TIẾT 32:
BÀI 20: CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN
PHÁP KẾT THÚC (1953 - 1954) (LỊCH SỬ 12 – BAN CƠ BẢN)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Qua tiết học trong dự án này, học sinh phải đạt được:
1. Về kiến thức:
1.1.Kiến thức bộ môn:
- Lí giải được: Vì sao ta và địch đều quyết định chọn Điện Biên Phủ làm
điểm quyết chiến chiến lược
- Nắm được những nét chính về diễn biến, thắng lợi to lớn và ý nghĩa lịch
sử của chiến dịch Điện Biên Phủ
- Nắm được những nét chính về vai trò của hai người anh hùng dân tộc:
Đại tướng Võ Nguyên Giáp và chủ tịch Hồ Chí Minh đối với chiến dịch Điện
Biên Phủ
1.2.Kiến thức liên môn
- Địa lý: Nắm được vị trí địa lý, đặc điểm địa hình, điều kiện tự nhiên
vùng Điện Biên Phủ
- Ngữ Văn: Nắm được một số tác phẩm văn học về đề tài Điện Biên Phủ
như Hoan hô chiến sĩ Điện Biên (Tố Hữu), Bài ca Điện Biên Phủ (Nguyễn Đình
Thi), Thồ lên Điện Biên (Đào Phương), Đằng sau phía trước (Nguyễn Minh
Châu),…
- Âm nhạc: Biết được những ca khúc đi cùng năm tháng: Hò kéo pháo
(Hoàng Vân), Hành quân xa, Giải phóng Điện Biên (Đỗ Nhuận),…
- Quốc phòng: Vận dụng các kiến thức quân sự, quốc phòng để lí giải âm
mưu của địch, chủ trương của ta, quá trình chuẩn bị cho chiến dịch, lí do vì sao
ta chuyển từ “đánh nhanh thắng nhanh” sang “đánh chắc thắng chắc”,….


- Giáo dục công dân: Nắm được tiểu sử, chiến công của các anh hùng,
liệt sĩ như Tô Vĩnh Diện, Phan Đình Giót, Bế Văn Đàn,.. Từ đó trân trọng quá
khứ, có ý thức phấn đấu vươn lên

- Đóng kịch về đại tướng Võ Nguyên Giáp và quyết định lịch sử của mình
- Chuẩn bị thuyết trình về diễn biến chiến dịch Điện Biên Phủ
III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ
3. Giới thiệu bài mới
Tiết trước cô trò chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu về những âm mưu, thủ
đoạn của Pháp – Mĩ qua việc thực hiện kế hoạch Nava. Chúng ta cũng thấy rằng
kế hoạch đó của chúng đã bước đầu bị phá sản bởi cuộc Tiến công chiến lược
Đông – Xuân (1953 - 1954) của quân và dân ta. Vậy khi nào nó bị phá sản hoàn
toàn? Chiến dịch Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” diễn ra
như thế nào, có ý nghĩa lịch sử to lớn ra sao, cô trò ta cùng tìm hiểu qua bài học
hôm nay.
4. Tổ chức dạy và học bài mới
KIẾN THỨC CƠ BẢN

HOẠT ĐỘNG CỦA THÀY VÀ TRÒ

II. Cuộc tiến công chiến lược Đông
– Xuân 1953 – 1954 và chiến dịch
Điện Biên Phủ 1954.
2.Chiến dịch Điện Biên Phủ
a.
Hoàn cảnh lịch sử :
Hoạt động 1: Tìm hiểu âm mưu của địch và
chủ trương của ta (Hoạt động nhóm – Toàn
lớp)
GV chia cả lớp thành hai nhóm và giao nhiệm
vụ cho từng nhóm
+ Nhóm 1: Vì sao Pháp – Mỹ xây dựng Điện

nhận rõ vị trí chiến lược quan trọng, Pháp, Mĩ
đã buộc phải tăng cường lực lượng cho Điện
Biên Phủ, biến Điện Biên Phủ trở thành 1 tập
đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương. Chúng
xây dựng ở đây 3 khu phòng thủ kiên cố: Phân
khu Trung tâm, phân khu Bắc và phân khu Nam
với 49 cứ điểm, 2 sân bay. Tổng số binh lực ở
đây lúc cao nhất có tới 16.200 quân. Phân khu
Bắc gồm các cứ điểm Độc Lập và Bản Kéo.
Phân khu Trung tâm tập trung 2/3 lực lượng
địch, có cơ quan chỉ huy, trận địa pháo, sân bay
Mường Thanh, kho hậu cần và hệ thống cứ điểm
trên cao. Phân khu Nam có trận địa pháo và sân
bay Hồng Cúm.
Mỗi cụm cứ điểm là 1 hệ thống hỏa lực nhiều
tầng, có các đường hào nối các cứ điểm với
nhau. Toàn bộ cơ quan chỉ huy và nơi đặt súng
đạn, đều nằm chìm dưới mặt đất. Mỗi cứ điểm
đều được bao bọc bằng nhiều chiến tuyến hào,
những ụ súng đắp đất dày trên 3 m và hàng rào
dây thép gai xung quanh dày từ 20-50m, với
những bãi mìn dày đặc, có lưới dây điện sát mặt
đất. Lực lượng của địch ở đây lên tới 16.200
tên, gồm đủ các loại binh chủng: bộ binh, pháo
binh, công binh, thiết giáp, không quân.
GV tích hợp kiến thức Văn học
Giáo viên khắc họa âm mưu của địch qua việc
xây dựng tập đoạn cứ điểm Điện Biên Phủ qua
việc trích dẫn một số câu trong tác phẩm Cao
điểm cuối cùng của nhà văn Hữu Mai “Chúng

giao thông, hầm hào phục vụ cho chiến dịch.
Bên cạnh việc chuẩn bị của các đơn vị quân đội,
dân quân... cùng các lực lượng khác trong cả
nước, các văn nghệ sỹ cùng được lệnh vào cuộc.
Văn học
GV liên hệ hai tiểu thuyết Thồ lên Điện
Biên và Đằng sau phía trước miêu tả những khó
khăn vất vả của dân công Thanh Hóa chi viện
chiến trường. Mặc dù không trực tiếp chiến đấu,
nhưng họ cũng góp phần vẻ vang làm nên chiến
thắng. Cậu thanh niên Quy trong Chiến đấu sau
hỏa tuyến cũng mơ ước trực tiếp cầm súng chiến
đấu nhưng không được thỏa nguyện. Cậu đã tiếp
sức cho trận địa bằng cách tham gia đội xe vận
tải chở hàng hóa vượt 400 cây số.
Âm nhạc:
Khi trình bày quá trình bộ đội ta vận chuyển
lương thực, GV có thể hát hoặc bật một đoạn
nhạc trong bài Hành quân xa của nhạc sĩ Đỗ
Nhuận
Khi nói về quá trình bộ đội ta kéo pháo giáo
viên mở bài hát Hò kéo pháo của nhạc sĩ Hoàng
Vân
Quốc phòng và giáo dục công dân
- GV phát vấn: Tại sao ta chuyển từ phương
châm “đánh nhanh thắng nhanh” sang “đánh
chắc thắng chắc”?
- HS trả lời bằng cách diễn lại một đoạn kịch đã
chuẩn bị từ trước
Đoạn kịch thể hiện rõ hai nội dung:


Chia làm 3 đợt :
- Đợt 1 : Từ 13 đến 17/3/1954 quân
ta tấn công các cứ điểm Him Lam và
toàn bộ phận khu Bắc, diệt gần 2.000
tên địch.
- Đợt 2 : Từ 30/3 đến 26/4/1954 ta
đồng loạt tấn công các cứ điểm phía
Đông phân khu Mường Thanh như
E1, D1, C1, C2, A1,… chiếm được
phần lớn các căn cứ của địch, hình
thành thế bao vây chia cắt, khống
chế địch.
- Đợt 3 : Từ ngày 1/5 đến ngày
7/5/1954 đồng loạt tiến công phân
khu trung tâm và phân khu Nam, tiêu
diệt các cứ điểm còn lại. Chiều 7/5

Hoạt động 2: Tìm hiểu diễn biến chiến dịch
Điện Biên Phủ (Toàn lớp – Cá nhân)
GV yêu cầu học sinh tường thuật ngắn gọn
chiến dịch Điện Biên Phủ qua việc sử dụng
phim tư liệu và lược đồ (HS đã chuẩn bị trước)
GV chốt và nhấn mạnh một số sự kiện tiêu biểu
trong chiến dịch


quân ta đánh vào sở chỉ huy địch,
17h30 phút cùng ngày bắt sống Đờ
Caxtơri và toàn bộ tham mưu địch.

Gan không núng
Chí không mòn!
Những đồng chí thân chôn làm
giá súng
Đầu bịt lỗ châu mai
Băng mình qua núi thép gai
Ào ào vũ bão,
Những đồng chí chèn lưng cứu pháo
Nát thân, nhắm mắt, còn ôm...
Những bàn tay xẻ núi lăn bom
Nhất định mở đường cho xe ta
lên chiến trường tiếp viện
Và những chị, những anh ngày
đêm ra tiền tuyến
Mấy tầng mây gió lớn mưa to
Dốc Pha Đin, chị gánh anh thồ
Đèo Lũng Lô, anh hò chị hát
Dù bom đạn xương tan, thịt nát
Không sờn lòng, không tiếc tuổi xanh..

c. Kết quả :
- Trong Đông – Xuân 1953 – 1954
và Điện Biên Phủ ta đã loại khỏi
vòng chiến đấu 128.200 tên địch, thu
19.000 súng các loại, 162 máy bay,
81 đại bác, giải phóng nhiều vùng
rộng lớn.
- Riêng Điện Biên Phủ loại 16.200

Hoạt động 3: Tìm hiểu kết quả - ý nghĩa

Nên vành hoa đỏ, nên thiên sử vàng”
tranh ở Đông Dương, tạo điều kiện
(Tố Hữu)
thuận lợi cho cuộc đấu tranh ngoại Tích hợp kiến thức âm nhạc Nếu còn thời gian
giao.
GV thuyêt trình một cách sâu sắc ý nghĩa to lớn
của chiến dịch Điện Biên Phủ trên nền nhạc bài
hát Giải phóng Điện Biên (Nhạc sĩ: Đỗ Nhuận)


5. Kết thúc bài học
5.1. Củng cố:
Yêu cầu học sinh là bài tập trắc nghiệm (GV chuẩn bị sẵn phiếu)
Hãy khoanh tròn đáp án đúng trong các câu hỏi sau đây:
1/ Đặc điểm chủ yếu của địa hình Điện Biên Phủ là:
a/ Thung lũng b/ Núi cao

c/ Đồng bằng d/ Trung du

2/Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ gồm có:
a/ 30 cứ điểm b/ 49 cứ điểm c/ 52 cứ điểm d/ 60 cứ điểm
3/ Vị tướng chỉ huy lực lượng quân Pháp ở Điện Biên Phủ là:
a/ Na-va

b/ Đờ Cát-tơ-ri

c/ Sa-lăng

d/ Đác-giăng-li-ơ



d/ Chín mươi chín

8/ Bài hát “Hò kéo pháo” là bài hát của tác giả:
a/ Đỗ Nhuận

b/ Hoàng Vân c/ Huy Du

d/ An Thuyên


9/ Trận đánh ác liệt nhất trong Chiến dịch Điện Biên Phủ là:
a/ Him Lam

b/Mường Thanh

c/ Đồi A1

d/ Sân bay Hồng Cúm

10/ Nét đặc sắc trong cách đánh giặc của quân ta ở Chiến dịch ĐiệnBiênPhủ là:
a/ Đánh điểm, diệt viện

b/ Đánh “lấn”, bắn tỉa

c/ Đánh truy kích

d/ Mai phục, tập kích

5.2. Dặn dò