TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC

ĐÁNH GIÁ KIẾN THỨC, THỰC HÀNH CỦA ĐIỀU DƯỠNG
SAU CAN THIỆP CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CHĂM SÓC
VẾT THƯƠNG THEO CHUẨN NĂNG LỰC
TẠI BỆNH VIỆN HỮU NGHỊ VIỆT ĐỨC
Phan Thị Dung1, Bùi Mỹ Hạnh2, Nguyễn Đức Chính1, Trần Văn Oánh1
1

Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức; 2Trường Đại học Y Hà Nội

Mục tiêu của nghiên cứu này là đánh giá kiến thức, thực hành của điều dưỡng sau 9 tháng tham gia
khóa đào tạo chăm sóc vết thương theo năng lực tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Nghiên cứu được thực
hiện trong năm 2014 và 2015 trên toàn bộ 145 điều dưỡng tại 7 khoa lâm sàng trước và sau 09 tháng đào
tạo. Số liệu được thu thập dựa trên bộ câu hỏi tự điền gồm 48 câu hỏi và bảng kiểm thực hành gồm 16 chỉ
số. Sau đó, số liệu được nhập vào phần mềm Epidata 3.1 và phân tích bằng phần mềm SPSS 18.0. Theo
kết quả nghiên cứu, sau đào tạo điểm trung bình kiến thức và thực hành sau đều tăng (p < 0,001) (kiến thức:
121,79 ± 24,60 so với 155,04 ± 14,83; thực hành: 107,78 ± 16,62 so với 123,14 ± 16,68). Mức độ tự tin của
điều dưỡng trong thực hành chăm sóc vết thương cũng tăng 12/13 nội dung (p < 0,001). Chương trình đào
tạo chăm sóc vết thương theo chuẩn năng lực bước đầu đã cho thấy có hiệu quả.
Từ khóa: Điều dưỡng, chăm sóc vết thương, kiến thức, thực hành, đào tạo

I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Chăm sóc vết thương là kỹ thuật cơ bản

thương, có 73,8% điều dưỡng đánh giá vết

trong chăm sóc người bệnh của điều dưỡng,

thương khi thay băng và 23,4% không đánh
giá [5]. Lê Đại Thanh (2008) cho thấy trên 200

thức, thực hành chăm sóc vết thương cho
người bệnh tốt hơn. Nghiên cứu tại India khi
đánh giá kiến thức và thực hành về chăm sóc

Địa chỉ liên hệ: Phan Thị Dung, Bệnh viện Hữu nghị
Việt Đức
Email:
Ngày nhận: 16/11/2015
Ngày được chấp thuận: 26/02/2016

200

vết thương mãn tính chỉ ra rằng điểm kiến
thức của Điều dưỡng đạt 73% trong khi đó
thực hành chỉ đạt 63% [9]. Trong 70 điều
dưỡng phòng mổ tham gia cả hai cuộc điều
TCNCYH 99 (1) - 2016


TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC
tra trước và sau can thiệp, thì có sự cải thiện

hành được thiết kế sẵn gồm: 16 chỉ số thực

đáng kể về kiến thức mô tả đúng các giai
đoạn của vết thương loét ép [10]. Nhóm điều

hành.
- Để đánh giá mức độ tự tin của điều



SPSS 18.0.
3. Đạo đức nghiên cứu
Nghiên cứu này là một phần kết quả của
nghiên cứu sinh, đã được thông qua Hội đồng
Đạo đức trong nghiên cứu Y sinh học của
trường Đại học Y tế công cộng số 239/2014/
YTCC-HD3.
Các đối tượng tham gia nghiên cứu là

Mục tiêu của nghiên cứu là đánh giá kiến

hoàn toàn tự nguyện và có quyền rút khỏi

thức và thực hành của điều dưỡng sau đào

nghiên cứu khi không muốn tham gia nghiên
cứu. Các thông tin liên quan đến người tham

tạo chăm sóc vết thương theo chuẩn năng lực
tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.

II. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
1. Đối tượng
145 Điều dưỡng trực tiếp chăm sóc người
bệnh và đang làm việc tại 7 khoa lâm sàng tự
nguyện tham gia nghiên cứu.
2. Phương pháp
Nghiên cứu mô tả so sánh trước và sau 9
tháng đào tạo chăm sóc vết thương theo

- Phiếu quan sát trực tiếp điều dưỡng thực
TCNCYH 99 (1) - 2016

(bảng 1).
201


TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU Y HỌC
Bảng 1. Điểm trung bình về kiến thức trước và sau 9 tháng đào tạo (n = 133)
Điểm trung bình

Điểm
trung

Trước

Sau

tin cậy (95%)

đào tạo

đào tạo

bình
tăng

Kiến thức chung về vết thương (44đ)

30,74

15,61

3,66

2,92

4,39

< 0,001

Kiến thức về giáo dục sức khỏe cho

8,30

9,51

1,20

0,85

1,55

< 0,001

Kiến thức về quản lý và phát triển

23,27

29,90



5,59

< 0,001

Kiến thức về cắt chỉ vết khâu (14đ)

8,71

11,96

3,25

2,78

3,72

< 0,001

Kiến thức về chăm sóc vết thương có

5,42

7,28

1,85

1,57

2,14


Kiến thức về chăm sóc vết thương
sạch (2đ)

Tổng điểm (167)

Khoảng

p

Điểm trung bình về kiến thức sau 9 tháng

Kết quả nghiên cứu cho thấy điểm trung

đào tạo của điều dưỡng tăng ở cả 10 nội dung
đánh giá, sự khác biệt này có ý nghĩa thống

bình thực hành của điều dưỡng tăng sau 9
tháng đào tạo. Điểm trung bình trước và sau

kê (p < 0,001). Trung bình sự khác biệt điểm
kiến thức trước và sau đào tạo cao nhất ở

đào tạo là (107,78 ± 16,62) và (123,14 ±
16,68). Sự khác biệt này là có ý nghĩa,

điểm kiến thức chung về vết thương (6,78
điểm), thấp nhất ở nhóm kiến thức về chăm

p < 0,001. Điểm trung bình từng nội dung

đào tạo

Sau đào
tạo

trung
bình
tăng

Nhận định người bệnh

4,69

6,73

2,04

1,42

2,67

< 0,001

Nhận định vết thương

7,01

7,51

0,46


1,89

< 0,001

Đảm bảo người bệnh được chuẩn bị sẵn
sàng cho thủ thuật

7,63

8,37

0,74

0,43

1,03

< 0,001

6,00

8,72

2,72

2,29

3,16



Đảm bảo đúng người bệnh, dụng cụ

8,32

8,72

0,40

0,13

0,67

0,003

Đảm bảo môi trường làm việc an toàn,
riêng tư

7,66

8,81

1,18

0,89

1,48

< 0,001


Hoàn thành quy trình và đảm bảo người
bệnh được thoải mái

7,99

8,61

0,63

0,32

0,94

< 0,001

Thu dọn dụng cụ

7,21

8,76

1,55

1,19

1,91

< 0,001

Ghi chép hồ sơ đúng, đủ, rõ ràng

123,14

15,35

12,57

18,14

< 0,001

Nội dung

tin cậy
(95%)

p

1. Nhận định

2. Lập kế hoạch chăm sóc vết thương

3. Thực hiện quy trình chăm sóc vết thương
Giới thiệu bản thân, giải thích công việc
sẽ làm cho người bệnh

4. Đánh giá ghi chép hồ sơ

Tổng điểm thực hành (160)

TCNCYH 99 (1) - 2016

TT

Điểm trung bình
mức độ tự tin
Trước
đào tạo

Sau
đào tạo

Điểm
trung
bình
tăng

Các kỹ năng cơ bản

Khoảng tin cậy
(95%)

p

1

Giao tiếp, ứng xử

2,66

4,17


4,09

1,37

1,20

1,54

< 0,001

4

Xác định vấn đề chăm sóc

2,84

3,94

1,10

0,93

1,26

< 0,001

5

Lập kế hoạch chăm sóc


Thực hiện chăm sóc vết
thương sạch

2,36

4,29

1,94

1,72

2,15

< 0,001

8

Thực hiện chăm sóc vết
thương nhiễm khuẩn

2,61

4,13

1,52

1,14

1,90


- 0,23

1,79

0,125

11

Thực hiện kỹ thuật quy trình
thay băng

2,36

4,30

1,94

1,78

2,11

< 0,001

12

Hướng dẫn, tư vấn, giáo dục
sức khỏe

2,73



hạng Đặc biệt tuyến cuối về ngoại khoa và là

nghề nghiệp, chăm sóc vết thương: sạch,
nhiễn khuẩn, có dẫn lưu, loét tỳ đè và cắt chỉ

cơ sở đào tạo và thực hành. Thực hành và
đánh giá chăm sóc vết thương trước đây dựa

vết khâu. Điểm trung bình kiến thức của điều
dưỡng sau 9 tháng đào tạo (155,04 ± 14,83)

theo quy trình kỹ thuật thay băng, bảng kiểm
nhưng chưa bám sát vào tiêu chuẩn năng lực

cao hơn hẳn so với kết quả sau 6 tháng đào
tạo (148,68 ± 16,54) và điểm trung bình trước

điều dưỡng. Kết quả nghiên cứu liên quan
đến việc điều dưỡng tự đánh giá kiến thức

đào tạo (121,79 ± 24,60). Sự khác biệt giữa

trước và sau 9 tháng đào tạo về vết thương,

điểm kiến thức trước và sau 9 tháng đào tạo
có ý nghĩa với p < 0,001. Kết quả này tương

kiểm soát nhiễm khuẩn, giao tiếp ứng xử, tư


đoạn của vết thương do loét tỳ đè (p < 0,05).

động của chương trình, chứng minh sự thay

Kết quả sau 6 tháng đào tạo sự khác biệt về
kiến thức chăm sóc vết thương sạch giữa

đổi thực sự do chương trình đào tạo này
mang lại.

trước và sau đào tạo không có ý nghĩa. Đây
có thể là kết quả của việc giám sát, đánh giá

Kết quả đánh giá sau 9 tháng đào tạo cho
thấy hiệu quả bước đầu của chương trình đào

liên tục sau đào tạo.
Nghiên cứu cũng cho thấy điểm trung bình

tạo chăm sóc vết thương theo chuẩn năng
lực. Chương trình đào tạo của Bệnh viện Hữu

thực hành của điều dưỡng tăng sau 9 tháng

nghị Việt Đức được xây dựng với nội dung

đào tạo. Điểm trung bình trước và sau 9 tháng
đào tạo là (107,78 ± 16,62) và (123,14 ± 16,68),

toàn diện về chăm sóc vết thương dựa trên

quả cho người bệnh. Trong nghiên cứu này
sau 9 tháng đào tạo về chuẩn chăm sóc vết

kiến thức và thực hành của điều dưỡng về
chăm sóc người bệnh có vết thương tại Bệnh

thương, Điều dưỡng có điểm trung bình về nội

viện Hữu nghị Việt Đức.

dung theo dõi và đáng giá cao nhất, kết quả
này có thể do điểm trước đào tạo thấp nhất

V. KẾT LUẬN

(1,49) nên họ đã nhận thức được tầm quan
trọng của việc theo dõi và đánh giá sau khi
thực hiện chăm sóc vết thương.
Mức độ tự tin trong thực hiện 12/13 kỹ
năng cơ bản của điều dương cũng được cải
thiện có ý nghĩa, p < 0,001. Mức độ tự tin
trong việc thực hiện các kỹ năng có điểm đạt
dao động (3,88 – 4,30) cao hơn so với trước
đào tạo (2,66 – 3,44). Tuy nhiên, các kỹ năng
thực hiện vẫn chỉ nằm ở mức “bình thường –

206

Sau 9 tháng đào tạo, điểm trung bình kiến
thức và thực hành sau đào tạo đều tăng có ý


bệnh viện Bắc Thăng Long. Hội nghị khoa học

“Đánh giá chương trình đào tạo chăm sóc vết
thương theo chuẩn năng lực cho điều dưỡng

Điều dưỡng nâng cao chất lượng chăm sóc
người bệnh trong ngoại khoa lần thứ I,

tại bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức”. Tác giả xin

243 - 252.

chân thành cảm ơn sự hỗ trợ của Lãnh đạo
bệnh viện, viên chức phòng điều dưỡng cũng

9. Ngô Thị Huyền (2012). Kiến thức, thái
độ, thực hành thay băng vết thương và tìm
hiểu một số yếu tố liên quan của Điều dưỡng,

như điều dưỡng trưởng các khoa lâm sàng
Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã hỗ trợ, tạo
mọi điều kiện để nghiên cứu được thực hiện.
Cảm ơn giáo sư Helen Ewards, giáo sư Joy
Notter, tiến sỹ Kathlen và tiến sỹ Yvonne đã
cung cấp tài liệu, bằng chứng về chăm sóc vết
thương để phục vụ cho nghiên cứu.

TÀI LIỆU THAM KHẢO


giảng dạy lâm sàng tại Bệnh viện HN Việt Đức
năm 2012. Kỷ yếu Hội nghị Khoa học Điều
dưỡng Bệnh viện Việt Đức.

4(2), 149 - 155.

13. Bộ Y tế (2012). Chuẩn năng lực cơ
bản của Điều dưỡng Việt Nam. Ban hành

4. Macdonald JM and Ryan TJ (2010).
Global impact of the chronic wound and

theo quyết định số 1352/QĐ-BYT ngày 21
tháng 4 năm 2012 của Bộ Y tế.

lymphoedema, Wound and Lymphedema
Management, ed. World Health Organization,

13. Carol

Tweed

and

Mike

Tweed

Geneva.