Dạy học theo chủ đề tích hợp

Sở giáo dục và đào tạo Hà nội
Phòng giáo dục và đào tạo ba vì

-------------------------

Trờng THCS Cổ Đô
Địa chỉ: Cổ Đô- Ba Vì- Hà Nội.
Điện thoại: 04.33625354
Email: [email protected]
Thông tin về nhóm giáo viên:
1.H v tờn : Phan Th Ho
Ngy sinh: 06/7/1983
Mụn: Ng vn
in thoi: 01668599221
Email: [email protected]
2. H v tờn : Nguyn Th Na
Ngy sinh: 29/10/1977
Mụn: Ng vn.
in thoi: 0975291839

Tóm tắt nội dung sản phẩm: s dng kin thc cỏc mụn hc liờn quan
dy tớch hp bi Con Rng, chỏu Tiờn. T ú giỳp hc sinh bit cỏch vn dng
cỏc kin thc ỏp dng vo thc t, ng thi giỏo dc lũng t ho, lũng yờu
quờ hng t nc cho cỏc em .

GV: Phan Thị Hảo và Nguyễn Thị Na

1


của dân tộc. Qua văn bản, giúp các em hiểu rõ hơn về nguồn gốc của dân tộc
Việt Nam và thể hiện ý nguyện đoàn kết thống nhất cộng đồng của ngời Việt.
Qua việc vận dụng kiến thức liên môn trong việc học tập còn có ý nghĩa
quan trọng trong việc tìm hiểu kiến thức mới. Vận dụng kiến thức lịch sử trong
giảng dạy truyền thuyết này sẽ giúp cho các em hiểu đợc bối cảnh lịch sử và đời
sống nhân dân thời đại Hùng Vơng.
Bên cạnh đó , khi vận dụng kiến thức địa lý- mĩ thuật vào giảng dạy, ngời
dạy sẽ giúp cho học sinh có một vốn kiến thức sâu rộng về địa danh lịch sử Đền
Hùng cũng nh là kiến trúc của Đền Hùng. Qua đó, học sinh hiểu biết về văn hóa
lễ hội Đền Hùng..
Có thể vận dụng kiến thức môn Giáo dục công dân nhằm khơi gợi lòng
yêu nớc, lòng tự hào dân tộc về thời đại vua Hùng, giáo dục các em tinh thần
đoàn kết, trách nhiệm trong việc giữ gìn và bảo vệ chủ quyền đất nớc.
Đặc biệt, với việc vận dụng kiến thức âm nhạc sẽ giúp học sinh có không
khí tiết học vui vẻ và đạt hiệu quả cao.
Nh vậy, việc vận dụng kiến thức liên môn trong một văn bản cụ thể có ý
nghĩa rất lớn trong việc phát triển nhận thức của các em, để từ đó các em có nền
tảng và kĩ năng để học tốt tất cả các môn học.
GV: Phan Thị Hảo và Nguyễn Thị Na

2

Trờng THCS Cổ Đô


Dạy học theo chủ đề tích hợp

V. Thiết bị dạy học và tài liệu:
- Sách giáo khoa , sách giáo viên ngữ văn 6, thiết kế bài giảng.
- Tài liệu lịch sử liên quan đến truyền thuyết Con Rồng, cháu Tiên.

- hs trả lời theo chú thích .

GV: Truyền thuyết con rồng cháu tiên
thuộc nhóm các tác phẩm truyền
thuyết thời đại Hùng Vơng giai
đoạn đầu.
GV yêu cầu: Đọc to rõ ràng chú ý 2.Đọc, chú thích
nhấn gịong các chi tiết li kỳ, thể hiện 2
lời thoại của Lạc Long Quân - Âu cơ
+ Lạc Long Quân : Ân cần chậm rãi
+Âu cơ: Giọng lo lắng, than khổ

- GV đọc mẫu- gọi học sinh đọc h/s
nhận xét
- Cho h/s đọc chú thích chú ý các chú
thích 1-2-3-4-5-7
? Truyện đợc chia làm mấy phần? ý
3.Bố cục: 3 phần
của từng phần?
(Chia làm 3 phần
GV: Phan Thị Hảo và Nguyễn Thị Na

3

Trờng THCS Cổ Đô


Dạy học theo chủ đề tích hợp

P1. Từ đầu đến...Long Trang Giới


? Nhân vật Lạc Long Quân đợc giới
thiệu ntn? (Nguồn gốc, hình dáng,)
? Lạc Long Quân có những việc làm
gì?( tài năng)
? Qua những chi tiết đó em thấy Lạc
Long Quân là ngời thế nào?
=>Lạc Long Quân là vị thần có tài, có
sức khoẻ vô địch, có công với dân về
mọi mặt, đợc mọi ngời yêu quý.

Âu Cơ
+Dòng tiên ở
trên núi ,thuộc
dòng họ thần
nông
+Xinh
đẹp
tuyệt trần
+Dạy loài ngời
trồng trọt và
cày cấy

? Hình ảnh  u Cơ đợc giới thiệu ra
sao? (Nguồn gốc, hình dáng, tài
năng)
Lạc Long Quân Là ngời con
tài đức vẹn toàn
gái tuyệt vời


GV tích hợp với phân môn Tập làm
văn: Lạc Long Quân và Âu Cơ là hai
nhân vật chính ca truyn , có vai trò
rất quan trọng trong văn tự sự. Vai trò
của nhân vật trong văn tự sự nh thế
nào chúng ta sẽ tìm hiểu ở tiết 11.
GV- Lạc Long Quân và Â u Cơ gặp
nhau, họ mong ớc điều gì?
HS: Âu Cơ và Lạc Long Quân gặp
nhau , đem lòng yêu nhau rồi trở
thành vợ chồng. sống ở cung điện
Long Trang.
GV bình: Rồng ở biển cả.
Tiên ở non cao.
Gặp nhau đem lòng yêu nhau -đi đến
kết duyên vợ chồng.
Tình yêu kỳ lạ này nh là sự kết tinh
những gì đẹp nhất của con ngời và
thiên nhiên sông núi.
Vậy chuyện sinh nở của Âu cơ có gì
đặc biệt, chúng ta cùng chuyển sang
phần 2.
?ÂÂy u Cơ sinh nở nh thế nào?
.

=>Lạc Long Quân và Âu Cơ đều là
thần, nguồn gốc cao quý.

2.Chuyện Âu Cơ sinh nở, Lạc Long
Quân và Âu Cơ chia con:
Chi tiết kì lạ, mang tính chất hoang
đờng
=>Giải thích nguồn gốc dân tộc Việt
Nam cùng huyết thống, chung nguồn
cội tổ tiên đều là anh em ruột thịt,
cùng một cha mẹ sinh ra.
=> Đồng bào.

? Em có nhận xét gì về sự sinh nở của
bà Â.u Cơ.
<Kỳ lạ không có thật >
Câu hỏi thảo luận: Theo em, chi tiết
mẹ Âu Cơ sinh ra bọc trăm trứng, nở ra
100 ngời con có ý nghĩa ntn ?
? H/a: Con nào con nấy hồng hào ...
nh thần, có ý nghĩa gì ?
GV: Phan Thị Hảo và Nguyễn Thị Na

5

Trờng THCS Cổ Đô


Dạy học theo chủ đề tích hợp


?Việc chia con nh vậy có ý nghĩa nh
thế nào ?

b. Âu Cơ và Lạc Long Quân chia con:
- 50 ngời con theo cha xuống biển;
- 50 Ngời con theo mẹ lên núi
- Cùng nhau cai quản các phơng, dựng
xây đất nớc.
Cuộc chia tay phản ánh nhu cầu
phát triển DT: làm ăn, mở rộng bờ cõi
và giữ vững đất đai.

? Câu truyện kết thúc với lời hẹn ớc. - Thể hiện ý nguyện đoàn kết, thống
Khi có việc thì giúp đỡ đừng quên lời nhất DT.
hẹn. Điều đó có ý nghĩa nh thế nào?
GV liên môn Giáo dục công dân 7 :
bài Đoàn kết, tơng trợ.
* GV bình: Lịch sử mấy ngàn năm
dựng nớc và giữ nớc của dân tộc ta đã
chứng minh hùng hồn điều đó. Mỗi
khi tổ quốc bị lâm nguy, nhân dân ta
bất kể trẻ, già, trai, gái từ miền ngợc
đến miền xuôi, từ miền biển đến miền
GV: Phan Thị Hảo và Nguyễn Thị Na

6

Trờng THCS Cổ Đô



dân tộc.
+ Làm tăng sức hấp dẫn của tác phẩm.
3. Kết thúc truyện:
- Con trởng lên ngôi vua, lấy hiệu
Hùng Vơng, lập kinh đô, đặt tên nớc.

Gọi HS đọc đoạn cuối
? Em hãy cho biết, truyện kết thúc
bằng những sự việc nào?
- Con trởng lên ngôi vua, lấy hiệu
Hùng Vơng, lập kinh đô, đặt tên nớc.
Tích hợp lịch sử : thế kỷ 8-7 TCN.
- Giải thích nguồn gốc của ngời Việt
Nam là con Rồng, cháu Tiên.
? Việc kết thúc nh vậy có ý nghĩa gì?
* GV: Cốt lõi sự thật lịch sử là mời
mấy đời vua Hùng trị vì. còn một bằng
chứng nữa khẳng định sự thật trên đó
là lăng tởng niệm các vua Hùng mà tại
đây hàng năm vẫn diễn ra một lễ hội
GV: Phan Thị Hảo và Nguyễn Thị Na

Cách kết thúc muốn khẳng định
nguồn gốc con Rồng, cháu Tiên là có
thật

7

Trờng THCS Cổ Đô


Liên môn lịch sử: Lễ hội Đền Hùng,

IV/ Luyện tập
Bài 1: Kể diễn cảm truyện
Bài 2: Qua học văn bản Con Rồng,
cháu Tiên, qua hiểu biết của em, em
hiểu gì về quần thể khu di tích lịch sử
đền Hùng?( vị trí địa lý, đặc điểm ...)

Hoạt động 2: Luyện tập
- HS kể diễn cảm truyện .

GV liên môn Địa lý)
4: Củng cố,
Giáo viên cho học sinh làm bài tập trắc nghiệm sau;
Khoanh tròn vào đáp án đúng nhất:
1.Truyền thuyết là gì?
A. Là những câu chuyện hoang đờng.
B. Câu chuyện với những yếu tố hoang đờng nhng có liên quan đến các sự kiện,
nhân vật lịch sử của một dân tộc.
C.Lịch sử dân tộc, đất nớc đợc phản ánh chân thực trong các câu chuyện về một
hay nhiều nhân vật lịch sử.
D. Cuộc sống hiện thực đợc kể lại một cách nghệ thuật.
Đáp án : B
GV: Phan Thị Hảo và Nguyễn Thị Na

8

Trờng THCS Cổ Đô


năng khuất phục đợc các bộ lạc và tự xng là Hùng Vơng, đóng đô ở Bạch Hạc
( nay thuộc Phú Thọ), đặt tên nớc là Văn Lang.
Trong cuộc sống, c dân Văn Lang luôn luôn có những xng đột giữa các bộ
tộc. Đặc biệt, năm 218 TCN nhà Tần đánh xuống phơng Nam để mở rộng bờ cõi,
nhớ lại lời hẹn của tổ tiên Khi nào cần thì giúp đỡ nhau nhân dân Âu Việt và
Lạc Việt không chịu đầu hàng, đoàn kết nhau đánh giặc và họ đã chiến thắng,
bảo vệ cuộc sống để làm ăn, sinh sống.
Nhà nớc Văn Lang đứng đầu là Vua Hùng. Đời đời cha truyền con nối đợc
18 đời và đều gọi là Hùng Vơng.
.

GV: Phan Thị Hảo và Nguyễn Thị Na

9

Trờng THCS Cổ Đô


Dạy học theo chủ đề tích hợp

Vua Hùng

Văn học dân gian Việt Nam nói về lễ hội đền Hùng nh sau:
Dù ai đi ngợc về xuôi.
Nhớ ngày giỗ tổ mùng mời tháng ba.
Lễ hội đền Hùng còn gội là giỗ tổ Hùng Vơng là một lễ hội lớn mang tầm
vóc quốc gia ở Việt Nam, tởng nhớ và tỏ lòng biết ơn công lao lập nớc của các
vua Hùng, những vị vua đầu tiên của dân tộc. Lễ hội diễn ra vào ngày mùng 10
tháng 3. Tuy nhiên, lễ hội thực chất đã diễn ra từ hàng tuần trớc đó với những
phong tục nh đâm đuống( đánh trống đồng) của dân tộc Mờng, hành hơng tởng



Dạy học theo chủ đề tích hợp

2. Tích hợp kiến thức môn Giáo dục công dân:
Trong mỗi tiết học, việc xác định nhiệm vụ nhận thức có ý nghĩa cực kì
quan trọng mang tính quyết định đối với hiệu quả của nó. Mục đích của việc nêu
ý nghĩa nhận thức là giúp học sinh nắm đợc ý nghĩa nội dung bài học. Từ đó
cung cấp thêm cho các em kỹ năng sống và định hớng giáo dục đạo đức cho học
sinh.
Thông thờng khi dạy đến những chi tiết đặc biệt hoặc kết thúc bài học,
giáo viên nên để học sinh động não suy nghĩ. Nhiệm vụ nhận thức thờng đợc nêu
lên bằng một vài câu hỏi để kích thích t duy học sinh. Khi dạy đến chi tiết Lạc
Long Quân và Âu Cơ chia con: 50 ngời con theo cha xuống biển- 50 ngời con
theo mẹ lên núi và hẹn ớc khi có việc gì thì giúp đỡ lẫn nhau, đừng quên lời hẹngiáo viên có thể sử dụng bài : Đoàn kết, tơng trợ( GDCD 7) để khẳng định tinh
thần đoàn kết của nhân dân ta, mọi ngời ở mọi vùng từ miền xuôi đến miền ngợc, từ miền biển đến miền rừng núi đều đồng lòng kề vai sát cánh bên nhau giúp
đỡ nhau vợt qua khó khăn hoạn nạn trong mọi hoàn cảnh. Nó thể hiện mọi ngời
ở mọi vùng đất nớc đều có chung một nguồn gốc, ý chí và sức mạnh, một ý
nguyện đoàn kết thống nhất dân tộc.
Khi giảng về ý nghĩa tác phẩm, để nhắc nhở học sinh nhớ tới cội nguồn,
sống xứng đáng với cội nguồn, giáo viên cho học sinh liên hệ bài Biết ơn,
( GDCD 6) , Giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc( GDCD 9),
để khẳng định dân tộc Việt Nam có rất nhiều truyền thống tốt đẹp và một trong
những truyền thống đó là lòng biết ơn của nhân dân ta giành cho các vị anh hùng
đã có công dựng nớc. Vì vậy nhân dân ta đã lập đền thờ các vua Hùng tại Phú
Thọ và hàng năm rất nhiều ngời đã hành hơng về đất tổ vào ngày mùng 10-3.
Qua ý nghĩa bài học nhắc nhở các em phải sống xứng đáng với cội nguồn
dân tộc bằng những việc làm thiết thực. Giáo viên liên hệ với bài : Trách nhiệm
của thanh niên trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc( GDCD 9), Nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc (GDCD 9) và lời dặn của Bác với các
chiến sĩ đại đoàn 308 khi đến thăm Đền Hùng ngày 19-9-1954: Các vua Hùng

giới với những xã thuộc huyện Lâm Thao, Phù Ninh và vùng ngoại ô thành phố
Việt Trì, cách trung tâm thành phố Việt Trì khoảng 10 km.

GV: Phan Thị Hảo và Nguyễn Thị Na

13

Trờng THCS Cổ Đô


Dạy học theo chủ đề tích hợp

-

Lợc đồ Phú Thọ.
- Khu vực Đền Hùng ngày nay nằm trong địa phận của kinh đô Phong Châu,
thuộc quốc gia Văn Lang cổ xa. Theo tơng truyền, đơng thời các vua Hùng đã
cho xây dựng điện Kính Thiên tại khu vực núi Nghĩa Lĩnh.
- Đền Hùng đợc đặt ở vùng đất thiêng, có dáng nhìn sông tựa núi. Các đền đều
theo hớng Đông Nam.

GV: Phan Thị Hảo và Nguyễn Thị Na

14

Trờng THCS Cổ Đô


Dạy học theo chủ đề tích hợp


mà Hùng Vơng trao lại và đời đời hơng khói, trông nom miếu vũ họ Vơng.

Cột đá thề.
GV: Phan Thị Hảo và Nguyễn Thị Na

16

Trờng THCS Cổ Đô


Dạy học theo chủ đề tích hợp

- Lăng Hùng Vơng tơng truyền là mộ vua Hùng thứ sáu. Lăng mộ nằm ở phía
đông đền Thợng, mặt quay theo hớng đông nam.

Lăng Vua Hùng
- Đền Giếng: tơng truyền là nơi công chúa Tiên Dung và Ngọc Hoa ( con gái vua
Hùng thứ mời Tám thờng soi gơng, vấn tóc khi theo cha đi kinh lí qua vùng này.

Đền Giếng
- Đền Tổ Mẫu Âu Cơ đợc xây dựng trên núi ốc Sơn ( còn gọi là núi Vặn) .
GV: Phan Thị Hảo và Nguyễn Thị Na

17

Trờng THCS Cổ Đô


Dạy học theo chủ đề tích hợp



GV: Phan ThÞ H¶o vµ NguyÔn ThÞ Na

19

Trêng THCS Cæ §«


Dạy học theo chủ đề tích hợp

4. Tích hợp với môn Âm nhạc:
Âm nhạc là một nguồn suối dồi dào làm giàu thêm đời sống tinh thần cho
con ngời. Chính vì vậy, khi kết hợp dạy văn bản Con Rồng, cháu Tiên với âm
nhạc vừa giúp tiết học đỡ căng thẳng , vừa khiến học sinh khắc ghi về cội nguồn
của dân tộc mình, hơn nữa tạo ra không khí vui vẻ trong giờ học.
Sau khi dạy xong bài , GV cho học sinh nghe bài hát Dòng máu Lạc Hồng
Nhạc và lời: Lê Quang để cả lớp cùng cảm nhận.
Bài hát Dòng máu Lạc Hồng- Lê Quang ( gv chiếu lên máy)
Dòng máu Lạc Hồng, bốn nghìn năm
Dòng máu đỏ tơi, chảy trong tim mình.
Nòi giống Lạc Hồng, giống rồng tiên
Nguyện ôm bao đời đất mẹ.
Nhịp trống hào hùng, mãi còn vang
Bao lớp ngời đi ra nơi biên thuỳ.
Hình bóng mẹ già, đứng đợi con
Tạc vào sử sách... hào hùng...
Điệp khúc:
Việt Nam ơi, yêu mến ngàn đời,
Yêu luỹ tre xanh có con sông chảy quanh
Nào ta hát, khúc hát Lạc Hồng

Câu 3: Tinh thần đoàn kết của nhân dân ta đợc thể hiện nh thế nào qua văn bản
Con Rồng, cháu Tiên?
Câu 4: Từ ca khúc Dòng máu Lạc Hồng, em có cảm nhận gì về nguồn gốc cao
quý của dân tộc Việt Nam?
Câu 5: Viết đoạn văn nêu cảm nghĩ của em về chi tiết: Nay ta đa 50 ngời con
xuống biển, nàng đa 50 ngời con lên núi, chia nhau cai quản các phơng. Kẻ miền
núi, ngời miền biển khi có việc gì thì giúp đỡ lẫn nhau, đừng quên lời hẹn?
Để trả lời các câu hỏi trên, đòi hỏi ngời học phải chủ động, tích cực tiếp
nhận văn bản, phải tự tìm tòi các tài liệu liên quan đến truyền thuyết Con Rồng,
cháu Tiên để vận dụng một cách linh hoạt. Nếu ngời học nắm đợc các ý mà giáo
viên truyền đạt thì việc kết hợp các biện pháp trên về cơ bản đạt đợc hiệu quả nh
mong muốn.
VIII. kết quả học tập
Qua khảo sát lớp 6B, giáo viên thu đợc kết quả nh sau.

Tổng số
học sinh

Điểm

Điểm

Điểm

Điểm

Điểm

1-2


Trờng THCS Cổ Đô


D¹y häc theo chñ ®Ò tÝch hîp

GV: Phan ThÞ H¶o vµ NguyÔn ThÞ Na

22

Trêng THCS Cæ §«