PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN NGA SƠN
TRƯỜNG MẦM NON NGA LĨNH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP HƯỚNG DẪN
TRẺ 3 - 4 TUỔI PHÁT TRIỂN THẨM MỸ QUA
HOẠT ĐỘNG NẶN

Họ và tên: Mai Thị Tuyết
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị: Trường mầm non Nga Lĩnh
SKKN thuộc môn: Tạo hìn

SKKN thuộc năm học: 2010 – 2011

1


I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
I.LỜI MỞ ĐẦU
Phát triển thẩm mỹ là 1 trong 5 lĩnh vực giáo dục toàn diện cho trẻ Mầm
non. Với mỗi trẻ em nói chung, trẻ mầm non nói riêng đều có tâm hồn nhạy
cảm với thế giới xung quanh, bởi nó chứa đựng bao điều mới lạ hấp dẫn. Trẻ
thường tỏ ra dễ xúc cảm với cảnh vật xung quanh, trẻ dễ bị cuốn hút trước
cảnh vật có nhiều màu sắc, hay 1 bông hoa đẹp, bức tranh sinh động, đồ chơi
ngộ nghĩnh… Với đặc điểm như vậy nên năng khiếu nghệ thuật thường được
nảy sinh ngay từ tuổi ấu thơ. Vì vậy việc giáo dục thẩm mỹ cần được bồi
dưỡng ngay từ tuổi mẫu giáo để ươm trồng những tài năng nghệ thuật cho
tương lai.
Nội dung hoạt động tạo hình nói chung, hoạt động nặn nói riêng trong
trường mầm non là có vai trò rất quan trọng để phát triển thẩm mỹ cho trẻ rất

cho trẻ 3-4 tuổi phát triển thẩm mỹ qua hoạt động nặn”.
II- THỰC TRẠNG
1.Thuận lợi:
- Năm học 2010 – 2011 được sự phân công trực tiếp phụ trách nhóm lớp
3- 4 tuổi bản thân luôn nhận được sự ủng hộ, quan tâm nhiệt tình của ban
giám hiệu nhà trường, của các cấp lãnh đạo địa phương về việc tạo điều kiện
cơ sở vật chất, trường lớp khang trang, chuẩn bị đầy đủ đồ dùng, đồ chơi cho
cô và trẻ đặc biệt là chuẩn bị đầy đủ các loại đất nặn để trẻ thực hành.
Có đội ngũ đồng nghiệp nhiệt tình, trình độ chuyên môn tốt luôn tạo điều
kiện để học hỏi lẫn nhau trong công tác.
Các cháu đi học được sắp xếp vào lớp theo đúng độ tuổi của mình.
- Đối với nhóm lớp 3-4 tuổi tôi trực tiếp phụ trách tuy trẻ mới đến lớp là
phần đông, nhưng trẻ đi học đều, lại rất hăng say khi được cô tạo điều kiện
cho trẻ tìm hiểu và hướng dẫn tham gia hoạt động nặn. Đa số trẻ có nề nếp tốt
và rất mạnh dạn hứng thú tham gia vào hoạt động.
Tôi luôn ý thức được tầm quan trọng của việc hướng dẫn trẻ nặn không
những cung cấp kiến thức tạo hình mà còn mở rộng vốn hiểu biết cho trẻ về
các sự vật hiện tượng xung quanh, mà quan trọng hơn là bước đầu nhen nhóm
3


óc nghệ thuật cho trẻ từ tuổi ấu thơ. Bản thân tôi luôn trau dồi kiến thức học
hỏi kinh nghiệm đồng nghiệp để làm sao đưa ra phương pháp dạy, giúp trẻ
lĩnh hội được kiến thức một cách có hiệu quả nhất.
2. Khó khăn
- Phần lớn phụ huynh chưa biết cách chăm sóc con cái, họ đang xem nhẹ
ngành học mầm non, đặc biệt đối với hoạt động tạo hình vì vậy chưa tạo điều
kiện để trẻ phát huy hết khả năng năng khiếu của trẻ.
Đối với trẻ 3 tuổi ở địa phương thường là các cháu mới lần đầu đến
trường mầm non trong khi đó yêu cầu chương trình lại cần trẻ phải biết cầm


T
Số

1
2
3
4

K
%

Số

%

TB
Số %

trẻ
trẻ
trẻ
Trẻ có kiến thức nặn
5 16,6 6
20 10
Trẻ có kĩ năng nặn
2 6,6 4 13,3 11
Trẻ có khả năng sáng tạo 3
10
5 16,6 9


5

16,6 10 33,3 11 36,8

của bạn

B.GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN:
1. Cung cấp kiến thức, vốn hiểu biết về cái đẹp cho trẻ thông qua việc tạo
môi trường trong, ngoài lớp;
2. Rèn luyện kiến thức, kĩ năng óc sáng tạo thông qua hoạt động có chủ
định;
3. Tích hợp nội dung nặn vào các hoạt động khác có nội dung phù hợp;
4. Cung cấp củng cố kiến thức kĩ năng nặn ở mọi lúc mọi nơi;
5. Đi sâu bồi dưỡng các đối tượng trẻ (đạt, chưa đạt);
5


6. Tổ chức hội thi bé khéo tay ở tại lớp;
7. Phối kết hợp với phụ huynh.
II. CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN.
1, Cung cấp kiến thức,vốn hiểu biết về cái đẹp cho trẻ thông qua việc tạo
môi trường trong lớp học và ngoài lớp học.
Trang trí tạo môi trường nghệ thuật để gây cảm xúc, gây ấn tượng cho trẻ
về nghệ thuật tạo hình nói chung đặc biệt là hoạt động nặn.
Tạo môi trường đẹp trong lớp để khi trẻ đến lớp ấn tượng đầu tiên tác
động vào trẻ là toàn bộ sự bài trí, cách sắp xếp trang trí lớp học của bé đẹp.
Bé quan sát xung quanh xem lớp mình có khác nhà bé không? Có đẹp hơn
nhà bé không?...Chính môi trường lớp học sẽ tạo ấn tượng khó phai trong bé.

VD: ở mảng hoạt động tạo hình :
Tôi đã trưng bày các sản phẩm mẫu tự làm và sưu tầm, cho trẻ quan sát
nhằm kích thích khả năng sáng tạo và có nghệ thuật của trẻ

Tôi giới thiệu đây là ngôi nhà nghệ thuật của chúng mình. Chúng mình
hãy cùng chọn một cái tên thật hay để đặt cho nó nhé. Nào ai có ý kiến, cô gợi
ý các tên như sau: Hoạ sĩ nhí, bé khéo tay, bé làm hoạ sĩ, hoạ sĩ tí hon, …Cho

7


trẻ thảo luận và lựa chọn nếu trẻ nào nghĩ được tên khác hay hơn cô có thể
chọn làm tên góc hoạt động.
Bây giờ ngôi nhà này đã có tên rồi: cô giới thiệu với chúng mình đây là
hình ảnh bạn thỏ đang nặn… Đây là con Gà, con Vịt, quả Cam này là do cô tự
làm lấy chúng mình thấy có đẹp không? Còn đây là quả chuối của bạn Yến
năm trước học ở đây, đây là mâm ngũ quả của bạn Duy Đức…Bây giờ cô
muốn mỗi bạn hãy làm thật nhiều những sản phẩm để trang trí cho ngôi nhà
của chúng mình đẹp hơn nhé. Cô muốn trong lớp mình ai cũng có sản phẩm
được trưng bày trong ngôi nhà nhỏ của chúng mình để cô thay các sản phẩm
của các bạn cũ, chúng mình có đồng ý không?
Từ lời gợi mở như vậy đã kích thích trẻ tạo ra sản phẩm mới.
Để gây hứng thú cho trẻ nặn thì tuỳ theo từng chủ đề tiến hành mà tôi có
thể chuẩn bị mảng cung cấp kiến thức, các loại đất nặn phù hợp và phong
phú.
VD: Đất nặn các màu khác nhau, các loại đất nặn khác nhau, có thể cả đất
thật.
Ở đây các loại đất thì giáo viên luôn để ở trạng thái mở giúp trẻ dễ lấy để
sử dụng khi vào hoạt động. Bên cạnh đó tôi chuẩn bị một sản phẩm nặn mà
tôi đã cung cấp, hoặc sắp cung cấp trên hoạt động có chủ định để làm mảng

nặn. Không những chỉ có góc tạo hình mới phát huy khả năng nặn của trẻ mà
ở các góc chơi khác tôi cũng có thể rèn luyện kỹ năng về nặn cho trẻ. Cụ thể:
+ Góc học tập:
Trong góc học tập luôn có nội dung cung cấp cho trẻ về toán và môi
trường xung quanh thông qua các môn học đó giáo viên thiết kế lựa chọn các
trò chơi, nội dung để củng cố, cung cấp cho trẻ. Từ đó giáo viên có thể lồng
ghép rèn luyện kỹ năng nặn cho trẻ.
VD: Với nội dung toán: “Nặn quả theo yêu cầu của cô” thì giáo viên kết
hợp rèn luyện cho trẻ kỹ năng nặn.
Như vậy ở trong mỗi góc chơi, nhóm chơi chỉ có một nhóm trẻ hoặc một
cá nhân tham gia hoạt động sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên muốn rèn

9


luyện trẻ cá biệt, yếu kém hoặc củng cố kỹ năng cho trẻ. Từ đó giúp trẻ phát
triển hơn về khả năng tạo hình.
Do phòng học hơi nhỏ tôi đã tận dụng không gian bên ngoài như hiên của
phòng học làm nơi trưng bày sản phẩm của trẻ, ở đây trẻ được quan sát toàn
bộ sản phẩm của mình và của bạn. Trẻ có thể tự so sánh sản phẩm của ai đẹp
hơn, ai xấu hơn, nếu sản phẩm của bé chưa đẹp, thì bé phải cố lên lần sau cố
gắng làm cho đẹp hơn để bằng bạn hoặc làm đẹp hơn để được trang trí trong
các góc. Từ kết quả đó sẽ kích thích lòng ham muốn say mê học nặn của trẻ.
Ngoài ra tôi còn trang trí xen kẽ cây xanh, cây hoa, sắp xếp đồ dùng đồ
chơi cho hợp lí để tạo môi trường thực sự phù hợp với tâm lý của trẻ để trẻ
hứng thú tham gia hoạt động nặn.
Đồng thời thông qua hoạt động ngoài trời trẻ được chơi với lá cây nên tôi
tận dụng luôn các lá cây đó giúp trẻ sáng tạo thể hiện các sản phẩm nặn để
làm giàu vốn kinh nghiệm cho trẻ và kết hợp rèn luyện các kỹ năng nặn cho
trẻ.

-Với hoạt động nặn theo mẫu:
Mẫu là hoạt động hướng dẫn kĩ năng mới, cô cần phải nắm kĩ yêu cầu của
từng bài mẫu và giới thiệu mẫu rõ ràng, cụ thể. Mẫu phải đẹp. Hướng dẫn trẻ
quan sát cụ thể về màu sắc, hình dạng, đặc điểm cấu tạo của từng loại mẫu.
Khi làm mẫu tôi chọn vị trí sao cho tất cả trẻ đều quan sát được, cô vừa
nặn vừa giải thích ngắn gọn, rõ ràng, để trẻ dễ hiểu, dễ tiếp thu. Đồng thời qua
đó rèn các kĩ năng nặn cho trẻ
VD: Nặn đèn giao thông
Trước tiên cho trẻ quan sát và đàm thoại theo vật mẫu để trẻ khắc sâu kiến
thức về mẫu, qua đó cung cấp thêm vốn từ, phát triển ngôn ngữ phong phú
cho trẻ, để trẻ chủ động giao tiếp trong quá trình học nặn. Sau đó tôi nặn mẫu
cho trẻ quan sát. Vừa nặn tôi vừa hướng dẫn trẻ cách nặn.
.Để nặn được chiếc đèn trước hết cô phải làm gì?
.Cô nặn gì đây?
.Nặn như thế nào?
.Dùng kĩ năng gì để nặn?
11


.Đèn màu gì, có dạng hình gì?
.Cô chọn màu, nhào đất.
.Cô đã nặn được gì rồi?
.Còn thiếu những gì nữa?
Cứ như vậy sẽ giúp trẻ hình dung và phát hiện những điểm còn thiếu sót
so với vật mẫu. Đồng thời khắc sâu kiến thức cho trẻ, giúp trẻ nặn đúng hình
và đầy đủ chi tiết.
Song không lạm dụng làm mẫu và các sản phẩm làm mẫu, càng ít làm
mẫu và sử dụng sản phẩm mẫu sẽ càng kích thích trẻ tư duy và tìm kiếm cách
thể hiện.
- Hoạt động nặn theo đề tài:

Tuy không thể hướng dẫn trẻ tỉ mỉ các kĩ năng như trong giờ hoạt động có
chủ định nhưng tôi chú ý động viên khuyến khích trẻ làm và gợi ý, định
hướng cho trẻ. Cụ thể:
- Với hoạt động âm nhạc vào buổi sáng tôi cho trẻ hát bài “Đèn giao
thông” thì cuối buổi chiều tôi sẽ cho trẻ nặn đèn giao thông.
Tôi định hướng cho trẻ vào đề tài sau đó cho trẻ nặn, tôi theo dõi động viên
trẻ và giúp đỡ khi cần thiết. Nhất là những trẻ chưa đạt.
- Hoạt động làm quen với toán. Buổi sáng dạy trẻ học nhận biết các hình,
cuối tiết cho trẻ nặn các hình học.
Hỏi trẻ kĩ năng để nặn. Để nặn cá hình chúng mình phải dùng kĩ năng gì? nặn
như thế nào?...Sau đó cho trẻ nặn cô động viên trẻ.
- Hoạt động khám phá khoa học: Đây là hoạt động cung cấp cho trẻ nhiều
kiến thức về tự nhiện và xã hội, về cỏ cây hoa lá các con vật. Khi trẻ được
khám phá và trải nghiệm về những điều mới lạ trong cuộc sống. Tôi hướng
dẫn trẻ nặn về quả, con vật... không chỉ để khắc sâu kiến thức mà còn phát
triển năng khiếu nặn cho trẻ.
Hay cho trẻ tìm hiểu về quả thì cuối giờ hoạt động cho trẻ nặn quả tặng bạn...
VD: Cho trẻ nặn các con vật, các loại quả, hay các bộ phận của các phương
tiện giao thông.
- Hoạt động làm quen văn học.
13


VD: Sau khi đọc xong bài thơ “Hoa kết trái” cho trẻ nặn các loại quả.
Định hướng cho trẻ vào nặn quả. Hỏi trẻ ý định để hướng dẫn trẻ nặn.
Con nặn quả gì? nặn như thế nào? dùng kĩ năng nào để nặn?...
4, Cung cấp củng cố kiến thức kĩ năng nặn ở mọi lúc, mọi nơi.
Như chúng ta đã biết sản phẩm của hoạt động nặn là 1 dạng sản phẩm đặc
biệt. Trong sản phẩm nó chứa đựng tâm hồn, cảm hứng của người tạo ra nó,
nó còn là ngôn ngữ riêng để biểu đạt tình cảm của người sáng tạo ra.

trẻ thoải mái được lựa chọn nội dung mang tính sáng tạo. Tôi luôn tạo điều
kiện để trẻ có năng khiếu say mê nhất là với hoạt động nặn cũng như những
trẻ còn lúng túng. Có như vậy mới góp phần củng cố kiến thức cho trẻ yếu
kém và phát triển những trẻ có năng khiếu tốt.
Mọi lúc mọi nơi kích thích trẻ bằng các cảm xúc nghệ thuật, khơi gợi trẻ,
giúp trẻ nặn, động viên, khen ngợi trẻ.

15


Nói tóm lại để giúp trẻ tích cực tham gia vào hoạt động tạo hình thì giáo
viên phải làm tốt công tác chuẩn bị tạo điều kiện cho trẻ được tham gia hoạt
động. Có như vậy thì giờ hoạt động của cô mới đảm bảo, từ đó sẽ thu được
kết quả cao hơn.
5. Đi sâu bồi dưỡng các đối tượng trẻ (đạt, chưa đạt)
Ngoài việc giảng dạy trong các giờ hoạt động chung, ở các thời điểm trong
ngày tôi còn thường xuyên phân loại, chia đối tượng khá, giỏi, trung bình, yếu
để tập luyện mọi lúc, mọi nơi.
- Những trẻ yếu tôi thường hướng dẫn cho trẻ xem vật thật, vật mẫu và gợi
ý cho trẻ nặn những hình từ đơn giản đến phức tạp.
VD: Nặn quả chuối
Tôi cho trẻ quan sát quả thật, hỏi trẻ đặc điểm của quả chuối, từ đó gợi ý
cho trẻ các kĩ năng nặn.
. Quả chuối có đặc điểm này thì nên dùng kĩ năng gì để nặn?
. Nặn như thế nào?...
- Đối với trẻ nhút nhát tôi thường phối hợp với gia đình động viên trẻ nặn về
những đồ dùng, quả... trẻ thích để tặng ông bà, cha mẹ...
VD: Nặn đồ dùng gia đình
Tôi phối hợp với phụ huynh về hướng dẫn trẻ nặn các đồ dùng gia đình như
nồi, dao... Nhằm củng cố, ôn luyện lại kiến thức mà trẻ đã được cô hướng dẫn

nhân dịp ngày 20/11 trẻ đạt tốt (giải nhất) là 16,6% nhưng đến hội thi nhân
dịp 8/3 trẻ đạt tốt (giải nhất) tăng lên là 26,5%; ngược lại trẻ trung bình và trẻ
yếu giảm hẳn, trẻ trung bình(giải khuyến khích) từ 33,3% giảm xuống còn
10%
5, Phối kết hợp với phụ huynh:
Để nâng cao hoạt động tạo hình cho trẻ và để có sự giáo dục đồng bộ giữa
gia đình và nhà trường là 1 việc làm hết sức cần thiết bởi tôi nhận thấy rằng
tất cả mọi khó khăn trong học tập không thể thiếu được vai trò giải quyết khó
khăn của phụ huynh. Vì vậy ngay từ đầu năm học để phụ huynh hiểu thêm về
hoạt động nặn tôi đã tổ chức 1 số tiết học mẫu để giúp phụ huynh có nhận
thức sâu sắc hơn về hoạt động nặn đồng thời tôi thường xuyên gặp gỡ trao đổi
17


với các bậc phụ huynh về tầm quan trọng của hoạt động nặn trong trường
mầm non nói chung và đổi mới trẻ 3 tuổi nói riêng. Hoạt động nặn không chỉ
giúp trẻ khả năng thẩm mỹ, biết nhìn nhận cái đẹp và đánh giá cái đẹp mà còn
giúp trẻ rèn luyện đôi bàn tay khéo léo, vững chắc, linh hoạt hơn tạo tiền đề
cho các độ tuổi khác nhau.
Bên cạnh đó trước khi tiến hành các đề tài nặn tôi thường xuyên trao đổi,
thông báo với phụ huynh về các đề tài để phụ huynh có thể trò chuyện với trẻ
ở tại gia đình về các đề tài đó, từ đó giúp trẻ hiểu trước, hiểu sâu hơn , có cảm
xúc về đề tài từ đó trẻ sẽ hứng thú hoạt động khi cô đưa đề tài đó ra.
VD: Với đề tài: “Nặn quả” theo chủ đề thế giới thực vật tôi hướng dẫn
phụ huynh về nhà cho trẻ quan sát và trò chuyện bằng các câu hỏi:
- Đây là quảgì?
- Nó có màu gì? Vỏ như thế nào? …quả dùng để làm gì ? …Ăn nó
có mùi vị gì?...
Như vậy với biện pháp trên đã giúp phụ huynh nhận thức đúng đắn về tầm
quan trọng của môn học, từ đó tôi tuyên truyền động viên khuyến khích phụ

Số

1
2
3
4

trẻ
Trẻ có kiến thức nặn
15
Trẻ có kĩ năng nặn
13
Trẻ có khả năng sáng tạo 11
Trẻ tự đặt tên và gọi
20

K
%

Số

50,1
43,5
36,6
66,9

trẻ
9
8
12

đúng tên sản phẩm
Trẻ có khả năng tự nhân
5

xét sản phẩm của mình,

10 33,3 11 36,6

5

16,6

4

23,6

của bạn
Qua bảng khảo sát trên ta thấy rằng : số trẻ đạt mức độ tốt, khá ở các nội
dung: trẻ có kiến thức, kĩ năng nặn, trẻ có khả năng sáng tạo , trẻ tự đặt tên và
gọi đúng tên sản phẩm, trẻ có khả năng nhận xét sản phẩm của mình của bạn
tăng lên cao, ngược lại trẻ đạt mức trung bình và yếu giảm xuống rõ rệt.
* Bài học kinh nghiệm.
Qua quá trình nghiên cứu tôi đã rút ra cho mình những bài học bổ ích giúp
tôi có nhiều kinh nghiệm hơn khi lên lớp. Điều quan trọng đầu tiên đối với trẻ
là chuẩn bị tri thức cho trẻ kết hợp với việc soạn giáo án đầy đủ, sáng tạo và

19


có thủ thuật lên lớp. Say mê chưa đủ mà đòi hỏi phải phát huy hết khả năng


cán bộ nghành mong được sự đóng góp ý kiến. Mong muốn lớn nhất của tôi
làm sao để mỗi tiết học trẻ được vui chơi và thấm vào tâm hồn trong sáng của
trẻ những cảm xúc, ở đó sự sáng tạo đã được bắt nguồn, nảy nở. Mặt khác bản
thân tôi rút ra được các kinh nghiệm sâu sắc hơn khi tổ chức cho trẻ trong
hoạt động nặn đạt kết quả tốt.
* Ý kiến đề xuất:
-Đối với nhà trường:
Ban giám hiệu nhà trường nên tổ chức hội nghị phụ huynh để tuyên
truyền vận động về tình hình của trẻ: về đặc điểm tâm lí, về khả năng khiếu,
nhận thức...của trẻ từ đó phối kết hợp giáo dục trẻ một cách phù hợp nhất.
Ban giám hiệu nhà trường tham nưu với lãnh đạo địa phương tạo điều
kiện về cơ sở vật chất để trẻ có môi trường hoạt động tốt nhất nhằm phát huy
khả năng, năng khiếu của trẻ.
-Đối với phòng giáo dục
Thường xuyên tổ chức tập huấn cho giáo viên, tìm hiểu năng cao kiến
thức, kĩ năng về các phương pháp hướng dẫn trẻ nặn. đồng thời tổ chức các
hoạt động mẫu để học hỏi đồng nghiệp, rút ra kinh nghiệm lẫn nhau từ đó có
phương pháp giáo dục tối ưu nhất, đạt hiệu quả cao nhất.
Trân trọng cảm ơn những đóng góp của các đồng chí giáo viên cùng
hội đồng cán bộ ngành!
Nga Lĩnh, ngày 20/4/2011
Người viết

Mai Thị Tuyết

21