SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
" MỘT SỐ BÀI TẬP PHÁT TRIỂN THỂ LỰC CHO HỌC SINH ĐỂ
HỌC TỐT MÔN CẦU LÔNG TRONG TRƯỜNG THPT"

1


I. Đặt vấn đề
1. Lý do chọn đề tài.
Đất nước chúng ta đang bước vào thời kỳ đổi mới. Thời kỳ của nghiệp Công nghiệp hóa
– Hiện đại hóa đất nước với mục tiêu “ Dân giàu - nước mạnh – xã hội công bàng – dân
chủ – văn minh”. Để đất nước vững bước đi lên Xã hội chủ nghĩa, Đảng và nhà nước ta
đã xem “ Giáo dục là quốc sách hàng đầu” tại Nghị quyết hội nghị lần thứ 2 Ban chấp
hành trung ương Đảng khóa VIII.
Bác Hồ đã sớm chỉ ra vai trò to lớn của việc rèn luyện thân thể là một trong những hoạt
động cần thiết. Bác đã ký sắc lệnh số 3 vào ngày 27/3/1946 “Thành lập nhà thanh niên và
thể dục thuộc bộ quốc gia giáo dục”. Tư tưởng đúng đắn của Người đã nhận được sự ủng
hộ nhiệt tình từ các tầng lớp nhân dân. Nhất là khi Bác viết “ Lời kêu gọi toàn dân tập thể
dục”: “ Mỗi người dân yếu ớt là cả nước yếu ớt, mỗi người dân khỏe mạnh là cả nước
khỏe mạnh. Vậy nên tập luyện thể dục bồi bổ sức khỏe là bổn phận của mỗi người dân
yêu nước. Việc đó không tốn kém, không khó khăn gì, gái trai, già trẻ, ai cũng làm và đều
làm được”. Hưởng ứng lời kêu gọi của Bác, tiếp nối truyền thống dân tộc, nhà nước ta đã
nêu ra nhiều phong trào thể dục thể thao trong trường học. Nhiều năm qua ủy ban thể dục
thể thao và Bộ giáo dục và đào tạo rất quan tâm đến công tác giáo dục thể chất trong nhà
trường các cấp. Tại hiến pháp năm 1992 đã coi giáo dục thể chất là nội dung bắt buộc
trong hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. “ Việc dạy và học thể dục
thể thao trong trường học là bắt buộc”. Luật Giáo dục 2005( điều 5) quy định: “ Phương
pháp giáo dục phải phát huy tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học,
bồi dưỡng cho người học năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý

- Vật chất
Vợt cầu lông, quả cầu lông Hải Yến ,cột lưới, sân cầu lông hỗn hợp, đồng hồ bấm
giõy, dõy nhảy, cũi.
5 Mục đích của đề tài .
- Nêu được những bất cập khi học môn Cầu lông.
- Đề tài đó giả quyết được sự yếu kém về thể lực của học sinh nói chung và thể lực
chuyên môn cầu lông nói riêng .
- Mục tiêu của tôi đó là đem đề tài trao đổi với các đồng nghiệp nhằm mục đích nâng cao
nghiệp vụ công tác của bản thân góp phần vào việc nâng cao thể lực và năng lực làm
việc của học sinh sau khi tốt nghiệp THPT .
- Nêu được những khó khăn bất cập trong giảng dạy môn Cầu lông trong chương trỡnh
Thể dục THPT

3


II. Nội dung
1. Những khó khăn.
- Khó khăn về trỡnh độ học sinh không đồng đều.
Về giới tính cũng là một vấn đề lớn trong việc học tập và tiếp thu kỹ chiến thuật.
- Thời lượng học trên lớp ít số lần HS được tiếp xúc, sửa sai kĩ thuật rất ớt.
- Kỹ thuật một số động tác quá khó trong khi đó học sinh là đối tượng mới tập mới học
gây ra cho học sinh tiếp thu động tác một cách thụ động, không hứng thú, tập luyện động
tác.
- Cơ sở vật chất cũn quỏ nghốo nàn ở cỏc Trường THPT nụng thụn: khụng đầu tư cho
tập luyện, chi phí thấp. Vợt, Cầu sử dụng đều là trang bị rẻ tiền ảnh hưởng đến kỹ thuật
động tác.
- Trong phân phối chương trỡnh thường 1 tiết Thể dục ghép từ 02 nội dung trở lên.
Phần khởi động của giáo viên khởi động chuyên môn. Riêng phần Cầu lông khởi động
chuyên môn thường bỏ qua không thể hiện trên giáo án.

- Nhúm thứ nhất: tập luyện bỡnh thường theo hướng dẫn của Sách giáo viên bao gồm
các lớp:
12A cú 48 học sinh
12 B cú 46 học sinh
12 C cú 43 học sinh.
Tổng số học sinh của nhúm thứ nhất là 137 học sinh.
- Nhúm thứ hai: Tập luyện theo phương pháp thực nghiệm áp dụng các bài tập bổ trợ
phát triển thể lực chuyên môn môn cầu lông vào giảng dạy.
12D cú 40 học sinh
12E cú 50 học sinh
12G cú 48 học sinh
Tổng số học sinh nhúm thứ hai là : 138 học sinh.
4. Áp dụng các bài tập bổ trợ vào giờ học cầu lông để phát triển thể lực chuyên
môn.
Để góp phần nâng cao hiệu quả của tiết học cầu lông tôi đó nghiờn cứu và vận dụng
đem vào giảng dạy các bài tập bổ trợ phát triển thể lực với thời gian từ 5 – 6 phỳt/tiết
(vào phần thể lực của mỗi giáo án) liên tục từ tiết thứ nhất cho đến tiết cuối cùng của
chương trỡnh cầu lụng.
4.1. Nhúm cỏc bài tập phỏt triển sức mạnh.
Đặc điểm thi đấu cầu lông và tập luyện cầu lông là người chơi cầu lông luôn phải di
chuyển liên tục với tốc độ cao trong phạm vi diện tích sân của mỡnh bằng bước chạy, bật
nhảy, cùng với đó là việc kết hợp các động tác đánh cầu hợp lý, nhanh, mạnh để thực
hiện được ý đồ chiến thuật,v.v…Vỡ vậy sức mạnh trong cầu lụng được thể hiện ở các

5


động tác xuất phát, các động tác bật nhảy, khả năng di chuyển nhanh, và các động tác
đánh cầu,v.v…Từ đó cho ta thấy sức mạnh trong môn cầu lông là sức mạnh tốc độ.
Năng lực làm việc biểu hiện lớn nhất trong một thời gian ngắn nhất mang tính bột phát


- Cỏch tập: Hai tay chống hụng ngồi nhổm trờn gút chõn, kiểng gót khi có hiệu lệnh của
giáo viên người tập bật liên tục 4 bước về phía trước với độ dài tối đa. Nam tập 5 tổ; nữ
tập 3 tổ, thời gian nghỉ giữa các tổ là 30 giây.
- Đội hỡnh tập luyện: Tập đồng loạt ở đội hỡnh khởi động. Hàng trước bật 4 bước, tiếp
đến hàng sau cho đến hết và quay lại.
4. 2. Cỏc bài tập phỏt triển sức nhanh.
Trong tập luyện và thi đấu cầu lông, yếu tố sức nhanh là một tố chất cơ bản. Nó thể hiện
ở những đường cầu với tốc độ nhanh biến hoá điểm rơi. Đũi hỏi khi vận động phải có
phản ứng nhanh. Cầu lụng là một mụn thể thao khụng cú chu kỳ nờn quỏ trỡnh phản ứng
của nú là phụ thuộc vào sức nhanh động tác. Quan trọng nhất đó là sức nhanh di chuyển
để thực hiện kỷ thuật động tác. Vỡ vậy cỏc bài tập được đưa vào để phát triển sức nhanh
cho học sinh được tôi chọn đưa vào đó là:
Bài tập 1: Nhảy dõy.
- Mục đích: Phát triển sức nhanh của cổ chân và sự phối hợp vận động của tay và chân.
Tạo điều kiện thuận lợi cho các bước di chuyển để thực hiện kỷ thuật đánh cầu.
- Chuẩn bị: 12 đến 13 dây nhảy đơn .
- Cỏch tập:
+ Thực hiện: Khi có hiệu lệnh của giáo viên, từng hàng ngang tập đồng loạt, chú ý
khi nhảy dây đầu gối không được co chỉ dùng sức cổ chân và nhảy liên tục không có
bước đệm.
- Thời gian: Mỗi tổ 1 phỳt: Nam thực hiện 3 tổ, nữ thực hiện 2 tổ. Từng hàng ngang
luân phiên nhau để tập luyện.
Bài tập 2: Di chuyển ngang nhặt cầu.
- Mục đích: Phỏt triển sức nhanh di chuyển ngang.
- Chuẩn bị: + Quả cầu lông: 10 đến 15 quả/ em .
+ Sân cầu lông đơn.
- Cỏch tập: Thực hiện từng hàng đứng dọc giữa sân cầu lông đơn. Có hiệu lệnh cũi tất
cả di chuyển sang phải nhặt từng quả cầu ở đường dọc bên phải di chuyển sang trái bỏ
vào giỏ ngoài đường dọc bên trái.

trên thỡ di chuyển ngang đến góc sân trên bên trái sau đó di chuyển lùi đến góc sân trái
thỡ di chuyển ngang đến góc sân phải và ngược lại. Tập mỗi sân 2 HS, mỗi em chạy 1
vũng thuận, 1 vũng nghịch. Tổ chức thực hiện trờn 2 sõn.
4.4. Nhúm cỏc bài tập phỏt triển khộo lộo (Khả năng phối hợp vận động).
-Khả năng phối hợp vận động trong cầu lông đũi hỏi phải kết hợp nhiều tố chất thể lực
khỏc nhau, sự phối hợp cỏc bộ phận của cơ thể như chân, thân mỡnh và tay vào thực hiện
một nhiệm vụ cụ thể của cầu lụng. Nú bắt đầu từ khâu quan sát, phán đoán, di chuyển và
thực hiện kỹ thuật đấnh cầu .
8


Trong mỗi kỹ thuật đơn lẻ khi ta giảng dạy kỹ thuật cho học sinh việc kết hợp các động
tác đặt chân chuyển trọng tâm cơ thể đến hoạt động của tay đũi hỏi người học sinh phải
liên kết các yếu tố không gian, thời gian và mức độ dùng sức một cách chính xác mới
đảm bảo đánh cầu đúng yêu cầu.
- Khả năng định hướng được thể hiện ở khả năng xác định hướng đánh cầu chính xác và
đỡ cầu chính xác.
- Khả năng phân biệt vận động được thể hiện khả năng dùng sức cùng với cảm giác về
lưới, về sân bói chớnh xỏc, về cảm giỏc với vợt, với cầu. Học sinh khi mới tập do khả
năng này cũn hạn chế nờn tỷ lệ đánh cầu chưa qua lưới hoặc ra ngoài sân cũn cao.
- Khả năng phản ứng nhanh thể hiện khả năng phản ứng nhanh với cầu trong mọi tỡnh
huống.
- Khả năng thích ứng, điều này thể hiện ở những học sinh chơi cầu lông nhiều và có
trỡnh độ cao hơn. Các em có thể thay đổi mức độ dùng sức hoặc thay đổi các động tác đặc biệt cổ tay để có thể điều chỉnh đường cầu.
- Khả năng nhịp điệu và thăng bằng. Khả năng này đặc biệt cần thiết cho học sinh chúng
ta. Nó thể hiện ở việc tiếp thu hoặc hành động một kỷ thuật cầu lông theo đặc tính nhịp
điệu kỹ thuật hoặc khả năng giữ thăng bằng trong hoặc sau khi thực hiện kỹ thuật.
Qua các quan điểm trên tôi đó đưa vào những bài tập sau để phát triển các năng lực
trên cho các em giúp các em tiếp thu bài học được tốt hơn và phát triển Khả năng vận
động tốt hơn.

- Đạt: Di chuyển nhanh, đánh cầu thấp tay đúng, cảm giỏc với cầu tốt.
-Chưa đạt: Sai sút nhiều trong di chuyển, di chuyển chậm , kỹ thuật thực hành cũn
yếu, chưa có cảm giác với cầu.
2. Đánh cầu qua lại 10 quả.
2 học sinh cùng kiểm tra vào sân. Mỗi người đứng một bên sân cầu lông sử dụng
các kỹ thuật di chuyển đó học kết hợp đánh cầu thấp thuận tay và trái tay, đánh cầu qua
lại cho nhau trong phạm vi sân đơn. Đánh liên tục 10 quả thỡ dừng kiểm tra.
Kết quả: tính số lần liên tục nhiều nhất kết hợp với đánh giá về kỹ thuật và di
chuyển theo 2 mức Đạt và chưa đat .
- Đạt: Học sinh thực hiện đúng cả kỹ thuật di chuyển và kỹ thuật đánh cầu thấp tay.
-Chưa đạt: Sai sót nhiều cả trong hai kỹ thuật di chuyển và đánh cầu.
3. Phỏt cầu cao xa 10 quả
Người kiểm tra đứng vào ô phát cầu, phỏt vào ụ chộo bờn sõn cũn lại 10 quả rơi
đúng ô cao sân về sau.
Kết quả: Tính số quả rơi vào ô. Kỹ thuật được đánh giá theo mức độ cao và điểm
rơi của quả cầu theo 2 mức Đạt và Chưa đạt .

10


-Đạt: Cầu bay cao và rơi xa về phía sân, kỹ thuật phát tốt.
-Chưa đạt: Cầu bay điểm rơi gần, không cao, kỹ thuật phát chưa tốt.
6. Kết quả thu được.
Sau khi kiểm tra 3 nội dung trờn cho 6 lớp ở cả 2 nhúm tớnh bỡnh quõn điểm kiểm tra
của cả 3 nội dung có kết quả như sau:

- Nhóm không đưa các bài tập bổ trợ, tập các bài tập đơn thuần:
TT Lớp

Số hs


12C

43

38HS = 88,3%

5HS = 11,7%

4

Tổng

137

119HS = 87 %

18 HS = 13%

- Nhóm đưa các bài tập bổ trợ vào áp dụng tập luyện hàng ngày theo phương pháp thực
nghiệm
TT Lớp

Số hs

Loại đạt

Không đạt

(Điểm5-10)


1 em = 2 %

4

Tổng

138

135 em = 98 %

3 em = 2 %

7. Nhận xét, đánh giá.
11


Qua so sánh 2 bảng thành tích kiểm tra trên của 2 nhóm đối tượng thực nghiệm và
không thực nghiệm tôi thấy. Kết quả học tập của các em được nâng lên rừ rệt.
Thứ nhất: các em được áp dụng các bài tập bổ trợ mới có tinh thần thoải mái hơn, yêu
thích tập luyện hơn mặc dù tập luyện mệt hơn khi học cầu lông. Kết quả kiểm tra đánh
giá về kỹ thuật cũng như tố chất thể lực của nhóm được thực nghiệm tăng lên rừ rệt.
Thứ hai: Từ cơ sở các bài tập thể lực đó ở trường, ở lớp, các em đó tớch cực hơn trong
việc luyện tập ở nhà và ở các câu lạc bộ cầu lông ở địa phương. Từ đó các em phát triển
tốt hơn về mặt thể chất cũng như trỡnh độ, thể lực và kỹ thuật của môn cầu lông chuẩn bị
cho việc tiếp thu nhanh các môn học khác.
Đặc biệt các em học sinh nữ, nhiều em cũng đó rất thớch thỳ tập luyện và đạt kết quả
khá cao.
So sỏnh thành tớch kiểm tra của 2 nhúm nghiờn cứu:
Loại đạt đó tăng lên một cách rừ rệt,