ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
--------------------------------------

TẠ NGỌC ANH

NHU CẦU TIN TẠI THƢ VI N
TRƢỜNG ĐẠI HỌC TRẦN QUỐC TUẤN

C u nn

n

K o

T

n tn–T ƣv n

M số 6

LUẬN VĂN THẠC SĨ
G ản v n ƣ n

n PGS TS Trần T

HÀ NỘI - 2016

Mn N u t




Tạ N

ả

An


MỤC LỤC
MỤC LỤC ........................................................................................................................... 1
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ .......................................................................... 7
DANH MỤC CÁC BẢNG THỐNG KÊ SỐ LI U .................................................... 5
MỞ ĐẦU.............................................................................................................................. 9
1. Tính cấp thiết của đề tài.................................................................................................. 9
2. Tình hình nghiên cứu ....................................................................................................11
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ..............................................................................13
4. Giả thuyết nghiên cứu...................................................................................................13
5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ...............................................................................14
6. Phương pháp nghiên c ứu ..............................................................................................14
7. Ý nghĩa khoa học và ứng dụng của đề tài ..................................................................14
8. Cấu trúc luận văn...........................................................................................................15
CHƢƠNG 1: NHU CẦU TIN VÀ NGƢỜI D NG TIN TRONG HOẠT ĐỘNG

THÔNG TIN - THƢ VI N TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC TRẦN QUỐC TUẤNError! Bookma
21 N

n vấn

un v nhu cầu tin .....................Error! Bookmark not defined.


ỉn

oạt ộn t

15

o

ất lƣợn

Nân

oạt ộn t

n t n - t ƣ v n…………..29

n t n - t ƣ v n……………………………… 9
ản

ạ ,

tập………………………………

4


CHƢƠNG : THỰC TRẠNG NHU CẦU TIN TẠI THƢ VI N TRƢỜNG ĐẠI
HỌC TRẦN QUỐC TUẤN ............................................Error! Bookmark not defined.
2.1. Nội dung nhu cầu tin ................................................Error! Bookmark not defined.
2.1.1 Nhu cầu tin về lĩnh vực khoa học ..................... Error! Bookmark not defined.

3.1.3. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực............... Error! Bookmark not defined.
3.1.4. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin........ Error! Bookmark not defined.
3.1.5. Tăng cường kinh phí tổ chức hoạt động thư việnError! Bookmark not defined.
N óm

ả p áp p át tr ển nhu cầu tin ................Error! Bookmark not defined.

3.2.1. Đào tạo người dùng tin....................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Ứng dụng hoạt động marketing ........................ Error! Bookmark not defined.
3.2.3. Đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học ........ Error! Bookmark not defined.

3.2.4. Đổi mới phương pháp giảng dạy và thúc đẩy hình thức tự họcError! Bookmark not defi
KẾT LUẬN ........................................................................Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LI U THAM KHẢO ....................................................................16
PHỤ LỤC ...........................................................................Error! Bookmark not defined.

5


DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT

CBQL

Cán bộ quản lý

CBTV

Cán bộ thư viện

CNTT


KHTN

Khoa học tự nhiên

KHXH

Khoa học xã hội

SP - DV

Sản phẩm - dịch vụ

TV

Thư viện

TV - TT

Thư viện - thông tin

TV trường ĐH TQT

Thư viện trường Đại học Trần Quốc Tuấn

6


DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Sơ đồ 1.1: Cơ cấu tổ chức của trường Đại học Trần Quốc TuấnError! Bookmark not defined.

Bảng 2.5: Thống kê về thời gian tìm kiếm thông tinError! Bookmark not defined.
Bảng 2.6: Tỷ lệ NDT sử dụng các SP&DV thông tin để tìm kiếm thông tinError! Bookmark
Bảng 2.7: Thống kê các nguồn khai thác thông tin. Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.8: Thống kê mức độ sử dụng Internet ......... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.9: Thống kê mục đích truy cập Internet ...... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.10: Thống kê mức độ đáp ứng yêu cầu tin . Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.11: Thống kê về tần suất NDT đến Thư việnError! Bookmark not defined.
Bảng 2.12: Thống kê về lý do đến thư viện ............. Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.13: Thống kê đánh giá về giờ mở cửa của Thư việnError! Bookmark not defined.
Bảng 2.14: Thống kê về tần suất yêu cầu tin bị từ chốiError! Bookmark not defined.
Bảng 2.15: Thống kê về nguyên nhân yêu c ầu tin bị từ chốiError! Bookmark not defined.
Biểu đồ 2.15: Nguyên nhân yêu cầu tin bị từ chối .. Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.16: Thống kê về ý kiến bổ sung tài liệu ...... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.17: Lý do không đến khai thác tài liệu ở Thư việnError! Bookmark not defined.

8


MỞ ĐẦU
1 Tín

ấp t ết ủ

t

Ngày nay, với sự phát triển như vũ bão của khoa học và công nghệ - nhất là
sự bùng nổ thông tin, với sự xuất hiện của vô tuyến truyền hình, video và các
phương tiện nghe nhìn khác, người ta dễ dàng nhận ra nhu cầu của con người về
thông tin ngày càng tăng lên nhanh chóng. Cùng với đó, sự bùng nổ thông tin trong
kỷ nguyên Internet (world wide web) đã mang lại cuộc cách mạng công nghệ trên

cái đích cuối cùng trong hoạt động thông tin thư viện mà bất kể thư viện nào cũng
đều mong muốn đạt được một cách hiệu quả nhất. Có thể nói, Thư viện của Nhà
trường là một trong những thư viện quân đội được đầu tư lớn, có chức năng đào tạo,
nghiên cứu về lĩnh vực khoa học quân sự. Trong những năm thực hiện sự nghiệp
đổi mới của Nhà trường, hưởng ứng xu thế hội nhập và liên kết khu vực ASEAN,
Thư viện trường Đại học Trần Quốc Tuấn được quan tâm với mục đích đáp ứng nhu
cầu tin của người dùng tin một cách tốt nhất, nhằm phục vụ công tác nghiên cứu,
đào tạo kỹ thuật quân sự, nâng cao năng lực trình độ của bạn đọc, đẩy mạnh quá
trình hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, với sự phát triển mạnh
mẽ của công nghệ thông tin và xu thế hội nhập sâu rộng, để đáp ứng đầy đủ hơn,
nhằm thỏa mãn nhu cầu tin ngày càng cao của người dùng tin, thư viện đang đứng
trước nhiều thách thức. Vì vậy, việc điều tra nhu cầu tin để xác định được hướng đi
tốt nhất nhằm phục vụ bạn đọc một cách hiệu quả, chất lượng nhất là một vấn đề đặt
ra ngày càng một cấp thiết hơn.
Việc đáp ứng nhu cầu tin tại Thư viện trường Đại học Trần Quốc Tuấn chưa
theo kịp so với tốc độ gia tăng nhu cầu tin của người dùng tin, chưa đáp ứng kịp
thời những thông tin mới; nguồn tài liệu hiện có của thư viện không được cập nhật
thường xuyên; các tài liệu quý hiếm chưa khai thác triệt để; phương thức tiếp cận
thông tin còn vướng mắc. Nguyên nhân của tình trạng này là do cơ sở vật chất kỹ
thuật tuy đã được đầu tư nhưng cách bảo quản, sử dụng còn sai sót, thiếu kinh
nghiệm; nguồn nhân lực của thư viện chưa được phát huy hết khả năng. Ngoài ra,
công tác tin học hóa thông tin chưa được thực hiện một cách đồng bộ; việc ứng
dụng các sản phẩm và dịch vụ vào hoạt động thư viện còn yếu kém cùng với nhiều
nguyên nhân khác đã hạn chế rất nhiều việc đáp ứng nhu cầu tin của người dùng tin

10


một cách hiệu quả. Trước những đòi hỏi cấp bách về việc đáp ứng nhu cầu tin cho
cán bộ, chiến sĩ nghiên cứu, giảng dạy và học tập về quân sự trong xu thế hội nhập

Nguyệt. (Đại học Văn hóa Hà Nội, 2010) đã cung cấp những vấn đề lý luận cơ bản
về người dùng tin và nhu cầu tin trong hoạt động thông tin - thư viện.

11


Ngoài ra, liên quan đến nghiên cứu NDT và NCT ở từng địa bàn cụ thể có
khá nhiều luận văn thạc sĩ như:
- Đề tài luận văn “Nhu cầu tin và mức độ đáp ứng nhu cầu tin của người
dùng tin tại Trung tâm thông tin - thư viện trường Đại Học Thành Đô” của Thạc sĩ
Nguyễn Trường Giang bảo vệ năm 2010.
- Đề tài luận văn “Nghiên cứu nhu cầu tin tại Trung tâm thông tin - thư viện
trường Đại học Quốc gia Hà Nội” của Thạc sĩ Nguyễn Bích Hạnh bảo vệ năm
2011.
- Đề tài luận văn “Nghiên cứu nhu cầu tin và khả năng đáp ứng thông tin cho
người dùng tin tại Học viện Kỹ thuật Quân sự” của Thạc sĩ Phạm Thị Lan Ngọc bảo
vệ năm 2011.
- Đề tài luận văn "Nhu cầu tin và khả năng đáp ứng thông tin cho người dùng
tin tại Thư viện trường Đại học Hà Nội" của Thạc sĩ Cung Thị Thúy Hằng bảo vệ
năm 2011.
- Đề tài luận văn “Nhu cầu tin của người dùng tin và khả năng đáp ứng của
Thư viện các trường Đại học ở Hà Nội” của Thạc sĩ Bùi Thị Ánh Tuyết bảo vệ năm
2012.
- Đề tài luận văn “Nghiên cứu nhu cầu tin của người dùng tin tại Thư viện
Quân đội” của Thạc sĩ Linh Thị Thắm bảo vệ năm 2012.
- Đề tài luận văn “Nhu cầu tin của người dùng tin và khả năng đáp ứng của
Thư viện các trường Đại học Hà Tĩnh” của Thạc sĩ Phan Thị Dung bảo vệ năm
2012.
- Đề tài luận văn "Nghiên cứu nhu cầu tin tại Thư viện trường Đại học Ngoại
ngữ - Đại học Thái Nguyên" của Thạc sĩ Lê Thị Thanh Thủy bảo vệ năm 2013.

Dựa trên cơ sở kết quả nghiên cứu thực trạng nhu cầu tin và việc đáp ứng
nhu cầu tin để đề xuất các giải pháp nhằm thỏa mãn và kích thích nhu cầu tin của
người dùng tin tại Thư viện trường Đại học Trần Quốc Tuấn.
+ Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện mục tiêu trên, luận văn đưa ra các nhiệm vụ sau:
- Hệ thống hóa các vấn đề lý luận chung liên quan đến nhu cầu tin của người
dùng tin.
- Nghiên cứu thực trạng nhu cầu tin của người dùng tin tại Thư viện trường
Đại học Trần Quốc Tuấn.
- Phân tích các yếu tố, đánh giá chất lượng và hiệu quả đáp ứng nhu cầu tin
tại Thư viện trường Đại học Trần Quốc Tuấn.
- Đề xuất các giải pháp thỏa mãn và phát triển nhu cầu tin tại Thư viện
trường Đại học Trần Quốc Tuấn.
4 G ả t u ết n

n ứu

Trước những yêu cầu đổi mới và sự bùng nổ thông tin, nhu cầu tin của NDT
tại trường ĐH Trần Quốc Tuấn ngày càng đa dạng chuyên sâu và đòi hỏi được đáp

13


ứng ở mức độ cao hơn. Nếu Thư viện trường Đại học Trần Quốc Tuấn đổi mới
phương thức phát triển nguồn lực thông tin phù hợp với nhu cầu tin; biết đa dạng
hóa và tăng cường các sản phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện phù hợp tập quán
của người sử dụng thông tin; nâng cao được trình độ cán bộ thư viện thì sẽ thỏa mãn
nhu cầu tin của người dùng tin đầy đủ hơn.
5 Đố tƣợn v p ạm v n


ụn

ủ

t

+ Về mặt khoa học:

14


Góp phần hoàn thiện làm cơ sở lý luận và thực tiễn nhằm phát triển nhu cầu
tin của người dùng tin trong hoạt động thông tin - thư viện tại trường Đại học Trần
Quốc Tuấn.
+ Về mặt ứng dụng:
Kết quả nghiên cứu đưa ra các giải pháp nhằm phát triển nhu cầu tin cho
người dùng tin, tăng cường hiệu quả hoạt động thông tin - thư viện.
Thông tin trong đề tài nghiên cứu luận văn được sử dụng làm tài liệu tham
khảo phục vụ cho việc nghiên cứu, giảng dạy và học tập liên quan đến ngành thông
tin - thư viện.
8 Cấu trú luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận
văn gồm 3 chương:
- Chương 1: Nhu cầu tin và người dùng tin trong hoạt động thông tin - thư viện
tại trường Đại học Trần Quốc Tuấn
- Chương 2: Thực trạng nhu cầu tin tại Thư viện trường Đại học Trần Quốc Tuấn
- Chương 3: Các giải pháp thỏa mãn và phát triển nhu cầu tin cho người dùng tin
tại Thư viện trường Đại học Trần Quốc Tuấn

15

thư viện tỉnh Thái Nguyên, Luận văn Thạc sĩ khoa học Thư viện Trường
Đại học Văn hóa Hà Nội, Hà Nội.
10.

Trần Thị Huệ (2013), Nghiên cứu nhu cầu tin của người dùng tin tại Thư
viện trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng, Luận văn Thạc sĩ khoa học
Thư viện, trường Đại học Xã hội và nhân văn Hà Nội, Hà Nội.

16


11.

Phạm Thanh Huyền (2007), Nghiên cứu nhu cầu tin tại viện thông tin khoa
học xã hội, Luận văn Thạc sĩ khoa học Thư viện, Trường Đại học Văn
hóa Hà Nội, Hà Nội.

12.

Nguyễn Trường Giang (2010), Nghiên cứu nhu cầu tin và mức độ đáp ứng
nhu cầu tin tại Trung tâm thông tin - thư viện Đại học Thành Đô, Luận
văn Thạc sĩ khoa học Thư viện, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội.

13.

Lịch sử trường Sĩ quan Lục quân 1 năm 1945 - 1999 (2011), tr.9, tr.107-109.

14.

Trương Đại Lượng (2008), Nâng cao chất lượng công tác phục vụ người


Olstad, Bojorn; Vũ Văn Sơn dịch (2008), Từ tổ chức nội dung đến tăng sức
mạnh cho người dùng tin, Tạp chí thư viện Việt Nam.

21.

Linh Thị Thắm (2012), Nghiên cứu nhu cầu tin của người dùng tin tại Thư
viện Quân đội, Luận văn Thạc sĩ khoa học Thư viện, trường Đại học Văn
hóa Hà Nội, Hà Nội.

22.

Bùi Thanh Thủy (2011), Hoạt động truyền thông marketing trong hoạt động
thư viện ĐH, Kỷ yếu hội thảo khoa học, "Một chặng đường đào tạo và
nghiên cứu khoa học thông tin - thư viện: Kỷ niệm 38 năm đào tạo và 15
năm thành lập Khoa thông tin - thư viện", tr.510-519.

17


23.

Lê Thị Thanh Thủy (2013), Nghiên cứu nhu cầu tin tại Thư viện trường Đại
học Ngoại ngữ - Đại học Thái Nguyên, Luận văn Thạc sĩ khoa học thư
viện, trường Đại học Xã hội và nhân văn Hà Nội, Hà Nội.

24.

Ban kỹ thuật Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN/TC 46 Thông tin và tư liệu (2009),
Tiêu chuẩn Thư viện, Bộ Khoa học và Công nghệ, Hà Nội.


ngày

20/9/2015.
30.

Marketing - hoạt động thiết yếu của các thư viện đại học Việt Nam, địa chỉ:
truy cập ngày 8/9/2015.

31.

Nâng

cao

chất

lượng

công

tác

phục

vụ

bạn

đọc,