ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA SƢ PHẠM

PHẠM SỸ TUYÊN

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
CHUYÊN MÔN
CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN HẢI AN,
THÀNH PHỐ
HẢI PHÒNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số
: 60 14 05

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS. PHẠM VIẾT NHỤ

HÀ NỘI - 2008


LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, tác giả xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô giáo Khoa Sư
phạm - Đại học Quốc gia Hà Nội và các Thầy Cô giáo đã giảng dạy, giúp đỡ
tác giả trong quá trình học tập và nghiên cứu.
Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới Tiến
Sỹ Phạm Viết Nhụ - người hướng dẫn khoa học, đã tận tình, chu đáo, động
viên, giúp đỡ, hướng dẫn tác giả thực hiện đề tài này.
Tác giả xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành đến Sở Giáo dục và §ào tạo

GV
HS
HĐND
KT-XH
KH-CN
PP
PPDH
QL
QLGD
SGK
TBDH
THCS
THPT
TNKQ
TW
UBND
XHHGD

: Bồi dưỡng
: Bồi dưỡng giáo viên
: Bồi dường thường xuyên
: Cán bộ quản lý
: Công nghiệp hoá, hiện đại hoá
: Cơ sở vật chất
: Chương trình- Sách giáo khoa
: Dạy học
: Đại học
: Đại học Sư phạm
: Đổi mới giáo dục
: Đội ngũ giáo viên


2. Mục đích nghiên cứu

2

3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu

2

4. Nhiệm vụ nghiên cứu

2

5. Giả thuyết khoa học

3

6. Phạm vi đề tài nghiên cứu

3

7. Phương pháp nghiên cứu

3

8. Cấu trúc luận văn

4

Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI

Trung học cơ sở

16

1.3.2. Các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về đổi mới
giáo dục

20

1.3.3. Những yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông và giáo dục Trung học
cơ sở

22

1.3.4. Những nội dung đổi mới giáo dục phổ thông và Trung học cơ sở

26

1.3.5. Ý nghĩa của đổi mới giáo dục, đổi mới giáo dục Trung học cơ sở

28

1.3.6. Vị trí, vai trò, nhiệm vụ và yêu cầu đối với giáo viên Trung học
cơ sở

29

1.4. Những yêu cầu về quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho
giáo viên trước yêu cầu đổi mới giáo dục



2.1.1. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của quận Hải An

37

2.1.2. Khái quát về giáo dục Trung học cơ sở quận Hải An

39

2.2. Thực trạng hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Trung học cơ sở

52

2.2.1. Các chương trình và nội dung bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Trung học cơ sở

52

2.2.2. Các hình thức bồi dưỡng chuyên môn

55

2.3. Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo
viên Trung học cơ sở quận Hải An

56

2.3.1. Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên các trường Trung
học cơ sở về công tác bồi dưỡng chuyên môn giáo viên



3.1.3. Đảm bảo tính đồng bộ của các biện pháp

66

3.1.4. Đảm bảo tính thực tiễn của các biện pháp

66

3.1.5. Đảm bảo tính khả thi của các biện pháp

66

3.2. Những biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho
giáo viênTung học cơ sở quận Hải An đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

67

3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý và giáo
viên về hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên Trung học cơ
sở đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

67

3.2.2. Biện pháp 2: Điều tra, xây dựng kế hoạch về hoạt động bồi
dưỡng chuyên môn cho giáo viên Trung học cơ sở quận Hải An đáp
ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

71

101

Kết luận chương 3
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận
2. Khuyến nghị
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

103
105
105
107
109


Luận văn đ-ợc hoàn thành tại
Khoa S- phạm - Đại học Quốc Gia Hà Nội

Ng-ời h-ớng dẫn khoa học:
pgs.ts. hà nhật thăng

Phản biện 1: ..................................................................................................
Phản biện 2: ..................................................................................................

Luận văn đ-ợc bảo vệ tại Hội đồng chấm Luận văn Thạc sĩ

Khoa S- phạm - Đại học Quốc Gia Hà Nội
Vào hồi.giờ, ngày..thángnăm 2008


bồi dưỡng, nâng cao trình độ cho giáo viên, nhưng nhìn chung chất lượng vẫn chưa đáp ứng
được yêu cầu phát triển giáo dục - đào tạo ngày càng cao theo xu thế hiện đại. Một bộ phận
giáo viên hiện nay còn yếu về chuyên môn, chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục.
Chính vì vậy nâng cao trình độ chuyên môn cho giáo viên là việc làm cần thiết, cấp bách
hiện nay. Với những lý do trên, bản thân là một cán bộ công tác tại Phòng Giáo dục, trong
quá trình chỉ đạo chuyên môn tại các trường THCS trên địa bàn quận nhận thấy vấn đề này
cần thiết phải được đặt ra nghiên cứu một cách nghiêm túc, theo một hệ thống khoa học. Vì
vậy tôi chọn đề tài: “Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên


Trung học cơ sở quận Hải An, thành phố Hải Phòng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục”
làm đề tài Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ chuyên ngành quản lý giáo dục.
2. Mục đích nghiên cứu
Từ nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động bồi
dưỡng chuyên môn cho giáo viên THCS quận Hải An, thành phố Hải Phòng nhằm nâng cao
chất lượng đội ngũ giáo viên THCS đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và yêu cầu hội nhập
hiện nay.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THCS của Phòng Giáo dục
và Đào tạo quận Hải An.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THCS quận Hải
An, Hải Phòng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
4.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý, quản lý giáo dục, quản lý hoạt động bồi dưỡng
chuyên môn
4.2. Đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo
viên Trung học cơ sở trong toàn quận
4.3. Đề xuất những biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên


Phân tích xử lý số liệu.

-

Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia.

-

Phương pháp quan sát.

-

Phương pháp phân tích và tổng kết kinh nghiệm.

7.3. Các phương pháp hỗ trợ : Phương pháp thống kê toán học.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung luận văn
được trình bày trong 3 chương :
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Trung học cơ sở đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục
Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Trung học cơ sở quận Hải An, thành phố Hải Phòng
Chƣơng 3: Những biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo
viên Trung học cơ sở quận Hải An, thành phố Hải Phòng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo
dục.


Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG CHUYÊN
MÔN CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO

lý không phải chỉ làm ở các trường sư phạm là đã đủ, mà cuộc sống nghề nghiệp sau này người
giáo viên phải luôn luôn tự rèn luyện mình.
James H.Mc Millan với “Kiểm tra đánh giá lớp học – Nguyên tắc và thực hành để
giảng dạy hiệu quả”. Đây là một tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ cho giáo viên “nhằm cung
cấp cho những giáo viên đang giảng dạy và những giáo viên tương lai tự trình bày chính
xác về những nguyên tắc đánh giá có liên quan rõ ràng và cụ thể tới giảng dạy; những
nghiên cứu hiện thời và những phương hướng mới trong lĩnh vực đánh giá và những ví dụ
thực tế và hữu ích, những gợi ý và các điểm cố”. Nếu như làm tốt được công việc đánh giá
thì chất lượng giảng dạy và học tập sẽ tăng lên rõ rệt.
Michel Develay: “Một số vấn đề về đào tạo giáo viên” – Nội dung cuốn sách được
trình bày theo trình tự lôgíc Học  Dạy  Đào tạo giáo viên. Trong đó việc đào tạo giáo
viên bao gồm nhiều vấn đề: quan niệm, nội dung, phương thức đào tạo, tính chất và bản sắc
nghề nghiệp… Đó là một cuốn sách nhằm góp phần đổi mới sự nghiệp đào tạo, bồi dưỡng
giáo viên ngày càng tốt hơn.
Ở Trung Quốc: Chính phủ coi đào tạo BDGV là “Máy cái” của toàn bộ ngành giáo
dục, là cơ sở nền tảng cho việc dạy dỗ thế hệ mới, đào tạo nên những con người có tư tưởng
đạo đức tốt, có học vấn sâu sắc và sẵn sàng thích ứng thế giới tương lai. Họ dành cho GV
những danh hiệu cao quý như: “Viên kim cương của nhân loại”; “ Người vun trồng các
bông hoa của dân tộc”... Họ đã “ Tăng đầu tư ưu tiên xây dựng và củng cố các trường sư
phạm trọng điểm, coi đó là đối sách chiến lược của toàn bộ sự nghiệp giáo dục, coi việc
làm tốt công tác giáo dục sư phạm là chức năng của chính phủ”[41, tr.15].
Ở Pháp: Đất nước có truyền thống coi trọng nghề dạy học. Họ quan niệm: “Giảng
dạy là một nghề đòi hỏi có trình độ chuyên sâu và được đào tạo về nghề nghiệp rất cao”
[41, tr.21]. Việc BDGV ở Pháp được thực hiện theo 3 hướng chính: Coi trọng việc tự nâng
cao trình độ nghề nghiệp của GV. Tạo ra sự phù hợp với công việc đối với tất cả GV đặc
biệt là đối với GV dạy các môn mà lĩnh vực đó luôn có sự phát triển mạnh mẽ và các thiết


bị trở nên lạc hậu. Định kỳ xác định những kiến thức sẽ phải đưa vào tổng thể chương trình
bồi dưỡng để tổ chức BDGV. Có thể nói ở Pháp luôn có sự chú trọng tới vấn đề BDGV, bởi

trong giai đoạn hiện nay.


- Luận văn Thạc sĩ khoa học chuyên ngành quản lý và tổ chức công tác văn hoá, giáo
dục của tác giả Phùng Thanh Kỷ (1998) với đề tài: “Một số giải pháp tăng cường quản lý
công tác bồi dưỡng thường xuyên đội ngũ GV THCS Hà Nội trong giai đoạn hiện nay” đã
tập trung vào vấn đề bồi dưỡng thường xuyên cho đội ngũ GVTHCS .
- Luận văn Thạc sĩ quản lý giáo dục của tác giả Dương Văn Đức (2006) với đề tài:
“Những biện pháp quản lý công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên tiểu học ở
huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai
đoạn hiện nay” tập trung vào bồi dưỡng GV Tiểu học.
Các luận văn kể trên đã nêu các giải pháp, biện pháp đào tạo, bồi dưỡng ĐNGV
nhưng chưa đề cập nhiều đến biện pháp quản lý của phòng giáo dục và đào tạo trong việc
quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trung học cơ sở đáp ứng yêu cầu
đổi mới giáo dục. Đến nay, tại thành phố Hải Phòng chưa có đề tài khoa học nào ở cấp
Phòng Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu về vấn đề này.
Thực hiện Chỉ thị 40-CT/TW ngày 15/6/2004 của Ban Bí thư về việc “Xây dựng, nâng
cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục” và thực hiện Quyết định số
09/2005/QĐ-TTg ngày 11/01/2005 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án “Xây dựng, nâng
cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2005 -2010”, Thành phố
Hải Phòng đã cụ thể hoá các chỉ thị, Nghị quyết của Trung ương, triển khai thực hiện trong
toàn ngành giáo dục. Công tác ĐTBD GV, CBQLGD đã được ngành GD&ĐT Thành phố
Hải Phòng tập trung đầu tư. Nhiều CBQLGD, GV đã được cử đi đào tạo để nâng cao trình
độ chuyên môn nghiệp vụ ở trong và ngoài nước. Tổ chức BDTX theo chu kỳ cho GV theo
hình thức bồi dưỡng tập trung hoặc tại chỗ. Cử GV tập huấn theo chuyên đề của từng bộ
môn theo dự án THCS. Tăng cường công tác kiểm tra đánh giá và kiểm định chất lượng các
nhà trường.
Thành phố tập trung chỉ đạo các chương trình mục tiêu, xây dựng đề án đào tạo Thạc
sỹ, Tiến sỹ, đào tạo Tin học và Ngoại ngữ cho CBQLGD, GV, nhân viên tạo nền tảng cho
giáo dục hội nhập.

việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông thực hiện Nghị quyết số 40/2000/QH10
của Quốc hội.
14. Chính phủ. Chỉ thị 18/CT-TTg ngày 27/8/2001 về Một số biện pháp xây dựng ĐNNG.
15. Chính Phủ. Quyết định số 09/2005/QĐ-TTg ngày 11/01/2005 của Thủ tướng Chính
phủ về việc phê duyệt Đề án “Xây dựng, nâng cao chất lượng ĐNNG và CBQLGD,
giai đoạn 2005-2010”
16. Chính Phủ. Chỉ thị số 33/2006/CT-TTg ngày 8/9/2006 của Thủ tướng Chính phủ về
chống tiêu cực và khắc phục bệnh thành tích trong giáo dục.
17. Đảng Cộng sản Việt Nam. Văn kiện Hội nghị lần thứ hai BCH Trung ương khoá VIII.
Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội, 1997.


18. Đảng Cộng sản Việt Nam. Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX. Nxb Chính
trị quốc gia Hà Nội, 2001.
19. Đảng Cộng sản Việt Nam. Văn kiện Hội nghị lần thứ sáu BCH Trung ương khoá IX.
Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội, 2002.
20. Đảng Cộng sản Việt Nam. Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X. NXB Chính
trị Quốc gia Hà Nội, 2006.
21. Học viện Chính trị quốc gia (1998 ) Giáo trình quản lý hành chính nhà nước tập II –
NXBLĐ.
22. Luật Giáo dục. Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội, 2005.
23. Quận uỷ Hải An. Báo cáo sơ kết 3 năm thực hiện Nghị quyết số 24 của Ban thường vụ
Thành uỷ “về xây dựng và phát triển quận Hải An đến năm 2010, định hướng đến năm 2020”.
Tháng 8/2008
24. Quốc hội. Nghị quyết số 40/2000/QH10 ngày 09/12/2000 về đổi mới chương trình phổ
thông.
25. C. Mác và Ph.Ăng Ghen: Toàn tập. Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội, 1993.
26. Đặng Quốc Bảo. Phát triển giáo dục và quản lý nhà trường: Một số góc nhìn.
27. Đặng Quốc Bảo - Nguyễn Đắc Hƣng. Giáo dục Việt Nam hướng tới tương lai - Vấn đề
và giải pháp. Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội, 2004.

Bình Dương.
45. Từ điển Tiếng Việt. Nxb Khoa học xã hội Hà Nội, 1994.
46. Bùi Hiển – Nguyễn Văn Giao – Nguyễn Hữu Quỳnh – Vũ Văn Tảo. Từ điển Giáo
dục học. Nxb Từ điển Bách khoa Hà Nội, 2001.