Kỉ yếu Hội nghị sinh viên NCKH

CHO TRẺ LÀM QUEN VỚI NGHỆ THUẬT MÚA BA-LÊ
QUA GIỜ KỂ CHUYỆN Ở TRƯỜNG MẦM NON
Trần Thị Nhung,
Nguyễn Thị Thùy Linh,
Nguyễn Thị Khánh Ly,
Mai Lê Quế Anh,
Nguyễn Thị Tú Oanh
(Sinh viên năm 3, Khoa Giáo dục Mầm non)
GVHD: Đinh Huy Bảo
Múa Ba-lê (Balette) ra đời thế kỉ XVII (năm 1661), từ múa cung đình Pháp, phát
triển sang Ý, Nga…
Thể loại múa Ba-lê có hình thức kịch múa là hình thức cao nhất trong các loai
hình thức múa, mang giá trị thẩm mỹ rất cao, là một môn học quyết định hình thể, kĩ
thuật, nhạc cảm, phong cách biểu diễn … của các diễn viên múa chuyên nghiệp.
Múa Ba -lê, cấu trúc tác phẩm bằng các nhân tố: văn học, âm nhạc, nhảy múa
đích thực nghệ thuật tạo hình múa.
1. Lí do chọn đề tài.
1.1. Về mặt lí luận
Múa Ba-lê là bộ môn nghệ thuật rất đặc sắc – tích hợp trong nó những đặc điểm
của các lĩnh vực khác nhau:
+ Múa với đời sống: là phương tiện hình thành phẩm chất đạo đức cho trẻ, nghệ
thuật múa là “bức điêu khắc sống” qua đó phát triển thẩm mỹ cho trẻ. Ngoài ra còn,
phát triển thể chất, giáo dục trí tuệ cho trẻ.
+ Múa với âm nhạc: Đối với múa nói chung và múa ba-lê nói riêng, âm nhạc là
một yếu tố không thể thiếu. Người ta thường nói “Âm nhạc là linh hồn của múa ”, múa
chịu sự qui định của nội dung và tính chất âm nhạc, thể hiện ra những hình tượng tư
tưởng tình cảm có trong âm nhạc. Vì ngay trong động tác múa đã chứa đựng tiết tấu âm
nhạc.Đã có rất nhiều nghiên cứu chứng minh rằng “Nhạc cổ điển nuôi dưỡng tâm hồn
trẻ”

- Cho trẻ bước đầu làm quen và nhận biết về những nét đặc trưng cơ bản của loại
hình nghệ thuật phương tây này.
- Giáo dục cho trẻ những cảm xúc nghệ thuật về múa, nhạc, hội họa, ðiêu khắc
ngay từ lứa tuổi mầm non, khi mà trẻ chýa học môn nghệ thuật này. Tạo tiền ðề thuận
lợi sau này hình thành ðam mê cho trẻ có nãng khiếu muốn học môn này.
- Làm mới hình thức kể chuyện bằng cách tích hợp giữa văn học và nghệ thuật
múa Ba - lê.
3. Quá trình thực hiện và thực nghiệm sư phạm
3.1. Quá trình thực hiện
3.1.1. Lựa chọn tác phẩm
Ngay từ bước đầu cho trẻ làm quem với loại hình nghệ thuật múa Ba-lê, chúng tôi
chủ tâm đưa đến cho trẻ những hình ảnh, biểu tượng chính xác nhất, chân thực nhất về
bộ môn này. Vì thế, chúng tôi không sử dụng các tác phẩm Ba-lê thể loại phim hoạt
hình ( công chúa Babie…) mà sử dụng tác phẩm múa Ba-lê do các vũ công Ba-lê biểu
diễn.
3.1.1.1. Giới thiệu vở kịch “Công chúa ngủ trong rừng”
Tác phẩm “ Công chúa ngủ trong rừng” được ra mắt lần đầu tiên vào 1/1890 (124
năm).
Một nhà nghiên cứu lịch sử Ba-lê người Nga đã gọi vở Ba-lê này là bách khoa
toàn thư của nghệ thuật múa Ba-lê cổ điển.“Công chúa ngủ trong rừng” bao gồm rất
nhiều các điệu múa (gần 30 điệu) với các hình thức vô cùng phong phú. Từ hơn 2 thế kỉ
nay vở “ công chúa ngủ trong rừng đã được trình diễn tại nhiều nước, nhà hát lớn (
Mariinsky, St. Petersburg)

151


Kỉ yếu Hội nghị sinh viên NCKH

Với sự tài ba trong biên đạo múa, âm nhạc cổ điển hoành tráng, cùng với dàn diễn

3.2.1. Bảng câu hỏi điều tra sự hiểu biết và hứng thú của giáo viên và phụ
huynh
3.2.1.1. Địa điểm khảo sát
 Trường Mầm non Phường 1, Quận 10;
 Trường Mầm non Hoa Lư.
 Trường Mầm non Măng Non.
3.2.1.2. Khách thể nghiên cứu:

152


Năm học 2012 - 2013

 30 giáo viên lớp mẫu giáo lớn tại 3 trường mầm non (Tổng số phiếu phát ra 30
phiếu, thu về 30 phiếu).
 110 phụ huynh của trẻ lớp mẫu giáo lớn (tổng số phiếu phát ra 110 phiếu, thu về
92 phiếu).
3.2.1.3. Phương pháp khảo sát
 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: phiếu điều tra.
 Phương pháp thống kê, xử lí số liệu thu nhận được.
3.2.1.4. Kết quả
- Về phía giáo viên:
+) Có một số hiểu biết về múa Ba-lê.
+) Nhạc cổ điển rất có lợi cho sự phát triển của trẻ về mọi mặt.
+) Nhiều ý kiến đồng tình rằng clips sản phẩm rất có hiệu quả, tạo cho trẻ sự
hứng thú hơn trong tiết học.
+) Đặc biệt, ít người thấy được phương pháp nào tương tự, cho thấy đây là
phương pháp hòan tòan mới, khả năng ứng dụng cao. Cần tạo thêm nhiều tác phẩm và
phổ biến đại trà.
- Về phía phụ huynh:

hay, rất cảm xúc. Khi xem xong đĩa, ngay bản thân chị cũng thấy rất cảm xúc. Chị
không ngờ người ta có thể xây dựng nên những vở kịch như thế này.
- Về phía trẻ:

Trẻ nắm được nội dung, tính cách của các nhân vật qua từng phân cảnh
múa.

Trẻ nhận biết được tên của thể loại múa nay, sự khác biết của hình thức
múa ba-lê mới này.

Đối với hầu hết các trẻ, đây là một hình thức hoàn toàn mới. Trẻ chưa
được biết tới. Song trẻ rất thích thú, hào hứng và nhiệt tình khi tham gia câu chuyện.

Các cháu mầm non (XEM PHIM)
Ngoài việc thực tế giáo dục, Chúng tôi đã nhận được nhiều sự phản hồi, chia sẻ
và góp ý về đề tài từ các chuyên gia hàng đầu về nghệ thuật.
Chúng tôi đã trao đổi với nghệ sỹ Nhân Dân Kim Quy (Tổng thư ký Hội nghệ sỹ
múa TPHCM), Nghệ sỹ Nhân Dân Công Nhạc( Chủ tịch hội đồng múa Việt Nam). Và
chúng tôi đều nhận được sự ửng hộ rất nhiệt tình của các nghệ sỹ.
Một trong những nghệ sỹ đó là Nghệ sỹ Ưu tú: TrầnVăn Lai đã tâm sự : “ Ở Việt
Nam từ hơn 50 năm qua. Được sự giúp đỡ quý báu của các chuyên gia Liên Xô từ năm
1959, đã hình thành nhiều thế hệ làm nghệ thuật Ba-lê, nhiều tài năng Ba-lê tỏa sáng
trên sân khấu trong nước và quốc tế. Tuy nhiên, tuyệt nhiên không có các công trình,
giáo trình, sách, ảnh, băng đĩa nhằm giúp cho trẻ tiếp xúc làm quen với nghệ thuật
múa Ba-lê. Nay được biết, trường ĐH SP TP.HCM, Khoa GDMN đã bắt đầu quan tâm
như những hoạt động đầu tiên nhằm giúp trẻ nhỏ làm quen với nghệ thuật Ba-lê thông
qua việc tóm tắt vở Ba-lê bất hủ “ Công chúa ngủ trong rừng” của nhạc sỹ thiên tài
Traicôpxki có thuyết minh, phụ đề tiếng việt trong vòng 15 phút, đó là một việc làm rất
tâm huyết và rất đáng hoan nghênh”.
4. Kết luận và kiến nghị sư phạm.

thần kinh, điều chỉnh toàn bộ hoạt động của cơ thể. Có thể coi đây như “một món ăn
tinh thần” đặc biệt cho sự phát triển tâm sinh lí trẻ em.
d.
Về mặt tình cảm.
Âm nhạc, hình ảnh, nội dung chuyện kể phù hợp giúp trẻ dễ dàng cảm nhận nội
dung của vở nhạc kịch, từ đó hình thành những tình cảm, thái độ đúng đắn với các nhân
vật. Qua đó, giáo dục trẻ lòng yêu thương con người, tình cảm, thái độ và hành vi đúng
đắn, phù hợp với các chuẩn mực đạo đức.
e.
Về mặt thẩm mĩ:
+) Thông qua âm nhạc, trang phục bắt mắt, ngôn ngữ hình thể của các nhân vật
cùng nội dung câu chuyện là những yếu tố kích thích sự xuất hiện của những rung
động, những cảm xúc thẩm mĩ.giúp trẻ biết thưởng thức cái đẹp quá trình cảm thụ thẩm
mĩ.
+) Qua múa phát triển năng lực cảm thụ âm nhạc, lĩnh hội được vẻ đẹp của thế
giới xung quanh.
- Những thực trạng để có thể dạy múa ở một số trường thật sự bị hạn chế bởi rất
nhiều lý do :
+ Số lượng học sinh thì quá đông, trong khi các phòng chức năng thì thiếu thốn
và chưa đảm bảo cho việc học múa nói chung và múa Ba-lê nói riêng.
+ Giáo viên có năng khiếu, có sáng tạo chưa đủ trình độ hay có thể chưa được
phát huy.
+ Dù muốn đưa bộ môn múa Ba-lê vào chương trình cho trường mầm non, nhưng
bộ môn múa Ba-lê thực sự kén chọn học viên: Số trẻ yêu thích loại hình múa thì nhiều,
nhưng số trẻ có năng khiếu thì ít, và vì không có nhiều thời gian để được rèn luyện và
học chuyên sâu tại trường mầm non.
Do trẻ không có cơ hội để được tiếp xúc, làm quen với múa bô môn múa mang
tầm quốc tế này, nên ta cũng không thể biết được các bé có năng khiếu hay không.
- Kết quả thực nghiệm cho ta thấy rằng nếu chúng ta hoạch định một phương
pháp cho trẻ làm quen với múa Ba-lê , thì chính từ việc làm quen này đưa trẻ đến với

thành cám ơn giáo viên hướng dẫn, thầy: Đinh Huy Bảo đã nhiệt tình hướng dẫn
chúng tôi hoàn thành đề tài này.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Đào Thanh Âm (Chủ biên) – Trịnh Dân- Nguyễn Thị Hòa- Đinh Văn Lang “ Giáo
Dục Mầm Nom” (Tập II) - NXB ĐHSP- 2002.
2. Nguyễn Ánh Tuyết (Chủ biên) – Nguyễn Như Mai- Đinh Kim Thoa “ Tâm Lí Học
Trẻ Em Lứa Tuổi Mầm Non” ( Từ lọt lòng đến 6 Tuổi) – Nxb ĐHSP- 1994.
3. Phạm Ngọc Chi (sưu tầm và biên dịch): “ Âm nhạc và múa trên thế giới” – Nhà
xuất bản thế giới Hà Nội_ 2002.
4. TS. Lê Xuân Hồng (Chủ biên) “Giáo dục nghệ thuật cho trẻ lứa tuổi mầm non” _
Nhà xuất bản phụ nữ_2002.
5. PGS.TS. Lã Thị Bắc Lý- PGS.TS. Lê Thị ÁnhTuyết , “Phương pháp cho trẻ mầm
non làm quen với tác phẩm văn học”_ NXB ĐHSP
Địa chỉ web
1. Hồ Bích Ngọc, Những vở Ba- lê đi cùng năm tháng, , Thứ hai, 30/07/2012 - 03:53
2. Sóng
Việt
Đàm
Giang,
Pyotr
Ilyich
Tchaikovsky
, 2810- 2011
3. Thái Linh , Thái Linh
12- 4- 2013 at 2:41 pm
4. ngày 23 Tháng Ba 2013 tại 18:40.
5. ngày 18 Tháng Tư 2013
lúc 06:28.
6. Chủ đề trong 'Mẹ và bé' bởi dong-tay-nam-bac,
13/04/2011


Theo Sức khỏe đời sống, a/bv/suc-khoe-lam-dep/loi-ich-tuyet-voitu-viec-mua, Ngày: 19/03/2013 - 10:51
Bích Ngọc, Theo Listverse, Thứ Năm, 22/11/2012 - 08:28
Bùi Anh ,“Tchaikovsky nhà soạn nhạc thiên tài” , />Đào Duy Anh“Nhận thức nghệ thuật với tư cách một hình thức tái hiện thế giới hiện thực”,
, />/NgheThuat/B1428AB4B9594E0C919628ADEA6B3E87/6597.viePortal?print=Nhan_thuc_ng
he_thuat-tu_cach_hinh_thuc_tai_hien_hien_thuc$13186 , 01/12/2010
Dương Vân Anh ,“Với ballet cổ điển, Việt Nam hoàn toàn có
thể…”, ChủNhật, 13/11/2011
Lê Ngọc Cách, “Khái niệm về nghệ thuật múa”. NXB Văn hóa thông tin Hà Nội.
Tuấn
Giang,
“đặc
trưng
nghệ
thuật
múa”, />d=14744,Hà Nội tháng 9 năm 2010
Việt Lâm ,Vở ballet "Người đẹp say ngủ" của Bolshoi đông kín khán giả,
21/11/2011
Thái
Linh,
“Người
đẹp
ngủ
trong
rừng”,
, 23-42009
Uyên Ly ,“Ươm mầm khán giả tương lai cho nhạc và múa cổ điển”,
18-9-2003
Vũ Thị Mỹ Nhân , “Bước đầu nghiên cứu tiết học múa trong trường mầm non” ,
tháng 9/2010