ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

ĐỖ THỊ THANH MAI

PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI THEO
HƢỚNG BỀN VỮNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH
HÒA BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ

Hà Nội – 2016


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

ĐỖ THỊ THANH MAI

PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI THEO HƢỚNG BỀN
VỮNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HÒA BÌNH
Chuyên ngành: Kinh tế chính trị
Mã số: 60 31 01 02

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. VŨ VĂN HÙNG
XÁC NHẬN CỦA

XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ

tốt nhất.
Qua đây tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến gia đình, ngƣời thân,
những ngƣời luôn ủng hộ, động viên tạo điều kiện cho tôi trong quá trình học tập,
nghiên cứu và thực hiện đề tài. Trong quá trình thực hiện, luận văn khó tránh khỏi
những sai sót, rất mong nhận đƣợc những ý kiến đóng góp của quý thầy cô và bạn
đọc để luận văn đƣợc hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cám ơn!
Hà Nội, ngày 02 tháng 8 năm
2016

Tác giả

Đỗ Thị Thanh Mai


MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG.......................................................................................... i
DANH MỤC HÌNH ................................................................................................... ii
MỞ ĐẦU .....................................................................................................................1
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU; CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ
THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI THEO HƢỚNG BỀN
VỮNG .........................................................................................................................4
1.1. Tổng quan nghiên cứu đề tài ................................................................................4
1.1.1. Các công trình nghiên cứu ............................................................................4
1.1.2. Những khoảng trống cần tiếp tục nghiên cứu ...............................................6
1.2. Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển du lịch sinh thái theo hƣớng bền vững .7
1.2.1. Khái niệm và đặc điểm của du lịch sinh thái ................................................7
1.2.2. Nội dung phát triển du lịch sinh thái theo hướng bền vững ........................19
1.2.3. Tiêu chí đánh giá phát triển du lịch sinh thái theo hướng bền vững ..........26

3.2.1. Phát triển du lịch sinh thái theo hướng bền vững trên địa bàn tỉnh Hòa
Bình về mặt kinh tế ................................................................................................65
3.2.2. Phát triển du lịch sinh thái theo hướng bền vững trên địa bàn tỉnh Hòa
Bình về mặt xã hội .................................................................................................75
3.2.3. Phát triển du lịch sinh thái theo hướng bền vững trên địa bàn tỉnh Hòa
Bình về mặt môi trường .........................................................................................78
3.3. Đánh giá chung về phát triển du lịch sinh thái theo hƣớng bền vững trên địa bàn
tỉnh Hòa Bình ............................................................................................................82
3.3.1. Ưu điểm .......................................................................................................82
3.3.2. Hạn chế ........................................................................................................83
3.3.3. Nguyên nhân hạn chế và những vấn đề đặt ra ............................................84
CHƢƠNG 4: ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH
THÁI THEO HƢỚNG BỀN VỮNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HÒA BÌNH GIAI
ĐOẠN 2016 – 2020 ..................................................................................................86


4.1. Bối cảnh mới ảnh hƣởng đến phát triển du lịch sinh thái theo hƣớng bền vững
trên địa bàn tỉnh Hòa Bình ........................................................................................86
4.2. Quan điểm và định hƣớng phát triển du lịch sinh thái theo hƣớng bền vững trên
địa bàn tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2016 - 2020 ...........................................................87
4.2.1. Quan điểm ...................................................................................................87
4.2.2. Mục tiêu .......................................................................................................89
4.2.3. Định hướng ..................................................................................................91
4.3. Giải pháp phát triển du lịch sinh thái theo hƣớng bền vững trên địa bàn tỉnh
Hòa Bình giai đoạn 2016 – 2020.............................................................................100
4.3.1. Giải pháp phát triển du lịch sinh thái theo hướng bền vững về mặt kinh tế ....100
4.3.2. Giải pháp phát triển du lịch sinh thái theo hướng bền vững về mặt xã hội...104
4.3.3. Giải pháp bảo vệ tài nguyên du lịch và môi trường tại các khu du lịch
sinh thái ...............................................................................................................108
KẾT LUẬN .............................................................................................................112


Bảng 3.6

8

Bảng 3.7

9

Bảng 3.8

10

Bảng 4.1

Nội dung
Hiện trạng sử dụng đất tỉnh Hòa Bình
Số lƣợt khách du lịch đến với tỉnh Hòa Bình giai
đoạn 2011 - 2015
Số lƣợt khách du lịch đến với loại hình du lịch sinh
thái tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2011 - 2015
Tổng thu từ du lịch, du lịch sinh thái tỉnh Hòa Bình
giai đoạn 2011 - 2015
Cơ sở lƣu trú tại các khu, điểm du lịch trên địa bàn
tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2011 - 2015
Số ngày nghỉ lƣu trú trung bình tại tỉnh Hòa Bình giai
đoạn 2011 - 2015
Số lƣợng lao động theo trình độ tại các khu, điểm du
lịch từ năm 2011 - 2015
Số lƣợng lao động theo trình độ tại các khu, điểm du

1

Hình 3.1

Nội dung
Cơ cấu lao động theo độ tuổi trong các dơn vị kinh
doanh du lịch sinh thái năm 2015

ii

Trang
72


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Là một ngành kinh tế tổng hợp, ngày càng có vị trí quan trọng đối với phát triển
kinh tế, chính trị, xã hội và bảo vệ tài nguyên môi trƣờng, du lịch đã góp phần vào
chuyển dịch cơ cấu kinh tế, mang lại nguồn thu ngân sách quốc gia, thu hút vốn đầu tƣ
và xuất khẩu hàng hóa tại chỗ... Du lịch giúp một quốc gia có thể nâng cao vị thế hình
ảnh. Trong những năm qua, sự phát triển nhanh chóng của du lịch đã góp phần mang
lại một số thành tựu quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của đất nƣớc, đƣa Việt
Nam trở thành một điểm đến du lịch ngày càng đƣợc nhiều du khách quốc tế biết đến.
Du lịch là một nhu cầu không thể thiếu, một hiện tƣợng phổ biến trong đời sống xã hội.
Du lịch đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội. Đƣợc coi là ngành kinh
tế chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong thu nhập quốc dân, góp phần thúc đẩy sự phát
triển của các ngành kinh tế liên quan, thúc đẩy giao lƣu, tăng cƣờng hiểu biết giữa các
quốc gia, giữa các dân tộc. Trong những năm qua du lịch nói chung và du lịch sinh thái
nói riêng đã và đang phát triển nhanh trên phạm vi toàn cầu. Đặc biệt, ta thấy rằng du
lịch sinh thái trong những năm gần đây nhƣ một hiện tƣợng và xu thế ngày càng chiếm

2.1. Mục đích nghiên cứu
- Trên cơ sở tổng quan lý luận và thực tiễn về du lịch sinh thái, đề tài nghiên cứu,
đánh giá tổng hợp các tiềm năng, phân tích thực trạng phát triển du lịch sinh thái trên địa
bàn tỉnh Hòa Bình; trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển du lịch sinh thái
trên địa bàn tỉnh Hòa Bình theo hƣớng bền vững.

2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa những vẫn đề lý luận về phát triển du lịch sinh thái theo hƣớng
bền vững.
- Phân tích kinh nghiệm của một số địa phƣơng trong việc phát triển du lịch
sinh thái theo hƣớng bền vững và vận dụng đối với tỉnh Hoà Bình.
- Phân tích, đánh giá thực trạng phát triển du lịch sinh thái trên địa bàn tỉnh
Hòa Bình. Từ đó, thấy đƣợc những thành tựu và hạn chế trong phát triển du lịch
sinh thái theo hƣớng bền vững trên địa bàn tỉnh Hòa Bình.
- Đề xuất một số giải pháp phát triển du lịch sinh thái theo hƣớng bền vững trên địa
bàn tỉnh Hòa Bình.
2


3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

3.1. Đối tượng nghiên cứu
- Đề tài nghiên cứu phát triển du lịch sinh thái theo hƣớng bền vững trên địa
bàn tỉnh Hòa Bình. Các vấn đề kinh tế, xã hội, môi trƣờng đƣợc đề cập nhằm mục
đích phục vụ cho vấn đề phát triển du lịch sinh thái theo hƣớng bền vững.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi về nội dung
Đề tài tập trung đánh giá thực trạng và kết quả đạt đƣợc trong quá trình phát
du lịch sinh thái theo hƣớng bền vững trên địa bàn tỉnh Hòa Bình, từ đó tìm ra
những luận cứ khoa học, đề xuất giải pháp phát triển du lịch sinh thái theo hƣớng

muộn, do vậy lĩnh vực nghiên cứu càng phát triển muộn hơn. Trong nghiên cứu hầu
hết phần lớn tập trung đề cập đến tác động của du lịch đối với môi trƣờng, hệ sinh
thái, tài nguyên du lịch nhƣ:
- Đề tài cấp bộ (2013 - 2014) "Đề xuất tiêu chí đánh giá thƣơng hiệu kinh
doanh du lịch Việt Nam", Nguyễn Quốc Hƣng (chủ biên). Đề tài đề xuất những tiêu
chí cơ bản và quyết định cho việc đánh giá thƣơng hiệu kinh doanh du lịch Việt
Nam, để thúc đẩy sự phát triển ngành du lịch, thu hút du khách đến với du lịch Việt
Nam nhiều hơn nữa. Đề tài bình xét và đánh giá các doanh nghiệp du lịch cần phải
có hệ thống tiêu chí đánh giá, là cơ sở cho việc đánh giá và bình xét các danh hiệu
du lịch, cơ sở xác định các thƣơng hiệu doanh nghiệp du lịch mạnh, cần thiết đối
với công tác quản lý nhà nƣớc về du lịch để tôn vinh và khuyến khích các doanh
nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch, nâng cao vị thế của du lịch Việt Nam trên
thị trƣờng du lịch quốc tế.
- Đề tài cấp bộ: "Nghiên cứu đề xuất tiêu chí khu du lịch sinh thái ở Việt
Nam" trên cơ sở nghiên cứu vấn đề chung của du lịch sinh thái, đề tài đề xuất các
tiêu chí khu du lịch sinh thái ở Việt Nam, làm cơ sở cho đầu tƣ, phát triển các khu
du lịch sinh thái theo chiến lƣợc phát triển du lịch Việt Nam.
- Bài viết: "Phát triển du lịch Việt Nam trong bối cảnh mới" của tác giả Đặng
Thị Thúy Duyên và Lƣơng Thanh Hà, tạp chí Kinh tế và Dự báo, số 13, trang 47
(2016): Bài viết nói về những thuận lợi cũng nhƣ những thách thức đối với việc
phát triển du lịch của Việt Nam trƣớc bối cảnh mới. Quá trình hội nhập diễn ra đối

4


với tất cả các lĩnh vực, hội nhập về du lịch là yêu cầu khách quan trong quá trình
phát triển của điểm đến ở tất cả các quy mô khác nhau từ khu vực, quốc gia đến các
địa phƣơng và điểm du lịch trong từng địa phƣơng nhằm có đƣợc những lợi ích và
cơ hội phát triển cho điểm đến mà trƣớc hết đó là cơ hội mở rộng thị trƣờng du lịch,
cơ hội phát triển các tuyến du lịch và sản phẩm du lịch liên kết ở quy mô lãnh thổ

hỗ trợ kĩ thuật và chia sẻ kinh nghiệm của các đối tác.
- Luận văn thạc sĩ "Quản lý Nhà nƣớc đối với các khu, điểm du lịch trên địa
bàn tỉnh Ninh Bình" của tác giả Trần Thị Hƣơng Trà, Trƣờng Đại học Thƣơng mại,
2014: Luận văn phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nƣớc về hoạt động du
lịch tỉnh Ninh Bình, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nâng cao quản lý nhà
nƣớc đối với hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh, nhằm thúc đẩy ngành du lịch phát
triển nhanh và bền vững, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới.
- Luận văn thạc sĩ "Nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ du lịch bền vững của
các doanh nghiệp du lịch tỉnh Nghệ An" của Hồ Thị Hoài Đức, Trƣờng Đại học
Thƣơng mại, 2014. Luận văn nghiên cứu và phân tích, đánh giá thực trạng quá trình
xây dựng quá trình nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ du lịch bền vững của các
doanh nghiệp tỉnh Nghệ An, đề xuất giải pháp nâng cao đƣợc năng lực cũng ững
dịch vụ du lịch đáp ứng mục phát triển có hiệu quả cao của các doanh nghiệp kinh
doanh du lịch trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Luận văn giúp ta có lý luận cơ bản về
năng lực kinh doanh du lịch là gì, các doanh nghiệp, cơ sở, đơn vị kinh doanh du
lịch muốn phát triển du lịch bền vững cần có những định hƣớng và giải pháp phù
hợp với đặc thù của từng vùng, từng khu vực hay đối với từng loại hình du lịch.
1.1.2. Những khoảng trống cần tiếp tục nghiên cứu
Công trình nghiên cứu rất phong phú và da dạng nhƣng chủ yếu quan tâm đến
hoạt động kinh tế du lịch và tác động của du lịch đến môi trƣờng sinh thái và tài
nguyên, các kiểu loại du lịch khai thác từ tự nhiên. Các công trình nghiên cứu và
các bài viết trên mới đề cập đến du lịch dƣới góc độ rộng hẹp khác nhau. Chƣa có
công trình đi sâu nghiên cứu về phát triển du lịch sinh thái trên địa bàn tỉnh Hòa
Bình. Phát triển du lịch sinh thái theo hướng bền vững trên địa bàn tỉnh Hòa
Bình không trùng với bất cứ luận văn nào. Tôi chọn đề tài này rất mong có đóng
góp phần nhỏ vào sự phát triển du lịch sinh thái trên địa bàn Hòa Bình, để khắc

6



phải gắn chặt với hoạt động kinh tế. Nhà kinh tế học Picara- Edmod đƣa ra định

7


nghĩa: ''Du lịch là việc tổng hoà việc tổ chức và chức năng của nó không chỉ về
phƣơng diện khách vãng lai mà chính về phƣơng diện giá trị do khách chỉ ra và của
những khách vãng lai mang đến với một túi tiền đầy, tiêu dùng trực tiếp hoặc gián
tiếp cho các chi phí của họ nhằm thoả mãn nhu cầu hiểu biết và giải trí''.
- Điều 4, Chƣơng I, Luật du lịch Việt Nam năm 2005, ban hành ngày
14/6/2005: ''Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con ngƣời
ngoài nơi cƣ trú thƣờng xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm
hiểu, giải trí, nghỉ dƣỡng trong một khoảng thời gian nhất định''.
Nhƣ vậy, chúng ta thấy đƣợc du lịch là một hoạt động có nhiều đặc thù, bao
gồm nhiều thành phần tham gia, tạo thành một tổng thể hết sức phức tạp. Nó vừa
mang đặc điểm của ngành kinh tế vừa có đặc điểm của ngành văn hóa - xã hội. Để
tránh sự hiểu lầm và không đầy đủ về du lịch, chúng ta tách du lịch thành hai phần
để định nghĩa nó. Du lịch có thể đƣợc hiểu là:
- Sự di chuyển và lƣu trú qua đêm tạm thời trong thời gian rảnh rỗi của cá
nhân hay tập thể ngoài nơi cƣ trú nhằm mục đích phục hồi sức khoẻ, nâng cao tại
chỗ nhận thức về thế giới xung quanh, có hoặc không kèm theo việc tiêu thụ một số
giá trị tự nhiên, kinh tế, văn hoá và dịch vụ của các cơ sở chuyên cung ứng.
- Một lĩnh vực kinh doanh các dịch vụ nhằm thoả mãn nhu cầu nảy sinh trong
quá trình di chuyển và lƣu trú qua đêm tạm thời trong thời gian rảnh rỗi của cá nhân
hay tập thể ngoài nơi cƣ trú với mục đích phục hồi sức khoẻ, nâng cao nhận thức tại
chỗ về thế giới xung quanh.
* Du lịch sinh thái
Thực tế cho ta thấy rằng trong những năm qua du lịch sinh thái đã và đang
phát triển nhanh chóng ở nhiều quốc gia trên thế giới và ngày càng thu hút đƣợc sự
quan tâm rộng rãi của các tầng lớp xã hội, đặc biệt đối với những ngƣời có nhu cầu

Năm 1999, Honey cũng đƣa ra định nghĩa "Du lịch sinh thái là du lịch hƣớng
tới những khu vực nhảy cảm và nguyên sinh thƣờng đƣợc bảo vệ với mục đích
nhằm gây ra ít tác hại và với quy mô nhỏ nhất. Nó giúp giáo dục du khách, tạo quỹ
để bảo vệ môi trƣờng, nó trực tiếp đem lại nguồn lợi kinh tế và sự tự quản lý cho
ngƣời dân địa phƣơng và nó khuyến khích tôn trọng các giá trị về văn hóa và quyền
con ngƣời".

9


Tổ chức du lịch thế giới cho rằng: Du lịch sinh thái là loại hình du lịch đƣợc
thực hiện tại những khu vực tự nhiên còn ít bị can thiệp bởi con ngƣời, với mục
đích để chiêm ngƣỡng, học hỏi về các loài động thực vật cƣ ngụ trong khu vực đó,
giúp giảm thiểu và tránh đƣợc các tác động tiêu cực tới khu vực mà du khách đến
thăm. Ngoài ra, du lịch sinh thái phải đóng góp vào công tác bảo tồn những khu vực
tự nhiên và phát triển những khu vực cộng đồng lân cận một cách bền vững đồng
thời phải nâng cao đƣợc khả năng nhận thức về môi trƣờng và công tác bảo tồn đối
với ngƣời dân bản địa và du khách đến thăm. Đây có thể đƣợc coi là một định nghĩa
đầy đủ nhất về nội dung và đặc điểm của du lịch sinh thái.
Trƣớc rất nhiều cách nhìn nhận và định nghĩa khác nhau về du lịch sinh thái.
Vào thời điểm này ở Việt Nam trong khuôn khổ hội thảo xây dựng chiến lƣợc quốc
gia về phát triển du lịch sinh thái đã đƣa ra định nghĩa: "Du lịch sinh thái là hình
thức du lịch thiên nhiên có mức độ giáo dục cao về sinh thái và môi trƣờng có tác
động tích cực đến việc bảo vệ môi trƣờng và văn hóa, đảm bảo mang lại các lợi ích
về tài chính cho cộng đồng địa phƣơng và có đóng góp cho các nỗ lực bảo tồn".
Năm 2000, GS.Lê Huy Bá cũng đƣa ra khái niệm về du lịch sinh thái: "Du lịch sinh
thái là một loại hình du lịch lấy các hệ sinh thái đặc thù, tự nhiên làm đối tƣợng để
phục vụ cho những khách du lịch yêu thiên nhiên, du ngoạn, thƣởng thức những
cảnh quan hay nghiên cứu về các hệ sinh thái. Đó cũng là hình thức kết hợp chặt
chẽ, hài hòa giữa phát triển kinh tế du lịch với giới thiệu về những cảnh đẹp của

sinh thái, vừa là nội dung cơ bản của hoạt động du lịch sinh thái, tạo nên sự khác
biệt rõ ràng với các loại hình du lịch thiên nhiên khác. Du lịch sinh thái ngoài việc
đƣa con ngƣời về các vùng tự nhiên, đặc biệt là khu bảo tồn thiên nhiên, nơi có giá
trị cao về đa dạng sinh học và rất nhạy cảm về môi trƣờng, còn có những hoạt động
diễn giải về môi trƣờng nhằm nâng cao sự hiểu biết và hình thành ý thức bảo vệ môi
trƣờng tự nhiên. Du lịch sinh thái đƣợc coi nhƣ chiếc chìa khóa nhằm cân bằng giữa
mục tiêu phát triển du lịch với việc bảo vệ môi trƣờng.
Bên cạnh đó ta thấy rằng du lịch sinh thái không đơn thuần là đƣợc đƣa ra nhƣ
một sản phẩm mới của ngành du lịch mà hơn thế nó còn là động lực của sự phát
triển, là nhân tố để phát triển bền vững. Chính vì thế, du lịch sinh thái còn mang
những nét riêng dễ phân biệt với các ngành du lịch khác nhƣ:
- Du lịch sinh thái đƣợc thực hiện ở những nơi hoang sơ hoặc tƣơng đối hoang
sơ và có môi trƣờng tự nhiên đa dạng, phong phú: Khách du lịch sinh thái khi thực
hiện một chuyến đi họ mong muốn trở về những nơi có môi trƣờng trong lành và
chƣa bị tác động nhiều bởi con ngƣời, vì ở đó họ đƣợc hòa mình với thiên nhiên để
đƣợc khám phá, đƣợc nghiên cứu tự nhiên và văn hóa bản địa, đƣợc thƣởng thức
bầu không khí trong lành. Để có thể làm đƣợc du lịch sinh thái phải là nơi có tài
nguyên tự nhiên dồi dào mà cụ thể là các hệ sinh thái đƣợc làm giàu bởi rất nhiều
các loại động thực vật khác nhau. Những yếu tố từ cây cối, nguồn nƣớc, bầu khí
quyển, đất đai cũng đƣợc tính đến. Điểm chú ý ở đây là môi trƣờng tự nhiên đƣợc
đề cập phải là những nơi còn tƣơng đối nguyên sơ, chƣa bị hoặc ít bị can thiệp bởi

14


bàn tay con ngƣời. Du lịch sinh thái không cho phép con ngƣời can thiệp vào các hệ
sinh thái tự nhiên, cho dù là những can thiệp mang lại lợi ích kinh tế - xã hội cho
con ngƣời và cho dù con ngƣời chấp nhận đền bù bằng vật chất cho thiệt hại mà họ
định gây ra cho đối với thiên nhiên. Chính vì thế, du lịch sinh thái thƣờng đƣợc thực
hiện ở các khu bảo tồn tự nhiên, các vƣờn quốc gia, ở những nơi có mật độ dân số

nguyên mang tính tiêu cực gây ảnh hƣởng xấu đến các loài động, thực vật có giá trị
về thẩm mỹ và kinh tế cũng nhƣ môi trƣờng sống quanh họ.
- Các hoạt động mang tính giáo dục, giảng giải nâng cao nhận thức về hệ sinh
thái và môi trƣờng sống là yếu tố quan trọng của du lịch sinh thái: Du lịch sinh thái
du lịch sinh thái là phƣơng tiện tốt để truyền đạt thông tin vì nó có khả năng đƣa
con ngƣời tiếp cận trực tiếp và thấy rõ vai trò của thiên nhiên đối với đời sống con
ngƣời. Khác với các hình thức du lịch khác thì việc đẩy mạnh các hoạt động mang
tính giáo dục về các hệ sinh thái và môi trƣờng sống là một trong những đặc điểm
nổi trội của du lịch sinh thái. Các hoạt động giáo dục này bao gồm việc giảng dạy
về lịch sử, nguồn gốc hình thành, tập quán sinh hoạt, mối quan hệ tƣơng tác qua lại
giữa các loài động thực vật và vai trò của chúng trong thiên nhiên. Du lịch sinh thái
hƣớng dẫn cách thức để những ngƣời làm du lịch và khách du lịch tiến hành hoạt
động du lịch đúng cách với thái độ trân trọng, giữ gìn và bảo vệ môi trƣờng sống.
- Dựa vào việc khai thác tiềm năng tự nhiên và nhân văn du lịch sinh thái
mang lại lợi ích cho cộng đồng dân cƣ bản địa: du lịch phát triển và mở rộng đã
giúp cho nhiều địa phƣơng thoát khỏi cảnh đói nghèo, ngƣời dân tiếp cận với các
dịch vụ giáo dục, y tế, cơ sở hạ tầng. Nếu du lịch đại trà tập trung vào phát triển, mở
rộng quy mô kinh doanh của họ mà không quan tâm đúng mức vai trò và sự có mặt
của ngƣời dân bản địa trong việc triển khai các dự án và các chƣơng trình du lịch tại
những nơi có tài nguyên thiên nhiên nhƣ vƣờn quốc gia, các khu dự trữ thiên nhiên
thì du lịch sinh thái đã khơi dậy và đánh thức những tiềm năng sẵn có này để mang
lại thu nhập đáng kể cho cƣ dân địa phƣơng bằng các hoạt động dịch vụ du lịch
nhƣ: phục vụ lƣu trú, ăn uống, bán hàng lƣu niệm và các dịch vụ bổ trợ khác. Ngoài
ra còn kéo theo sự phát triển các khách sạn, nhà nghỉ với mục đích mang lại nhiều
lợi nhuận, những vật liệu xây dựng có mục đích chính đảm bảo độ bền vững, kinh tế
mà không coi trọng đến việc thân thiện với môi trƣờng và đảm bảo cho phát triển
bền vững thì ngƣợc lại du lịch sinh thái luôn quan tâm đến việc tôn tạo cảnh quan

16