Tích hợp kiến thức liên môn giúp học sinh học tốt bài cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống năm (1075-1077)

PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI.
- Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk.
- Phòng Giáo dục và Đào tạo CưMgar.
- Trường THCS Nguyễn Huệ.
- Địa chỉ: Thôn 3- Xã EaMang- Huyện CưMgar- Tỉnh Đắk Lắk
- Phone: 05003.531.552
- Email:
- Thông tin về giáo viên:
1. Họ và tên: Nguyễn Sỹ Hợi

Ngày sinh: 12/ 07/ 1983. Trình độ Chuyên môn: Đại học chuyên ngành

-

Lịch sử.
-

Số điện thoại: 0935593111 – phone home: 05003.531.874

-

Email:

2. Lê Thị Ngọc Ánh.

- Ngày sinh: 29/02/1968 .Trình độ chuyên môn Đại học chuyên ngành lịch
sử.
- Số điện thoại: 0942659137
Email:

-

Yêu cầu học sinh phải nắm được tác dụng của phòng tuyến Như Nguyệt.

-

Học sinh nắm được những nét cơ bản về cuộc tấn công xâm lược nước ta
của nhà Tống và diễn biến của cuộc kháng chiến chống Tống của quân dân
nhà Lý.

-

Học sinh thấy được tài năng và công lao của Lý Thường Kiệt trong cuộc
kháng chiến chống Tống.

2. Kĩ năng:
-

Biết phân tích các sự kiện lịch sử, quan sát, vẽ, biết sử dụng lược

đồ trình

bày diễn biến cuộc kháng chiến trên phòng tuyến Như Nguyệt.
3. Thái độ:
-

Có thái độ nghiêm túc trong học tập và lồng ghép tích hợp liên môn:

+ Môn tin học: Hiểu được vai trò to lớn của môn tin học, cũng như biết vận
dụng kiến thức, kỉ năng bộ môn tin học để truy cập, soạn giảng, sử dụng thông

+ Giáo dục bảo vệ môi trường, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh: Qua bài
học giúp các em có thái độ, vai trò, tầm quan trọng trong vấn đề bảo vệ môi
trường, di tích lịch sử- danh lam thắng cảnh của đất nước ta hiện nay (tuyên
truyền, vận động, nghiêm cấm…)
III. ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC CỦA BÀI HỌC:

- Đối tượng thực hiện giảng dạy: Khối học sinh lớp 7 trường THCS Nguyễn Huệ - Cư
Mgar – Đắk Lắk.( lớp 7a1 với sĩ số 32 học sinh )
- Dự án thực hiện là một tiết dạy trong chương trình lịch sử 7 nên các em học sinh thuận
lợi tiếp thu kiến thức bài học cũng như liên hệ với kiến thức cơ bản của một số môn
khác.
IV.

Ý NGHĨA CỦA BÀI HỌC:

4.1. Ý nghĩa của dự án đối với thực tiễn dạy học:
- Việc vận dụng kiến thức liên môn trong một môn học, một giờ học là một biện pháp
hữu ích. Nó không những giúp cho người thầy có thêm nhiều kiến thức và phương pháp
3

-Trường THCS Nguyễn Huệ
- CưM’gar – Đăk Lăk

Nhóm tác giả: Nguyễn Sỹ Hợi, Lê Thị Ngọc Án h

3


Tích hợp kiến thức liên môn giúp học sinh học tốt bài cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống năm (1075-1077)


c. Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy và học của dự án:
- Sử dụng máy quay phim.
- Máy tính và máy chiếu.
4

-Trường THCS Nguyễn Huệ
- CưM’gar – Đăk Lăk

Nhóm tác giả: Nguyễn Sỹ Hợi, Lê Thị Ngọc Án h

4


Tích hợp kiến thức liên môn giúp học sinh học tốt bài cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống năm (1075-1077)

- Các phần mềm để biên tập và dựng phim.
- Mạng internet.
2. Chuẩn bị của HS:
- Soạn bài và tìm hiểu bài trước khi đến lớp.
- Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu theo yêu cầu của giáo viên (tranh ảnh về bài thơ thần; Tranh
ảnh về đền thờ và lăng Lý Thường Kiệt ).
VI. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1.

Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Âm mưu xâm lược nước ta của nhà Tống là gì? Nhà Lý đã chuẩn bị
cho cuộc kháng chiến chống quân Tống như thế nào?
Gợi ý trả lời:
Âm mưu xâm lược của nhà Tống:


- CưM’gar – Đăk Lăk

Nhóm tác giả: Nguyễn Sỹ Hợi, Lê Thị Ngọc Án h

5


Tích hợp kiến thức liên môn giúp học sinh học tốt bài cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống năm (1075-1077)

? Sau khi rút quân khỏi Ung Châu Lý
Thường Kiệt đã làm gì?
Hs: Hạ lệnh cho các địa phương chuẩn bị - Lý Thường Kiệt hạ lệnh cho các địa
bố phòng.

phương ráo riết chuẩn bị bố phòng.

Gv: Dự đoán địch kéo vào nước ta theo - Bố trí lực lượng và mai phục ở
hai đường Lý Thường Kiệt đã bố trí:

những vị trí chiến lược quan trọng.

+ Một đạo quân chặn giặc ở vùng biển
Quảng Ninh do tướng Lý Kế Nguyên chỉ
huy không cho quân thủy vượt qua, phá
kế hoạch phối hợp thủy bộ của địch.
+ Bộ binh được bố trí dọc chiến tuyến
sông Như Nguyệt do Lý Thường Kiệt chỉ
huy và xây dựng phòng tuyến như Nguyệt
không cho giặc vào sâu.
+ Các tù trưởng dân tộc ít người gần biên


Gv: Vì đây là vị trí quan trọng án ngữ mọi
con đường phía Bắc chạy về Thăng Long
(nơi cắt ngang hướng tấn công của địch từ
Quảng Tây đến Thăng Long). Được ví
như tuyến hào tự nhiên khó vượt qua.
? Phòng tuyến Như Nguyệt được xây
dựng như thế nào?
Hs: Được xây dựng kiên cố: được đắp
bằng đất cao vững chắc, có nhiều lớp giậu
tre dày đặc, dọc theo khúc sông từ Đa
Khúc đến Phả Lại, dài khoảng 100km.
=> Sông sâu, thành cao, giậu dày, kết hợp
với nhau tạo thành một cánh cửa vững
chắc bảo vệ cho vùng bờ Nam sông Cầu
khỏi sự tấn công của quân Tống.
? Sau thất bại ở Ung Châu nhà Tống có
từ bỏ âm mưu xâm lược Đại Việt
không? Chúng sẽ làm gì? Trong quá
trình tấn công Đại Việt chúng gặp phải
khó khăn gì?
- Hs: Chúng sẽ cho quân xâm lược Đại
Việt.
- Gv: Chiếu lược đồ thể hiện hướng tấn
công của quân giặc.
Giáo viên sử dụng lược đồ kết hợp tường
thuật.
- Cuối năm 1076, 10 vạn bộ binh, 1 vạn
ngực chiến, 20 vạn dân phu do Quách b/ Diễn biến:
Quỳ, Triệu tiết chỉ huy tiến vào nước ta. - Cuối năm 1076 nhàTống cử một đạo

sao?
- Hs: Quân giặc rơi vào tình thế khó khăn, c/ Kết quả:
quân Tống buộc phải đóng quân ở bờ bắc Quân Tống buộc phải đóng quân ở bờ
sông Như Nguyệt.

bắc sông Cầu.

Giáo viên chuyển ý: Trước tình hình
này nhà Lý đã làm gì để giành thắng lợi
trong cuộc kháng chiến chống quân
Tống...
•

HOẠT ĐỘNG 2: Tìm hiểu diễn biến
trên trận chiến trên phòng tuyến Như 2/ Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến
Nguyệt.

sông Như Nguyệt.

- Hs: Học sinh đọc phần 2 SGK trang a/ Diễn biến.
42;43.
?Chờ mãi không thấy quân thủy đến, - Quách Quỳ vượt sông đánh phòng
Quách Quỳ đã làm gì?

tuyến của quân ta nhưng bị phản công

- Hs: trả lời.

quyết liệt.


thần quân Tống. Đêm đêm Lý Thường
Kiệt cho người vào Đền Trương Hống,
Trương Hát trên bờ sông Như Nguyệt
ngâm vang bài thơ thần ”Nam Quốc Sơn
Hà”
- GV tích hợp ngữ văn 7: Giáo viên cho
học sinh nghe bài thơ ” Nam Quốc Sơn
Hà”.
? Tại sao bài thơ này lại có tác dụng
khích lệ tinh thần quân sĩ, làm khiếp
đảm tinh thần quân Tống?
- Hs: Khẳng định nền độc lập chủ quyền
của dân tộc, thể hiện ý chí quyết tâm
9

-Trường THCS Nguyễn Huệ
- CưM’gar – Đăk Lăk

Nhóm tác giả: Nguyễn Sỹ Hợi, Lê Thị Ngọc Án h

9


Tích hợp kiến thức liên môn giúp học sinh học tốt bài cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống năm (1075-1077)

chiến thắng giặc ngoại xâm bảo vệ đất
nước.
=>Cổ vũ tinh thần yêu nước của quân
dân, biến thành sức mạnh chiến đấu tiêu
diệt quân thù.


10


Tích hợp kiến thức liên môn giúp học sinh học tốt bài cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống năm (1075-1077)

chủ động giảng hòa. Quách Quỳ chấp
nhận ngay và rút quân về nước.
 Thảo luận nhóm (2 phút).

- Gv chiếu câu hỏi:
Nhóm 1: Tại sao quân ta đang ở thế thắng
mà Lý Thường Kiệt lại chủ động giảng
hòa?
Nhóm 2: Em hãy nêu những nét độc đáo
trong cách đánh giặc của Lý Thường
Kiệt?
- HS trả lời:
Nhóm 1:
+ Vì bảo đảm mối quan hệ bang giao hòa
hiếu giữa hai bên.
+ Để không làm tổn thương danh dự của
nước lớn đảm bảo nền hòa bình lâu dài.
+ Thể hiện tinh thần nhân đạo của dân
tộc.
Nhóm 2:
 Nét độc đáo.

+ Tấn công trước để phòng thủ
+ Đánh giặc bằng thơ.


- Sự chỉ huy tài tình của Lý Thường
Kiệt.
c/ Ý nghĩa lịch sử:

? Cuộc kháng chiến chống Tống kết - Đánh bại âm mưu xâm lược của nhà
thúc thắng lợi có ý nghĩa như thế nào?

Tống.
- Là chiến thắng tuyệt vời trong lịch sử
chống xâm lược, chứng tỏ tài năng
quân sự của Lý Thường Kiệt.

=> Gv chuyển ý: nói về công lao của Lý - Củng cố nền độc lập tự chủ dân tộc.
Thường Kiệt...
- Sau này Chủ tịch Hồ Chí Minh viết:
”Lý Thường Kiệt là kẻ hiền thần,
Đuổi quân nhà Tống, phá quân xâm thành
Tuổi già phỉ chí công danh,
Mà lòng yêu nước trung thành không
phai”
? Từ những công lao của Lý Thường
Kiệt các em cần có thái độ như thế nào
đối với các vị anh hùng dân tộc (tích
hợp giáo dục công dân 6- bài ” Biết ơn”
).
-Hs: Lòng biết ơn đối với các vị anh hùng
dân tộc.
- GV: chiếu hình ảnh đường phố, nhà
sách, trường học mang tên anh hùng

 Gv chiếu hình ảnh sông Cầu ngày nay.

- Gv giải thích: Nếu như sông cầu xưa có một vị trí quan trọng trong cuộc kháng chiến
chống Tống. Thì ngày nay dòng sông ấy vẫn trường tồn đi vào thơ ca, với những bài hát
về sông Cầu như: Áo tứ thân (nhạc sĩ Hữu Xuân); Làng quan họ quê tôi (Nhạc sĩ
Nguyễn Trọng Tạo); Tình yêu trên dòng sông quan họ ( Nhạc sĩ Nguyên Nhung);
Những cô gái quan họ ( Nhạc sĩ Phó Đức Phương)…(tích hợp môn Âm nhạc 7- chủ đề
ca ngợi quê hương đất nước).
- Gv: cho học sinh nghe một đoạn trong bài hát: “Tình yêu trên dòng song quan
họ”
- Tóm tắt lại bài bằng bản đồ tư duy và làm một số bài tập để khắc sâu kiến thức cho các
em.
+ Bài tập 1: Nối các sự kiện với mốc thời gian sao cho chính xác?
+ Bài tập 2: Trò chơi ô chữ…
13

-Trường THCS Nguyễn Huệ
- CưM’gar – Đăk Lăk

Nhóm tác giả: Nguyễn Sỹ Hợi, Lê Thị Ngọc Án h

13


Tích hợp kiến thức liên môn giúp học sinh học tốt bài cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống năm (1075-1077)

5. Hướng dẫn về nhà:
- Học bài cũ.
- Tường thuật diễn biến cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt.
- Làm bài ở SGK và trong SBT...

-

Các em được phát triển các năng lực quan sát, năng lực sử dụng ngôn ngữ,
năng lực phán đoán, năng lực thu nhận thông tin, năng lực giao tiếp, năng
lực tư duy sáng tạo...

-

Bài kiểm tra 15 phút sau tiết học ở cả 4 mức độ: nhận biết, thông hiểu, vận
dụng thấp, vận dụng cao các em đều đạt kết quả cao.

Câu hỏi: Trình bày nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến
chống Tống của nhà Lý? Từ những công lao của Lý Thường Kiệt các em cần có thái
độ như thế nào đối với các vị anh hùng dân tộc?
 Yêu cầu: Học sinh trình bày được các nội dung sau:

- Nguyên nhân thắng lợi:
14

-Trường THCS Nguyễn Huệ
- CưM’gar – Đăk Lăk

Nhóm tác giả: Nguyễn Sỹ Hợi, Lê Thị Ngọc Án h

14


Tích hợp kiến thức liên môn giúp học sinh học tốt bài cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống năm (1075-1077)

+ Quân ta đoàn kết chiến đấu anh dũng, cách đánh độc đáo.