LUẬN VĂN:
Chương trình Dân tộc và Miền núi trên
sóng Đài Truyền hình Việt Nam


MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Nước Việt Nam, hiện có 53/63 tỉnh, thành có dân tộc thiểu số cư trú, với hơn mười
triệu người, sống rải rác ở 3/4 lãnh thổ, lại ở vào những vị trí chiến lược quan trọng trong
quốc phòng và phát triển kinh tế. Nơi tập trung đông đồng bào dân tộc thiểu số nhất là:
Vùng Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ, miền Trung. Đây là những vùng thiếu thông
tin trong thời đại bùng nổ thông tin và hiện đang bị tranh chấp thông tin.
Thực tế cho thấy, trên mạng internet hiện có rất nhiều các trang web phản động
của các thế lực thù địch ở nước ngoài lập ra nhằm mục đích bôi xấu, hạ bệ lãnh tụ, xuyên
tạc chính sách, đường lối của Đảng và Nhà nước, kích động quần chúng nhân dân, nhất là
đồng bào dân tộc thiểu số ly khai, chống lại Nhà nước. Điển hình là vụ xúi giục hình thành
nhà nước Đề Ga ở Tây Nguyên. Mặc dù Nhà nước đã thiết lập những bức tường lửa ngăn
chặn, nhưng chiến dịch "chuyển lửa về quê hương" với tần xuất ngày càng dày khiến
không ít thanh thiếu niên, người dân bi quan, không tin tưởng vào chế độ. Đặc biệt do
phần lớn đồng bào dân tộc thiểu số học vấn thấp, hiểu biết còn hạn hẹp nên họ đã thành
đối tượng để các thế lực xúi giục, kích động hơn cả. Trước tình hình phức tạp như vậy, với
tư cách là một trong những cơ quan báo chí chính thống, có trách nhiệm tuyên truyền, phổ
biến chủ trương chính sách của Nhà nước cho đồng bào hiểu không tin theo kẻ xấu phá
hoại khối đại đoàn kết dân tộc, trách nhiệm của Đài Truyền hình Việt Nam nói chung Ban
truyền hình Tiếng Dân tộc nói riêng càng khó khăn và nặng nề. Vì vậy, nâng cao nhận thức
chính trị của người làm báo và sự cần thiết phải đổi mới, nâng cao chất lượng thông tin là
yêu cầu cấp bách đối với báo chí nói chung, trong đó có Đài Truyền hình Việt Nam, trước
xu thế cạnh tranh và đa loại hình báo chí.
Nhận thức rõ được tầm quan trọng của công tác dân tộc trong tình hình mới, Nghị
quyết Hội nghị lần thứ VII Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX nêu rõ:


lượng chương trình truyền hình phục vụ đồng bào dân tộc miền núi là việc làm cần thiết và
luôn có tính thời sự.
2. Lý do lựa chọn đề tài
Trước bối cảnh hội nhập và phát triển chung của đất nước, thu hẹp khoảng cách
giàu nghèo giữa các vùng miền và bình đẳng trong thụ hưởng văn hóa và thông tin… là
một trong những mục tiêu mà Đảng và Nhà nước ta phấn đấu. Tuy nhiên, việc thông tin
tuyên truyền chưa đáp ứng được đòi hỏi của nhiệm vụ.
Vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi còn có những khó khăn về địa hình,
về điều kiện kinh tế, về trình độ nhận thức… Các thế lực thù địch luôn tìm cách lợi dụng
những khó khăn, hạn chế của đồng bào, những yếu kém, sai sót của các cấp, các ngành
trong nhận thức và tổ chức thực hiện công tác dân tộc ở vùng dân tộc, miền núi để kích
động chia rẽ, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gây mất ổn định chính trị - xã hội…
Vì vậy, cùng với việc tuyên truyền đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà
nước đến với đồng bào, tuyên truyền phát triển kinh tế-xã hội, xóa đói giảm nghèo, xây
dựng đời sống mới, tăng cường đại đoàn kết dân tộc…báo chí còn có nhiệm vụ rất quan
trọng, đó là giúp đồng bào nâng cao ý thức cảnh giác với kẻ xấu, không làm theo những
điều trái pháp luật.
Đổi mới thông tin nói chung và đổi mới, nâng cao chất lượng thông tin phục vụ
đồng bào dân tộc thiểu số là một trong những yêu cầu cấp thiết hiện nay đối với Đài
Truyền hình Việt Nam. Trước hết cần đánh giá đúng thực trạng, tìm ra những ưu điểm,
nhược điểm; đồng thời, đề ra những giải pháp khắc phục, nâng cao hơn nữa chất lượng và
hiệu quả của thông tin tuyên truyền phục vụ đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, góp
phần thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Với lý do trên, chúng tôi chọn đề tài: "Chương trình Dân tộc và Miền núi trên
sóng Đài Truyền hình Việt Nam" làm luận văn Thạc sĩ khoa học báo chí tại Học viện Báo
chí và Tuyên truyền Hà Nội.
3. Lịch sử nghiên cứu đề tài



chương trình dân tộc và miền núi từ tháng 1/2004 đến tháng 6/2005; đồng thời đưa ra các
giải pháp nâng cao chất lượng chương trình.
Kế thừa kết quả của các tác giả nghiên cứu đi trước, luận văn này sẽ đi sâu nghiên
cứu những vấn đề cơ bản của thông tin phục vụ đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trên
cơ sở đó có cái nhìn tổng quát về chương trình Dân tộc và miền núi của Đài Truyền hình Việt
Nam; làm rõ những ưu điểm và nhược điểm; đề xuất những giải pháp nâng cao hơn nữa chất
lượng của công tác thông tin phục vụ đồng bào, nơi còn nhiều khó khăn, nơi mà Đảng và Nhà
nước ta đã và đang quan tâm đầu tư lớn để đồng bào ngày càng có cuộc sống tốt đẹp hơn.
4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
4.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở lý luận báo chí và thực tiễn sản xuất, phát sóng các sản phẩm của
chương trình Dân tộc và Miền núi trên sóng Đài Truyền hình Việt Nam, luận văn để xuất
giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả của việc tuyên truyền đối với
đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi ở nước ta.
4.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến vấn đề nghiên cứu.
- Khảo sát chương trình Tạp chí Dân tộc và Phát triển trên sóng VTV1 và thực tế
hoạt động sản xuất chương trình Dân tộc và Miền núi nói chung trên sóng Đài Truyền hình
Việt Nam.
- Phân tích kinh nghiệm, phát hiện vấn đề, những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng
chương trình;
- Đề xuất giải pháp, khuyến nghị khoa học nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng
chương trình Tạp chí Dân tộc và Phát triển trên sóng Đài Truyền hình Việt Nam.
5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu


5.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn này bao gồm: một số văn kiện của Đảng, Nhà
nước, các bộ, ngành về đồng bào dân tộc thiểu số và thông tin phục vụ đồng bào dân tộc
thiểu số và miền núi; công tác chỉ đạo và đưa tin về lĩnh vực này của Đài Truyền hình Việt

Phương pháp đối chiếu, so sánh: để rút ra những ưu nhược điểm của chương trình
so với yêu cầu và nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Từ đó, xác định rõ vai trò, đặc điểm của
thông tin phục vụ đồng bào trong hệ thống báo chí.
7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn
Luận văn hoàn thành sẽ góp phần vào việc tổng kết thực tiễn và lý luận về thông
tin phục vụ đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nhất là việc nâng cao chất lượng và
hiệu quả thông tin phục vụ đồng bào. Đồng thời, luận văn cũng có thể là tài liệu để cán bộ,
phóng viên trực tiếp làm công tác thông tin về lĩnh vực này tham khảo, vận dụng. Luận văn
còn có thể là tài liệu cho các cơ quan chức năng, các cơ sở giáo dục - đào tạo, những ai quan
tâm tham khảo.
8. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung
của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Một số vấn đề về dân tộc và miền núi ở nước ta
Chương 2: Khảo sát chương trình Tạp chí Dân tộc và Phát triển trên sóng VTV1,
từ tháng 5/2008 đến tháng 5/2009
Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng chương trình Tạp chí Dân tộc và Miền
núi trên sóng Đài Truyền hình Việt Nam.



Chương 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ DÂN TỘC VÀ MIỀN NÚI
Ở NƯỚC TA

1.1. KHÁI NIỆM VỀ DÂN TỘC VÀ MIỀN NÚI
Hiện nay, khái niệm dân tộc còn có nhiều ý kiến khác nhau. Điều đó một phần là
do vấn đề dân tộc được xem xét từ nhiều quan điểm, lập trường và giác độ khác nhau;
phần khác là do hiện thực phong phú, phức tạp của các loại hình dân tộc đang tồn tại ở các
quốc gia, khu vực trên thế giới. Sự phong phú, phức tạp đó làm cho nhiều định nghĩa được

Khái niệm dân tộc thông thường được dùng để chỉ hầu như tất cả các
hình thức cộng đồng người (bộ lạc, bộ tộc, dân tộc). Cần phân biệt "dân tộc"
theo nghĩa rộng trên đây với "dân tộc" theo nghĩa khoa học: đó là hình thức
cộng đồng người cao hơn các hình thức cộng đồng trước đó, kể cả bộ tộc.
Cũng như bộ tộc, dân tộc là hình thức cộng đồng người gắn liền với xã
hội có giai cấp, có nhà nước và các thể chế chính trị. Dân tộc có thể từ một bộ tộc
phát triển lên, song, đa số trường hợp được hình thành trên cơ sở nhiều bộ tộc
và tộc người hợp nhất lại. Từ hình thức cộng đồng trước dân tộc phát triển lên
dân tộc là một quá trình vừa có tính liên tục vừa là bước nhảy vọt lớn [42, tr.
475-476].
Từ những nội dung trên có thể khái quát rằng: dân tộc là một khái niệm đa nghĩa,
nhưng có hai nghĩa chính: hoặc để chỉ cộng đồng dân cư của một quốc gia, hoặc để chỉ
cộng đồng dân cư của một tộc người. Sự liên kết cộng đồng dân tộc được tạo nên từ yếu tố
có chung ngôn ngữ, văn hóa, lãnh thổ và biểu hiện thành ý thức tự giác tộc người. Xét cho


cùng, nền tảng của sự liên kết mà các yếu tố trên tạo nên là trình độ phát triển kinh tế. Bởi
vì, tính chất của dân tộc bao giờ cũng phụ thuộc vào phương thức sản xuất.
Ngoài ra nhiều ý kiến còn nhấn mạnh, dù hiểu theo nghĩa nào thì dân tộc cũng vừa
là một cộng đồng người, vừa là một cộng đồng chính trị- xã hội-tộc người. Có thể định
nghĩa khái quát: dân tộc là một cộng đồng chính trị-xã hội- tộc người. Quan niệm này tạo
nên một ranh giới rõ rệt để phân biệt khái niệm để phân biệt dân tộc với sắc tộc, bởi vì khái
niệm sắc tộc thường dùng để chỉ các tộc người da màu [65, tr. 199]. Quan niệm này cũng
cho phép phân biệt khái niệm dân tộc với khái niệm chủng tộc, vì khái niệm chủng tộc thường
dùng để chỉ sự khác nhau về cấu tạo tự nhiên của con người [63, tr. 529].
Mối quan hệ giữa cái chung-quốc gia và cái riêng- từng dân tộc là mối quan hệ nổi
bật trong chính sách dân tộc. Đại hội lần thứ VI của Đảng ta đã khẳng định:
Sự phát triển mọi mặt của từng dân tộc đi liền với sự củng cố, phát triển
của cộng đồng các dân tộc trên đất nước ta. Sự tăng cường tính cộng đồng, tính
thống nhất là một quá trình hợp quy luật, nhưng tính cộng đồng, tính thống nhất

nghèo ở vùng núi và trung du phía Bắc là 48,5% và ở Tây Nguyên hơn 48,4%.
Có đến gần một nửa số tỉnh của Việt Nam, trải trên khắp đất nước, có người dân
tộc thiểu số sinh sống. Nhiều dân tộc thiểu số không sinh sống ở những khu vực địa lý
riêng biệt tách biệt với người Kinh hoặc các dân tộc khác. Có đến hơn một nửa số huyện ở
khu vực miền núi phía Bắc có 10 dân tộc hoặc hơn đại diện và tất cả các dân tộc này sinh
sống bên cạnh nhau hoặc thậm chí sống cùng nhau trong từng thôn bản. Mỗi dân tộc cá thể
có những thành viên nằm rải rác ở hàng trăm và thậm chí hàng nghìn xã khác nhau trên
khắp đất nước. Tính đa dạng sắc tộc này ở Việt Nam đã tồn tại lâu đời ở một số vùng miền
(khu vực miền núi phía Bắc) trong khi lại chỉ mới xuất hiện gần đây ở một số nơi khác
(khu vực Tây Nguyên).
Mặt khác, sự đa dạng cũng tồn tại nhiều trong nội bộ các cộng đồng dân tộc thiểu
số: họ rất khác nhau về sự đồng hóa, khác cả cấp độ thành công về kinh tế. Một số dân tộc
như: Tày và Mường, có mức thu nhập hộ gia đình và sự giáo dục tương đương với người


Kinh, trong khi ở một nhóm dân tộc khác thì thậm chí lại không có thành viên nào theo
học được tới bậc trung học phổ thông. Tính đa dạng về văn hóa và địa lý này khiến cho
việc xây dựng chương trình của Chính phủ và các chương trình khác đáp ứng được nhu
cầu về ngôn ngữ và văn hóa của từng cá thể trở nên vô cùng khó khăn. Điều này cho thấy
sự cần thiết phải có những nghiên cứu nhân học đầy đủ trong tương lai về mối tương đồng
và khác biệt dân tộc.
Mặc dù được sự quan tâm đầu tư thích đáng của Đảng và Nhà nước, song đến nay
vùng dân tộc thiểu số và miền núi nước ta vẫn là khu vực chậm phát triển về mọi mặt.
Khoảng cách chênh lệch phát triển giữa miền núi và miền xuôi có xu hướng ngày càng
tăng. Tính bền vững của quá trình phát triển giữa các vùng miền chưa được bảo đảm bởi
còn nhiều hạn chế, yếu kém. Hiện nay, đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đang phải
đối mặt với nhiều cam go, thách thức, trước hết là đói nghèo: ba vùng nghèo nhất là Tây
Nguyên, Bắc Trung Bộ và miền núi phía Bắc. Đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số và
miền núi, nhất là đồng bào vùng cao, vùng sâu, vùng xa vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn.
Đói nghèo, học vấn thấp, thiếu nước sinh hoạt, thiếu dịch vụ xã hội, dân số tăng nhanh,

thiếu tiếp cận giáo dục ở người dân tộc thiểu số đã làm họ cảm thấy bị hạn chế về khả năng
ngôn ngữ. Cùng với đó, việc thiếu tính di chuyển cũng khiến cho họ ít kinh nghiệm và ít
sẵn sàng tiếp cận với thế giới xung quanh hơn.
Một rào cản nữa có tính khách quan định kiến ngăn cản việc tăng tiếng nói và
quyền tự quyết của các dân tộc thiểu số là lối suy nghĩ rập khuôn phổ biến hiển thị về sự
kém cỏi của người dân tộc thiểu số trong con mắt của những người khác. Lối suy nghĩ rập
khuôn này có thể dẫn tới những hậu quả xấu, đặc biệt là ảnh hưởng nghiêm trọng đến lòng
tự trọng và sự tự tin của người dân tộc thiểu số trong việc sử dụng tiếng nói và quyền lực
riêng của họ. Thay đổi nhận thức của số đông về người dân tộc thiểu số đòi hỏi phải chú ý
đến sự đại diện của các dân tộc thiểu số trong những công trình nhân học, đặc biệt trong
các phương tiện truyền thông đại chúng.
1.2.2. Vị trí, vai trò, mục tiêu, nhiệm vụ


Vị trí
Ngay từ khi mới ra đời, vấn đề dân tộc và đại đoàn kết dân tộc được nhà nước ta
đặt ở vị trí đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp cách mạng. Trên cơ sở vận dụng sáng tạo
chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn cách mạng Việt Nam, Đảng ta
đã đề ra chính sách dân tộc và công tác dân tộc ở nước ta phù hợp với từng giai đoạn lịch
sử và đã đạt được những kết quả quan trọng, góp phần vào thắng lợi chung của các nước.
Cùng với sự phát triển của cách mạng, báo chí nước ta ngày càng khẳng định được
vai trò là cầu nối tin cậy giữa Đảng với dân, dân với Đảng. Nước ta có 54 dân tộc anh em,
trong đó có 53 dân tộc thiểu số sống trải đều từ Bắc vào Nam. Từ khi ra đời đến nay, Đảng
ta luôn coi miền núi dân tộc thiểu số có tầm quan trọng chiến lược trong sự nghiệp cách
mạng của dân tộc. Vì thế, dù còn gặp nhiều khó khăn nhưng trong mọi thời điểm phát
triển, Đảng và Nhà nước vẫn tập trung mọi nguồn lực để đầu tư phát triển miền núi và
vùng đồng bào dân tộc.
Cách mạng xã hội, đó là sự nghiệp của quần chúng. Vì vậy, về cơ bản mọi chính
sách của Đảng và Nhà nước đến với các vùng và đồng bào các dân tộc là nhằm hỗ trợ,
giúp đỡ, tạo điều kiện để đồng bào các dân tộc phát huy được nội lực, phấn đấu vượt qua

tưởng Hồ Chí Minh đã coi trọng vấn đề dân tộc, coi công tác dân tộc là một bộ phận quan
trọng của sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước.
Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn nhất quán quan điểm coi
công tác dân tộc thiểu số là một phần hữu cơ, có vai trò quan trọng của cách mạng Việt
Nam.
Nghị quyết hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX (2003)
đã đánh dấu một bước ngoặt lớn trong mọi đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước ta về
dân tộc miền núi. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng xác định: "Vấn
đề dân tộc và đoàn kết dân tộc luôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệp cách mạng. Thực
hiện tốt chính sách các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tương trợ, giúp nhau cùng phát triển"
[33, tr.127].


Gần đây, Văn kiện Đảng khóa X (2006) đã khẳng định lại quan điểm của Đảng ta
về vấn đề dân tộc, miền núi trong thời kỳ mới:
"Vấn đề dân tộc và đoàn kết dân tộc có vị trí chiến lược lâu dài trong sự
nghiệp cách mạng nước ta. Các dân tộc trong đại gia đình Việt Nam bình đẳng,
đoàn kết, tôn trọng và giúp đỡ nhau cùng tiến bộ; cùng nhau thực hiện thắng lợi
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam
xã hội chủ nghĩa. Phát triển kinh tế, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần, xóa
đói giảm nghèo, nâng cao trình độ dân trí, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa,
tiếng nói, chữ viết và truyền thống tốt đẹp của các dân tộc. Thực hiện tốt chiến
lược phát triển kinh tế - xã hội ở miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới,
vùng căn cứ cách mạng; làm tốt công tác định canh định cư và xây dựng vùng
kinh tế mới. Quy hoạch, phân bố, sắp xếp lại dân cư, gắn phát triển kinh tế với
đảm bảo an ninh, quốc phòng. Củng cố và nâng cao chất lượng hệ thống chính
trị ở cơ sở vùng đồng bào dân tộc thiểu số; động viên những người tiêu biểu
trong các dân tộc. Thực hiện chính sách ưu tiên trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ,
tri thức là người dân tộc thiểu số. Cán bộ công tác ở vùng dân tộc thiểu số và
miền núi phải gần gũi, hiểu phong tục tập quán, tiếng nói của đồng bào dân tộc,

và miền núi; rà soát, điều chỉnh, bổ sung để hoàn chỉnh những chính sách đã có
và nghiên cứu ban hành những chính sách mới, để đáp ứng yêu cầu phát triển
của các vùng dân tộc và nhiệm vụ công tác dân tộc trong giai đoạn mới …
Đổi mới nội dung và phương pháp công tác dân vận ở vùng đồng bào
dân tộc; quán triệt phương châm: chân thành, tích cực, thận trọng, kiên trì, tế
nhị, vững chắc; sử dụng nhiều phương thức phù hợp với đặc thù của từng dân
tộc, từng địa phương. Cán bộ công tác dân tộc ở vùng dân tộc và miền núi phải
quán triệt và thực hiện thật tốt phong cách công tác dân vận: "Trọng dân, gần
dân, hiểu dân, học dân, có trách nhiệm với dân".


Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng đã nêu: "Phát triển mạnh
và nâng cao chất lượng các hoạt động thông tin, báo chí, phát thanh, truyền hình, xuất bản
và phát hành sách trên tất cả các vùng, chú ý nhiều hơn đến vùng sâu, vùng xa, vùng đồng
bào dân tộc thiểu số" [35].
Những năm gần đây, việc nâng cao mức hưởng thụ văn hóa tinh thần cho nhân
dân, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc được Đảng và Nhà nước, các cấp, các
ngành quan tâm hơn, thể hiện trong việc ban hành các chủ trương, đường lối, chính sách,
xây dựng và phát triển bộ máy ngành văn hóa-thông tin, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất
và phát triển các loại hình văn hóa. Chủ trương phủ sóng phát thanh, truyền hình được
triển khai khắp các địa phương miền núi, kể cả các vùng xa xôi hẻo lánh. Hiện nay, tỷ lệ
phủ sóng phát thanh đạt hơn 90% lãnh thổ, truyền hình khoảng 85%. Các xã miền núi
được trang bị các thiết bị thông tin hiện đại như video, máy thu hình, thu thanh, điện thoại,
intơnet… và có thêm nhiều loại hình văn hóa truyền thống phù hợp với nhân dân các dân
tộc; mở rộng chương trình phát thanh, truyền hình bằng nhiều thứ tiếng phù hợp với
nguyện vọng đông đảo của đồng bào các dân tộc.
Bằng sự nỗ lực của các cơ quan báo chí dưới sự quan tâm và chỉ đạo sát sao của
Đảng và Nhà nước, công tác thông tin về đồng bào các dân tộc thiểu số và miền núi đã góp
phần thay đổi diện mạo nông thôn miền núi. Mục tiêu của Đảng và Nhà nước đối với đồng
bào dân tộc thiểu số và miền núi rất rõ, đó là ngày càng nâng cao đời sống vật chất, tinh

nhiệm vụ công tác tư tưởng, tích cực tuyên truyền, cổ vũ thành tựu của công
cuộc đổi mới. Coi trọng đúng việc phát hiện, biểu dương các nhân tố mới, điển
hình tiên tiến; tích cực đấu tranh góp phần ngăn chặn và từng bước đẩy lùi tham
nhũng, lãng phí, quan liêu, các tiêu cực và tệ nạn xã hội; phản bác có hiệu quả
những thông tin, quan điểm sai trái, phản động, thù địch, bảo vệ vững chắc trận
địa tư tưởng của Đảng… Đổi mới, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao
hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí [36].
Cùng với việc tuyên truyền về phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc, chúng ta
thấy xuyên suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, sự nghiệp đại đoàn kết dân tộc


luôn được Đảng và Bác Hồ quan tâm và coi trọng. Trong thư gửi Đại hội các dân tộc thiểu
số miền Nam năm 1946, Bác viết:
Đồng báo Kinh hay Thổ, Mường hay Mán, Gia Lai hay Ê Đê, Xê Đăng
hay Ba Na và các dân tộc thiểu số khác, đều là con cháu Việt Nam, đều là anh
em ruột thịt. Chúng ta sống chết có nhau, sướng khổ cùng nhau, no đói giúp
nhau…Sông có thể cạn, núi có thể mòn, nhưng lòng đoàn kết của chúng ta
không bao giờ giảm bớt [46, tr. 217].
Vấn đề đoàn kết dân tộc đã được ghi trong Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần
thứ 7 (khóa IX) nhấn mạnh: "Vấn đề dân tộc và đại đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến lược
cơ bản lâu dài, đồng thời là vấn đề cấp bách hiện nay của cách mạng Việt Nam" [34].
Khẳng định vai trò của báo chí trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và của dân
tộc, đồng thời cũng là nhiệm vụ của báo chí, Nghị quyết Đại hội lần thứ IX của Đảng đã
nêu rõ:
Phát triển đi đôi với quản lý tốt hệ thống thông tin đại chúng. Báo chí,
xuất bản… làm tốt chức năng tuyên truyền, thực hiện đường lối, chủ trương,
chính sách của Đảng và Nhà nước; phát hiện những nhân tố mới, cái hay, cái
đẹp trong xã hội; giới thiệu gương người tốt, việc tốt, những điển hình tiên tiến,
phê phán các hiện tượng tiêu cực, uốn nắn những nhân tố lệch lạc, đấu tranh với
những quan điểm sai trái; coi trọng, nâng cao tính chân thật, tính giáo dục và

Có chính sách trợ giúp nhiều hơn về nguồn lực để phát triển các vùng
khó khăn, nhất là các vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân
tộc thiểu số. Bổ sung chính sách khuyến khích các doanh nghiệp thuộc mọi
thành phần kinh tế và doanh nghiệp nước ngoài đến đầu tư, kinh doanh ở vùng
khó khăn [35].
Về chủ trương xóa đói giảm nghèo, tại Đại hội X, Đảng ta tiếp tục khẳng định:


Nhà nước tập trung đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội và
trợ giúp về điều kiện sản xuất, nâng cao kiến thức để người nghèo, hộ nghèo
vùng nghèo tự vươn lên thoát nghèo và cải thiện mức sống một cách bền vững;
kết hợp chính sách của Nhà nước với sự giúp đỡ trực tiếp và có hiệu quả của
toàn xã hội, của những người khá giả cho người nghèo, hộ nghèo, nhất là đối
với những vùng đặc biệt khó khăn. Ngăn chặn tình trạng tái nghèo.
Đẩy mạnh việc thực hiện chính sách đặc biệt về trợ giúp đầu tư phát
triển sản xuất, nhất là đất sản xuất; trợ giúp đất ở, nhà ở, nước sạch, đào tạo
nghề và tạo việc làm cho đồng bào dân tộc thiểu số nghèo [35].
Trên cơ sở đường lối của Đảng về miền núi và dân tộc, báo chí đã cố gắng tuyên
truyền cho đồng bào các dân tộc hiểu được thế nào và cần phải làm gì để phát triển kinh tế
hàng hóa nhiều thành phần, phù hợp với đặc điểm, điều hiện từng vùng, đảm bảo cho đồng
bào khai thác ngày càng hiệu quả thế mạnh của địa phương, làm giàu cho mình và đóng
góp tích cực vào sự nghiệp của đất nước trong thời kỳ đổi mới.
báo chí đã thông tin đầy đủ về những chính sách ưu tiên cho miền núi, đặc biệt
trong lĩnh vực phát triển giáo dục và đào tạo, coi trọng đào tạo cán bộ và đội ngũ trí thức
người dân tộc thiểu số.Đồng thời, tuyên truyền rộng rãi trong đồng bào, giúp họ thấy, họ
hiểu và họ phát huy tốt hơn nữa những giá trị văn hóa cộng đồng các dân tộc Việt Nam và
của từng dân tộc, tiếp thu những tinh hoa văn hóa dân tộc của nhân loại; góp phần vào việc
xây dựng giữ gìn nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc trong
thời kỳ hội nhập.
Đối với lĩnh vực an ninh quốc phòng, Quan điểm và chính sách của Đảng, Nhà

miền núi. Và như vậy, trong thời điểm hiện nay nội dung thông tin phục vụ đồng bào cần
làm tốt một số yêu cầu cụ thể: