SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
"PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC MỘT SỐ TRÒ CHƠI ĐỂ GÂY
HỨNG THÚ VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIỜ HỌC - MÔN
THỂ DỤC LỚP 11"


I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
1.

Lý do chọn đề tài :

Trò chơi không chỉ là một phương tiện giáo dục mà còn được nâng lên vị trí của mỗi
phương pháp giáo dục đó là: “Phương pháp vui mà học, học mà vui” như Bác đã căn dặn
chúng ta. “Trong lúc học, cũng cần cho chúng vui, trong lúc vui cũng làm cho chúng
học” vì vậy trò chơi đã cuốn hút tất cả các em từ bậc tiểu học đến THPT kể cả một số
thanh niên tuổi đời còn trẻ cũng rất thích vui chơi, đòi hỏi được vui chơi, giải trí mà đã
chơi thì rất đam mê.
Trong thời kỳ mới của đất nước chúng ta hiện nay, thì mục tiêu của ngành Giáo dục Đào tạo là tạo ra những con người mới để thực hiện công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại
hóa đất nước. Muốn thực hiện được điều đó thì mỗi con người phải có đủ đức, đủ tri thức
và đủ sức khỏe. Như Bác Hồ đã từng nói: “ Có đức, có tài nhưng không đủ sức khỏe thì
con người không thể làm được việc gì”. Vì thế trong chương trình đào tạo ở bậc THPT,
thể dục chiếm một vai trò và vị trí hết sức quan trọng, nhưng do đặc điểm tâm sinh lý của
lứa tuổi này: là lứa tuổi dậy thì, có sự biến đổi nhiều, đôi lúc đột ngột về tâm sinh lý của
các em nên đã hỏi giáo viên giảng dạy bộ môn này phải hiểu và chọn phương pháp giảng
dạy sao cho phù hợp, giúp các em vừa ổn định được tâm lý vừa phát triển được thể lực
một cách toàn diện, để các em có đủ sức khỏe học tập lĩnh hội các kiến thức một cách tốt
nhất.
Nếu việc dạy và luyện tập các kiến thức TDTT theo yêu cầu của chương trình mà khô
khan, cứng nhắc sẽ làm ức chế tâm lý nhận thức của học sinh từ đó sẽ hình thành trong

để vận dụng nhiều phương pháp vào các tiết dạy. Một trong những phương pháp đó là
chọn và tổ chức trò chơi.
* Giáo viên chưa chú trọng chọn và tổ chức trò chơi phù hợp:
- Nhiều tiết dạy trong PPCT có ghi “ TT tự chọn”, giáo viên có chọn và tổ chức trò chơi
cho có lệ. Họ chưa chú ý đến mục đích của trò chơi đó có phù hợp với bài dạy đó hay
không? Hoặc là chỉ nghĩ chơi để thư giãn cho học sinh là chủ yếu.
- Với phần trò chơi nhiều tiết dạy giáo viên bỏ qua phần này với lý do là “ cũng không
cần thiết” miễn rằng có đầy đủ kiến thức theo yêu cầu của chương trình là được. Như vậy
vô hình chung đã làm cho tiết dạy đó vừa khô khan, vừa cứng nhắc làm cho các em hình
thành ý thức tập luyện bắt buộc nên các em có cảm giác mệt mỏi hơn là khoẻ khoắn.
2.2 Thuận lợi
- Năm học 2011- 2012 được nhà trường tạo điều kiện về cơ sở vật chất
điều kiện sân bãi trang thiết bị dạy học được trang bị đầy đủ và thuận lợi


* Qua ba năm công tác, bản thân tôi đã được dự giờ rất nhiều. Đồng nghiệp dạy thể dục
trong trường, trò chuyện và tiếp xúc với rất nhiều đồng nghiệp ở các trường khác qua đó
tôi cũng rút ra nhiều bài học cho bản thân và tôi có suy nghỉ làm sao nâng cao chất lượng
môn học này hơn nữa
* Từ đầu năm học: 2011-2012 tôi đã chú ý nghiên cứu các phương pháp làm sao để tiết
dạy có chất lượng hơn.
* Tìm hiểu sự ham thích học, luyện tập thể dục qua các trò chơi:
Thông qua các trò chơi các em được gì? trong mục tiêu của tiết dạy.
a)Khởi động thư giãn.
b) Luyện tập các động tác đã học.
c) Thư giãn cuối giờ
d) Rèn kỹ năng, kỹ xảo, giáo dục truyền thống.
* Tìm trò chơi, nhất là những trò chơi dân gian do ông cha ta để lại, tự sáng tạo các trò
chơi mới, hoặc cải biến những trò chơi tương tự khi những trò chơi đã biết không phù
hợp tiết dạy. Năm học 2011-2012 cho đến nay bản thân tôi đã áp dụng vào tiết dạy thấy

bệnh béo phì và làm hứng thú cho tiết học.
Xuất phát từ thực tiễn nêu trên, để giảng dạy và huấn luyện phát triển trò chơi cho
học sinh THPT, vừa có thể lực tốt vừa có hứng thú cho tiết dạy. Tôi mạnh dạn nghiên
cứu sáng kiến: “Phương pháp tổ chức một số trò chơi để gây hứng thú và nâng cao
chất lượng giờ học môn thể dục lớp 11 .”
Trong quá trình thực hiện có thể còn do hạn chế về kinh nghiệm, do đó không thể
tránh khỏi thiếu sót nhất định. Vì vậy mong được sự đóng góp ý kiến của các đồng
nghiệp để sáng kiến của tôi mang lại hiệu quả nhiều hơn.
3. Cách chơi và tổ chức trò chơi:
Cũng như các môn học khác, bao giờ giáo viên cũng phải có kế hoạch cụ thể, là giáo án
mà ở đây muốn chọn được trò chơi phù hợp để đưa vào tiết dạy, trước tiên giáo viên cần
tìm hiểu và nắm được:
* Nội dung bài dạy: Lượng kiến thức theo yêu cầu trong tiết dạy đó ít hay nhiều, yêu cầu
về lượng vận động trong tiết dạy ra sao, các dạng vận động đó là dạng nào (tay, chân,
toàn thân…).
*Không gian, thời gian:
Chú ý điều kiện sân bãi: bằng phẳng, rộng, thoáng, tiếng ồn không làm ảnh hưởng xung
quanh hay ngược lại.


Một tiết dạy thời lượng cho phép 45 phút. Theo yêu cầu đổi mới môn thể dục dạy tách
riêng (không dạy 2 tiết liền/ cùng một lớp). Như vậy khi phân phối thời gian cho phép tổ
chức trò chơi, giáo viên cần lưu ý sao cho hợp lý (phần này còn lệ thuộc vào mục đích
của trò chơi). Ngoài ra cần chú ý đến thời gian vào buổi nào (ảnh hưởng của thời tiết).
Phân loại trò chơi:
*Theo tính chất vận động: Có trò chơi động và trò chơi tĩnh.
-Trò chơi động: Dạng trò chơi đòi hỏi vận động toàn thân và được thay đổi vị trí của
người chơi.
- Trò chơi tĩnh: là trò chơi chỉ vận động một bộ phận của cơ thể, và không thay đổi vị trí
của người chơi.

một trò chơi động như: “ Trò chơi gió thổi”. Trò chơi này dựa trên trò chơi “ Mưa rơi”
mà nhiều giáo viên và học sinh đã biết.
- Giáo viên là người điều khiển bằng lời, học sinh thực hiện động tác theo quy định:
* Gió hiu hiu: học sinh đánh tay vòng từ sau ra trước từ từ nhẹ nhàng.
* Gió mạnh: học sinh đánh hai tay vòng từ sau ra trước nhanh mạnh hơn.
* Gió thành bão: học sinh đánh hai tay vòng từ sau ra trước nhanh mạnh hơn nữa.
* Kết hợp hai chân chạy bước nhỏ và đổi chỗ cho người bên phải. Để gây hứng thú mạnh
cho học sinh, giáo viên điều khiển như kể một câu chuyện có thực và thay đổi liên tục
hiệu lệnh. Những học sinh làm không đúng các động tác quy định theo hiệu lệnh thì giáo
viên có thể phạt nhẹ ví dụ như: giáo viên hỏi các em thích có bão không? Cho học sinh
đó hô khẩu hiệu “ Tôi thích gió nhưng không muốn có bão” (3 lần) và cả lớp cùng vỗ tay.
Trò chơi này chỉ cần thực hiện trong vòng 3 phút và sau đó tiến hành ôn luyện.
Trò chơi này cũng có thể áp dụng vào đầu phần 2 sau khi đã ôn tập: chạy nâng cao đùi.
Lúc đó trò chơi này vừa bài tập khởi động cho phần sau vừa là bài tập ôn luyện phần
trước.
3.2. NẾU TRÒ CHƠI LÀ BÀI TẬP LUYỆN:
Thì thường được tổ chức vào gần cuối phần cơ bản.
Theo yêu cầu của chương trình thì khoảng 10% các tiết phải có loại trò chơi này, Trong
đó có khoảng 40% số tiết giáo viên tự chọn trò chơi (đối với chương trình lớp 11).
Trò chơi loại này có tác dụng giúp các em luyện tập kiến thức với tinh thần tự nguyện tự
giác cao, nên giáo viên chú ý chọn đúng trò chơi thì tác dụng luyện tập sẽ được nâng cao
hiệu quả.
Giáo viên cần xem nội dung của tiết học yêu cầu hoạt động các động tác thế nào để chọn
trò chơi có tính chất luyện những động tác đó.
Ví dụ: Ở chương trình thể dục 11.


a. Môn chạy tiếp sức: Từ tiết 2 cho đến tiết 12, với trò chơi chạy tiếp sức mà trong
chương trình đã giới thiệu, thì chỉ dùng luyện chạy nhanh xuất phát cao và chỉ vận dụng
một vài tiết còn những tiết còn lại giáo viên phải tự chọn: Nên giáo viên cần tìm các trò

Với trò chơi như trên giáo viên có thể tự đặt tên và hướng dẫn các em chơi, luyện chạy
nhanh xuất phát cao.
*Tác động:
- Đây là trò chơi hoàn thiện bài tập chạy nhanh xuất phát cao nên áp dụng từ tiết 2-8.
Những tiết từ 8-10, có thể chọn trò chơi nhẹ nhàng hơn (tương trự trò chơi của phần khởi
động đã giới thiệu) với bộ môn chạy, nếu là xuất phát thấp nên cải biến trò chơi sao cho
có tính chất kỹ năng bật chạy nhanh nhẹn.




20m

















Hình 2

*



o

Hình 4


* Tác động:
- Với trò chơi này giáo viên tổ chức chơi như trò chơi ở chạy nhanh xuất phát thấp, nên
khi giới thiệu trò chơi cho các em không mất nhiều thời gian, cách chơi cũng dễ mà huy
động được 100% các em tham gia trò chơi.
c. Môn đá cầu: Từ tiết 37-46.
Do yêu cầu của bộ môn chủ yếu là rèn luyện sự khéo léo, nhanh nhẹn. Nên giáo viên có thể
sao cho mục đích của trò chơi có tác dụng như trên.
Trò chơi 5: (hình 5) chia lớp làm 2 nhóm, mỗi học sinh có 1 quả cầu đá.
Cách chơi: Kẻ 1 đường giới hạn cách đường giới hạn 4m ta vẽ vòng tròn đường kính 1m50
2 nhóm đứng trước 2 vòng có vạch giới hạn lần lượt cầm cầu đá sao cho cầu vào vòng tròn,
đội nào có số lượng cầu đá vào vòng tròn nhiều hơn thì đội đó thắng. Trò chơi này có thể gọi
là “Đá cầu trúng đích”



1,50
m


4m
Hình 5

Học sinh thấy sức khỏe thoải mái sau các tiết dạy 95%
này.
Số học sinh trốn tiết và nghỉ học môn thể dục giảm 50%
so với những năm học trước.
2. Bài học kinh nghiệm:
2.1. Trong các tiết dạy thể dục, giáo viên biết lựa chọn và tổ chức trò chơi hợp lý sẽ có
tác dụng lớn trong việc luyện tập thể lực một cách toàn diện cho học sinh gây được hứng
thú học cho học sinh và hứng thú dạy cho giáo viên. Từ đó nâng cao chất lượng dạy và
học.
2.2. Xóa được tư tưởng: “xem nhẹ bộ môn” ở giáo viên làm cho giáo viên thêm yêu nghề.
2.3. Giáo dục truyền thống đạo đức lối sống, tính tổ chức kỷ luật, tính đoàn kết cho các
em học sinh.
2.4. Qua những trò chơi hợp lý giáo viên tận dụng được thời gian tiết dạy để học sinh
“chơi mà học”.
2.5. Giáo viên không mất nhiều công sức, thời gian tìm tòi các trò chơi này mà chỉ cần
chú ý suy nghĩ và sáng tạo làm thế nào để các em học sinh vui chơi bổ ích có tính tổ
chức, tính giáo dục đặc biệt tăng chất lượng tiết học lên.


3.Kết luận và kiến nghị:
3.1. Kết luận:
Môn thể dục được coi là môn năng khiếu, song không phải ai có năng khiếu thể dục thể
thao là đã có một sức khỏe tốt mà đòi hỏi phải có sự tập luyện hợp lý thường xuyên. Tùy
thuộc vào tâm lý lứa tuổi, sự phát triển về mặt sinh học mà có kế hoạch luyện tập hợp lý.
Nếu giáo viên giảng dạy mà không chú ý thì kết quả giáo dục sẽ ngược lại.
Áp dụng sáng kiến này tôi thấy mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc phát triển trò chơi
trong tiết dạy cho học sinh, giáo dục cho các em tinh thần đoàn kết gắn bó, giúp đỡ lẫn
nhau cùng học tập- tập luyện. Giúp cho học sinh hứng thú hơn và chịu đựng được lượng
vận động lớn, khắc phục khó khăn, chống lại mệt mỏi hồi phục nhanh chóng sau một giờ
tập, buổi tập. Làm cho các em luôn tích cực hăng say và hiểu rõ được kỹ năng vận động,