SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP HƯỚNG DẪN CHO TRẺ 3 - 4 TUỔI
PHÁT TRIỂN THẨM MỸ QUA HOẠT ĐỘNG NẶN
Ở TRƯỜNG MẦM NON NGA ĐIỀN

Người thực hiện: Mai Thị Toan
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Nga Điền
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

1


THANH HÓA, NĂM 2015
A. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Phát triển thẩm mỹ là 1 trong 5 lĩnh vực giáo dục toàn diện cho trẻ Mầm
non. Với mỗi trẻ em nói chung, trẻ mầm non nói riêng đều có tâm hồn nhạy
cảm với thế giới xung quanh, bởi nó chứa đựng bao điều mới lạ hấp dẫn. Trẻ
thường tỏ ra dễ xúc cảm với cảnh vật xung quanh, trẻ dễ bị cuốn hút trước
cảnh vật có nhiều màu sắc, hay 1 bông hoa đẹp, bức tranh sinh động, đồ chơi
ngộ nghĩnh… Với đặc điểm như vậy nên năng khiếu nghệ thuật thường được
nảy sinh ngay từ tuổi ấu thơ. Vì vậy việc giáo dục thẩm mỹ cần được bồi
dưỡng ngay từ tuổi mẫu giáo để ươm trồng những tài năng nghệ thuật cho
tương lai.
Nội dung hoạt động tạo hình nói chung, hoạt động nặn nói riêng trong
trường mầm non là có vai trò rất quan trọng để phát triển thẩm mỹ cho trẻ rất
hữu hiệu. Thông qua hoạt động tạo hình giúp trẻ phát triển các chức năng tâm

non nga Điền”.
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mẫu giáo 3 tuổi, đây là giai
đoạn đầu tuổi mẫu giáo, vận động của trẻ còn ở mức độ thấp (Kỹ năng nhào
đất, vo tròn, ấn dẹt). Một mặt do trẻ mới rời gia đình đến lớp với cô với bạn,
lúc này môi trường sống, sinh hoạt của trẻ rộng hơn, mọi sự vật hiện tượng
xung quanh trẻ còn rất mới lạ, trẻ chưa có khái niệm về cái gì cụ thể trẻ chưa
thể diễn đạt nguyện vọng của mình bằng ngôn ngữ mạch lạc. Vì vậy hoạt
động tạo hình nói chung và hoạt động nặn nói riêng là một thứ ngôn ngữ riêng
để trẻ biểu lộ tình cảm, tiếng nói của mình với mọi người xung quanh. Để tạo
ra một sản phẩm đối với tẻ, trước hết trẻ phải hiểu về sản phẩm của trẻ, có
tình cảm và có kỹ năng tạo ra sản phẩm thì trẻ mới hoàn thành sản phẩm.
Chính từ các hoạt động đó sẽ làm phát triển tình cảm thẩm mỹ cho trẻ.
II. THỰC TRẠNG
1. Thuận lợi:
Năm học 2014 – 2015 được sự phân công trực tiếp phụ trách nhóm lớp 34 tuổi bản thân luôn nhận được sự ủng hộ, quan tâm nhiệt tình của ban giám
hiệu nhà trường, của các cấp lãnh đạo địa phương về việc tạo điều kiện cơ sở
vật chất, trường lớp khang trang, chuẩn bị đầy đủ đồ dùng, đồ chơi cho cô và
trẻ đặc biệt là chuẩn bị đầy đủ các loại đất nặn để trẻ thực hành.
3


Có đội ngũ đồng nghiệp nhiệt tình, trình độ chuyên môn tốt luôn tạo điều
kiện để học hỏi lẫn nhau trong công tác.
Các cháu đi học được sắp xếp vào lớp theo đúng độ tuổi của mình.
Đối với nhóm lớp 3-4 tuổi tôi trực tiếp phụ trách tuy trẻ mới đến lớp là
phần đông, nhưng trẻ đi học đều, lại rất hăng say khi được cô tạo điều kiện
cho trẻ tìm hiểu và hướng dẫn tham gia hoạt động nặn. Đa số trẻ có nề nếp tốt
và rất mạnh dạn hứng thú tham gia vào hoạt động.

tạo điều kiện của gia đình đến trẻ cũng khác nhau, đấy là chưa kể đến các gia
đình làm nông thời gian quan tâm đến trẻ là rất hạn chế.
Mỗi trẻ có cá tính khác nhau nên việc tiếp cận chăm sóc giáo dục trẻ rất
khó khăn.
3. Kết quả thực trạng ban đầu qua khảo sát
Đầu năm tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng ban đầu trên trẻ để nắm
bắt khả năng tạo hình của trẻ từ đó có các phương pháp biện pháp phù hợp:
S
T
T

ND khảo sát

Kết quả khảo sát

Số
trẻ
KS

Không
đạt
Y

Cháu đạt
T
Số
cháu

K
%


33.3

2

Trẻ có kĩ năng nặn

30

4

13.3 6

20

30

11

36.7

3

Trẻ có khả năng sáng
tạo
Trẻ tự đặt tên và gọi
đúng tên sản phẩm
Trẻ có khả năng tự
nhận xét sản phẩm
của mình, của bạn


23.3 7

23.3 10

4
5

7

9

8

33.4

III. CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN.
1. Cung cấp kiến thức vốn hiểu biết về cái đẹp cho trẻ thông qua việc tạo
môi trường trong lớp học và ngoài lớp học.
Trang trí tạo môi trường nghệ thuật để gây cảm xúc, gây ấn tượng cho trẻ
về nghệ thuật tạo hình nói chung đặc biệt là hoạt động nặn.
Tạo môi trường đẹp trong lớp để khi trẻ đến lớp ấn tượng đầu tiên tác
động vào trẻ là toàn bộ sự bài trí, cách sắp xếp trang trí lớp học của bé đẹp.

5


Bé quan sát xung quanh xem lớp mình có khác nhà bé không? Có đẹp hơn
nhà bé không?...Chính môi trường lớp học sẽ tạo ấn tượng khó phai trong bé.
Đây là tác động cần thiết để hình thành cảm xúc nghệ thuật cho trẻ. Vì vậy tôi


Tôi đã trưng bày các sản phẩm mẫu tự làm và sưu tầm, cho trẻ quan sát
nhằm kích thích khả năng sáng tạo và có nghệ thuật của trẻ

Tôi giới thiệu đây là ngôi nhà nghệ thuật của chúng mình. Chúng mình
hãy cùng chọn một cái tên thật hay để đặt cho nó nhé. Nào ai có ý kiến, cô gợi
ý các tên như sau: Hoạ sĩ nhí, bé khéo tay, bé làm hoạ sĩ, hoạ sĩ tí hon, …Cho
trẻ thảo luận và lựa chọn nếu trẻ nào nghĩ được tên khác hay hơn cô có thể
chọn làm tên góc hoạt động.
Bây giờ ngôi nhà này đã có tên rồi: cô giới thiệu với chúng mình đây là
hình ảnh bạn thỏ đang nặn… Đây là con Gà, con Vịt, quả Cam này là do cô tự
làm lấy chúng mình thấy có đẹp không? Còn đây là quả chuối của bạn Hiển
năm trước học ở đây, đây là mâm ngũ quả của bạn Phương Linh…Bây giờ cô
muốn mỗi bạn hãy làm thật nhiều những sản phẩm để trang trí cho ngôi nhà
của chúng mình đẹp hơn nhé. Cô muốn trong lớp mình ai cũng có sản phẩm
được trưng bày trong ngôi nhà nhỏ của chúng mình để cô thay các sản phẩm
của các bạn cũ, chúng mình có đồng ý không?
Từ lời gợi mở như vậy đã kích thích trẻ tạo ra sản phẩm mới.

7


Để gây hứng thú cho trẻ nặn thì tuỳ theo từng chủ đề tiến hành mà tôi có
thể chuẩn bị mảng cung cấp kiến thức, các loại đất nặn phù hợp và phong
phú.
VD: Đất nặn các màu khác nhau, các loại đất nặn khác nhau, có thể cả
đất thật.
Ở đây các loại đất thì giáo viên luôn để ở trạng thái mở giúp trẻ dễ lấy để
sử dụng khi vào hoạt động. Bên cạnh đó tôi chuẩn bị một sản phẩm nặn mà
tôi đã cung cấp, hoặc sắp cung cấp trên hoạt động có chủ định để làm mảng

ở các góc chơi khác tôi cũng có thể rèn luyện kỹ năng về nặn cho trẻ. Cụ thể:
+ Góc học tập:
Trong góc học tập luôn có nội dung cung cấp cho trẻ về toán và môi
trường xung quanh thông qua các môn học đó giáo viên thiết kế lựa chọn các
trò chơi, nội dung để củng cố, cung cấp cho trẻ. Từ đó giáo viên có thể lồng
ghép rèn luyện kỹ năng nặn cho trẻ.
VD: Với nội dung toán: “Nặn quả theo yêu cầu của cô” thì giáo viên kết
hợp rèn luyện cho trẻ kỹ năng nặn.
Như vậy ở trong mỗi góc chơi, nhóm chơi chỉ có một nhóm trẻ hoặc một
cá nhân tham gia hoạt động sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên muốn rèn
luyện trẻ cá biệt, yếu kém hoặc củng cố kỹ năng cho trẻ. Từ đó giúp trẻ phát
triển hơn về khả năng tạo hình.
Do phòng học hơi nhỏ tôi đã tận dụng không gian bên ngoài như hiên
của phòng học làm nơi trưng bày sản phẩm của trẻ, ở đây trẻ được quan sát
toàn bộ sản phẩm của mình và của bạn. Trẻ có thể tự so sánh sản phẩm của ai
đẹp hơn, ai xấu hơn, nếu sản phẩm của bé chưa đẹp, thì bé phải cố lên lần sau
cố gắng làm cho đẹp hơn để bằng bạn hoặc làm đẹp hơn để được trang trí
trong các góc. Từ kết quả đó sẽ kích thích lòng ham muốn say mê học nặn của
trẻ.
Ngoài ra tôi còn trang trí xen kẽ cây xanh, cây hoa, sắp xếp đồ dùng đồ
chơi cho hợp lí để tạo môi trường thực sự phù hợp với tâm lý của trẻ để trẻ
hứng thú tham gia hoạt động nặn.
Đồng thời thông qua hoạt động ngoài trời trẻ được chơi với lá cây nên
tôi tận dụng luôn các lá cây đó giúp trẻ sáng tạo thể hiện các sản phẩm nặn để
làm giàu vốn kinh nghiệm cho trẻ và kết hợp rèn luyện các kỹ năng nặn cho
trẻ.

9




10


dẫn trẻ quan sát cụ thể về màu sắc, hình dạng, đặc điểm cấu tạo của từng loại
mẫu.
Khi làm mẫu tôi chọn vị trí sao cho tất cả trẻ đều quan sát được, cô vừa
nặn vừa giải thích ngắn gọn, rõ ràng, để trẻ dễ hiểu, dễ tiếp thu. Đồng thời qua
đó rèn các kĩ năng nặn cho trẻ
VD: Nặn đèn giao thông

(Hình ảnh mẫu nặn đèn giao thông)
Trước tiên cho trẻ quan sát và đàm thoại theo vật mẫu để trẻ khắc sâu
kiến thức về mẫu, qua đó cung cấp thêm vốn từ, phát triển ngôn ngữ phong
phú cho trẻ, để trẻ chủ động giao tiếp trong quá trình học nặn. Sau đó tôi nặn
mẫu cho trẻ quan sát. Vừa nặn tôi vừa hướng dẫn trẻ cách nặn.
.Để nặn được chiếc đèn trước hết cô phải làm gì?
.Cô nặn gì đây?
.Nặn như thế nào?
.Dùng kĩ năng gì để nặn?
.Đèn màu gì, có dạng hình gì?
.Cô chọn màu, nhào đất.
.Cô đã nặn được gì rồi?
.Còn thiếu những gì nữa?

11


Cứ như vậy sẽ giúp trẻ hình dung và phát hiện những điểm còn thiếu sót
so với vật mẫu. Đồng thời khắc sâu kiến thức cho trẻ, giúp trẻ nặn đúng hình

hỏi trẻ thích nặn gì để tặng cô giáo, trẻ sẽ nêu ra ý tưởng của trẻ để tặng cô.
Tạo cho trẻ tự do thoải mái suy nghĩ để lựa chọn nội dung mình thích.
Tóm lại từ các việc làm tỉ mỉ thường xuyên như vậy nên kỹ năng nặn của
trẻ lớp tôi tăng lên rõ rệt.
3. Tích hợp nội dung nặn vào các hoạt động khác có nội dung phù
hợp.
Trong qua trình dạy trẻ ở các hoạt động tôi có thể tích hợp vào các hoạt
động. Tuy không thể hướng dẫn trẻ tỉ mỉ các kĩ năng như trong giờ hoạt động
có chủ định nhưng tôi chú ý động viên khuyến khích trẻ làm và gợi ý, định
hướng cho trẻ. Cụ thể:
- Với hoạt động âm nhạc vào buổi sáng tôi cho trẻ hát bài “Đèn giao
thông” thì cuối buổi chiều tôi sẽ cho trẻ nặn đèn giao thông.

13


Tôi định hướng cho trẻ vào đề tài sau đó cho trẻ nặn, tôi theo dõi động
viên trẻ và giúp đỡ khi cần thiết. Nhất là những trẻ chưa đạt.
- Hoạt động làm quen với toán. Buổi sáng dạy trẻ học nhận biết các
hình, cuối tiết cho trẻ nặn các hình học.
Hỏi trẻ kĩ năng để nặn. Để nặn cá hình chúng mình phải dùng kĩ năng gì?
nặn như thế nào?...Sau đó cho trẻ nặn cô động viên trẻ.
- Hoạt động khám phá khoa học: Đây là hoạt động cung cấp cho trẻ
nhiều kiến thức về tự nhiện và xã hội, về cỏ cây hoa lá các con vật. Khi trẻ
được khám phá và trải nghiệm về những điều mới lạ trong cuộc sống. Tôi
hướng dẫn trẻ nặn về quả, con vật... không chỉ để khắc sâu kiến thức mà còn
phát triển năng khiếu nặn cho trẻ.
Hay cho trẻ tìm hiểu về quả thì cuối giờ hoạt động cho trẻ nặn quả tặng
bạn...
VD: Cho trẻ nặn các con vật, các loại quả, hay các bộ phận của các

ham muốn được nặn.
- Hoạt động ngoài trời: Trẻ được làm quen với môi trường xunh quanh
khi đi dạo chơi trẻ được nhìn, ngắm nghía vật thật, được sờ nắn, khi cho trẻ
hoạt động ngoài trời cô có thể chuẩn bị đất nặn để trẻ nặn, định hướng cho trẻ
nặn theo chủ đề. Tôi cùng với giáo viên phụ lớp tổ chức cho trẻ nặn trực tiếp
như sau:

15


(Hình ảnh Trẻ nặn hoa, lá quả mà trẻ thích).
- Hoạt động góc: Góc học tập cho trẻ nặn theo đề tài mà trẻ đang học.
Đây là khoảng thời gian trẻ được tạo ra sản phẩm mà trẻ đã thực hành
trên tiết học cũng như mọi lúc, mọi nơi. Tôi chuẩn bị các đồ dùng ở góc học
tập để trẻ thoải mái được lựa chọn nội dung mang tính sáng tạo. Tôi luôn tạo
điều kiện để trẻ có năng khiếu say mê nhất là với hoạt động nặn cũng như
những trẻ còn lúng túng. Có như vậy mới góp phần củng cố kiến thức cho trẻ
yếu kém và phát triển những trẻ có năng khiếu tốt.
Mọi lúc mọi nơi kích thích trẻ bằng các cảm xúc nghệ thuật, khơi gợi trẻ,
giúp trẻ nặn, động viên, khen ngợi trẻ.
Nói tóm lại để giúp trẻ tích cực tham gia vào hoạt động tạo hình thì giáo
viên phải làm tốt công tác chuẩn bị tạo điều kiện cho trẻ được tham gia hoạt
động. Có như vậy thì giờ hoạt động của cô mới đảm bảo, từ đó sẽ thu được
kết quả cao hơn.
5. Đi sâu bồi dưỡng các đối tượng trẻ (đạt, chưa đạt)
Ngoài việc giảng dạy trong các giờ hoạt động chung, ở các thời điểm
trong ngày tôi còn thường xuyên phân loại, chia đối tượng khá, giỏi, trung
bình, yếu để tập luyện mọi lúc, mọi nơi.
- Những trẻ yếu tôi thường hướng dẫn cho trẻ xem vật thật, vật mẫu và
gợi ý cho trẻ nặn những hình từ đơn giản đến phức tạp.

phẩm đẹp như các bạn.
Để khích lệ trẻ tham gia và thể hiện hết mình khi tổ chức cuộc thi tôi phân
ra các giải: Giải nhất, giải nhì, giải ba và giải khuyến khích. Tất cả những trẻ
17


tham dự hội thi đều được trao giải thưởng. Do vậy trẻ rất thích thú, phấn khởi,
trẻ được giải cao sẽ cố gắng giỏi hơn bạn, trẻ được giải thấp hơn sẽ gắng
nhiều hơn để cho bằng bạn. Qua đó kích thích trẻ tạo ra sản phẩm và rèn kỹ
năng nặn cho trẻ đạt kết quả cao.
Bằng hình thức này đã giúp trẻ lớp tôi rất hứng thú và tích cực khi tham
gia hoạt động nặn và rất hào hứng khi được tham gia nhận giải.
Qua tổ chức hội thi cho trẻ kết quả tôi thu được cũng rất đáng kể: Số trẻ
đạt các giải cao tăng lên số trẻ đạt giải thấp giảm đi rất nhiều. Cụ thể: Lần thi
nhân dịp ngày 20/11 trẻ đạt tốt (giải nhất) là 16,6% nhưng đến hội thi nhân
dịp 8/3 trẻ đạt tốt (giải nhất) tăng lên là 26,5%; ngược lại trẻ trung bình và trẻ
yếu giảm hẳn, trẻ trung bình(giải khuyến khích) từ 33,3% giảm xuống còn
10%.
7. Phối kết hợp với phụ huynh:
Để nâng cao hoạt động tạo hình cho trẻ và để có sự giáo dục đồng bộ giữa
gia đình và nhà trường là 1 việc làm hết sức cần thiết bởi tôi nhận thấy rằng
tất cả mọi khó khăn trong học tập không thể thiếu được vai trò giải quyết khó
khăn của phụ huynh. Vì vậy ngay từ đầu năm học để phụ huynh hiểu thêm về
hoạt động nặn tôi đã tổ chức 1 số tiết học mẫu để giúp phụ huynh có nhận
thức sâu sắc hơn về hoạt động nặn đồng thời tôi thường xuyên gặp gỡ trao đổi
với các bậc phụ huynh về tầm quan trọng của hoạt động nặn trong trường
mầm non nói chung và đổi mới trẻ 3 tuổi nói riêng. Hoạt động nặn không chỉ
giúp trẻ khả năng thẩm mỹ, biết nhìn nhận cái đẹp và đánh giá cái đẹp mà còn
giúp trẻ rèn luyện đôi bàn tay khéo léo, vững chắc, linh hoạt hơn tạo tiền đề
cho các độ tuổi khác nhau.

* Kết quả đạt được.
Từ khi áp dụng các biện pháp trên, qua gần hết một năm thực hiện đề tài này
tôi đã thu được kết quả đáng kể sau:
S
T
T

ND khảo sát

Số
trẻ
KS

T
Số
cháu

%

Kết quả khảo sát
Cháu đạt
K
TB
Số
Số
chá
%
chá
%
u

của bạn

5

30

12

40

9

30

8

26.7

1

3.3

30

13

43.3

8


20

66.6

6

20

4

13.4

0

0

30

18

60

5

16.7

6

20


đam mê với nghệ thuật, hướng tới cái đẹp trong cuộc sống. Đòi hỏi mỗi giáo
viên chúng ta nói chung, cô giáo dạy 3 tuổi nói riêng cần chú ý: Tạo cho trẻ
cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên, có cảm xúc với cái đẹp trong cuộc
sống, bồi dưỡng 1 số kỹ năng cơ bản cần thiết như: cầm bút, sử dụng các
nguyên liệu như màu nước, giấy, hồ dán…Để tạo ra sản phẩm trẻ yêu thích.
Đây là tiền đề đầu tiên, là yếu tố cần thiết để giúp trẻ tự tin học tốt các hoạt
động ở độ tuổi tiếp theo.
Chính vì vậy để làm tốt việc này, đòi hỏi cô giáo cần có tâm huyết yêu
trẻ và sự phối hợp đồng bộ của nhà trường và gia đình. Có làm được như vậy
mới giúp trẻ có được môi trường tốt phát triển toàn diện đưa trẻ hướng tới
“Chân - Thiện - Mỹ”.
Trên đây là một số kinh nghiệm được rút ra trong quá trình học tập và
công tác của bản thân tôi. Ngoài ra còn là những kết quả sau quá trình đào sâu
nghiên cứu tâm lý trẻ. Tôi xin mạnh dạn trình bày với các bạn đồng nghiệp và
cán bộ nghành mong được sự đóng góp ý kiến. Mong muốn lớn nhất của tôi
làm sao để mỗi tiết học trẻ được vui chơi và thấm vào tâm hồn trong sáng của
trẻ những cảm xúc, ở đó sự sáng tạo đã được bắt nguồn, nảy nở. Mặt khác bản
thân tôi rút ra được các kinh nghiệm sâu sắc hơn khi tổ chức cho trẻ trong
hoạt động nặn đạt kết quả tốt.
* Ý kiến đề xuất:
-Đối với nhà trường:
Ban giám hiệu nhà trường nên tổ chức hội nghị phụ huynh để tuyên
truyền vận động về tình hình của trẻ: về đặc điểm tâm lí, về khả năng khiếu,
nhận thức...của trẻ từ đó phối kết hợp giáo dục trẻ một cách phù hợp nhất.
Ban giám hiệu nhà trường tham nưu với lãnh đạo địa phương tạo điều
kiện về cơ sở vật chất để trẻ có môi trường hoạt động tốt nhất nhằm phát huy
khả năng, năng khiếu của trẻ.
-Đối với phòng giáo dục
Thường xuyên tổ chức tập huấn cho giáo viên, tìm hiểu nâng cao kiến
thức, kĩ năng về các phương pháp hướng dẫn trẻ nặn. đồng thời tổ chức các