Mở đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài.
Theo quan điểm của Đảng ta, giáo dục, đào tạo; khoa học, công nghệ là
quốc sách hàng đầu, đóng vai trò then chốt trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Hiện nay, nhiệm vụ xây dựng quân đội trong điều
kiện thời bình, đòi hỏi công tác giáo dục đào tạo phải được coi trọng đúng mức,
trong đó việc chăm lo xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học là hướng
ưu tiên, khâu then chốt trong phát triển nền giáo dục của quốc gia và của quân
đội.
Đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học ở HVCTQS là lực lượng có vai
trò quan trọng, quyết định chất lượng giáo dục đào tạo và nghiên cứu khoa
học của Học viện. Họ là những người trực tiếp tham gia đào tạo cán bộ chính
trị các cấp của quân đội và nghiên cứu khoa học, góp phần xây dựng quân đội
vững mạnh về chính trị đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ mới.
Kết quả giáo dục đào tạo của Học viện phụ thuộc rất lớn vào chất lượng
đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học của Học viện.
Ngày nay, nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ quân đội có bước phát triển
mới, yêu cầu ngày càng cao, đòi hỏi phải xây dựng đội ngũ giảng viên và cán
bộ khoa học ở HVCTQS ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ, xứng đáng là lực
lượng nòng cốt trong giáo dục - đào tạo và nghiên cứu khoa học của quân đội
và quốc gia.
Trong những năm qua công tác xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ
khoa học của Học viện có nhiều chuyển biến tích cực, thu được nhiều kết quả
tốt và nhiều kinh nghiệm quý; chất lượng đội ngũ đội ngũ giảng viên và cán
bộ khoa học từng bước được nâng cao, đáp ứng ngày càng tốt hơn mục tiêu
yêu cầu giáo dục - đào tạo và nghiên cứu khoa học của Học viện.
- 2 -
Tuy nhiên công tác xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học
của Học viện vẫn còn bộc lộ không ít những hạn chế, khuyết điểm, chưa tạo
sự chuyển biến đồng bộ và vững chắc, chưa thực sự ngang tầm với yêu cầu
nhiệm vụ ngày càng cao của HVCTQS trong giai đoạn mới.
* Mục tiêu:
Nghiên cứu, luận giải những vấn đề cơ bản về lý luận, thực tiễn và đề
xuất những giải pháp cơ bản xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học
của HVCTQS đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
* Nhiệm vụ:
- Làm rõ quan niệm xây dựng đội ngũ giảng viên, cán bộ khoa học ở
HVCTQS.
- Đánh giá đúng thực trạng và rút ra một số kinh nghiệm xây dựng đội
ngũ giảng viên và cán bộ khoa học ở HVCTQS.
- Xác định yêu cầu và đề xuất những giải pháp cơ bản xây dựng đội
ngũ giảng viên và cán bộ khoa học ở HVCTQS trong giai đoạn hiện nay.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
* Đối tượng nghiên cứu của đề tài là xây dựng đội ngũ giảng viên và
cán bộ khoa học ở HVCTQS hiện nay.
* Phạm vi nghiên cứu của đề tài: hoạt động xây dựng đội ngũ giảng viên
và cán bộ khoa học ở các khoa; cán bộ khoa học có học vị thạc sĩ, tiến sĩ, có
chức danh khoa học là giáo sư, phó giáo sư. Điều tra khảo sát chủ yếu ở các
khoa, phòng, viện khoa học xã hội nhân văn quân sự. Các tư liệu, số liệu điều tra
khảo sát được sử dụng chủ yếu từ năm 2000 đến nay.
5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
- 4 -
*Cơ sở lý luận: là hệ thống những nguyên lý, quan điểm của chủ nghĩa
Mác - lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam về giáo dục,
đào tạo và khoa học công nghệ, nghị quyết của Đảng uỷ Quân sự Trung ương
về xây dựng đội ngũ cán bộ quân đội thời kỳ mới, về công tác đảng, công tác
chính trị trong quân đội, đặc biệt là về cán bộ và công tác cán bộ trong Quân
đội nhân dân Việt Nam.
* Cơ sở thực tiễn:
Thực tiễn hoạt động giảng dạy và nghiên cứu khoa học, tình hình thực
tế đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học và công tác xây dựng đội ngũ giảng
1.1 Đội ngũ giảng viên, cán bộ khoa học và những vấn đề cơ bản về xây
dựng đội ngũ giảng viên, cán bộ khoa học của Học viện Chính trị Quân sự
1.1.1 Đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học của HVCTQS
* Quan niệm đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học của Hvctqs
Từ điển tiếng Việt định nghĩa “ Giảng viên: 1. Tên gọi chung người
làm công tác giảng dạy ở các trường chuyên nghiệp, các lớp đào tạo, huấn
luyện, các trường trên bậc học phổ thông. 2. Học hàm của người làm công tác
giảng dạy ở trường đại học…”[27, tr 376].
Theo quyết định số 01/ QĐ- QP ngày 3/1/1997 của Bộ trưởng Bộ Quốc
Phòng về ban hành tiêu chuẩn và quy chế xét công nhận chức danh của ngành
chuyên môn kĩ thuật nghiệp vụ trong quân đội, thì những người làm công tác
giảng dạy ở HVCTQS là giảng viên.
Hoạt động của giảng viên là lao động sư phạm ở ngành, lĩnh vực
đặc thù. Lĩnh vực đào tạo con người với các giá trị xã hội đích thực theo
ngành, chuyên môn đào tạo. Ngoài nhiệm vụ giảng dạy, giảng viên còn có
nhiệm vụ nghiên cứu khoa học. Đây là một trong những nhiệm vụ trực
tiếp đặt ra ở các trường đại học. Với lẽ đó, giảng viên là trí thức, lao động
của giảng viên là “lao động trí óc có chuyên sâu cao, có trình độ học vấn
cao”, “là những người có văn hoá và đạo đức cao, tích cực tham gia vào
đời sống xã hội”. Đội ngũ giảng viên ở HVCTQS đã qua nhiều bậc học cả
trong và ngoài quân đội, có trình độ học vấn nhất định, là đội ngũ trí thức
của Đảng trong lĩnh vực quân sự.
Về cán bộ khoa học, theo từ điển tiếng Việt “Cán bộ khoa học là người
làm công tác nghiên cứu khoa học, giảng dạy trong các trường đại học; những
người làm công tác quản lý khoa học”.[27, tr.457]
- 7 -
Trong hệ thống các nhà trường đại học, cán bộ khoa học cơ bản là
giảng viên. ở HVCTQS, cán bộ khoa học là giảng viên và giảng viên kiêm
nhiệm, chuyên làm nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, hoặc quản lý khoa học
theo chức năng, nhiệm vụ được xác định; có trình độ học vấn cao, là đội ngũ
định chất lượng giáo dục đào tạo và nghiên cứu khoa học ở HVCTQS, xây
dựng Học viện chính quy, mẫu mực.
* Phân loại giảng viên và cán bộ khoa học
Đội ngũ giảng viên HVCTQS hiện có 3 nhóm chính:
Một là, giảng viên khoa học xã hội nhân văn gồm những giảng viên
giảng dạy các môn lý luận cơ bản, cơ sở và chuyên ngành như: Triết học
Mác- lênin, Kinh tế chính trị, Chủ nghĩa xã hội khoa học, Nhà nước pháp luật,
Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Tư tưởng Hồ Chí Minh, Tâm lý học, Giáo
dục học và CTĐ, CTCT trong QĐNDVN. Đây là bộ phận chiếm tỉ lệ cao
trong đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học ở Học viện hiện nay.
Hai là, giảng viên quân sự gồm những giảng viên giảng dạy các môn
lịch sử nghệ thuật quân sự, đường lối quân sự, nghệ thuật quân sự, chiến thuật
cấp phân đội, chiến thuật, chiến dịch, pháo binh, xe tăng, thông tin, hậu cần kĩ
thuật. Số giảng viên này chủ yếu ở các khoa K4, K6, K8, K9, K16, K19.
Nhóm này tương đối đông sau nhóm giảng viên KHXHNVQS. Hiện tại, có số
lượng 119 đ/c (tính đến tháng10/2006 chiếm khoảng 28, 9% trong tổng số đội
ngũ giảng viên).
Ba là, giảng viên văn hoá ngoại ngữ. Đây là nhóm giảng viên giảng dạy
văn hoá, ngoại ngữ cho các đối tượng trong Học viện, phổ biến là quân nhân
chuyên nghiệp hưởng lương sĩ quan (chiếm khoảng 8, 5% trong tổng số đội
ngũ giảng viên trong Học viện).
Đội ngũ cán bộ khoa học gồm có các đồng chí có học vị thạc sĩ, tiến sĩ,
có chức danh khoa học phó giáo sư, giáo sư với nhiều chuyên ngành khác
- 9 -
nhau, đảm nhiệm nhiều cương vị, chức trách khác nhau. Sự phân định giữa
giảng viên và cán bộ khoa học chỉ mang tính tương đối, bởi lẽ đội ngũ cán bộ
khoa học có nhiều người đồng thời là giảng viên công tác ở các khoa trong
Học viện, một số người là giáo viên kiêm nhiệm, công tác ở cơ quan chức
năng, Viện KHXHNVQS và Tạp chí Giáo dục lý luận chính trị quân sự (theo
báo cáo tổng kết công tác cán bộ 5 năm 2000- 2005, tính đến tháng 12/2006
điểm sau:
Thứ nhất, đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học ở Học viện đa dạng
về thành phần, phong phú về nhóm loại, cấp, chức. Sự đa dạng về thành phần,
phong phú về nhóm, loại của đội ngũ giảng viên, cán bộ khoa học bắt nguồn
từ sự đa dạng, phong phú về nguồn gốc, thành phần xuất thân, con đường
hình thành phát triển và yêu cầu nhiệm vụ của tổ chức. Đội ngũ này sinh ra và
lớn lên từ nhiều vùng quê, là con em của nhiều tầng lớp gắn với sự phong phú
về môi trường, điều kiện lịch sử, truyền thống quê hương, gia đình, dòng họ.
Khi vào bộ đội lại được đào tạo từ nhiều cơ sở khác nhau…Sự phong phú còn
thể hiện ở các nhóm ngành chuyên môn khác nhau với cấp bậc, chức vụ, tuổi
quân, tuổi đời và tuổi nghề cao thấp khác nhau; cả quân nhân chuyên nghiệp
hưởng lương sĩ quan, cả sĩ quan, từ cấp uý đến cấp tướng.
Thứ hai, đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học ở Học viện được tuyển
chọn sàng lọc từ các đơn vị, nhà trường trong toàn quân. Hiện tại có một bộ
phận giảng viên và cán bộ khoa học đã trải qua các cương vị công tác khác
nhau ở đơn vị. Trước khi về công tác tại học viện, đại bộ phận được đào tạo
cơ bản, có khả năng và chiều hướng phát triển tốt; có một bộ phận đã là giảng
viên giảng dạy ở các nhà trường trong toàn quân, khi về Học viện đã có ít
nhiều kinh nghiệm và phương pháp sư phạm; một bộ phận khác được đào tạo
cơ bản ở nước ngoài trước khi được điều về Học viện, nhưng hầu hết là học
viên có thành tích học tập, rèn luyện tốt, có chiều hướng phát triển, được Học
viện giữ lại và tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng cao hơn; có một bộ phận sau khi
- 11 -
học tập ở các học viện, nhà trường khác trong và ngoài quân đội, trước khi trở
thành giảng viên được Học viện tuyển chọn, đào tạo ở bậc học cao hơn.
Thứ ba, đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học ở Học viện có trình độ
học vấn và kinh nghiệm nghiên cứu, giảng dạy khác nhau. Đại bộ phận có
kiến thức hiểu biết tương đối toàn diện, đặc biệt là trình độ hiểu biết về khoa
học xã hội nhân văn quân sự. Hiện nay, đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa
học của Học viện có 2 giáo sư, 25 phó giáo sư, 110 tiến sĩ và 163 thạc sĩ và
Bên cạnh đó, do độ tuổi trung bình cao (nhất là cán bộ thuộc Viện
KHXHNVQS) theo luật sĩ quan hiện hành, nhiều đồng chí đến tuổi nghỉ chế
độ, nhưng đã phải vận dụng kéo dài đến hết dự bị 1, thậm chí cả dự bị 2, nếu
không có quy hoạch, kế hoạch hợp lý, kịp thời, sẽ dẫn đến tình trạng hẫng hụt
đội ngũ giảng viên và đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học, ảnh hưởng trực
tiếp đến việc thực hiện nhiệm vụ giáo dục đào tạo và nghiên cứu khoa học của
Học viện trong thời gian tới.
* Vai trò đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học ở HVCTQS
Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác- lênin, chủ tịch Hồ Chí Minh
thường xuyên quan tâm đến cán bộ và huấn luyện cán bộ. V.I- lênin chỉ rõ:
“Trong lịch sử chưa hề có giai cấp nào giành được quyền thống trị, nếu nó
không đào tạo ra được trong hàng ngũ của mình những lãnh tụ chính trị,
những đại biểu tiên phong có đủ khả năng tổ chức và lãnh đạo phong
trào”[20, tr.473]. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Cán bộ là gốc của
mọi công việc, muôn việc thành công hay thất bại là do cán bộ tốt hay kém”
- 13 -
và “Huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng”[15, tr.269]. Vì vậy, lĩnh
vực giáo dục và đào tạo được Đảng ta xác định là quốc sách hàng đầu trong
chiến lược phát triển của quốc gia, Đảng ta rất chú trọng xây dựng đội ngũ
cán bộ, giảng viên theo những chuẩn mực phù hợp yêu cầu cách mạng từng
giai đoạn. Trên cơ sở chủ trương của Đảng, chính phủ đã xây dựng chiến lược
phát triển giáo dục đào tạo đến năm 2010: “phát triển giáo dục đào tạo là nền
tảng, nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những động lực quan trọng
thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là yếu tố cơ bản để phát
triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững”. Muốn vậy, phải phát
triển đội ngũ nhà giáo đảm bảo đủ về số lượng, hợp lý về cơ cấu và chuẩn về
chất lượng đáp ứng nhu cầu vừa tăng quy mô vừa nâng cao chất lượng và hiệu
quả giáo dục.
Đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học của quân đội là một bộ phận
trong đội ngũ cán bộ, giảng viên của Đảng và Nhà nước hoạt động trong lĩnh
giáo dục phẩm chất nhân cách cho học viên. Thông qua quá trình giải quyết
mối quan hệ giữa dạy và học, mà truyền thụ, trang bị kiến thức, bồi dưỡng kĩ
xảo, kĩ năng nghề nghiệp, xây dựng niềm tin, bản lĩnh chính trị và các phẩm
chất cần thiết khác cho người học theo mục tiêu, yêu cầu đào tạo. Đồng thời,
định hướng, dẫn dắt việc tìm tòi nghiên cứu khoa học, bồi dưỡng khả năng tư
duy khoa học, kĩ năng nghiên cứu độc lập, sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ
theo cương vị, chức trách được giao.
Hai là, Đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học là những người trực
tiếp nghiên cứu khoa học ở Học viện, góp phần phát triển khoa học xã hội
nhân văn quân sự Việt Nam. Học viện CTQS là trung tâm nghiên cứu
KHXHNVQS của quân đội và của quốc gia. Đội ngũ giảng viên và cán bộ
khoa học là lực lượng trực tiếp tham gia và thực hiện nghiên cứu các đề tài
khoa học của Nhà nước, quân đội giao và của Học viện. Sự phát triển của
KHXHNVQS phụ thuộc một cách quyết định vào trình độ trí tuệ và vai trò,
- 15 -
trách nhiệm của đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học trong Học viện. Thực
tế thời gian qua cho thấy, các đề tài khoa học cấp Nhà nước, cấp Bộ Quốc
phòng, cấp ngành, cấp Học viện, cấp khoa, các công trình nghiên cứu khoa
học, biên soạn giáo khoa, giáo trình, tài liệu về KHXHNVQS đều do đội ngũ
giảng viên và cán bộ khoa học trực tiếp tham gia thực hiện. Kết quả đó có giá
trị cả về lý luận và thực tiễn, góp phần thiết thực vào quá trình đào tạo, bồi
dưỡng đội ngũ cán bộ trong quân đội và sự phát triển khoa học nói chung,
KHXHNVQS nói riêng.
Đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học còn là lực lượng trực tiếp giáo
dục, huấn luyện, hướng dẫn, tạo điều kiện cho học viên tham gia hoạt động và
nghiên cứu khoa học, đưa hoạt động nghiên cứu KHXHNVQS của Học viện
phát triển mạnh, nhất là những năm gần đây. Hiện nay, do yêu cầu của sự
nghiệp cách mạng, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc và yêu cầu xây dựng quân đội,
đặc biệt là việc thực hiện chế độ chính uỷ, chính trị viên trong quân đội đã và
đang đặt ra nhiều vấn đề cần nghiên cứu, giải quyết.
bộ khoa học ở HVCTQS
Học viện CTQS là một trung tâm lớn của quân đội và quốc gia, giữ vai
trò quan trọng trong sự nghiệp giáo dục đào tạo và nghiên cứu khoa học đáp
ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc thời kì mới. Để hoàn thành nhiệm
vụ đào tạo cán bộ chính trị, đội ngũ chính uỷ, chính trị viên trong toàn quân,
góp phần xây dựng quân đội mạnh về chính trị làm cơ sở để nâng cao chất
lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của quân đội và từng đơn vị, đòi hỏi
phải có sự nỗ lực của các cấp, các ngành, các cơ quan, nhà trường, đơn vị trong
toàn quân. trực tiếp là HVCTQS với tổng thể các chủ trương, biện pháp công
tác tư tưởng, tổ chức, chính sách và sự kết hợp chặt chẽ các mặt công tác đó,
làm cho đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học có đủ số lượng, cơ cấu hợp lý,
chất lượng tốt, ngang tầm đòi hỏi nhiệm vụ trong tình hình mới.
Xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học của Học viện được
tiến hành trên cơ sở những nguyên tắc công tác cán bộ của Đảng, xuất phát từ
mục tiêu, yêu cầu nhiệm vụ và điều kiện, khả năng cụ thể của Học viện. Quá
trình xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học của Học viện phải huy
- 17 -
động sự tham gia của nhiều lực lượng, tiến hành đồng bộ nhiều nội dung, biện
pháp từ quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, quản lý đánh giá, bố trí sắp xếp, sử
dụng đến bảo đảm chính sách…nhằm tạo được cơ chế tác động tổng hợp,
mang lại hiệu quả cao trong xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học.
Từ những vấn đề trên, có thể thống nhất quan niệm: Xây dựng đội ngũ
giảng viên và cán bộ khoa học là tổng thể các chủ trương, biện pháp, cách
thức quy hoạch, tạo nguồn, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, quản lý, sử
dụng và thực hiện các chế độ chính sách nhằm tạo ra một đội ngũ giảng viên
và cán bộ khoa học có đủ phẩm chất năng lực, có số lượng dồi dào, chất
lượng ngày càng cao, cơ cấu hợp lý, cân đối, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu
nhiệm vụ giảng dạy và nghiên cứu khoa học của Học viện, của quân đội
trong thời kì mới.
- Mục đích xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học có cơ cấu
độ, chính sách, quyền lợi của đội ngũ giảng viên, cán bộ khoa học, để họ hoàn
thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao.
Tham gia xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học là mọi cán
bộ, đảng viên, học viên, nhân viên của tất cả các tổ chức, các lực lượng, trong
đó, Hội đồng khoa học của Học viện và từng khoa giữ vai trò quan trọng. Hội
đồng khoa học và giáo dục đào tạo Học viện và Hội đồng khoa học Khoa
giảng viên, viện KHXH&NVQS với vai trò là cơ quan chỉ đạo, hướng dẫn,
bảo đảm các điều kiện cho công tác nghiên cứu khoa học của đội ngũ giảng
viên, cán bộ khoa học trong toàn Học viện và ở các khoa giảng viên.
- Nội dung, biện pháp xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học
được tiến hành trên tất cả các khâu từ quy hoạch, tạo nguồn, đào tạo bồi dưỡng,
quản lý, bố trí sử dụng và thực hiện các chế độ chính sách. Trong mỗi khâu, mỗi
bước phải kết hợp chặt chẽ giữa công tác tư tưởng với công tác tổ chức và công
tác chính sách.
+ Quy hoạch đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học là tổng thể các
chủ trương, biện pháp nghiên cứu, hoạch định, xây dựng đề án, thiết lập hệ
- 19 -
thống kế hoạch tạo nguồn, tuyển chọn, đào tạo, sử dụng đội ngũ giảng viên
và cán bộ khoa học, bảo đảm cho toàn bộ hoạt động xây dựng đội ngũ này có
tính chủ động, có tầm nhìn xa, đi vào nề nếp.
Quy hoạch là nội dung rất quan trọng trong xây dựng đội ngũ giảng
viên và cán bộ khoa học của Học viện, thể hiện được tính kế hoạch, chủ động
và khoa học, bảo đảm cho quá trình xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ
khoa học đáp ứng cả nhiệm vụ trước mắt và nhiệm vụ lâu dài. Xây dựng quy
hoạch bảo đảm cho công tác xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học
đi đúng đường lối, chủ trương của Đảng, nghị quyết của các cấp uỷ đảng, sát
với mục tiêu, nhiệm vụ đào tạo của Học viện và nhiệm vụ của các đơn vị cơ
sở; thể hiện được những yêu cầu về tiêu chuẩn cán bộ, chức danh đội ngũ
giảng viên, cán bộ khoa học, đồng thời xác định đúng lộ trình phù hợp với
hoàn cảnh, thực trạng của đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học hiện nay.
Quá trình đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện sẽ trực tiếp trang bị tri thức cho
đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học, giúp họ hình thành và phát triển kỹ
năng kỹ xảo nghề nghiệp, không ngừng nâng cao trình độ trí tuệ, hoàn thiện
nhân cách để đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ. Việc kết hợp đào tạo với bồi
dưỡng, đào tạo với tự đào tạo, đào tạo chính quy với bồi dưỡng thường xuyên,
đào tạo đi đôi với rèn luyện sẽ giúp đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học
không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, phương pháp giảng dạy, khả
năng, trình độ nghiên cứu khoa học, đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn xây dựng
quân đội, xây dựng Học viện trong thời kỳ mới.
Quá trình đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện thường xuyên sẽ giúp cho đội
ngũ giảng viên và cán bộ khoa học không bị “lão hoá” về trí tuệ. Đây là con
đường trực tiếp xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học trở thành
những chuyên gia giỏi trên lĩnh vực giáo dục và nghiên cứu khoa học.
- 21 -
Kết quả của quá trình đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện còn là cơ sở giúp
cho đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học có thể tiếp tục học tập suốt đời.
Để có thể thực hiện được phương hướng: “Đổi mới chương trình, nội
dung, phương pháp dạy và học, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và tăng
cường cơ sở vật chất của nhà trường, phát huy khả năng sáng tạo và độc lập
suy nghĩ của học sinh, sinh viên” [10, tr.207], quá trình đào tạo, bồi dưỡng
đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học của Học viện phải được tiến hành
thường xuyên, liên tục bảo đảm sự kế thừa, chuyển tiếp giữa các lớp giảng
viên, cán bộ nghiên cứu khoa học của Học viện. Trên cơ sở hướng tới nội
dung đào tạo, bồi dưỡng toàn diện, phải bảo đảm sát với chức danh, nhiệm vụ
và đặc thù môi trường, điều kiện, khả năng công tác của đội ngũ giảng viên và
cán bộ khoa học của Học viện hiện nay.
+ Công tác quản lý, đánh giá đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học
là vấn đề hết sức quan trọng bảo đảm cho quá trình xây dựng đội ngũ giảng
viên và cán bộ khoa học của Học viện có tính chủ động, sát hợp với điều kiện,
thực trạng của đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học. Đội ngũ giảng viên và
thuộc viện nên tham khảo ý kiến của cán bộ, đảng viên trong phạm vi đơn vị,
cơ quan. Bố trí, sử dụng phải bảo đảm cơ cấu, kết hợp chặt chẽ giữa các lớp
giảng viên, cán bộ nghiên cứu khoa học, bảo đảm tính kế thừa, liên tục, ổn
định và phát triển.
+ Thực hiện chính sách với đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học là
mặt công tác quan trọng không thể thiếu trong công tác cán bộ và xây dựng
đội ngũ giảng viên, cán bộ khoa học của Học viện. Làm tốt công tác này
nhằm khích lệ, động viên đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học ra sức học
tập, nâng cao trình độ, năng lực công tác, yên tâm, gắn bó lâu dài với Học
viện, say mê, nhiệt tình với công việc; đồng thời thể hiện được sự tôn vinh
của xã hội, của quân đội với đội ngũ nhà giáo và cán bộ khoa học.
- 23 -
Chính sách hiện tại trong quân đội, bao gồm: chính sách đào tạo, bồi
dưỡng, chính sách bố trí, sử dụng, chính sách chuyển vùng, chuyển ngành,
chính sách bảo đảm đời sống vật chất, tinh thần, chính sách hậu phương, gia
đình. Thực hiện chính sách cán bộ luôn gắn liền với lợi ích thiết thực của cán
bộ, giảng viên và gia đình họ. Ngoài những chính sách chung của Đảng, Nhà
nước và của quân đội, Học viện cần có chủ trương, chính sách đãi ngộ phù
hợp với khả năng thực tế của Học viện, như công tác bảo đảm cho đời sống
giảng viên, cán bộ khoa học, điều kiện ăn ở sinh hoạt hàng ngày, chính sách
nhà ở, đất ở, thực hiện chủ trương hợp lý hoá gia đình, chính sách khen
thưởng, kỷ luật sẽ tạo điều kiện khuyến khích đội ngũ giảng viên và cán bộ
khoa học tự học tập, rèn luyện phấn đấu vươn lên, thiết tha, gắn bó lâu dài với
Học viện. Đây là vấn đề hết sức nhạy cảm, nếu làm tốt sẽ có sức cổ vũ, tạo
động lực rất lớn. Nếu làm không tốt sẽ triệt tiêu động lực phấn đấu. Nhiều
trường hợp xin chuyển vùng, chuyển ngành, mà nguyên nhân sâu sa, một
phần cũng chính bắt nguồn từ những vấn đề vướng mắc từ cuộc sống thường
nhật liên quan trực tiếp đến lợi ích thiết thân của từng giảng viên, cán bộ khoa
học và hậu phương gia đình họ.
Để làm tốt công tác chính sách, phải dựa vào sức mạnh tổng hợp của
giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học xã hội mạnh của quân đội và quốc
gia. Vì thế, Đảng uỷ, Ban giám đốc Học viện cũng như lãnh đạo, chỉ huy các
đơn vị trong toàn Học viện đã nghiêm túc quán triệt và chấp hành, nghiên cứu
vận dụng một cách cụ thể các nghị quyết về công tác cán bộ của Đảng, của
Quân đội. Việc tổ chức nghiên cứu, học tập và triển khai nghiêm túc các chỉ
thị, nghị quyết của Đảng, của Quân đội như: “Chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy
- 25 -
mạnh CNH, HĐH đất nước” (NQTW3 Khoá VIII), “Xây dựng đội ngũ cán bộ
quân đội thời kỳ mới” (Nghị quyết 94 của ĐWQSTW ngày 29/4/1998), “Nghị
quyết 93 của ĐUQSTW về tiếp tục đổi mới công tác đào tạo cán bộ, nhân
viên chuyên môn kỹ thuật và xây dựng nhà trường chính quy”, “Luật sĩ quan
Quân đội nhân dân Việt Nam năm 1999” đã thật sự tạo ra bước chuyển về
nhận thức đối với công tác xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học ở
Học viện. Lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị trong toàn Học viện đã có những chủ
trương, biện pháp quy hoạch tổng thể đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học
trong đơn vị mình, đặt ra nhiều giải pháp vừa bảo đảm củng cố đội ngũ giảng
viên và cán bộ khoa học cho việc hoàn thành nhiệm vụ trước mắt, vừa hoạch
định kế hoạch phát triển lâu dài đáp ứng cho mục tiêu, yêu cầu xây dựng Học
viện trong thời kỳ mới.
Trong các nghị quyết của Đảng bộ Học viện cũng như nghị quyết của
các đảng bộ, chi bộ cơ sở đều đặt ra những yêu cầu, mục tiêu và chỉ tiêu rất cụ
thể cho nhiệm vụ xây dựng đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học trong toàn
Học viện cũng như cho từng đơn vị, cơ quan, khoa giáo viên (Thường vụ Học
viện có Nghị quyết 51/ NQTV về công tác cán bộ giai đoạn 2000 - 2005 và
những năm tiếp theo; các đảng bộ, chi bộ cơ sở đều có nghị quyết về công tác
cán bộ, xây dựng đội ngũ của đơn vị mình).
Lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị đã chú trọng làm tốt việc giáo dục, xây
dựng động cơ tinh thần phấn đấu cho mỗi cán bộ, giảng viên, đặt chỉ tiêu,
giao nhiệm vụ cụ thể cho từng đồng chí; kế hoạch tạo nguồn, bồi dưỡng, đào
tạo cũng như sử dụng đội ngũ giảng viên và cán bộ khoa học trong từng đơn