
9. Báo nhân dân (1995), Bài phát biểu của Đồng chí Đỗ Mười nhân dịp về dự giỗ tổ
Hùng Vương, ngày 7/4/1995.
10. Các giá trị truyền thống và con người Việt Nam. Đề tài Kx 07 - 02 (1994) Hà Nội.
11. Nguyễn Trọng Chuẩn (2001), Các giá trị truyền thống trước sự thẩm định và thách
thức của thời đại trong bối cảnh toàn cầu hóa, báo cáo tại hội thảo quốc tế Giá trị truyền
thống trong bối cảnh toàn cầu hóa, Hà Nội.

hành Trung ương khóa VIII, Nxb chính trị quốc gia, Hà Nội.


27. Đảng cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện hội nghị lần thứ năm Ban chấp hành
Trung ương khóa IX, Nxb chính trị quốc gia, Hà Nội.
28. Đảng cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X,
Nxb chính trị quốc gia, Hà Nội.
29. Đảng cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI,
Nxb chính trị quốc gia, Hà Nội.
30. Đại học Quốc gia Hà Nội, trường Đại Học KHXH và NV (2003), Toàn cầu hóa và tác
động đối với sự hội nhập của Việt Nam, Nxb Thế giới, Hà Nội.
31. Võ Nguyên Giáp (1998), Văn hóa Việt Nam - truyền thống và cốt cách dân tộc,
Tạp chí cộng sản, (số 15).
32. Trần Văn Giàu (1998) Hệ tư tưởng yêu nước Việt Nam, Tạp chí triết học (số 16).
33. Phạm Minh Hạc (1994), Vấn đề con người trong công cuộc đổi mới, Chương trình khoa
học công nghệ các cấp nhà nước. KX,07, Hà Nội, 147 trang
34. Phạm Minh Hạc (1996), Vấn đề con người trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện
đại hóa, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
35. Nguyễn Hùng Hậu (2005), Chủ nghĩa yêu nước truyền thống đến chủ nghĩa yêu
nước Hồ Chí Minh, Tạp chí triết học (số 9).
36. Nguyễn Đình Hòa, Khoa học công nghệ và đạo đức trong điều kiện kinh thế thị
trường, Tạp chí triết học (số 6).
37. Mai Xuân Hợi (2001), Giá trị đạo đức và biểu hiện của nó trong đời sống xã hội,
Tạp chí triết học (số 3).
38. Trần Đình Hươu (1995), Đến hiện đại từ truyền thống, Nxb, văn hóa, Hà Nội.
39. Vũ Khiêu (1974), Đạo đức mới, Nxb, khoa học xã hội, Hà Nội.
40. Vũ Khiêu (1993), Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh - truyền thống dân tộc và nhân
loại, Nxb, khoa học xã hội, Hà Nội.
41. Nguyễn Thế Kiệt (chủ biên) (2001), Ảnh hưởng của đạo đức phong kiến trong
quản lý cán bộ và lãnh đạo của Việt Nam hiện nay, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà

hiện đại hóa ở nước ta hiện nay, Tạp chí triết học, (số 1).
63. Nhất Phương (2006), Ca dao, tục ngữ Việt Nam, Nxb Đà Nẵng.


64. Nguyễn Văn Phúc (1997), Đạo đức học Mác - Lênin bài giảng dùng cho PNCS,
và cao học ngành triết học, Hà Nội.
65. Nguyễn Duy Quý (chủ biên) (2006) Đạo đức xã hội ở nước ta hiện nay - vấn đề
và giải pháp, Nxb chính trị quốc gia, Hà Nội.
66. Nguyễn Duy Quý (2003), Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội ở nước ta, Nxb,
chính trị quốc gia Hà Nội.
67. Nguyễn Duy Quý (1996), Những vấn đề lý luận về chủ nghĩa xã hội và con người đi lên
chủ nghĩa xã hội ở nước ta, Nxb, Chính trị quốc gia, Hà Nội.
68. Bùi Văn Quyết (2005), (chủ biên) Giáo trình địa kinh tế, Nxb Tài chính, Hà Nội.
69. Phùng Chí Sĩ, Hiện trạng áp dụng khoa học công nghệ môi trường và một số định
hướng nhằm phát triển công nghệ môi trường tại Việt Nam, www.urenco.com.vn
70. Nguyễn Tài Thư (1994), Bảo vệ giá trị truyền thống dân tộc, Tạp chí cộng sản (số
6).
71. Lê Đức Tiết (1998), Về hương ước lệ làng, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
72. Tổng cục thống kê (24/12/2012), “Thông cáo báo chí về tình hình kinh tế - xã hội
tháng mười hai và cả năm 2012”, www.gso.gov.vn.
73. Nguyễn Quang Uẩn – Mạc Văn Trang (1994), Giá trị, định hướng giá trị nhân
cách và giáo dục giá trị, Chương trình khoa học công nghệ cấp Nhà nước Kx07,
04, Hà Nội.
74. Huỳnh Khái Vinh (chủ biên), Một số vấn đề về lối sống đạo đức, chuẩn mực xã
hội, Nxb chính trị quốc gia Hà Nội.
75. Nguyễn Hữu Vui (1997) Lịch sử Triết học, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
76. Kinh tế học chính trị Mác – Lênin (2001) Nxb Giáo dục, Hà Nội.
77. Nguyễn Như Ý (chủ biên) (2000), Đại từ điển tiếng việt, Nxb văn hóa.