ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

NGUYỄN THỊ MINH THU

QUY TRÌNH XÂY DỰNG, BAN HÀNH VĂN BẢN
QUY PHẠM PHÁP LUẬT CỦA CHÍNH PHỦ TRONG
GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

CHUYÊN NGÀNH:
LÝ LUẬN VÀ LỊCH SỬ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
MÃ SỐ : 60 38 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS LUẬT HỌC: PHẠM TUẤN KHẢI

HÀ NỘI - NĂM 2007


LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của
riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu trong luận văn này là
trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ công trình
nào khác.
Hà Nội, ngày

tháng 8 năm 2007


1.1. Địa vị pháp lý của Chính phủ

13

1.2. Nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ

17

1.3. Thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ
18
2. Văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ

22

2.1. Khái niệm văn bản quy phạm pháp luật

22

2.2. Văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ

23

3. Nội dung cơ bản của quy trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm
pháp luật của Chính phủ

25

3.1. Khái niệm quy trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp
luật của Chính phủ



2.1.3. Tổ chức soạn thảo văn bản

46

2.1.4. Thẩm định dự thảo nghị quyết, nghị định

52

2.1.5. Thẩm tra dự thảo nghị quyết, nghị định

54

2.1.6. Thông qua dự thảo nghị quyết, nghị định

58

2.1.7. Chỉnh lý lần cuối dự thảo để trình Thủ tướng Chính phủ ký
văn bản

59

2.1.8. Ban hành văn bản

60

2.1.9. Công bố văn bản

60


65


1.2. Nâng cao hơn nữa sự chỉ đạo, điều hành của Chính phủ đối với
công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ

67

1.3. Tiếp tục đổi mới toàn diện tất cả các khâu của quy trình xây dựng,
ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ

68

1.4. Tiếp tục hoàn thiện pháp luật về xây dựng, ban hành văn bản quy
phạm pháp luật

69

1.5. Xác định lại hình thức văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ
70
1.6. Hạn chế tình trạng ban hành "luật khung", xác định nguyên tắc uỷ
quyền lập pháp rõ ràng và chặt chẽ

72

1.7. Nghiên cứu áp dụng kỹ thuật "một văn bản sửa nhiều văn bản"
trong xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ
72
2. Các giải pháp cụ thể


Chính phủ

83

2.8. Quy trình xây dựng, ban hành nghị định theo quy định tại điểm b
khoản 2 Điều 56 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật

84

2.9. Bổ sung quy định về xây dựng, ban hành nghị quyết liên tịch của
Chính phủ

85

2.10. Xây dựng và thực hiện chiến lược đào tạo đội ngũ cán bộ, công
chức làm công tác xây dựng pháp luật có kiến thức chuyên môn và kỹ
năng soạn thảo pháp luật

86

2.11. Đảm bảo đủ và kịp thời kinh phí cho việc nghiên cứu, soạn thảo
văn bản quy phạm pháp luật

87

KẾT LUẬN

89

TÀI LIỆU THAM KHẢO



số văn bản còn mâu thuẫn, chồng chéo, thậm chí trái pháp luật, thiếu tính khả thi;
cơ quan được giao soạn thảo văn bản lúng túng khi x ác định nội dung văn bản...
Điều này đã trực tiếp tác động tiêu cực đến vị trí, vai trò chỉ đạo, điều hành của
Chính phủ và hiệu lực quản lý nhà nước cũng như ảnh hưởng đến tiến trình đẩy
mạnh công cuộc đổi mới và hội nhập của đất nước.
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng nói trên, trong đó có nguyên
nhân quan trọng là hiện nay những quy định của pháp luật về quy trình xây dựng,
ban hành văn bản quy phạm pháp luật nói chung và văn bản quy phạm pháp luật
của Chính phủ nói riêng chưa hoàn thiện, chưa thực sự khoa học. Chính vì vậy,
trong nhiều văn bản của Đảng và Nhà nước, nhiệm vụ hoàn thiện và chuẩn hoá quy
trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật tiếp tục được đặt ra và được coi là nội
dung quan trọng được ưu tiên thực hiện trong các chiến lược, chương trình cải cách
tư pháp, cải cách hành chính nhà nước hiện nay.
Trong bối cảnh đó, nhằm góp phần nghiên cứu, đánh giá đúng thực trạng,
tìm rõ nguyên nhân và đưa ra các kiến nghị để từng bước hoàn thiện quy trình xây
dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ, qua đó nâng cao chất
lượng hệ thống pháp luật, tạo cơ sở cho việc nâng cao năng lực, hiệu quả công tác
quản lý, chỉ đạo, điều hành của Chính phủ và hệ thống hành chính nhà nước trên
các mặt đời sống kinh tế, xã hội, tôi mạnh dạn chọn đề tài "Quy trình xây dựng,
ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ trong giai đoạn hiện nay"
làm Luận văn tốt nghiệp cao học Luật.
Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu đề tài
Mục đích: Việc nghiên cứu đề tài "Quy trình xây dựng, ban hành văn bản
quy phạm pháp luật của Chính phủ trong giai đoạn hiện nay" có mục đích góp
phần làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn về quy trình xây dựng, ban
hành văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ, qua đó đề xuất các kiến nghị để



độ nhất định.
Phạm vi nghiên cứu của đề tài
Đề tài tập trung vào việc xem xét những vấn đề lý luận và thực tiễn của quy
trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ kể từ khi có
Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 1996, Luật số 02/2002 ngày 16
tháng 12 năm 2002 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ban hành văn bản quy
phạm pháp luật, Nghị định số 161/2005/NĐ-CP ngày 27 tháng 12 năm 2005 quy
định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật ban hành văn bản quy
phạm pháp luật và các văn bản khác có liên quan.
Đề tài này không đi sâu nghiên cứu và giải quyết các vấn đề như khái niệm
văn bản quy phạm pháp luật, phân loại văn bản quy phạm pháp luật, thời điểm có
hiệu lực của văn bản quy phạm pháp luật, thời điểm áp dụng văn bản quy phạm
pháp luật, áp dụng pháp luật chuyên ngành và các vấn đề khác.
Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp luận:
Đề tài được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận truyền thống của chủ
nghĩa Mác - Lênin; các quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về nhà nước và pháp
luật liên quan đến vai trò của nhà nước, pháp luật, về xây dựng nền dân chủ xã hội
chủ nghĩa.
Ngoài ra, tác giả còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu bổ trợ sau:
- Phương pháp phân tích, tổng hợp:
Đây là phương pháp được áp dụng phổ biến trong các phần, các nội dung của luật
văn như nêu và phân tích các quan điểm, quan niệm về một số


TÀI LIỆU THAM KHẢO

I. Tài liệu là văn kiện của Đảng và văn bản pháp luật:
1.



8.

Nguyễn Độ (1975), Luật Hiến pháp, NXB Sài Gòn, Sài Gòn.

9.

Văn phòng Chính phủ (2006), Nâng cao chất lượng các dự án luật, pháp
lệnh do Chính phủ chuẩn bị, trình Quốc hội, Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Đề
tài nghiên cứu khoa học cấp bộ, Văn phòng Chính phủ, Hà Nội.

10. Nguyễn Như Ý(1999), Đại từ điển tiếng Việt, NXB Văn hoá - Thông tin, Hà
Nội.

III. Tài liệu tham khảo là bài báo, tạp chí:


11. Nguyễn Đăng Dung, Nguyễn Thị Phượng (2006), “Sự cần thiết khách quan
của quyền lập quy của Chính phủ”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp (9), tr.1014.
12. Nguyễn Sỹ Dũng (2007), “Thử bàn về việc đổi mới hoạt động lập pháp”,
Tạp chí Nghiên cứu lập pháp (3), tr. 12-14.
13. Lê Thiều Hoa (2006), “Bản chất sự tham gia của nhân dân vào hoạt động
xây dựng pháp luật”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp (18), tr. 48-52.
14. Phạm Tuấn Khải (2006), “Công tác ban hành văn bản quy định chi tiết và
hướng dẫn thi hành luật, pháp lệnh: thực trạng và giải pháp”, Tạp chí Nghiên
cứu lập pháp (3), tr. 19-25.
15. Phạm Tuấn Khải (2006), “Nhà khoa học với công tác xây dựng pháp luật:
vai trò, ý nghĩa và thực trạng”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp (14), tr. 20-24.
16. Phạm Tuấn Khải (2007), “Những đòi hỏi của việc sửa đổi, bổ sung Luật Tổ
chức Chính phủ”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp (5), tr. 16-21.