SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
"PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA HỌC SINH THPT TRONG
LUYỆN TẬP CHẠY BỀN"

1


Phần I
Đặt Vấn Đề
1. Lý Do Chọn Đề Tài:
Năm học 2012- 2013 là năm học thứ bảy thực hiện giảng dạy chương trình theo SGK
mới. Trong bối cảnh hiện nay ngành giáo dục và đào tạo đang nỗ lực đổi mới phương
pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh trong
hoạt động học tập nhằm phù hợp với xu thế của thời đại. Vấn đề này đã đặt ra yêu cầu
cấp thiết đối với giáo viên là phải đổi mới cách dạy: Giáo viên chỉ là người hướng dẫn chỉ
đạo điều khiển học sinh đi tìm kiến thức mới, vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn.
Chính vì vậy học sinh phải là người tự giác, chủ động, tìm tòi, phát hiện các kiến thức
mới một cách linh hoạt, sáng tạo vào thực tiễn cuộc sống thông qua sự dẫn dắt điều khiển
của giáo viên trong tiết dạy. Do vậy việc lựa chọn phương pháp dạy học sao cho phù hợp
với kiểu bài và phát huy được sự yêu thích môn học đối với học sinh là một vấn đề rất
quan trọng, đó cũng là một thủ thuật sư phạm của người giáo viên. Nhận thức được điều
đó tôi đưa ra một vài kinh nghiệm về “Phát huy tính tích cực của học sinh trong luyện tập
chạy bền” mà tôi đã áp dụng và theo dõi nhiều năm tại trường nơi tôi đang công tác.
a. Cơ sở lý luận:
Luật Giáo dục năm 2005 (Điều 5) đã quy định: "Phương pháp giáo dục phải phát huy tính
tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học; bồi dưỡng cho người học năng
lực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên".
Với mục tiêu giáo dục phổ thông là "giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức,
trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng

luôn rất e ngại phải luyện tập chạy bền, đến kỳ kiểm tra lại cố quá sức nên cũng dễ xảy ra
hiện tượng quá mệt thậm chí choáng ngất do đặc thù của bộ môn, vì thế vấn đề cần giải
quyết là phải làm sao để cho học sinh có hứng thú và ham thích, biết cách luyện tập chạy
bền. Học sinh không chỉ có ý thức luyện tập ở trường mà còn có ý thức luyện tập ở nhà.
Qua nghiên cứu và áp dụng các phương pháp phát huy tính tích cực của học sinh trong
luyện tập chạy bền vào giảng dạy ở các tiết học tôi đã thu nhận được một số kết quả:
học sinh đã tích cực luyện tập, thể lực của các em đã dần được nâng cao, nhìn chung các
em không còn tâm lý sợ hãi khi phải luyện tập chạy bền, thành tích trong từng cự li chạy
bền của các em được nâng lên, kết quả rèn luyện đã có tiến bộ rõ rệt.
Từ những lý do trên tôi quyết định chọn đề tài:
“PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA HỌC SINH TRONG
LUYỆN TẬP CHẠY BỀN”
PHẦN II :
Nội Dung
1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu:
- " Tính tích cực là một hiện tượng Sư phạm, biểu hiện ở sự gắng sức cao về nhiều mặt
trong hoạt động học tập" (L.V. Relrova, 1975). Học tập là một trường hợp riêng của sự
nhân thức, "Một sự nhận thức đã được làm dễ dàng quên đi và được thực hiện dưới sự chỉ
đạo của giáo viên" ( P.V. Erđơniev, 1974). Vì vậy nói tới tích cực học tập, thực chất là
nói tới tính tích cực nhận thức.

4


- Tính tích cực của học sinh là hoạt động nhận thức của học sinh đặc trưng trong việc học
tập, nghị lực trong quá trình luyện tập, tính tích cực của học sinh là quá trình phát hiện
tìm hiểu, giải quyết nhiệm vụ nhận thức dưới sự tổ chức, hướng dẫn của giáo viên, sự chủ
động trong học tập và thể hiện qua việc tham gia các hoạt động TDTT.
- Để có thể dạy học theo phương pháp tích cực hoá người học đối với môn học thể dục
đương nhiên rất cần có sân tập và phương tiện tập luyện tốt hơn hiện nay và đó là chính

. Giáo viên chưa cập nhật các phương pháp luyện tập mới để tạo sự hứng thú luyện
tập của học sinh.
. Dụng cụ sân bãi luyện tập còn quá ít hoặc không phù hợp hay chất lượng kém.
* Nhiệm vụ thực tiễn:
- Do điều kiện sân bãi không tốt, phạm vi hẹp.
- Thiết bị đồ dùng luyện tập còn thiếu.
- Học sinh chưa biết cách áp dụng phương pháp luyện tập và bài tập phù hợp với thể
trạng cơ thể mình.
VD: Khi sử dụng phiếu điều tra hứng thú học tập đầu năm thông qua việc chọn lựa môn
TDTT em ưa thích để luyện tập kết quả thu được như sau:
Chạy bền: 5%
Cầu lông: 20%
Bóng đá: 40%
Bóng bàn: 10%
Bóng chuyền: 25 %
Đa số các em chọn những môn luyện tập theo ý thích chủ quan của mình mà không để ý
đến thể trạng cơ thể cũng như tố chất TT của mình. Một số em có thể trạng và thể lực yếu
lại thích các môn vận động mạnh như: bóng đá, chạy bền, có em thấy bạn chọn thì mình
cũng chọn hay do các bạn rủ tập cùng.
- Cũng có thể do giáo viên hướng dẫn học sinh cách chọn lựa môn TT phù hợp cho các
em cũng như việc áp dụng phương pháp, dung cụ luyện tập còn hạn chế dẫn đến các em
không có hứng thú luyện tập.
- Ngoài ra các em chưa chú trọng đến quá trình khởi động và lượng vận động của mình.
- Có thể nói chất lượng thể lực của học sinh trong trường là một vấn đề cần giải quyết
không chỉ có tôi mà những giáo viên đi trước đều có thể cảm nhận được.
3.Nội Dung:
a. Yêu cầu phương pháp:
- Qua một số vấn đề ta có thể thấy thực chất việc giảng dạy thường xuyên bị thói quen
nói dài, giảng giải và làm mẫu quá sâu, quá kĩ trong khi thực chất không cần đến thế. Bây
giờ ta phải làm sao để đưa ra các phương pháp và hình thức có thể khác nhau, sao cho giờ

a) Sức bền chung – Sức bền chuyên môn.
b) Sức bền thể lực – Sức bền riêng biệt.
c) Cả a và b.
7


3. Sức bền chung là gì?
a) Là khả năng của cơ thể khi thực hiện công việc nói chung trong một thời gian
dài.
b) Là khả năng của cơ thể khi làm việc trong một thời gian ngắn.
c) Cả a và b.
4. Sức bền chuyên môn là gì?
a) Là khả năng của cơ thể khi thực hiện chuyên sâu một hoạt động lao động.
b) Là khả năng thực hiện bài tập TT trong một thời gian dài.
c) cả a và b.
- Ngoài ra tôi còn sử dụng một phiếu học tập để đánh giá ý thức luyện tập của học sinh
và sự hiểu biết về phương pháp luyện tập của học sinh :
1. Em đã tự tập chạy bền bao giờ chưa?
2. Em có định tập sức bền không ? tập theo hình thức nào kế hoạch tập của em ra
sao?
3. Một học sinh nam chưa tập chạy bao giờ ngay buổi đầu tiên đã chạy 1000m theo
em có tốt không?
4. Một bạn chạy bền xong đứng lại ngay đúng hay sai?
5. Sau khi tập bài thể dục xong một bạn tập chạy nhẹ nhàng trong 4 - 5 phút theo
vòng số 8 ở nhà như thế có tốt hay không?
- Kết quả cho thấy: vốn hiểu biết của các em về sức bền nhìn chung còn nhiều hạn chế,
không quan tâm đến luyện tập thể lực, mặc dù biết rằng sức bền kém sẽ ảnh hưởng rất
nhiều đến học tập cũng như sự phát triển thể lực.
* Từ đó tôi nêu ra một vài kinh nghiệm về “Phát huy tính tích cực của học sinh
trong luyện tập chạy bền”

chướng ngại vật gặp trên đường chạy tự nhiên.... Kết hợp chạy với đi bộ và rút ngắn dần
cự li hoặc thời gian đi bộ để tăng cự li hoặc thời gian tập.
. Tập sức bền bằng đi bộ hoặc chạy trên địa hình tự nhiên hoặc tập theo thời gian từ 3
phút đến 8, 9 ,10, 12 , 20 .... phút.
. Tập sức bền bằng các môn có tác dụng rèn luyện sức bền như: đi bộ thể thao, chạy
cự li trung bình, chạy cự li dài. Cũng có thể tập các môn cầu lông, bóng rổ, bóng đá, bơi
cự li trung bình hay dài....
. Có thể tập cá nhân hoặc theo nhóm tại chỗ hoặc di chuyển theo vòng số 8 khi đi
bộ, chạy.... thời gian tập thích hợp vào buổi sáng sớm (hoặc sau khi tập bài thể dục sáng)
hoặc vào chiều tối trước khi ăn cơm. Cũng có thể tập dưới hình thức đi dạo trên quãng
đường dài sau bữa ăn tối khoảng 1 giờ hoặc trước khi đi ngủ.
- Ngoài những phương pháp luyện tập trên tôi còn áp dụng thêm các dụng cụ luyện tập
được trang bị và các dụng cụ tự làm vào kết hợp cho học sinh luyện tâp như: sử dụng các

9


thanh chắn làm chướng ngại vật, dây cao su, .... để nâng cao và tăng sức chịu đựng cho
học sinh.
- Với những hình thức tập luyện phong phú, phương pháp tập đơn giản, nếu có ý thức giữ
gìn và nâng cao sức khoẻ bất kì học sinh nào cũng có thể tập được. Điểm khó ở đây là
cần hướng cho học sinh luyện tập một cách kiên trì theo sức khoẻ cả ở trên lớp cũng như
ở nhà.
4. Kiểm tra đánh giá:
Sau nhiều năm thực hiện tôi đã thu được một số kết quả :
- Chất lượng thể lực của học sinh được nâng lên .
- Kết quả học tập môn thể dục có nhiều chuyển biến
- Hàng năm nhiều HS được tuyển chọn vào đội tuyển chạyViệt giã của huyện và dành
được những thành tích cao.
5. Đề xuất biện pháp :

- Tạo cho học sinh ý thức tự quản, ý chí vươn lên, tham gia đánh giá một cách công bằng,
hợp lý như vậy mới có thể phát huy hết khả năng tố chất của học sinh.
b. Một số kiến nghị:
- Trang bị đầy đủ các thiết bị dụng cụ hỗ trợ luyện tập.
- Mở các lớp chuyên đề bộ môn để giáo viên đi dự nâng cao chuyên môn.
- Mở các lớp bồi dưỡng học chuyên môn để có thể trao đổi các phương pháp tập luyện
giữa các giáo viên.

11