PHẦN THỨ BA

KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ THEO ĐỊNH HƯỚNG
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
I.GIỚI THIỆU NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ ĐÁNH GIÁ
THEO ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC.
II/ HƯỚNG DẪN BIÊN SOẠN CÂU HỎI, BÀI TẬP GẮN VỚI
ĐỜI SỐNG THỰC TIỄN.
III/ HƯỚNG DẪN BIÊN SOẠN CÂU HỎI, BÀI TẬP KiỂM TRA,
ĐÁNH GIÁ THEO ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC CỦA CÁC CHỦ
ĐỀ TRONG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG CẤP
TRUNG HỌC CƠ SỞ HIỆN HÀNH.
VI/ XÂY DỰNG ĐỀ KIỂM TRA


1..Giới thiệu những vấn đề chung
về đánh giá theo đònh hướng năng lực
2. Hướng dẫn biên soạn câu hỏi, bài
tập gắn với đời sống thực tiễn


I/ GIỚI THIỆU NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ
ĐÁNH GIÁ THEO ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC
1.KHÁI NIỆM ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC:

Theo quan điểm phát triển năng lực, đánh giá
theo năng lực là việc đánh giá không lấy việc
kiểm tra khả năng tái hiện kiến thức đã học
làm trung tâm của việc đánh giá mà chú
trọng đến khả năng vận dụng sáng tạo tri
thức trong những tình huống ứng dụng khác

đã được xác định trong
chương trình giáo dục

Đánh giá theo
hướng hình thành
năng lực

-Các mức độ năng lực của
người học.
- Hướng tới mục tiêu học
tập phát triển theo cách
tiếp cận “vùng phát triển
gần”
-Xác định và lựa chọn các - Xác định các phương
chuẩn cần đạt của mỗi giai diện năng lực mà học sinh
đoạn học tập (chủ đề,
cần hình thành và phát
chương, các phân môn
triển qua môn học, chú ý
của môn học)
tích hợp các nội dung học
-Các bước tiến hành:
tập theo các phương diện
+ Phân loại các mục tiêu
hình thành năng lực
học tập thành các lĩnh
vực.


Phương pháp

- Chú trọng cả đánh giá
quá trình và đánh giá
tổng kết

-Các PP cần vận dụng:
trắc nghiệm, hồ sơ,
quan sát, tự đánh giá
- Chú trọng cả đánh giá
quá trình và đánh giá
tổng kết


Đánh giá theo
chuẩn KT-KN
Phương pháp
đánh giá

Kết quả
đánh giá

Đánh giá theo
hướng hình thành
năng lực
- Không chỉ đánh
giá kết quả đầu
ra mà còn đánh
giá quá trình đi
đến kết quả đó.

Tỷ lệ đạt chuẩn Các mức độ

các tình huống thực tiễn.
- Nếu đánh giá theo chuẩn nhằm đo được những yêu
cầu cơ bản, tối thiểu về KT, KN trong nội dung môn
học thì đánh giá dựa theo năng lực cần xác định các
mức độ đo năng lực trên một dải tần rộng để có sự
phân hóa chính xác và cụ thể năng lực của người
học.
Nhìn từ sự so sánh này thì thấy hai hướng tiếp cận
thực ra không phải là hai hướng riêng tách bạch mà
thực chất có mối quan hệ qua lại với nhau bởi chúng
đều gắn với nội dung chương trình môn học. Khi
đánh giá theo hướng năng lực cũng vẫn phải căn cứ
vào chuẩn KT-KN của môn học. Tuy nhiên do năng


lực mang tính tổng hợp và tích hợp nên
các chuẩn KT,KN cần được tổ hợp lại
trong các mối quan hệ nhất quán để thể
hiện được các năng lực của người học.
Mặc khác , do chuẩn KT, KN của môn
học là yêu cầu, mức độ tối thiểu, nên khi
đánh giá theo năng lực cần căn cứ vào
nội dung môn học để xác định được
những mức năng lực theo chuẩn và cao
hơn chuẩn để tạo được sự phân hóa,
nhằm đo được khả năng và sự tiến bộ
của tất cả các đối tượng người học.


BẢNG TÓM TẮT SO SÁNH CÁCH ĐÁNH GIÁ

học

Chú ý đến mức độ phân hoá trong
việc thực hiện mục tiêu môn học


BẢNG TÓM TẮT
ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP NGỮ VĂN THEO NĂNG LỰC

1.Không có mâu thuẫn giữa ĐGNL và ĐG theo
chuẩn KT-KN.
2.Không lấy việc kiểm tra KT-KN đã học làm
trung tâm mà chú trọng khả năng vận dụng
KT-KN trong những tình huống khác nhau.
3.Việc KTĐG hướng tới khả năng làm phong
phú và mở rộng cuộc sống cá nhân của HS
4.Kết nối những vấn đề được học với thực tiễn
cuộc sống (ngoài trường học)
5.Giúp HS có cơ hội bộc lộ quan điểm và cách
cảm nhận cá nhân, phát triển tư duy sáng tạo


2/ PHƯƠNG PHÁP VÀ HÌNH THỨC KIỂM TRA,
ĐÁNH GIÁ THEO ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC:
2.1 Các phương pháp và hình thức đánh giá chung:
a) Đánh giá quá trình (thường xuyên):
- Đánh giá thường xuyên có thể thực hiện qua hình
thức kiểm tra vấn đáp hoặc kiểm tra viết (thường
gọi là kiểm tra miệng, kiểm tra 15 phút). Việc kiểm
tra được tiến hành trong tất cả các thời điểm của

năng khái quát, hệ thống hóa kiến thức, năng lực trình bày diễn
đạt một cách bài bản, rõ ràng, trong sáng. Để đạt được mục
đích ĐG thì đòi hỏi đề KT phải đáp ứng được đầy đủ các yêu
cầu đặt ra như: đánh giá năng lực của HS một cách toàn diện,
khách quan, khoa học, phản ánh được đầy đủ bản chất và tính
chất của môn học và phân hóa được trình độ của HS.
- Bên cạnh việc phối hợp các loại hình kiểm tra để việc đánh
giá được tiến hành liên tục, cũng cần tăng cường tính hiệu
lực của các kết quả đánh giá khác nhau trong quá trình học
tập môn Ngữ văn của HS như: làm bài tập nghiên cứu nhỏ,
các bài luyện nói trước tập thể, tham gia vào các hoạt động
ngữ văn…, đánh giá qua quan sát của GV cũng như sự tự
nhận xét , tự đánh giá của chính HS, và cả những dự cảm,


dự đoán của GV để có thể phát hiện và bồi dưỡng
những HS có năng khiếu. Hiện nay đã có những
quy định về số điểm kiểm tra tối thiểu cho mỗi HS
trong một HK, tuy nhiên nếu GV biết chú ý đúng
mức đến tầm quan trọng của việc kiểm tra trong dạy
và học thì hoàn toàn có thể chủ động trong việc xây
dựng những câu hỏi kiểm tra để có thể đánh giá NL
học tập của HS một cách cụ thể qua từng giờ học,
bài học.
c) Đánh giá trên lớp học:
Đánh giá trên lớp học nhằm tạo ra được một môi
trường học tập phù hợp để hỗ trợ trực tiếp việc dạy
và học của HS, giúp cho việc lập kế hoạch và điều
chỉnh kế hoạch dạy học kịp thời, hiệu quả, làm căn
cứ để sắp xếp HS vào các nhóm năng lực khác

phù hợp với nhận thức của HS, có sự phân hóa cho
những đối tượng trong lớp.
- Câu hỏi cần đặt ra được những “tình huống có vấn
đề” để kích thích óc tư duy và sự phản xạ nhanh của
HS.Đồng thời qua những câu hỏi khuyến khích HS


bộc lộ những suy nghĩ của mình trong việc trả lời và
trình bày ý kiến cá nhân ngay cả khi ý kiến đó là sai
hoặc chưa hoàn toàn chính xác.
- Việc đánh giá kết quả trả lời của HS không đơn
thuần chỉ là cho điểm. Trước khi cho điểm GV cần
lưu ý sửa cho HS những lỗi cần tránh trong nói tiếng
Việt
- Lưu ý: cần hướng tới sử dụng hình thức này trong
các cấp độ đánh giá cao hơn (ví dụ thi vấn đáp trong
đánh giá tổng kết) để có thể đo được các năng lực
của HS một cách toàn diện, đặc biệt là KN nói.
b) Kiểm tra viết:
Kiểm tra viết không chỉ nhằm đánh giá kết quả học tập
chung của lớp học mà còn đánh giá chất lượng học
tập của mỗi HS, vì vậy trong đề KT nên có những câu


hỏi phân hóa trình độ HS. Thời gian để thực hiện một đề KT
viết có thể là 15 phút, 45 phút, 90 phút hoặc hơn 90 phút(các
đề thi có quy mô tương đối lớn)
Hiện nay trong hình thức KT viết có hai dạng thiết kế câu hỏi:
* Câu hỏi trắc nghiệm tự luận (cách nói thông thường
hiện nay là tự luận):

đưa ra.
Câu điền khuyết:
Đưa ra một mệnh đề có khuyết một bộ phận, yêu cầu HS
phải chọn một hoặc một số trong những từ ngữ cho trước để
điền vào chỗ trống hoặc tự tìm từ ngữ để điền vào chỗ trống
Câu đúng- sai:
Đưa ra một nhận định, yêu cầu HS phải lựa chọn một trong
hai phương án trả lời để khẳng định đó là đúng hoặc sai
Câu ghép đôi:
Yêu cầu HS phải ghép đúng các cặp từ, các phần của cột trái
(A ) với cột phải ( B ) sao cho hợp nghĩa, hợp logic.


Theo định hướng về KT-ĐG của Chương trình
giáo dục phổ thông môn Ngữ văn, cần có sự
kết hợp một cách hợp lí cả hai dạng TNKQ và
TNTL. Đối với môn Ngữ văn THCS thì một
trong những nội dung rất quan trọng mà việc
đánh giá cần hướng tới là năng lực phân tích,
bình giá và cảm thụ văn học nghệ thuật một
cách chủ động, tích cực của mỗi HS cũng như
năng lực tư duy và giao tiếp bằng tiếng Việt.
Những năng lực này chỉ có thể được bộc lộ
qua việc tạo lập các văn bản (nói và viết).


MỘT SỐ YÊU CẦU CƠ BẢN VỀ KĨ THUẬT
BIÊN SOẠN CÂU HỎI KIỂM TRA
1.Câu hỏi TNKQ nhiều lựa chọn:
-Chỉ có một phương án đúng.

MỘT SỐ YÊU CẦU CƠ BẢN VỀ KĨ THUẬT
BIÊN SOẠN CÂU HỎI KIỂM TRA
4)

Loại câu hỏi TNKQ điền khuyết:
-Chỉ để một chỗ trống
-Thiết kế sao cho có thể trả lời bằng một từ
đơn nhất mang tính đặc trưng (người, vật,
địa điểm, thời gian, khái niệm…)
-Cung cấp đủ thông tin để chọn từ trả lời
chính xác
-Chỉ có một lựa chọn là đúng