ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA SƢ PHẠM

NGUYỄN THỊ LAN ANH

QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH DẠY HỌC TIẾNG ANH
TẠI TRƢỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP QUỐC PHÒNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 05

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. TRẦN KHÁNH ĐỨC

HÀ NỘI - 2009

MỞ ĐẦU ........................................................ Error! Bookmark not defined.
1. Lí do chọn đề tài ............................................................................................ 6


2. Mục đích nghiên cứu ..................................................................................... 9
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu .............................................................. 9
4. Giả thuyết .................................................................................................... 10
5. Nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................................. 10
6. Phạm vi nghiên cứu ..................................................................................... 10
7. Ý nghĩa ........................................................................................................ 10
8. Phương pháp nghiên cứu............................................................................. 10
9. Cấu trúc luận văn ........................................................................................ 11
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH DẠY HỌC 12
1.1. Dạy học và quá trình dạy học ............................................................... 12
1.1.1. Khái niệm dạy học ................................................................................ 12

2.1.4.Cơ sở vật chất đào tạo môn tiếng Anh ... Error! Bookmark not defined.
2.2. Thực trạng dạy học môn Tiếng Anh ở trƣờng Cao đẳng Công nghiệp
quốc phòng ..................................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Đặc điểm môn tiếng Anh ở trường cao đẳng Công nghiệp quốc phòng
......................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Mục tiêu, nội dung, chương trình, học liệu .......... Error! Bookmark not
defined.
2.2.3. Quá trình dạy học tiếng Anh của giáo viên.......... Error! Bookmark not
defined.
2.2.4. Quá trình học tập tiếng Anh của học viên............ Error! Bookmark not
defined.
2.2.5. Kiểm tra, đánh giá ................................ Error! Bookmark not defined.
2.3. Thực trạng công tác quản lý quá trình dạy học Tiếng Anh ở trƣờng
Cao đẳng Công nghiệp quốc phòng ............. Error! Bookmark not defined.
2.3.1. Công tác quản lý mục tiêu, nội dung, chương trình .. Error! Bookmark
not defined.
2.3.2. Công tác quản lí việc lập kế hoạch của giáo viên Error! Bookmark not
defined.

3


2.3.3. Quản lí việc thực hiện kế hoạch, chương trình giảng dạy ............. Error!
Bookmark not defined.
2.3.4. Quản lí việc cải tiến nội dung, phương pháp, HTTC dạy học tiếng Anh
......................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.3.5. Quản lí quá trình học tập của học viên . Error! Bookmark not defined.
2.3.6. Quản lí công tác kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học viênError!
Bookmark not defined.
2.3.7. Đánh giá chung ..................................... Error! Bookmark not defined.


5


DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ SƠ ĐỒ
Bảng 1.1: Trích bảng trình độ ngoại ngữ Việt Nam ...... Error! Bookmark not
defined.
Bảng 1.2: Thời lượng dành cho học ngoại ngữ.............. Error! Bookmark not
defined.
Bảng 2.1: Thực trạng về việc thực hiện mục tiêu, nội dung, chương trình học liệu
....................................................................Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.2: Mức độ sử dụng các hình thức tổ chức giảng dạy tiếng Anh của
giáo viên .......................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.3: Ý kiến của học viên về việc dạy học môn tiếng Anh .............. Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.4: Khảo sát thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá môn tiếng Anh
......................................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.5: Quản lý việc lập kế hoạch công tác của giáo viênError! Bookmark
not defined.
Bảng 2.6: Công tác quản lý việc thực hiện kế hoạch, chương trình giảng dạy
......................................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.7: Công tác quản lí việc cải tiến ND, phương pháp, HTTC dạy học TA
......................................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.8: Công tác quản lí quá trình học tập tiếng Anh của học viên .... Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.9: Quản lí công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học viên . Error!
Bookmark not defined.
Bảng 3.1: Bảng khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi của một số biện pháp
quản lí quá trình dạy học tiếng Anh tại trường cao đẳng CNQP
......................................................... Error! Bookmark not defined.

tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền vững. Nghị quyết TW II khoá VIII của
Đảng cộng sản Việt Nam đã nêu, so với yêu cầu thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội
ở Việt Nam, “Giáo dục - Đào tạo nước ta còn nhiều yếu kém, bất cập cả về qui mô
lẫn cơ cấu, và nhất là chất lượng, hiệu quả chưa đáp ứng kịp những đòi hỏi ngày
càng cao về nhân lực của công cuộc đổi mới kinh tế, xã hội, xây dựng và bảo vệ tổ
quốc, thực hiện công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước theo định hướng xã hội
chủ nghĩa” [8, tr.22]
Nghị quyết TW II khoá VIII còn nhấn mạnh “đáng quan tâm nhất là chất
lượng và hiệu quả giáo dục - đào tạo còn thấp. Trình độ kiến thức, kỹ năng thực
hành, phương pháp tư duy khoa học, trình độ ngoại ngữ và thể lực của đa số học
sinh, sinh viên còn yếu” [8, tr.22]
Ngoại ngữ có vị trí và vai trò quan trọng trong sự nghiệp giáo dục, nhất là
trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu như hiện nay, ngoại ngữ là môn rất quan
trọng, rất cần thiết, rất cấp bách, nó đã trở thành “chìa khoá vàng” cho phương
tiện giao tiếp, giúp cho việc truyền tải và tiếp nhận thông tin. Ngoại ngữ là cầu
nối của tình hữu nghị, hiểu biết lẫn nhau để chung sống hoà bình. Quan điểm này
phù hợp với xu thế chung của sự phát triển nền giáo dục hiện đại. Ngoại ngữ là
công cụ giao tiếp mới, giúp người học nâng cao và mở rộng tầm hiểu biết của
mình qua việc tiếp xúc, tìm hiểu và chọn lọc được những tri thức của những nền
văn hoá khác nhau, như câu nói “Biết thêm một ngoại ngữ, sống thêm một cuộc
đời”. Nhu cầu học ngoại ngữ đã trở thành hết sức cấp thiết đối với người Việt
Nam nói chung và đối với cán bộ quân đội nói riêng trong công cuộc đổi mới và


mở cửa. Chính vì vậy ngày 15/8/1994 Thủ tướng Chính phủ đã ra quyết định số
442 / TTG về việc đào tạo ngoại ngữ cho cán bộ.
Việc phát triển năng lực ngoại ngữ cho thế hệ trẻ chính là nội dung cơ bản
trong yêu cầu nâng cao trí tuệ nói chung và ngoại ngữ đóng vai trò to lớn trong
việc phát huy tính sáng tạo của những con người lao động mới. Làm thế nào để đáp
ứng yêu cầu của công việc dạy học ngoại ngữ có hiệu quả nhất, tốn ít thời gian và

thực sự đáp ứng mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo của trường và nguồn nhân
lực được trang bị đầy đủ kỹ năng nghề, ngoại ngữ phù hợp với xu thế phát triển
và hội nhập kinh tế toàn cầu.
- Trình độ, năng lực chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ quản lý, nhất là đội
ngũ giáo viên chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới nâng cao chất lượng dạy học
tiếng Anh.
- Cơ sở vật chất xuống cấp và các trang thiết bị, phương tiện dạy học hiện
đại còn hạn chế, chưa thực sự phát huy tối đa sự năng động, sáng tạo trong giảng
dạy của giáo viên và học tập của học viên.
- Do điều kiện khác nhau của học viên dẫn đến sức học của sinh viên trong
trường cũng còn nhiều khác biệt và hạn chế. Tình trạng học đối phó còn tồn tại
trong một bộ phận không nhỏ sinh viên của trường, thêm vào đó một bộ phận sinh
viên của trường chưa ý thức được đầy đủ vị trí, vai trò môn tiếng Anh cho nên
chưa thực sự hào hứng với môn tiếng Anh và chưa học tập một cách tích cực. Tình
trạng này là nguyên nhân ảnh hưởng đến hiệu quả môn học đồng thời làm cho tôi
luôn trăn trở suy nghĩ và tìm cách cải tiến.
Đã có một số đề tài nghiên cứu về một số khía cạnh của vấn đề này tại các
trường Đại học, Cao đẳng “Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn tiếng


Anh tại trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật Công nghiệp” của tác giả Trần Đức
Hiển, “Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh chuyên ngành ở
trường Đại học Lao động Xã hội” của tác giả Trương Thị Tuyết Hạnh, “Biện
pháp quản lý dạy học môn tiếng Anh ở Học viện Quốc phòng nhằm đáp ứng yêu
cầu đào tạo trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Nguyễn Thị Thu Huyền. Tuy
nhiên chưa có đề tài nào đi sâu nghiên cứu quản lý quá trình dạy học tiếng Anh
tại trường cao đẳng mang tính chất kinh tế kết hợp với quốc phòng như ở trường
Cao Đẳng công nghiệp quốc phòng. Bởi vì nề n CNQP ở nước ta đang ở mô ̣t triǹ h
đô ̣ nhấ t đinh
̣ , muố n nâng cao nề n CNQP cầ n phải tim

nghiệm cần thiết.
- Đề xuất các biện pháp quản lí quá trình dạy học tiếng Anh tại trường Cao
đẳng CNQP nhằm nâng cao chất lượng dạy học.
6. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng công tác quản lí quá trình dạy học
môn tiếng Anh đối với trường Cao đẳng CNQP và nghiên cứu biện pháp quản lí
quá trình dạy học tiếng Anh của Nhà trường
7. Ý nghĩa
- Về lí luận: đề tài có những đóng góp cho việc ứng dụng và phát triển lý luận
quản lí quá trình dạy học tiếng Anh ở các trường Cao đẳng chuyên nghiệp.
- Về thực tiễn: Đề tài đề xuất các biện pháp quản lí quá trình dạy học
nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn tiếng Anh ở trường Cao đẳng quốc
phòng.
8. Phƣơng pháp nghiên cứu.
Để thực hiện mục đích và nhiệm vụ của đề tài, trong quá trình nghiên cứu,
chúng tôi đã sử dụng các nhóm phương pháp sau:
8.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết
- Tìm hiểu khái niệm, thuật ngữ có liên quan


- Nghiên cứu các văn bản, các chủ trương, chính sách của Nhà nước, Bộ,
ngành, Địa phương có liên quan đến vấn đề nghiên cứu
- Nghiên cứu các tài liệu lý luận có liên quan
8.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát (công việc dạy - học của giáo viên và học viên)
- Phương pháp điều tra: Có thể sử dụng mẫu phiếu khảo sát với học viên,
giáo viên, cán bộ quản lý, về công tác quản lý hoạt động dạy học của của Trường
Cao đẳng CNQP.
- Các phương pháp hỗ trợ: Trao đổi, phỏng vấn với học viên, giáo viên, cán
bộ quản lý.

- Góc độ tiếp theo có cách nhìn dung hoà hơn, dạy học là công việc chuyên
biệt của thầy nhằm giúp học sinh học được. Dạy học là dạy cho người khác học
không chỉ kiến thức khoa học mà cả những kỹ năng xã hội; dạy cho người khác
học có ý chí, có nhu cầu, động cơ, có cảm xúc và khát vọng; học có chất lượng và
hiệu quả cao; học có phương pháp, có mục đích; học thông qua sự trao đổi, chia sẻ
và hợp tác; học để đáp ứng yêu cầu của xã hội và nhu cầu phát triển của cá nhân
người học.


Dạy học được tạo ra bởi sự tương tác trực tiếp giữa thầy và trò, giữa các người
học với nhau, giữa dạy học với xã hội; là sự thống nhất chặt chẽ giữa hoạt động dạy
và hoạt động học, trong dạy học, ngoài sự tương tác nhận thức còn có những tương
tác quan trọng khác như tương tác văn hoá, tâm lý, xã hội.
* Bản chất của dạy học
Dạy học là một hiện tượng xã hội, một dạng hoạt động thực tiễn của con
người, dạy học tồn tại như một hệ thống hoàn chỉnh, thể hiện ở chỗ:
- Nó bao gồm một số nhân tố; mục tiêu, nội dung, phương pháp, phương
tiện, người dạy, người học, kết quả.
- Giữa chúng có các mối liên hệ;
- Có nhiều tầng bậc dọc và ngang, mỗi nhân tố lại là một hệ thống độc lập
tương đối.
1.1.2. Khái niệm quá trình dạy học
- Theo Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt: "Quá trình dạy học là một quá trình sư
phạm bộ phận, một phương tiện để trau dồi học vấn, phát triển giáo dục và giáo
dục phẩm chất, nhân cách thông qua sự tác động qua lại giữa người dạy và người
học nhằm truyền thụ và lĩnh hội một cách có hệ thống những tri thức khoa học,
những kỹ năng, kỹ xảo, nhận thức và thực hành" (31, tr25)
- Theo Pha ̣m Viế t Vươ ̣ng trong QTDH, vai trò của người thầy là định hướng,
tổ chức điều khiển, thực hiện việc điều khiển, thực hiện việc truyền thụ tri thức, kỹ
năng và kỹ xảo đến người học một cách khoa học, do đó luôn có vai trò và tác

giáo dục Quốc dân Việt Nam, quyển I. Hà Nội 9, 2004.
12. Bộ Tổng tham mưu - Cục nhà trường, tài liệu tập huấn giáo viên các trường
TCCN quân đội, Hà Nội 11/ 2008.
13. Ban biên dịch interaction - Trần Công Nhàn, Kỹ năng giao tiếp tiếng Anh,
NXB Đà nẵng 9/ 1997.


14. Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Đắc Hưng. Giáo dục Việt Nam hướng tới tương lai,
vấn đề và giải pháp. NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2004.
15. Đặng Quốc Bảo. Giáo dục nhà trường người thầy một số góc nhìn, tập bài
giảng lớp cao học khoá 6.
16. Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Cơ sở khoa học về QL, bài giảng lớp
cao học 2004.
17. Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Những quan điểm giáo dục hiện đại,
bài giảng lớp cao học 2001.
18. Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Quản lí giáo dục & quản lí nhà
trường, bài giảng lớp cao học 1995.
19. Nguyễn Đức Chính, Kiểm định chất lượng trong giáo dục đại học, NXB Chính
trị Quốc gia, Hà Nội.
20. Nguyễn Đức Chính, Chất lượng giáo dục, đánh giá, quản lý, kiểm định chất
lượng giáo dục, tập bài giảng 2007.
21. Nguyễn Đức Chính, Đánh giá trong giáo dục, tập bài giảng 2007.
22. Toàn tập, CácMác – Anghen, NXB chiń h tri ̣Quố c gia 1993.
23. Vũ Cao Đàm, Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, NXB Khoa học và Kĩ
thuật.
24. Trần Khánh Đức. Giáo dục kỹ thuật - nghề nghiệp và phát triển nguồn nhân
lực. NXBGD, Hà Nội - 2002.
25. Trần Khánh Đức. Quản lí và kiểm định chất lượng đào tạo nhân lực theo ISO
TQM. NXBGD, Hà Nội - 2004.
26. Vũ Ngọc Hải, PGS.TS. Trần Khánh Đức (Đồng chủ biên). Hệ thống giáo dục hiện