Đại học quốc gia hà nội
khoa s- phạm

Thân Thị Hoa Chi

Các Biện pháp quản lý hoạt động dạy học
Tiếng anh của khoa tại chức - đại học hà nội
trong giai đoạn hiện nay

luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 05

Ng-ời h-ớng dẫn khoa học: PGS.TS.Nguyễn Thị Mỹ Lộc

Hà Nội - 2008


Lời cảm ơn
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới:
Khoa S phạm - Đại học Quốc gia Hà Nội.
PGS.TS.Nguyễn Thị Mỹ Lộc
Các thầy, cô giáo trực tiếp giảng dạy đã trang bị và t vấn cho tôi
những kiến thức về quản lý giáo dục trong suốt quá trình học tập.
Các cán bộ giáo viên trờng Đại học Hà Nội, những ngời thân trong
gia đình và bạn bè đã tận tình hớng dẫn, giúp đỡ, góp ý kiến, cung cấp
tài liệu, số liệu và tạo mọi điều kiện về vật chất và tinh thần cho tôi hoàn
thành luận văn của mình.
Luận văn không tránh khỏi thiếu sót, kính mong đợc sự chỉ dẫn và góp ý.
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 12 năm 2008

2.2.2. Đội ngũ giáo viên của khoa tại chức Tiếng Anh - Đại học Hà Nội .............. 39
2.2.3. Về số lợng sinh viên của khoa tại chức Tiếng anh- Đại học Hà Nội ............ 44
2.2.4. Về nội dung, chơng trình, học liệu ................................................................ 45
2.2.5. Về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học ................................................................ 48


2.3. Thực trạng quản lý, dạy học Tiếng Anh của Khoa tại chức-Đại học Hà Nội ....... 49
2.3.1. Quản lý chơng trình nội dung ............................................................................... 49
2.3.2. Quản lý hoạt động dạy học của giáo viên ............................................................ 50
2.3.3. Quản lý hoạt động học tập của sinh viên.............................................................. 54
2.3.4. Quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá ................................................................... 57
2.3.5. Quản lý phơng pháp dạy học................................................................................. 59
2.3.6. Phân tích, đánh giá công tác quản lý dạy học Tiếng Anh của Khoa tại
chức - Đại học Hà Nội ...................................................................................... 61
2.4. Tiểu kết ............................................................................................................. 65
Chơng 3. Biện pháp quản lý dạy học Tiếng Anh ở Khoa
Tại chức - Đại học Hà Nội .......................................................... 66
3.1. Nguyên tắc chọn lựa biện pháp ........................................................................ 67
3.1.1. Nguyên tắc tính kế thừa................................................................................. 67
3.1.2. Nguyên tắc tính hiệu quả............................................................................... 68
3.1.3. Nguyên tắc tôn trọng tính đặc thù của quá trình tổ chức đào tạo ................. 68
3.2. Các nhóm biện pháp ......................................................................................... 69
3.2.1. Nhóm nhận thức ............................................................................................ 69
3.2.2. Nhóm tổ chức quá trình dạy học ................................................................... 74
3.2.3. Nhóm biện pháp bổ trợ .................................................................................. 87
3.3. Kiểm chứng sự nhận thức về tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp ........ 94
3.3.1. Kết quả khảo sát tính cần thiết của các biện pháp ........................................ 94
3.3.2. Kết quả khảo sát tính khả thi của các biện pháp ........................................... 95
Kết luận và khuyến nghị ....................................................................... 97
1. Kết luận ............................................................................................................... 97

phát triển hơn. Ngoại ngữ là công cụ giao tiếp mới, giúp ng-ời học nâng cao và
mở rộng tầm hiểu biết của mình qua việc tiếp xúc, tìm hiểu và chọn lọc những
tri thức văn hoá không những của riêng dân tộc đó mà còn của cả loài ng-ời.
Ngoại ngữ nói chung và Tiếng Anh nói riêng đ-ợc coi là điều kiện tiên
quyết, là một công cụ, ph-ơng tiện đắc lực và hữu hiệu trong quá trình hội
nhập và phát triển. Vấn đề dạy và học ngoại ngữ trở lên cấp thiết hơn và


quyết liệt hơn trong những năm gần đây. Chính vì vậy, mở rộng các mô hình
đào tạo phù hợp cho mọi đối t-ợng ng-ời học ngoại ngữ là nhiệm vụ hàng
đầu của ngành Giáo dục nói chung và các tr-ờng đại học nói riêng.
Khoa Tại chức chuyên ngành Tiếng Anh - Đại học Hà Nội đ-ợc thành
lập 45 năm cùng với sự hình thành và phát triển của tr-ờng Đại học Ngoại
ngữ Hà Nội (nay đổi thành Đại học Hà Nội). Do đặc thù của khoa là đào tạo
ngành Tiếng Anh hệ tại chức nên đối t-ợng sinh viên của khoa chủ yếu là
vừa đi học vừa đi làm, học chủ yếu ngoài giờ hành chính hay học tập trung
vào 2 ngày Thứ Bảy và Chủ nhật. Ch-ơng trình đào tạo rút ngắn còn 70% so
với khoa Anh chính quy. Hàng năm số l-ợng đầu vào tăng cao do nhu cầu
của ng-ời học nh-ng chất l-ợng đầu ra lại thấp. Nhiều sinh viên đã tốt nghiệp
đại học tại chức Tiếng Anh nh-ng không sử dụng đ-ợc ngôn ngữ này nh- là
một ph-ơng tiện giao tiếp cũng nh- không nghiên cứu đ-ợc tài liệu chuyên
ngành bằng Tiếng Anh.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này nh- giảng viên không
đ-ợc đào tạo chuyên ngành Tiếng Anh một cách bài bản, chủ yếu là giảng
viên từ khoa Nga chuyển sang, ch-a tâm huyết với nghề, ch-a có ph-ơng
pháp dạy phù hợp với ch-ơng trình và đối t-ợng của hệ tại chức, cơ sở vật
chất còn nghèo nàn, nhà tr-ờng ch-a quan tâm nhiều đến việc phát triển của
Khoa. Tâm lý ng-ời học th-ờng xem nhẹ chất l-ợng của mô hình tại chức,
thái độ học tập không nghiêm túc, họ chỉ quan tâm đến việc có thêm một văn
bằng tại chức Tiếng Anh để làm ph-ơng tiện xin việc.

5. Giả thuyết khoa học
Nếu có đ-ợc các biện pháp quản lý đồng bộ, hợp lý và khả thi đối với
công tác quản lý hoạt động dạy học Tiếng Anh thì chất l-ợng đào tạo tại
Khoa Tại chức, Đại học Hà Nội sẽ đ-ợc nâng cao.
6. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động dạy học
Tiếng Anh ở Khoa Tại chức ngành Tiếng Anh, Đại học Hà Nội trong 5 năm
trở lại đây.
7. ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Kết quả nghiên cứu của đề tài là t- liệu tham khảo đối với các nhà quản
lý hoạt động dạy học và các cơ ngoại ngữ hệ tại chức ngành Tiếng Anh - Đại
học Hà Nội và các cơ sở đào tạo t-ơng tự.
8. Ph-ơng pháp nghiên cứu
- Các ph-ơng pháp nghiên cứu lý thuyết: Các ph-ơng pháp phân tích,
tổng hợp và hệ thống những vấn đề lý luận có liên quan đến đề tài qua hệ
thống sách báo và tài liệu tham khảo.
- Các ph-ơng pháp nghiên cứu thực tiễn: Ph-ơng pháp điều tra phiếu
hỏi: sử dụng các mẫu phiếu điều tra đối với sinh viên, giảng viên và cán bộ
quản lý để thu thập thông tin về thực trạng dạy học ngoại ngữ; những thuận
lợi, khó khăn và mức độ sử dụng ngoại ngữ trong học tập và phát triển
chuyên môn nghiệp vụ; thực tế công tác quản lý chất l-ợng dạy học.
9. Cấu trúc luận văn
Ngoài các phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu
tham khảo, phụ lục, luận văn đ-ợc trình bày thành 3 ch-ơng:
Ch-ơng 1: Cơ sở lý luận của đề tài
Ch-ơng 2: Thực trạng việc quản lý hoạt động dạy học Tiếng Anh tại
Khoa Tại chức, Đại học Hà Nội.
Ch-ơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học Tiếng Anh tại Khoa
Tại chức, Đại học Hà Nội.


ngày càng trở nên thông dụng và phổ biến trong các hoạt động đối ngoại,
th-ơng mại và trao đổi thông tin quốc tế. Tiếng Anh đã trở thành ngôn ngữ


quốc tế, một tiếng nói chung cho 350 n-ớc và thậm chí tiếng Anh có mặt trên
từng góc nhỏ của thế giới - ngôi nhà chung của chúng ta.
Tr-ớc những diễn biến toàn cầu trên, nh- nhận định chung của các nhà
chuyên môn, việc dạy và học ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng
đang vận hành theo xu thế:
- Sự tăng vọt về số l-ợng sinh viên.
- Sự đa dạng hóa các loại hình đào tạo: (Tại chức, chuyên tu, từ xa)
- Sự ràng buộc, lúng túng và hạn chế về tài chính, trình độ chuyên môn.
- Sự yếu kém trong quản lý chất l-ợng dạy và học ngoại ngữ.
Tr-ớc những thách thức mới do xu thế phát triển giáo dục đại học trong
phạm vi toàn cầu đặt ra, sự nghiệp đào tạo chuyên gia ngoại ngữ cần phải
đ-ợc định h-ớng phù hợp với sự phát triển của thị tr-ờng sức lao động đầy
biến động và có những đòi hỏi cao. Chúng ta sẽ phải đổi mới mục đích - nội
dung - ph-ơng pháp cũng nh- quản lý tốt hoạt động dạy và học ngoại ngữ
d-ới tất cả các loại hình đào tạo để mang lại cho thị tr-ờng những sản phẩm
giáo dục có chất l-ợng, đáp ứng nhu cầu thực sự của xã hội nói chung và
Việt Nam nói riêng.
1.1. Những khái niệm cơ bản của đề tài
1.1.1. Quản lý, quản lý giáo dục
1.1.1.1. Quản lý:
Các Mác đã từng khẳng định: "Bất cứ lao động xã hội hay cộng đồng
trực tiếp nào đ-ợc thực hiện ở quy mô t-ơng đối lớn đều cần ở chừng mực
nhất định đến sự quản lý. Quản lý là xác lập sự t-ơng hợp giữa các công việc
cá nhân và hình thành những chức năng chung, xuất hiện trong toàn bộ cơ
chế sản xuất, khác với sự vận động của bộ phận riêng lẻ của nó". [22.tr.195]
Harold Koontz, trong tác phẩm Những vấn đề cốt yếu của quản lý

hoạt và sáng tạo vào những điều kiện cụ thể trong sự kết hợp và tác động
nhiều mặt của các yếu tố khác nhau trong đời sống xã hội.
* Bản chất của quản lý: là cách thức tác động (tổ chức, điều khiển, chỉ
huy) hợp quy luật của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ
chức nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt hiệu quả mong muốn và đạt mục
tiêu đề ra.


* Biện pháp quản lý : nghiên cứu về khoa học quản lý, có 4 biện pháp
quản lý chính. Đó là: Biện pháp thuyết phục; Biện pháp hành chính-tổ chức;
Biện pháp kinh tế; Biện pháp tâm lý- giáo dục.
- Biện pháp thuyết phục: là cách tác động của chủ thể quản lý vào đối
t-ợng quản lý bằng lý lẽ làm cho họ nhận thức đúng đắn và tự nguyện thừa
nhận các yêu cầu của nhà quản lý, từ đó có thái độ và hành vi phù hợp với
các yêu cầu này. Đây là biện pháp cơ bản để giáo dục con ng-ời. Biện pháp
thuyết phục gắn với tất cả các biện pháp quản lý khác và phải đ-ợc ng-ời
quản lý sử dụng tr-ớc tiên vì nhận thức là b-ớc đầu tiên trong hoạt động của
con ng-ời.
- Biện pháp hành chính - tổ chức: là cách tác động của chủ thể quản lý
vào đối t-ợng quản lý trên cơ sở quan hệ quyền lực tổ chức, quyền hạn hành
chính. Cơ sở của biện pháp này là dựa vào quy luật tổ chức, bởi lẽ bất cứ một
hệ thống nào cũng có quan hệ tổ chức. Trong đó ng-ời ta sử dụng quyền uy
và sự phục tùng trong bộ máy này. Khi sử dụng biện pháp hành chính-tổ
chức, chủ thể quản lý phải nắm chắc các văn bản pháp lý, biết rõ giới hạn,
quyền hạn trách nhiệm. Các quy định phải bảo đảm tính khoa học và thực
tiễn, phải kiểm tra và nắm đ-ợc thông tin phản hồi.
- Biện pháp kinh tế: Là cách tác động của chủ thể quản lý vào đối
t-ợng quản lý thông qua lợi ích kinh tế. Cơ sở của biện pháp này là dựa vào
quy luật kinh tế, thông qua quy luật này để tác động tới tâm lý của đối t-ợng.
Nội dung của biện pháp này là nhà quản lý đ-a ra các nhiệm vụ, kế hoạch...

Nguyễn Đức Chính. Đổi mới đánh giá kết quả học tập của sinh viên
nh- một giải pháp đào tạo giảng viên chất l-ợng cao tại khoa S- phạm
ĐHQG Hà Nội.
Vũ Cao Đàm. Ph-ơng pháp luận nghiên cứu khoa học. Nhà xuất bản
Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội, 2005.
Đặng Xuân Hải. Quản lý sự thay đổi trong giáo dục/ nhà tr-ờng. Tập
bài giảng 2006. Khoa S- phạm - Đại học Quốc gia Hà Nội.
Harold Koontz, Cyril Odonnell, Heinz Weirich. Những vấn đề cốt
yếu của quản lý. Nhà xuất bản Khoa học Kỹ thuật Hà Nội, 1998.
Nguyễn Thị Ph-ơng Hoa. Lý luận dạy học hiện đại. Tập bài giảng.
Khoa S- phạm - Đại học Quốc gia Hà Nội.
Nguyễn Thị Thu Huyền. Biện pháp quản lý dạy học môn Tiếng Anh ở
Học viện quốc phòng nhằm đáp ứng yêu cầu đào tạo trong giai đoạn hiện
nay. (Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục - Khoá 5 Khoa Sphạm - Đại học Quốc gia Hà Nội).
Đặng Bá Lãm. Quản lý Nhà n-ớc về Giáo dục- Lý luận và thực tiễn.
Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Hà Nội, 2005.
Nguyễn Thị Mỹ Lộc. Tâm lý học quản lý . Giáo trình khoa S- phạm Đại học Quốc gia Hà Nội.
Nguyễn Thị Mỹ Lộc. Quản lý nhân lực trong giáo dục. Giáo trình Khoa
S- phạm - Đại học Quốc gia Hà Nội.


Mác - Ăng ghen. Toàn tập (tập 4). NXB Chính trị Quốc gia. Hà Nội,
1993.
Hà Thế Ngữ. Quá trình s- phạm, bản chất, cấu trúc, tính quy luật. NXB
tr-ờng CBQLGDTW2. TP HCM, 1987.
Nguyễn Ngọc Quang. Bản chất của quá trình dạy - học. Tài liệu dùng
để nghiên cứu chuyên đề "Giáo dục Đại học" theo ch-ơng trình cấp
Chứng chỉ phục vụ chức danh giáo chức bậc đại học.
Nguyễn Ngọc Quang. Những khái niệm cơ bản về lý luận QLGD tr-ờng
CBQLTW.Hà Nội, 1998.