ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

NGUYỄN THỊ LAN ANH

ĐẠI DIỆN KHÔNG CÓ ỦY QUYỀN VÀ ĐẠI DIỆN
VƯỢT QUÁ PHẠM VI ỦY QUYỀN TRONG PHÁP
LUẬT DÂN SỰ VIỆT NAM HIỆN HÀNH

LUẬN VĂN THẠC SỸ LUẬT HỌC

Hà Nội - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

NGUYỄN THỊ LAN ANH

ĐẠI DIỆN KHÔNG CÓ ỦY QUYỀN VÀ ĐẠI DIỆN
VƯỢT QUÁ PHẠM VI ỦY QUYỀN TRONG PHÁP
LUẬT DÂN SỰ VIỆT NAM HIỆN HÀNH

Chuyên ngành : Luật dân sự và tố tụng dân sự
Mã số

: 60 38 01 03

LUẬN VĂN THẠC SỸ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS.Nguyễn Minh Tuấn

1.1.1 Khái niệm đại diện............................................ Error! Bookmark not defined.
1.1.2 Đặc điểm đại diện ............................................. Error! Bookmark not defined.
1.1.3 Phân loại đại diện ............................................. Error! Bookmark not defined.
1.2 Đại diện theo ủy quyền ..................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.1 Khái niệm đại diện theo ủy quyền .................... Error! Bookmark not defined.
1.2.2 Đặc điểm đại diện theo ủy quyền ..................... Error! Bookmark not defined.
2.

Khái lược về đại diện không có ủy quyền và đại diện vượt quá phạm vi ủy
quyền. ............................................................... Error! Bookmark not defined.

2.1 Đại diện không có ủy quyền. ............................ Error! Bookmark not defined.
2.2 Đại diện vượt quá phạm vi ủy quyền. .............. Error! Bookmark not defined.
3.

Hậu quả pháp lý của đại diện không có ủy quyền và đại diện vượt quá phạm
vi ủy quyền. ...................................................... Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG II - ĐẠI DIỆN KHÔNG CÓ ỦY QUYỀN, ĐẠI DIỆN
VƯỢT QUÁ PHẠM VI ỦY QUYỀN TRONG PHÁP LUẬT DÂN SỰ
VIỆT NAM HIỆN HÀNH ............................. Error! Bookmark not defined.

1.

Đại diện không có ủy quyền và hậu quả pháp lý của đại diện không có ủy
quyền theo pháp luật dân sự Việt Nam hiện hành.Error! Bookmark not defined.

1.1 Đại diện không có ủy quyền theo quy định của pháp luật Dân sự Việt
Nam hiện hành. ................................................. Error! Bookmark not defined.

1


2


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BLDSVN

: Bộ luật Dân sự Việt Nam 2005

BLDSVN 1995

: Bộ luật Dân sự Việt Nam 1995

BLDSNB

: Bộ luật Dân sự Nhật Bản

BLDSTMTL

: Bộ luật Dân sự và Thương mại Thái Lan

BLDSP

: Bộ luật Dân sự Pháp

BLDSSG 1972

: Bộ luật Dân sự Sài Gòn năm 1972

3

4


nhằm đi sâu nghiên cứu về những hậu quả pháp lý của các trường hợp đại diện mà
không đủ căn cứ xác lập quyền đại diện theo loại hình đại diện theo ủy quyền.
Những ràng buộc pháp lý của người đại diện không có ủy quyền là vấn đề
quan trọng, góp phần tạo nên giá trị của chế định đại diện, có ý nghĩa bảo đảm ổn
định, an toàn pháp lý cho quan hệ đại diện. Bản chất của quan hệ đại diện rất dễ bị
phá vỡ, những tranh chấp nảy sinh từ việc hành động của người không có quyền đại
diện là không thể tránh khỏi trong đời sống dân sự. Do đó vấn đề này cần được
nghiên cứu cụ thể để đưa ra những quy định, hướng dẫn thực hiện đảm bảo quyền
lợi của các bên tham gia giao dịch.
Luận văn “Đại diện không có ủy quyền và đại diện vượt quá phạm vi ủy
quyền trong pháp luật dân sự Việt Nam hiện hành” sẽ đi sâu nghiên cứu, phân
tích, đánh giá toàn bộ các quy định của hệ thống Pháp luật Dân sự Việt Nam về hậu
quả pháp lý của đại diện không có ủy quyền, đại diện vượt quá phạm vi ủy quyền.
Nghiên cứu, so sánh với pháp luật của một số quốc gia như Nhật Bản, Pháp, Thái
Lan ... để đưa ra đánh giá về ưu, nhược điểm của các quy định trong hệ thống pháp
luật Dân sự Việt Nam và đề xuất một số giải pháp mang tính hoàn thiện cho quá
trình sửa đổi pháp luật Dân sự tại Việt Nam.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Các công trình liên quan về vấn đề này bao gồm nhiều luận văn thạc sỹ, các
sách, bài viết chuyên khảo. Có thể nêu ra đây một số công trình nghiên cứu tiêu
biểu như sau:
Luận văn thạc sĩ Quan hệ đại diện theo ủy quyền trong hoạt động thươmg
mại của tác giả Đinh Thị Thanh Thủy năm 2004, tác giả làm rõ những vấn đề lý
luận cơ bản về quan hệ đại diện theo uỷ quyền trong hoạt động thương mại. Nghiên
cứu thực trạng pháp luật về quan hệ đại diện theo uỷ quyền trong hệ thống pháp luật
nói chung và hoạt động thương mại nói riêng. Trên cơ sở đó đưa ra những khuyến
nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về quan hệ đại diện theo uỷ quyền ở Việt Nam.

theo ủy quyền trong tố tụng dân sự.
Bên cạnh đó còn nhiều các đề tài khoa học khác về đại diện như: “Phạm vi đại
diện, thẩm quyền đại diện nhìn từ góc độ lý luận và thực trạng pháp luật” của tác
giả Hồ Ngọc Hiển năm 2011, đăng trên Tạp chí Nhà nước và pháp luật, từ trang 4854; “Hoàn thiện chế định đại diện trong hệ thống pháp luật thương mại Việt

6


Nam” của tác giả Phùng Thị Yến năm 2009, Đại học quốc gia Hà Nội và các sách
chuyên khảo. Các công trình khoa học trên đề cập đến các khía cạnh khác nhau của
chế định đại diện, nhưng chưa đi sâu phân tích và nghiên cứu về vấn đề đại diện
không có ủy quyền, đại diện vượt quá phạm vi ủy quyền trong chế định đại diện. Vì
vậy, khi thực hiện đề tài này, tác giả hy vọng đề tài sẽ đóng góp phần công sức nhỏ
bé trong quá trình hoàn thiện chế định đại diện của hệ thống pháp luật dân sự Việt
Nam.
3. Mục đích nghiên cứu của đề tài
Nghiên cứu, đánh giá vấn đề pháp lý đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của các
bên trong quan hệ đại diện không có ủy quyền, đại diện vượt quá phạm vi ủy quyền.
Đưa ra những góp ý, đề xuất về mặt lý luận để những quy định về đại diện không có
ủy quyền, đại diện vượt quá phạm vi ủy quyền nói riêng và chế định đại diện nói
chung phát huy tối đa tác dụng trong đời sống pháp luật dân sự tại Việt Nam.
Phân tích đánh giá các quy định về đại diện không có ủy quyền, đại diện vượt
quá phạm vi ủy quyền theo quy định của pháp luật Dân sự Việt Nam. Nghiên cứu
các quy định về đại diện không có ủy quyền theo quy định của pháp luật Dân sự
một số quốc gia như Đức, Pháp, Anh, Mỹ; từ đó so sánh với các quy định của pháp
luật Dân sự Việt Nam, đánh giá sự phù hợp với điều kiện xã hội Việt Nam hiện tại
để đưa ra những đóp góp về mặt lý luận, thực tiễn đối với các quy định về đại diện
không có ủy quyền.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu là các quy định của pháp luật dân sự Việt Nam hiện


http://vneconomy.vn
5. Hồ Ngọc Hiển (2007), “Nghĩa vụ của người đại diện và người ủy quyền theo
pháp luật kinh doanh của Hoa Kỳ trong sự so sánh với các quy định pháp luật
tương ứng của Việt Nam”, Nhà nước và Pháp luật, (số 3/2007), tr.57-66.
6. Vũ Văn Mẫu (1963), Việt Nam Dân luật lược khảo – Quyển II Nghĩa vụ và Khế
ước, NXB Sài Gòn, Sài Gòn.
7. Lê Đình Nghị (chủ biên), Nguyễn Minh Oanh, Vương Thanh Thúy, Vũ Thị
Hồng Yến (2009), Giáo trình Luật Dân sự Việt Nam (tập một), NXB Giáo dục
Việt Nam, Hà Nội.
8. Viện Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp (2010), Bình luận khoa học Bộ luật Dân sự
Việt Nam năm 2005 (tập I), NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
9. Viện Nghiên cứu Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp (1995), Bình luận khoa học Bộ
luật Dân sự Nhật Bản, Nguyễn Đức Giao và Lưu Tiến Dũng dịch ra tiếng Việt,
NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
10. Viện Ngôn ngữ học (2004), Từ điển Tiếng Việt, NXB Đà Nẵng, Hà Nội – Đà
Nẵng.
11. Nguyễn Quốc Vinh (2014), “Nguyên tắc “đại diện hiển nhiên” trong pháp luật
hợp đồng”, Nghiên cứu lập pháp, (số 22(278) T11/2014), tr.29-32, tr64.

8


12. Trường Đại học Luật Hà Nội (2007), Giáo trình Luật Dân sự Việt Nam (tập 1),
NXB Công an nhân dân, Hà Nội.
13. (1995), Bộ luật Dân sự và Thương mại Thái Lan các quyển I-VI, NXB Chính trị
Quốc Gia, Hà Nội.
14. (2015), “Chế định đại diện – Một vài so sánh giữa luật Việt Nam và Thông luật
(phần I)”, http://vietnamlawgate.wordpress.com
II. Tiếng Anh