Ngữ văn 9
Tuần: 12 -Tiết 56
BÀI: 11 BẾP LỬA
( Bằng Việt )
I. MỤCTIÊU CẦN ĐẠT:
Giúp HS :
_ Cảm nhận được những tình cảm , cảm xúc chân thành của nhân vật trữ tình –người cháu –và hình ảnh người bàgiàu tình thương ,giàu đức hi sinh trong bài thơ bếp lửa.
- Thấy được nghệ thuật thể hiện cảm xúc thông qua hồi tưởng kết hợp miêu tả ,tự sự ,bình luận của tác giả trong bài thơ .
II. CHUẨN BỊ
1 Thầy: Nghiên cứu SGK, tham khảo SGV, soạn giáo án, chuẩn bò tranh,
2.Trò: Đọc trước văn bản, trả lời những câu hỏi SGK và chú ý những điểm theo hướng dẫn của giáo viên
III. TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC .
Nội dung hoạt động. Hoạt động của thầy. Hoạt động của trò.
-Kiểm tra bài cũ:

- Giới thiệu bài mới:
-Hỏi : đọc hai khổ thơ đầu bài Đoàn truyền đánh cá và phân tích .
Kiểm tra việc soạn bài – GV nhận xét đánh giá – cho điểm – nhận
đònh lại vấn đề
-Tình cảm gia đình luôn tồn tại và sống mãi trong tâm hồn con ngừi
Việt Nam .
Tình cảm ấy được thể hiện trong thơ văn như thế nào ? tiết học hôm nay
. .
-HS trình bày theo yêu cầu của GV
I/ Tìm Hiểu chung :
1/ Tác giả :Bằng Việt ( 1941) quê Hà Tây .
2/ Tác phẩm : Bếp lửa 1963 in trong tập “ Hương cây –Bếp
lửa”
-Bài thơ là tình bà cháu chân thành cảm động
-Bố cục : 4 phần
II/ Tìm hiểu văn bản :

-Trả lời : 4 phần . .
-Trả lời : Kó niệm tuổi thơ sống cùng
bà,trong tình yêu thương của bà . .
-HS trả lời như nội dung ghi
- Cá nhân trình bày : bếp lửa – bà nhóm
,giữ ,tần tảo ,hi sinh , yêu thương .
1 GV Lê Phú Tấn
Ngữ văn 9
đình .
-Bà –sự tần tảo ,đức hi sinh
- Bà nhóm tình yêu thương.
-Bà luôn gắn liền bếp lửa .Mười lầ nhà thơ nhắc đến bếp lửa-
bà . Bà là hình ảnh người phụ nữ Việt nam tần tảo ,hi sinh ,giàu
tình thương yêu.
-Bà –Truyền lửa truyền sự sống
3/Nghệ thuật: hình ảnh thơ vừa thực vừa mang tính biểu
tượng .
Kết hợp tả ,kể ,biểu cảm ,nghò luận .
Nhận xét –diễn giảng truyền sự sống ,niền vui.
-Hỏi : em có nhận xét gì về nghệ thuật của bài thơ ? - Trả lời : Hình ảnh thơ .. kết hợp nhiều
phương thức biểu đạt .
-Bếp lửa gợi lại nhiều kó niệm đầy xúc động về người bà và
tình bà cháu .
- Bài thơ kết hợp nhuần nhuyễn nhiều phương thức biểu đạt .

-Hỏi : Em hãy tổng kết lại những ý chính về nội dung và nghệ thuật
của bài thơ .
Chốt ý nhận xét
- GV gọi HS đọc ghi nhớ .
- Cá nhân trình bày .

thật cảm động và tự hào qua bài “ khúc hát ru những em bé …”.
I.Tìm hiểu chung:
1.Tác giả: Nguyễn Khoa Điềm (SGK).
2.Xuất xứ: Sáng tác năm 1971, khi đang công tác ở chiến khu
miền Tây.
II.Phân tích văn bản:
1.Hình ảnh bà mẹ Tà-ôi:
-Giã gạo nuôi bộ đội – vất vả
-Mẹ tỉa bắp trên núi Ka-lủi: gian khổ
-Chuyển lán, đạp rừng – quyết tâm ,tin tưởng
=>Mẹ bền bó quyết tâm lao động kháng chiến , thương con,
yêu nước khao khát đất nước độc lập . Mẹ yêu nước
2.Tình cảm, ước mong của bà mẹ qua các khúc ru:
-Thương con, yêu nước khao khát đất nước độc lập . Mẹ yêu
nước ⇒ Là bà mẹ thương con gắn liền với yêu nước.
III / Tổng kết: bài thơ tình yêu quê hương đất nước ,ý chí
chiến đấu ,khao khát độc lập tựï do của nhân dân
-Gọi HS đọc chú thích. *
-Gọi HS nêu xuất xứ.
-Hướng dẫn HS đọc văn bản: đọc chậm rãi thể hiện tình cảm. GV đọc
mẫu một đoạn rồi gọi HS đọc.
-Gọi HS đọc chú thích.
-Gọi HS đọc câu 1 (đọc hiểu văn bản). Yêu cầu thực hiện.
-Hỏi: Người mẹ được miêu tả qua những công việc gì? Trong hoàn cảnh
nào? Tìm chi tiết, hình ảnh thể hiện sự vất vả, gian khổ của người mẹ ở
chiến khu?
-Hỏi : Nêu cảm nhận của em về người mẹ Tà ôi.
Nhận xét –diễn giảng
-Hỏi : Qua những khúc hát ru em cảm nhận tình cảm của người mẹ đối
với con,đối với dân làng ,bộ đội ,kháng chiến như thế nào ?

- Giúp HS yêu thiên nhiên hơn.
II . CHUẨN BỊ :
- Giáo viên : Tham khảo SGK , SGV , bảng phụ , ngữ liệu
- Học sinh : Soạn bài , đọc văn bản , trả lời các câu hỏi của SGK .
I /Tìm hiểu chung :
-Nguyễn Duy ( SGK )
- Ánh trăng 1978 nhắc nhở con người sống ân tình với quá khứ.
II / Phân tích :
1/ Bài thơ là một câu chuyện nhỏ . . .
2/ Hình ảnh vầâng trăng trong cảm xúc của nhà thơ:
-Trăng thành phố bất ngờ gợi cảm xúc ,
– Trăng là hình ảnh của thiên nhiên là người bạn khi nhỏ ,lớn lên
,trong chiến tranh .Trăng là tri kó .
- Trăng biểu tượng cho quá khứ nghóa tình , là nhân chứng đang
nghiêm khắc nhắc nhổmò người
3 / Nghệ thuật :
-Kết hợp tự sự ,trữ tình .
-Giọng thơ tâm tình
III? Tổng Kết :
Lời nhắc nhở về những năm tháng gian lao ,tình nghóa ,thái độ sống
ân tình đối với con người ,quê hương đất nước .
Hướng dẫn học sinh giới thiệu tác giả, tác phẩm .
- Hướng dẫn đọc :giọng kể ,nhòp trôi chảy ,đột ngột ,ngỡ
ngàng,thiết tha trầm lắng ..
-Bài thơ là một câu chuyện .Em hãy tóm tắt nội dung .
-Hỏi : trong dòng diễn biến nội dung sự việc ,đâu là bước ngoặt
để tác giả bộc lộ cảm xúc ?
-Hỏi : Hình ảnh vầng trăng đã gợi lên những cảm xúc gì trong nhà
thơ ?
-Hỏi : Hình ánh trăng trong bài thơ có mấy ý nghóa ? Hãy phân

- Ghi tựa bài mới lên bảng .
-HS đọc. Trả lời, HS khác nhận xét.
- Học sinh lắng nghe …
1.Gật đầu : đầu cuối xuống rồi ngẩng lên ngay, để chào hay tỏ sự đồng ý.
Gật gù: gật nhẹ và nhiều lần, biểu thò thái độ đồng tình, tán thưởng. Gật gù
thể hiện thích hợp hơn ý nghóa cần biểu đạt.
2.Người vợ không hiểu được cách nói này có nghóa là cả đội bóng chỉ có
một người giỏi ghi bàn thôi.
3.-Dùng theo nghóa gốc: miệng, chân, tay.
-Dùng theo nghóa chuyển: vai (hoán dụ); đầu (ẩn dụ).
4.-Trường từ vựng chỉ màu sắc: đỏ, xanh, hồng.
-Trường từ vựng chỉ lửa và những sự vật, hiện tượng có quan hệ liên tưởng
với lửa: ánh (hồng), lửa, cháy, tro.
-Chúng có quan hệ chặt chẽ nhau: màu áo đỏ của cô gái thắp lên trong mắt
chàng trai (và bao người khác) ngọn lửa. Ngọn lửa đó lan toả trong con
người anh làm anh say đắm, ngất ngây (đến mức cháy thành tro) và lan ra
cả không gian, làm không gian cũng biến sắc (cây xanh như cũng ánh theo
hồng).
5.Gọi tên theo cách dùng từ ngự có sẵn với một nội dung mới dựa vào đặc
điểm của sự vật, hiện tượng được gọi tên.
-VD: cá kim, cà tím, chim heo, chuột đồng, ong ruồi, con mực …
6.Phê phán thói sính dùng từ nước ngoài của một số người (thích dùng từ
nước ngoài).
-Gọi HS đọc BT1, xác đònh yêu cầu. Thực hiện.
-Gọi HS đọc BT2, xác đònh yêu cầu. Thực hiện.
-Gọi HS đọc BT3, xác đònh yêu cầu. Thực hiện (HĐ
nhóm 1 bàn).
-Gọi HS đọc BT4, xác đònh yêu cầu. Thực hiện.
-Gọi HS đọc BT5, xác đònh yêu cầu. Thực hiện. (yêu
cầu 2 thực hiện nhóm)