I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT

LI TH NGUYấN

thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở
trên địa bàn tỉnh thanh hóa

LUN VN THC S LUT HC

H NI - 2014


I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT

LI TH NGUYấN

thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở
trên địa bàn tỉnh thanh hóa
Chuyờn ngnh: Lý lun v lch s nh nc v phỏp lut
Mó s: 60 38 01 01

LUN VN THC S LUT HC

Cỏn b hng dn khoa hc: PGS. TS. NGUYN HONG ANH

H NI - 2014


LỜI CAM ĐOAN


Khái niệm, đặc điểm, nội dung và hình thức thực hiện pháp luật

về dân chủ ở cơ sở ...................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Khái niệm thực hiện pháp luật và thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sởError! Bookmark
1.2.2. Đặc điểm thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sởError! Bookmark not defined.
1.2.3. Nội dung thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sởError! Bookmark not defined.
1.2.4. Hình thức thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sởError! Bookmark not defined.

1.3.
Vai trò của việc thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sởError! Bookmark not defin
1.3.1. Thực hiện pháp luật về dân chủ cơ sở góp phần mở rộng dân chủ, đảm
bảo các quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dânError! Bookmark not defined.
1.3.2. Thực hiện pháp luật về dân chủ cơ sở góp phần nâng cao hiệu lực,
hiệu quả hoạt động của các cơ quan nhà nướcError! Bookmark not defined.
1.3.3. Thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở góp phần thúc đẩy phát triển
kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng ở địa phương, các cơ
quan, đơn vị, xí nghiệp ................................. Error! Bookmark not defined.
Chương 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ DÂN CHỦ Ở
2.1.

CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THANH HÓAError! Bookmark not defined.
Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội có liên quan đến thực hiện pháp
luật về dân chủ ở cơ sở của tỉnh Thanh HóaError! Bookmark not defined.


2.1.1. Đặc điểm tự nhiên ........................................ Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Đặc điểm kinh tế .......................................... Error! Bookmark not defined.
2.1.3. Đặc điểm xã hội............................................ Error! Bookmark not defined.
2.1.4. Đánh giá về đặc điểm tình hình của tỉnh Thanh Hoá tác động đến thực

3.1.2. Nâng cao nhận thức của các chủ thể về pháp luật về dân chủ ở cơ sở
và tầm quan trọng của thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sởError! Bookmark not de
3.1.3. Nâng cao vai trò làm chủ của nhân dân trong phòng, chống quan liêu,
tham nhũng, lãng phí, các tệ nạn, tiêu cực ở cơ sởError! Bookmark not defined.
3.1.4. Đẩy mạnh công tác nghiên cứu, tổng kết lý luận và thực tiễn về thực
hiện dân chủ ở cơ sở ..................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.
3.2.1.

Giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở trên
địa bàn tỉnh Thanh Hóa ............................. Error! Bookmark not defined.
Hoàn thiện các quy định của pháp luật về dân chủ cơ sở, đáp ứng yêu cầu
thực thi dân chủ cơ sở của cả nước nói chung và của Thanh Hóa nói riêngError! Bookmark


3.2.2. Nâng cao chất lượng tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về dân
chủ ở cơ sở ................................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.3. Nâng cao năng lực của cấp ủy, của chính quyền và của các đoàn thể và
của Ban chỉ đạo xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở trong
thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở ........ Error! Bookmark not defined.
3.2.4. Tăng cường đối thoại giữa người dân và các cơ quan nhà nước trong
việc thực hiện dân chủ ở cơ sở ..................... Error! Bookmark not defined.
3.2.5. Thực hiện dân chủ ở cơ sở phải đồng bộ với việc phát triển kinh tế xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh ............ Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN .............................................................. Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................... 15


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
HTX:


hiện dân chủ ở doanh nghiệp nhà nước; Nghị định 87/2007 NĐ-CP ngày 28/5/2007 về
thực hiện dân chủ ở công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn. Trước yêu cầ u của
viê ̣c thực hiê ̣n dân chủ ở cơ sở , ngày 20 tháng 4 năm 2007, Ủy ban Thường vu ̣ Quố c hô ̣i
khóa XI đã ban hành Pháp lệnh Thực hiện dân chủ ở xã , phường, thị trấn; tiế p đó, Ban Bí
thư Trung ương Đảng (khóa X ) đã ban hành Kế t luâ ̣n số 65-KL/TW, ngày 4/32010 về
tiế p tu ̣c thực hiê ̣n Chỉ thi ̣số 30-CT/TW của Bô ̣ Chin
́ h tri ̣ (khóa VIII ) về thực hiê ̣n quy
chế dân chủ ở cơ sở và gần đây nhất , ngày 19/6/2013 Chính phủ đã ban hành Nghị định
số 60/2013/NĐ-CP quy định chi tiết Khoản 3, Điều 63 của Bộ luật Lao động về thực hiện
quy chế dân chủ ở cơ sở tại nơi làm việc.
Căn cứ các quy định trên , thời gian qua, viê ̣c triể n khai thực hiê ̣n pháp luật về dân
chủ ở cơ sở đã đạt những kết quả rất đáng ghi nhận : bầu không khí dân chủ, cởi mở trong
xã hội đã được tạo ra ; quyề n làm chủ của nhân dân đươ ̣c tôn tro ̣ng và phát huy ; lòng tin
của nhân dân đối với Đảng, nhà nước ngày càng được củng cố , từ đó đã tác đô ̣ng tić h cực
đến phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh, nâng cao chấ t lươ ̣ng xây
dựng hê ̣ thố ng chính tri ̣ở cơ sở . Bởi vậy , đánh giá 20 năm thực hiê ̣n Cương liñ h xây
dựng đấ t nước trong thời kỳ quá đô ̣ lên chủ nghiã xã hô ̣i
(1991 - 2011), Đảng ta nhâ ̣n
đinh:
̣ “Dân chủ xã hô ̣i có bước phát triể n . Quyề n của công dân tham gia vào các công
viê ̣c Nhà nước và xã hô ̣i , xây dựng các quyế t đinh
̣ quan tro ̣ng của Đảng và Nhà nước
đươ ̣c mở rô ̣ng và có tiế n bô ̣ . Trình độ và năng lực là m chủ của nhân dân từng bước đươ ̣c
nâng lên”.
Tuy nhiên, viê ̣c thực hiê ̣n pháp luật về dân chủ ở cơ sở ở nhiề u nơi , trên nhiề u liñ h
vực còn bi ̣vi pha ̣m . Không it́ trường hơ ̣p viê ̣c thực hành dân chủ còn mang tin
́ h hin
̀ h
thức; có nơi, có lúc còn biểu hiện lợi dụng dân chủ, khiế u kiê ̣n đông người, vươ ̣t cấ p hoă ̣c
gây mấ t đoàn kế t nô ̣i bô ̣ ; gây rố i , ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội . Tình trạng quan

- “Quan hệ giữa thực thi Quy chế dân chủ ở cơ sở với xây dựng chính quyền cơ sở nông
thôn”, của TS. Nguyễn Văn Sáu, Tạp chí Lý luận chính trị, số 11 - 2002.
- “Tiếp tục xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở”, của Trương Quang
Được, Tạp chí Cộng sản, số 12, tháng 4/2002.
- “Thực hiện quy chế dân chủ và xây dựng chính quyền cấp xã ở nước ta hiện
nay”, do TS. Nguyễn Văn Sáu và GS. Hồ Văn Thông chủ biên, Nxb Chính trị quốc gia,


Hà Nội, 2003.
- “Dân chủ ở cơ sở một sức mạnh truyền thống của dân tộc Việt Nam”, của Trần Bạch
Đằng, Tạp chí Cộng sản, số 35, tháng 12/2003.
- “Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở vững
mạnh”, của Trịnh Ngọc Anh, Tạp chí Cộng sản, số 11, tháng 4/2003.
-“Khâu đột phá của quá trình phát huy dân chủ ở nước ta trong thời kỳ đổi mới”,
của Tòng Thị Phóng, Tạp chí Cộng sản, số 21, tháng 11/2003.
- “Những điểm mới của quy chế dân chủ ở cấp xã”, của ThS. Ngô Thị Tám, Tạp
chí Tổ chức Nhà nước, số 10/2003.
- "Hệ thống chính trị ở cơ sở nông thôn nước ta hiện nay” của GS, TS Hoàng Chí
Bảo, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2004.
- “Tâm lý xã hội trong quá trình thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở”, do PGS, TS.
Trần Ngọc Khuê và TS. Lê Kim Việt chủ biên, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2004.
- “Thực hiện dân chủ ở cơ sở trong quá trình đổi mới: Thành tựu, vấn đề và giải
pháp”, của GS. TS Phạm Ngọc Quang, Tạp chí Lý luận chính trị, số 3/2004.
- “Đưa cuộc vận động thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở lên một bước mới, rộng rãi
hơn, hiệu quả hơn, thiết thực hơn”, của Tổng Bí thư Ban chấp hành Trung ương Đảng Nông
Đức Mạnh, Tạp chí Cộng sản, số 20, tháng 10/2004.
- “Thể chế dân chủ và phát triển nông thôn Việt Nam hiện nay”, do TS. Nguyễn Văn
Sáu và GS. Hồ Văn Thông chủ biên, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005.
- “Hoàn thiện quy chế thực hiện dân chủ ở cơ sở ở Việt Nam hiện nay”, của Trần
Quốc Huy, Luận văn Thạc sĩ luật học, 2006, Học viện Chính trị quốc gia Hồ chí Minh.

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở.
- Đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở trên địa bàn tỉnh
Thanh Hóa.
- Đề xuất phương hướng, giải pháp nhằm bảo đảm thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ
sở nói chung và trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa nói riêng trong giai đoạn hiện nay.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
Đối tượng nghiên cứu: nghiên cứu một số vấn đề có tính lý luận liên quan trực tiếp
tới việc thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở; quan điểm của Đảng và các văn bản pháp
luật của Nhà nước về dân chủ ở cơ sở đã ban hành và tình hình thực tiễn thực hiện pháp
luật về dân chủ ở ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.
Phạm vị nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu việc thực hiện quy chế thực hiện
dân chủ ở cơ sở từ năm 1998, các văn bản pháp luật thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn


và việc thực hiện Quy chế dân chủ trong hoạt động của cơ quan nhà nước, các doanh
nghiệp trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
Luận văn được thực hiện trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng
Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về dân chủ nói chung, về xây dựng Nhà
nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân.
Luận văn được nghiên cứu dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng và duy
vật lịch sử, trong đó sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể, như: phân tích tổng
hợp, thống kê và so sánh, phương pháp lịch sử và logic…
6. Những đóng góp về khoa học của luận văn
- Luận văn phân tích và góp phần làm sáng tỏ thêm một số vấn đề lý luận có liên quan
trực tiếp tới thực hiện pháp luật về dân chủ ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa
- Đề xuất một số giải pháp nhằm đảm bảo thực hiện có hiệu quả pháp luật về dân
chủ ở cơ sở trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa
7. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Luận văn góp phần làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn trong việc thực hiện pháp

và biến đổi. Ở buổi đầu sơ khai lịch sử của nhân loại, quyền lực của cộng đồng được thể
hiện dưới hình thức tự quản, mọi thành viên đều có quyền tham gia vào các quyết định
lớn của cộng đồng, họ vừa là chủ thể, vừa là đối tượng chịu sự điều chỉnh của quyền lực
ấy. Đây là hình thức thực hiện dân chủ chất phác, và được coi là “thời đại hoàng kim”
của dân chủ, vì mọi quyền lực xã hội về cơ bản đều thuộc về nhân dân.
Cho đến khi lực lượng sản xuất dần phát triển và xã hội có của cải dư thừa đã làm
xuất hiện tình trạng chiếm hữu tài sản và theo đó quyền lực công cộng dần bị biến dạng
từ chỗ là phương thức điều chỉnh hành vi con người trong xã hội, trở thành công cụ của
một bộ phận người này dùng để tước đoạt, đàn áp một bộ phận người khác. Với sự xuất
hiện của nhà nước - tổ chức đại diện cho quyền lực chính trị của giai cấp chủ nô lập ra để
bảo vệ lợi ích của giai cấp đó - quyền lực cộng đồng chuyển hóa thành quyền lực nhà
nước. Ngay từ thời kỳ đầu tiên của nhà nước, một số nền dân chủ đã tồn tại, tiêu biểu là
nền dân chủ Athens. Khi người dân Athens nổi dậy, lật đổ giới quý tộc, họ đã cùng nhau
tiến hành tổ chức công việc và quản lý thành bang. Tuy nhiên theo các học giả, nền dân
chủ đầu tiên trên thế giới này về bản chất vẫn là “thể chế dân chủ không hoàn hảo” và
“công dân chỉ thuộc về một số người Athens” [12, tr.54-56].
Khi chế độ phong kiến ra đời thay thế cho chế độ chiếm hữu nô lệ, mặc dù giai cấp


nô lệ được giải phóng và không hoàn toàn thuộc sở hữu của giai cấp chủ nô, nhưng họ
vẫn không thoát khỏi sự áp bức, bóc lột của giai cấp thống trị. Tình trạng mất dân chủ
ngày càng trầm trọng hơn do quyền lực xã hội lúc này bị thâu tóm vào tay một cá nhân,
đó là vua.
Sự vận động và phát triển của dân chủ là khách quan, do đó nó không thể bị kìm
hãm bởi sự thống trị của giai cấp phong kiến. Cùng với sự phát triển của nền công
nghiệp, thương nghiệp, giai cấp tư sản ra đời và lớn mạnh, kéo theo sự sụp đổ của giai
cấp phong kiến, thiết lập nền dân chủ tư sản. Tuy nhiên, dân chủ tư sản cũng có giá trị
với giai cấp hữu sản. Trước quá trình đấu tranh của giai cấp công nhân và nhân dân lao
động tính dân chủ nhân dân bị đẩy lùi, thay vào đó là những đạo luật phản dân chủ ra đời,
bằng sự chuyên chính của giai cấp tư sản. Khi so sánh với các nền dân chủ trước đó, thì

được chính quyền, giai cấp công nhân cùng toàn thể nhân dân lao động bắt tay ngay vào
việc xây dựng và củng cố bộ máy nhà nước - cơ chế đảm bảo dân chủ.
Đồng thời, giai cấp công nhân đã lãnh đạo nhân dân lao động đập tan bộ máy nhà
nước cũ, thiết lập nên một cơ chế mới để nhân dân xây dựng một xã hội thực sự dân chủ,
xã hội của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân; nhân dân cùng nhau xây dựng một xã hội
mới công bằng, dân chủ, văn minh. C.Mác cũng đã chỉ ra rằng: nền dân chủ thực sự và
rộng rãi phải gắn liền với nền dân chủ của nhân dân. Chỉ có thực hiện nền dân chủ nhân
dân một cách đầy đủ, xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa gắn với nhà nước xã hội
chủ nghĩa mới có một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Nền dân chủ xã hội chủ
nghĩa là nền dân chủ thực sự về cơ sở kinh tế là chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ
yếu, thực sự là dân chủ của đại đa số nhân dân lao động (giai cấp công nhân, giai cấp
nông dân và các tầng lớp giai cấp khác trong xã hội). Nhà nước xã hội chủ nghĩa luôn bảo
vệ quyền và lợi ích của đông đảo nhân dân lao động, đồng thời trấn áp mọi sự phản
kháng của giai cấp bóc lột, nền dân chủ xã hội chủ nghĩa được thực hiện bằng Nhà nước
“của dân, do dân, vì dân” dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản, sự lãnh đạo của Đảng
luôn thể hiện bản chất của giai cấp công nhân, đây chính là tính nhất nguyên của Nhà
nước xã hội chủ nghĩa.
1.1.1.2. Khái niệm dân chủ cơ sở
Từ xa xưa trong lịch sử, con người đã cùng tồn tại, sinh sống trên một địa bàn nhất
định. Cho đến nay, trong học tập, lao động, công tác và sinh hoạt, mỗi cá nhân luôn có sự
gắn bó mật thiết với nhau, có sự ràng buộc và gắn bó với cơ quan, đơn vị, tổ chức hoặc
cùng sinh sống trên một địa bàn dân cư nhất định – đó là cấp cơ sở. Theo TS. Trương Hồ
Hải:


Ở bất cứ đất nước nào, xã hội nào, tổ chức nào, nếu xét theo cấu trúc thì
cũng bao gồm một hệ thống từ nhỏ đến lớn. Mà những cấu trúc nhỏ này nếu
xét trong một hệ thống thì nó có tư cách như một chỉnh thể tương đối hoàn
chỉnh, độc lập nhưng lại có sự thống nhất tạo nên một nền tảng cho toàn bộ hệ
thống thì đó được gọi là cơ sở [16, tr.209-211].


Ban Dân vận Trung ương (1998), Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra và vấn
đề xây dựng Quy chế dân chủ, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

2.

Hoàng Chí Bảo (2001), Củng cố và tăng cường hệ thống chính trị cơ sở nông thôn
nước ta hiện nay: Vấn đề và giải pháp. Kỷ yếu Hội thảo đề tài độc lập cấp Nhà nước
“Nghiên cứu một số vấn đề nhằm củng cố và tăng cường hệ thống chính trị cơ sở
trong sự nghiệp đổi mới và phát triển ở nước ta hiện nay”.

3.

Hoàng Chí Bảo (2004), Hệ thống chính trị cơ sở ở nông thôn nước ta hiện nay, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội.

4.

Hoàng Chí Bảo (2007), Dân chủ và dân chủ cơ sở ở nông thôn trong tình hình đổi
mới, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

5.

Hoàng Chí Bảo (2013), “Tư tưởng dân chủ của Hồ Chí Minh”, Tạp chí cộng sản,
(ngày 23/8/2013).

6.

Bộ chính trị (1998), Chỉ thị 30-CT/TW ngày 18/02/1998 của Bộ Chính trị về xây
dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, Hà Nội.



luật, Nxb Đại học Quốc gia, H.
13.

Đảng cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X,
Nxb Chính trị quốc gia Hà Nội.

14.

Trần Bạch Đằng (2003), "Dân chủ ở cơ sở một sức mạnh truyền thống của dân tộc
Việt Nam", Tạp chí Cộng sản, (35).

15.

Hồng Hà (2000), Dân chủ và tập trung dân chủ, lý luận và thực tiễn, Nxb Khoa học
xã hội, Hà Nội.

16.

Trương Hồ Hải (2014), Hoàn thiện pháp luật về cơ chế dân chủ cơ sở ở Việt Nam hiện
nay theo tinh thần Hiến pháp năm 2013, trong “Một số vấn đề lý luận, thực tiễn về dân
chủ trực tiếp, dân chủ cơ sở trên thế giới và ở Việt Nam”, Viện Chính sách công, Viện
Nhà nước và pháp luật, NXB Đại học Quốc gia, H.

17.

Bùi Thị Hạnh (2009), Thực hiện dân chủ cơ sở tại tỉnh Bắc Giang - Thực trạng và
giải pháp, Luận văn Thạc sỹ, Học viện hành chính quốc gia, Hà Nội.


đoàn tham gia xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ quan, đơn vị, doanh
nghiệp, (tháng 7/2014).

24.

Liên đoàn Lao động Tỉnh Thanh Hóa (2014), Báo cáo Công tác tham gia thực hiện


Quy chế dân chủ trong CNVCLĐ 6 tháng đầu năm và phương hướng nhiệm vụ 6
tháng cuối năm 2014, (Số 29/BC-LĐLĐ ngày 23/5/2014).
25.

Nguyễn Khắc Mai (1997), Dân chủ - Di sản văn hóa Hồ Chí Minh, Nxb Sự Thật,
Hà Nội.

26.

Hồ Chí Minh (1985), Nhà nước và pháp luật, Nxb Pháp lý, Hà Nội.

27.

Hồ Chí Minh (1985), Toàn tập, tập 8, Nxb Sự thật, Hà Nội.

28.

Hồ Chí Minh (1986), Về Đảng cầm quyền, Nxb Sự thật, Hà Nội.

29.

Hồ Chí Minh (1996), Toàn tập, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.

dân, Hà Nội.

42.

Nguyễn Minh Tuấn (2006), Dân chủ ở xã từ góc nhìn pháp lý, Nxb Công an nhân
dân, Hà Nội.

43.

Nguyễn Minh Tuấn (2014), “Bàn về các hình thức dân chủ và việc mở rộng dân
chủ ở Việt Nam”, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật, (6).

44.

Dương Thị Tươi (2014), Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện pháp luật về dân
chủ cơ sở ở Việt Nam hiện nay, trong “Một số vấn đề lý luận, thực tiễn về dân chủ
trực tiếp, dân chủ cơ sở trên thế giới và ở Việt Nam”, Viện Chính sách công, Viện
Nhà nước và pháp luật, Nxb Đại học Quốc gia, H.

45.

Đào Trí Úc (2014), Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm
2013 và vấn đề hoàn thiện dân chủ trực tiếp, dân chủ cơ sở ở Việt Nam, trong “Một
số vấn đề lý luận, thực tiễn về dân chủ trực tiếp, dân chủ cơ sở trên thế giới và ở
Việt Nam”, Viên Chính sách công, Viện Nhà nước và pháp luật, Nxb Đại học Quốc
gia, H.

46.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2007), Pháp lệnh số 34/2007/PL-UBTVQH11 ngày