SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
" MỘT SỐ KINH NGHIỆM TĂNG CƯỜNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG
SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
NGOÀI GIỜ LÊN LỚP"

1


A. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. LỜI MỞ ĐẦU
"Kỹ năng sống" là khả năng làm chủ bản thân của mỗi người, khả năng ứng xử phù hợp
với những người khác và với xã hội, khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của
cuộc sống. Có thể nói kỹ năng sống chính là nhịp cầu giúp con người biến kiến thức
thành thái độ, hành vi và thói quen tích cực, lành mạnh. Người có kỹ năng sống phù hợp
sẽ luôn vững vàng trước những khó khăn, thử thách; biết ứng ứng xử, giải quyết vấn đề
một cách tích cực và phù hợp; họ thường thành công hơn trong cuộc sống, luôn yêu đời
và làm chủ cuộc sống của chính mình. Ngược lại người thiếu kỹ năng sống thường bị vấp
váp, dễ bị thất bại trong cuộc sống.
Vì vậy có thể nói , kỹ năng sống của học sinh chỉ có thể được hình thành thông qua
hoạt động học tập và giảng dạy cũng như các hoạt động giáo dục khác trong nhà trường.
Trong đó hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là một trong những hoạt động có ý nghĩa
rất quan trọng trong việc rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh. HĐNGLL tạo điều kiện
cho HS tiếp xúc và mở rộng ứng dụng thực tế, trải nghiệm được nhiều vấn đề trong các
hoạt động xã hội đồng thời gây hứng thú trong học tập.
Việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh là rất cần thiết, giúp các em rèn luyện hành vi
có trách nhiệm đối với bản thân, gia đình , cộng đồng và Tổ quốc; giúp các em có khả
năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp
với gia đình, bạn bè và mọi người, sống tích cực, chủ động, an toàn, hài hoà và lành
mạnh.

giáo dục có hiệu quả trong việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh . Chính vì thế ngoài
việc xây dựng và hoàn thiện các quy tắc ứng xử văn hóa trong nhà trường, bằng nhiều
hình thức khác nhau nhà trường thường xuyên tổ chức những buổi sinh hoạt ngoại khóa
với các cuộc thi như "Trạng nguyên nhỏ tuổi", "Chúng em với an toàn giao thông" trò
chơi dân gian, trò chơi vận động,… Trường còn mời cựu chiến binh của xã tới trường
trường kể chuyện cho các em nghe về anh bộ đội Cụ Hồ; cho các em đi thăm quan các di
tích lịch sử ở địa phương như Đình làng Tường Yên, thăm quan thắng cảnh như Chùa
Diệu Sơn; tham gia các hoạt động dọn vệ sinh bảo vệ môi trường, dọn vệ sinh khu tượng
đài liệt sĩ, tổ chức các hoạt động quyên góp ủng hộ bạn nghèo, bạn bị bệnh tật hiểm
nghèo...Thông qua những hoạt động này, nhà trường muốn rèn luyện cho các em học sinh
tính đoàn kết tập thể, khả năng làm việc theo nhóm. Đồng thời xây dựng tinh thần chia
sẻ, ý thức trách nhiệm cho các em.
Chính nhờ việc chú trọng giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động giáo dục ngoài
giờ lên lớp của nhà trường đã tạo tinh thần đoàn kết, gắn bó, quan tâm giúp đỡ lẫn nhau
trong học tập. học sinh nỗ lực tiếp thu bài giảng và tìm tòi những kiến thức liên quan đến
bài học để liên hệ áp dụng vào thực tiễn, qua đó phát huy tính tích cực, chủ động, sáng
tạo của học sinh. Các em cảm thấy rất vui và biết thêm nhiều kiến thức. Nhờ đó em biết
tự chăm sóc bản thân như là tự sắp xếp góc học tập thật ngăn nắp, tự giặt quần áo cho
mình. Ngoài ra, em còn giúp bố mẹ nhiều việc nhà .Đây được xem là bước tiến quan
trọng trong việc đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục xem học sinh là trung tâm, góp
phần tạo điều kiện cho việc hoàn thiện nhân cách học sinh ngay từ khi còn ngồi trên ghế
nhà trường.

3


Từ những thực trạng trên đây, thì việc "Tăng cường giáo dục KNS cho học sinh
thông qua HĐGDNGLL" là một việc làm vô cùng cần thiết giúp cho các em say mê,
hứng thú trong học tập, các em thấy mình mạnh dạn hơn trong giao tiếp, tự tin hơn trong
việc thể hiện những năng lực của bản thân .


4


thiết chúng ta phải biết để có được khả năng thích ứng với những thay đổi diễn ra hằng
ngày trong cuộc sống.
Vì thế giáo viên cần nắm rõ nắm rõ 5 nguyên tắc về giáo dục kĩ năng sống cho học sinh.
:
+ Tương tác: các kĩ năng thương lượng, kĩ năng giải quyết vấn đề … được hình thành tốt
trong quá trình HS tương tác với bạn bè và những người xung quanh. Tạo điều kiện để
các em có dịp thể hiện ý kiến của mình và xem xét ý kiến của người khác... Do vậy GV
cần tổ chức các hoạt động có tính chất tương tác trong các hoạt động giáo dục ngoài giờ
lên lớp để giáo dục kỹ năng sống cho các em.
+ Trải nghiệm: Cần phải có thiết kế và tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho
HS được hoạt động thực, có cơ hội thể hiện ý tưởng, có cơ hội xử lí các tình huống cũng
như phản biện…Kỹ năng sống chỉ được hình thành khi người học trải nghiệm qua thực tế
và nó có kĩ năng khi các em được làm việc đó.
+ Nguyên tắc tiến trình và nguyên tắc thay đổi hành vi: Giáo viên không thể giáo dục kỹ
năng sống trong một lần mà kỹ năng sống là một quá trình từ nhận thức- hình thành thái
độ- thay đổi hành vi. Thay đổi hành vi của một con người đặc biệt hành vi tốt là quá trình
khó khăn. Do vậy giáo dục kỹ năng sống không thể là ngày một ngày hai mà phải là một
quá trình và cần duy trì nó không thể là cú nhát, nửa vời được.
+ Thời gian và môi trường giáo dục: Giáo dục giáo dục kỹ năng sống được thực hiện mọi
lúc mọi nơi; giáo dục kỹ năng sống được giáo dục trong mọi môi trường như gia đình,
nhà trường, xã hội; cần phải tạo điều kiện tối đa cho HS tham gia vào các tình huống thật
trong cuốc sống.
Do đó trong quá trình tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp tăng cường giáo
dục kỹ năng sống cho học sinh phải đảm bảo thực hiện tốt các nguyên tắc giáo dục kỹ
năng sống.
3. PHÁT HUY VAI TRÒ TÁC DỤNG VÀ HIỆU QUẢ CỦA HOẠT ĐỘNG GIÁO

+ Giáo viên phải nắm vững chương trình, phân phối chương trình hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp của từng khối lớp, đặc biệt là khối lớp giảng dạy và thực hiện hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp.
+ Giáo viên nắm được nội dung của các kỹ năng sống cơ bản cần giáo dục cho học sinh.
+ Phân tích chương trình hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp để xác định những chủ đề
nào của chương trình có thể thiết kế được các chủ đề về giáo dục kỹ năng sống.Chẳng
hạn:
THỜI
GIAN

CHỦ
ĐIỂM

GỢI Ý NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC CHỦ
ĐỀ
HOẠT ĐỘNG
GDKNS

- Tháng Em yêu - Nghe nói chuyện về ý nghĩa tên trường
-Kỹ năng lắng
9/2010 trường em - Tổ chức hội thi “ Tìm hiểu luật An toàn nghe tích cực
giao thông đường bộ”
- Kỹ năng đảm

6


nhn trỏch nhim
-K nng hot
ng i, nhúm

-T chc hi thi vn ngh : Ting hỏt mng - K nng vn
thy cụ.
ngh

- Tỡm hiu v truyn thng quõn i, nghe -K nng lng
núi chuyn v anh b i C H
Thỏng Ung
nghe tớch cc
nc
nh
12/2010
- Tp hỏt nhng bi hỏt v anh b i.
- K nng vn
ngun
ngh.
Thỏng
1,2/201
1

Giỏo dc

- T chc cho hc sinh tỡm hiu v truyn
thng a phng
truyn
-K nng lng
thng dõn - Sinh hot tp th k nim ngy 3/2, nghe nghe tớch cc
núi chuyn v truyn thng quờ hng, t
tc
-K nng giao
nc, ng.

quyết vấn đề...
Tháng
4/2011

Tháng
5/2011

Hòa bình
hữu nghị

Kính yêu
Bác Hồ

- Tổ chức cuộc thi sưu tầm tranh ảnh, tư liệu -Kĩ năng xác định
về cuộc sống của thiếu nhi các nước trên thế giá trị
giới.
-Kỹ năng thể hiện
- Tổ chức hội thi: “Nhà sử học nhỏ tuổi”.
sự tự tin...
- Sinh hoạt tập thể kỷ niệm ngày sinh nhật -Kỹ năng lắng
Bác: Nghe kể chuyện về Bác Hồ. Tìm hiểu nghe tích cực
về Bác Hồ với thiếu nhi Việt Nam.
-Kỹ năng thể hiện
- Tổ chức hội thi: “Chúng em kể chuyện Bác sự tự tin.
Hồ”.

2. Vận dụng linh hoạt các loại hình hoạt động, các hình thức tổ chức hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên lớp để thực hiện mục tiêu giáo dục kỹ năng sống cho học sinh.
- Luôn "làm mới" các hình thức thực hiện từng chủ đề của hoạt động giáo dục ngoài giờ
lên lớp


Hội thi "Chúng em kể chuyện về Bác Hồ" -ND hoạt động của chủ điểm tháng 5.

10


b.Hoạt động vui chơi giải trí, thể dục thể thao:
Vui chơi, giải trí là nhu cầu thiết yếu của trẻ, đồng thời là quyền lợi của các em. Nó là
một loại hoạt động có ý nghĩa giáo dục to lớn đối với học sinh ở trường tiểu học. Hoạt
động này làm thỏa mãn về tinh thần cho trẻ em sau những giờ học căng thẳng, góp phần
rèn luyện một số phẩm chất: tính tổ chức, kỉ luật, nâng cao tinh thần trách nhiệm, tinh
thần đoàn kết, lòng nhân ái… Nói về hoạt động này thì nhà trường đã tổ chức thực hiện
có hiệu quả đạt mục tiêu đã đề ra.

Giao lưu văn nghệ-Trò chơi dân gian(chủ điểm tháng 3)

11


"Kéo co" - Trò chơi dân gian được HS yêu thích

Trò chơi "Bịt mắt bắt bóng" được HS yêu thích
c Hoạt động xã hội:

12


Bước đầu đưa học sinh vào các hoạt động xã hội để giúp các em nâng cao hiểu biết về
con người, đất nước, xã hội. Đây là một hoạt động tuy khó nhưng nó mang một ý nghĩa
vô cùng to lớn. Thông qua hoạt động này, giáo dục cho các em tình yêu quê hương đất

Tóm lại, HĐNGLL có ý nghĩa hết sức to lớn đối với việc hình thành KNS cho HS. Do
đó, các nhà quản lý giáo dục cần tạo mọi điều kiện thật tốt cho những giáo viên phụ trách
công tác này để sao cho việc rèn luyện KNS cho HS đạt
4. Những kết quả đạt được qua việc "Tăng cường giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp"

14


Khi tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp "Tăng cường giáo dục kỹ năng
sống cho học sinh" , ở mỗi lớp trong nhà trường chúng tôi đã tiến hành nhận xét và đánh
giá những yêu cầu đã đặt ra, đồng thời rút kinh nghiệm trong cách tổ chức hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên lớp . Và chúng tôi nhận thấy:
- 100% học sinh của trường rất hào hứng và thích thú với hoạt động này.Nó đã cuốn
hút các em ; khuyến khích các em cố gắng vươn lên , tạo điều kiện cho tất cả học sinh
cùng tham gia và có cơ hội trình bày, trao đổi và nhận xét lẫn nhau.Từ đó giúp cho các
em nắm những kỹ năng sống cơ bản như khả năng nhanh nhẹn, khéo léo, mạnh dạn, tự
tin và tạo không khí thi đua lành mạnh.
Thông qua hoạt động này, đã giúp các em tự điều chỉnh, bổ sung trao đổi, hợp tác tốt
hơn để góp phần giáo dục cho các em những kỹ năng thực hiện các công việc lao động
đơn giản, các kỹ năng sáng tạo nghệ thuật, thực hiện các bài thể dục, các trò chơi, các
hành vi ứng xử đối với mọi người trong gia đình, trong nhà trường và trong xã hội.
Những kỹ năng tham gia hoạt động tập thể, kỹ năng tổ chức những hoạt động chung cùng
nhau, biết phối hợp với mọi người cùng thực hiện hoạt động chung, nâng cao ý thức tự
chủ, tự tin, chủ động và giao tiếp với mọi người. Dựa vào những kỹ năng, hành vi này để
rèn luyện những kỹ xảo, thói quen đạo đức bền vững và tự quản trong sinh hoạt tập thể.

15



cả xã hội, cộng đồng, có như vậy mới mong đào tạo ra được những thế hệ trẻ phát triển
toàn diện, chuẩn bị tốt cho việc thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và hội
nhập quốc tế.

16


Trên đây chỉ là một số kinh nghiệm được rút ra từ thực tiễn quá trình tổ chức thực
hiện "Tăng cường giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp" ở trường chúng tôi. Tuy nhiên do năng lực bản thân nên chắc chắn
rằng sẽ không tránh khỏi những thiếu sót. Tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến và
bổ sung thêm của các đồng nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!
Cẩm Vân , ngày 20 tháng 4 năm 2011

17