SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP HƯỚNG DẪN TRẺ 3 - 4 TUỔI PHÁT
TRIỂN THẨM MỸ QUA HOẠT ĐỘNG NẶN”
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
I.LỜI MỞ ĐẦU
Phát triển thẩm mỹ là 1 trong 5 lĩnh vực giáo dục toàn diện cho trẻ Mầm non. Với mỗi trẻ
em nói chung, trẻ mầm non nói riêng đều có tâm hồn nhạy cảm với thế giới xung quanh,
bởi nó chứa đựng bao điều mới lạ hấp dẫn. Trẻ thường tỏ ra dễ xúc cảm với cảnh vật
xung quanh, trẻ dễ bị cuốn hút trước cảnh vật có nhiều màu sắc, hay 1 bông hoa đẹp, bức
tranh sinh động, đồ chơi ngộ nghĩnh… Với đặc điểm như vậy nên năng khiếu nghệ thuật
thường được nảy sinh ngay từ tuổi ấu thơ. Vì vậy việc giáo dục thẩm mỹ cần được bồi
dưỡng ngay từ tuổi mẫu giáo để ươm trồng những tài năng nghệ thuật cho tương lai.
Nội dung hoạt động tạo hình nói chung, hoạt động nặn nói riêng trong trường mầm non là
có vai trò rất quan trọng để phát triển thẩm mỹ cho trẻ rất hữu hiệu. Thông qua hoạt động
tạo hình giúp trẻ phát triển các chức năng tâm lí như khả năng tri giác các sự vật hiện
tượng xung quanh, từ đó buộc trẻ phải tư duy và quá trình đó làm phát triển óc tưởng
tượng sáng tạo, ham muốn tạo ra cái đẹp. Đây là yếu tố cần thiết góp phần giúp trẻ phát
triển toàn diện nhân cách.
Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lí của trẻ 3 tuổi, đây là giai đoạn đầu tuổi mẫu giáo, vận
động của trẻ còn ở mức độ thấp ( kỹ năng cầm bút, thao tác cắt, xé dán…còn vụng). Một
mặt do trẻ mới rời gia đình đến lớp với cô với bạn, lúc này môi trường sống, sinh hoạt
của trẻ rộng hơn, mọi sự vật hiện tượng xung quanh trẻ còn rất mới lạ, trẻ chưa có khái
niệm về cái gì cụ thể. Mặt khác vốn ngôn ngữ của trẻ còn quá ít. Trẻ chưa thể diễn đạt
nguyện vọng của mình bằng ngôn ngữ mạch lạc. Vì vậy hoạt động tạo hình đặc biệt là
hoạt động nặn chính là một thứ ngôn ngữ riêng để trẻ biểu lộ tình cảm, tiếng nói của
mình với mọi người xung quanh. Để tạo ra một sản phẩm đẹp trước hết trẻ phải hiểu về
cái đó, có tình cảm với nó và có kỹ năng tạo ra nó, thì trẻ mới hoàn thành sản phẩm đó
được. Chính từ các hoạt động đó sẽ làm phát triển tình cảm thẩm mỹ của trẻ.
Tuổi mầm non trẻ rất hứng thú và ham thích được hoạt động nặn nhất là việc sử dụng
đất để nặn thành các đồ vật, con vật một sản phẩm mà trẻ yêu thích…chính từ các sản

Đối với trẻ 3 tuổi ở địa phương thường là các cháu mới lần đầu đến trường mầm non
trong khi đó yêu cầu chương trình lại cần trẻ phải biết cầm bút để vẽ, tô màu, nặn Vì
vậy khi thực hiện chương trình giáo viên phải chú ý rất nhiều đến các kĩ năng cho trẻ, đặc
biệt là kĩ năng nặn còn nhiều khó khăn.
Ở trẻ chưa có khả năng tạo cảm hứng thẩm mỹ khi học nặn. Bản thân chưa biết tận dụng
môi trường xung quanh để tạo cảm xúc thẩm mỹ cho trẻ khi trẻ nặn.
Môi trường cho trẻ hoạt động còn nghèo nàn, vườn cổ tích chưa đầy đủ và hợp lí nên việc
tổ chức hoạt động nặn còn gặp rất nhiều khó khăn đối với cô. Chính vì vậy việc tổ chức
hoạt động nặn đạt kết quả chưa cao.
- Ở nhóm lớp tôi phụ trách 2/3 số trẻ trong lớp chưa qua nhà trẻ nên kỹ năng cầm nặn
chưa có. Vì vậy trẻ còn nhút nhát không tích cực hoạt động.
Ngôn ngữ của trẻ còn hạn chế, nhiều trẻ còn nói ngọng, trẻ phát âm chưa rõ, chưa diễn tả
được ý hiểu của mình đối với người khác.
Phụ huynh của các cháu trong lớp có hoàn cảnh khác nhau, sự quan tâm tạo điều kiện của
gia đình đến trẻ cũng khác nhau, đấy là chưa kể đến các gia đình làm nông thời gian quan
tâm đến trẻ là rất hạn chế.
Mỗi trẻ có cá tính khác nhau nên việc tiếp cận chăm sóc giáo dục trẻ rất khó khăn.
3. Kết quả thực trạng ban đầu qua khảo sát
Đầu năm tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng ban đầu trên trẻ để nắm bắt khả năng tạo
hình của trẻ từ đó có các phương pháp biện pháp phù hợp.
Kết quả khảo sát
Cháu đạt Không
đạt
T K TB Y
Số
trẻ
% Số
trẻ
% Số
trẻ

thuật tạo hình nói chung đặc biệt là hoạt động nặn.
Tạo môi trường đẹp trong lớp để khi trẻ đến lớp ấn tượng đầu tiên tác động vào trẻ là
toàn bộ sự bài trí, cách sắp xếp trang trí lớp học của bé đẹp. Bé quan sát xung quanh xem
lớp mình có khác nhà bé không? Có đẹp hơn nhà bé không? Chính môi trường lớp học
sẽ tạo ấn tượng khó phai trong bé. Đây là tác động cần thiết để hình thành cảm xúc nghệ
thuật cho trẻ. Vì vậy tôi đã tìm hiểu yêu cầu của chủ đề, căn cứ vào cấu trúc phòng học
của lớp mình và đặc điểm tâm lí của trẻ 3 tuổi mà tạo môi trường nghệ thuật xung quanh
trẻ sao cho phù hợp nhất.
Với môi trường trong lớp: Các mảng chính trong lớp như mảng chủ đề, các tiêu đề của
các góc. Để gây ấn tượng cho trẻ tôi thường sưu tầm, thiết kế các hình ảnh ngộ nghĩnh
đáng yêu, có màu sắc đẹp, bố cục hợp lí và có tên thật gần gũi với trẻ.
VD: Mảng chủ đề thường ở vị trí chính để trẻ dễ nhìn dễ thấy. Nội dung của mảng chủ
đề thường tổng hợp các hình ảnh về chủ đề: Như chủ đề trường Mầm non: Có hình ảnh
ngôi trường, đu quay, cầu trượt…có cô giáo cùng bé đi dạo…
+ Các góc hoạt động như góc gia đình tôi đặc biệt là “ Tổ ấm 3-4 tuổi” trong đó có hình
ảnh Mẹ và bé mặc tạp dề nấu cơm, có đồ dùng dụng cụ chế biến. Hay góc xây dựng tôi
lấy tên: “Kiến trúc sư tí hon”, “công trình mơ ước”, “tôi là kĩ sư tương lai”…có hình
ảnh các bé hoặc các con vật đang chuyển các vật liệu xây dựng, đang làm các bác thợ xây
dựng, lắp ghép từ các hình ảnh ngộ nghĩnh ở phía trên mảng tường. Còn phía mảng tường
tôi thường làm bằng nhựa trong hoặc thảm gai, trong đó có các sản phẩm do chính tay trẻ
làm để gài vào làm tranh trang trí cho góc đó.
Để phát huy tối đa tác dụng của môi trường hoạt động sau khi chuyển chủ đề ta cần thay
đổi nội dung chủ đề mới. Tôi đã cùng trẻ thảo luận và đặt tên cho chủ đề mới và tên của
góc chơi của mình. Nội dung của các góc tôi giới thiệu cho trẻ về các sản phẩm bằng các
ngôn ngữ nghệ thuật để tích luỹ cho trẻ có vốn hiểu biết về nghệ thuật và say mê nghệ
thuật. Từ đó kích thích lòng ham muốn thích tham gia tạo sản phẩm nghệ thuật để có sản
phẩm trang trí lớp học của mình.
VD: ở mảng hoạt động tạo hình :
Tôi đã trưng bày các sản phẩm mẫu tự làm và sưu tầm, cho trẻ quan sát nhằm kích thích
khả năng sáng tạo và có nghệ thuật của trẻ

Sau đó cho trẻ kể về các sản phẩm vừa nặn, cuối cùng cô khái quát về một số đặc điểm
chung cơ bản của các sản phẩm đó và chất liệu cô đã sử dụng để làm.
Với những nhóm trẻ chưa thể hiện được cô có thể hướng dẫn trẻ 1 cách tỉ mỉ hơn về cách
nặn, kĩ năng nặn, sử dụng kĩ năng đó như thế nào? hoặc cô kết hợp làm chung với trẻ,
cùng với lời động viên khuyến khích giúp trẻ vững tâm thế hơn.
Như vậy, với đề tài về “quả” khi tôi tiến hành cho trẻ thực hiện theo nhiều hình thức
khác nhau sẽ tạo cho trẻ cảm giác thoải mái, không gò bó, chán nản giúp trẻ sẽ tích cực
hoạt động sâu hơn trong góc chơi từ đó đối tượng cô định cung cấp hoặc củng cố cho trẻ
sẽ dần dần được hình thành và khắc sâu trong tâm trí của trẻ. Từ đó sẽ giúp trẻ phát triển
khả năng, kỹ năng nặn. Không những chỉ có góc tạo hình mới phát huy khả năng nặn của
trẻ mà ở các góc chơi khác tôi cũng có thể rèn luyện kỹ năng về nặn cho trẻ. Cụ thể:
+ Góc học tập:
Trong góc học tập luôn có nội dung cung cấp cho trẻ về toán và môi trường xung quanh
thông qua các môn học đó giáo viên thiết kế lựa chọn các trò chơi, nội dung để củng cố,
cung cấp cho trẻ. Từ đó giáo viên có thể lồng ghép rèn luyện kỹ năng nặn cho trẻ.
VD: Với nội dung toán: “Nặn quả theo yêu cầu của cô” thì giáo viên kết hợp rèn luyện
cho trẻ kỹ năng nặn.
Như vậy ở trong mỗi góc chơi, nhóm chơi chỉ có một nhóm trẻ hoặc một cá nhân tham
gia hoạt động sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên muốn rèn luyện trẻ cá biệt, yếu
kém hoặc củng cố kỹ năng cho trẻ. Từ đó giúp trẻ phát triển hơn về khả năng tạo hình.
Do phòng học hơi nhỏ tôi đã tận dụng không gian bên ngoài như hiên của phòng học làm
nơi trưng bày sản phẩm của trẻ, ở đây trẻ được quan sát toàn bộ sản phẩm của mình và
của bạn. Trẻ có thể tự so sánh sản phẩm của ai đẹp hơn, ai xấu hơn, nếu sản phẩm của bé
chưa đẹp, thì bé phải cố lên lần sau cố gắng làm cho đẹp hơn để bằng bạn hoặc làm đẹp
hơn để được trang trí trong các góc. Từ kết quả đó sẽ kích thích lòng ham muốn say mê
học nặn của trẻ.
Ngoài ra tôi còn trang trí xen kẽ cây xanh, cây hoa, sắp xếp đồ dùng đồ chơi cho hợp lí để
tạo môi trường thực sự phù hợp với tâm lý của trẻ để trẻ hứng thú tham gia hoạt động
nặn.
Đồng thời thông qua hoạt động ngoài trời trẻ được chơi với lá cây nên tôi tận dụng luôn

Khi làm mẫu tôi chọn vị trí sao cho tất cả trẻ đều quan sát được, cô vừa nặn vừa giải thích
ngắn gọn, rõ ràng, để trẻ dễ hiểu, dễ tiếp thu. Đồng thời qua đó rèn các kĩ năng nặn cho
trẻ
VD: Nặn đèn giao thông
Trước tiên cho trẻ quan sát và đàm thoại theo vật mẫu để trẻ khắc sâu kiến thức về mẫu,
qua đó cung cấp thêm vốn từ, phát triển ngôn ngữ phong phú cho trẻ, để trẻ chủ động
giao tiếp trong quá trình học nặn. Sau đó tôi nặn mẫu cho trẻ quan sát. Vừa nặn tôi vừa
hướng dẫn trẻ cách nặn.
.Để nặn được chiếc đèn trước hết cô phải làm gì?
.Cô nặn gì đây?
.Nặn như thế nào?
.Dùng kĩ năng gì để nặn?
.Đèn màu gì, có dạng hình gì?
.Cô chọn màu, nhào đất.
.Cô đã nặn được gì rồi?
.Còn thiếu những gì nữa?
Cứ như vậy sẽ giúp trẻ hình dung và phát hiện những điểm còn thiếu sót so với vật mẫu.
Đồng thời khắc sâu kiến thức cho trẻ, giúp trẻ nặn đúng hình và đầy đủ chi tiết.
Song không lạm dụng làm mẫu và các sản phẩm làm mẫu, càng ít làm mẫu và sử dụng
sản phẩm mẫu sẽ càng kích thích trẻ tư duy và tìm kiếm cách thể hiện.
- Hoạt động nặn theo đề tài:
Với hoạt động nặn theo đề tài thì phải có vật mẫu (thường thì 3 vật để trẻ quan sát, tìm
hiểu từ đó sáng tạo), cả 3 vật mẫu đều thể hiện một nội dung giống nhau nhưng cách nặn
có sự sáng tạo dần, mỗi mẫu thêm một chi tiết, để khi trẻ quan sát tranh trẻ tìm ra những
chi tiết khác biệt, từ đó hình thành ở trẻ tư duy, khả năng sáng tạo.
Giới thiệu và hướng dẫn trẻ các kĩ năng tỉ mỉ và theo trình tự từ đễ đến khó, từ đơn giản
đến phức tạp. Cho trẻ nói lên sự khác nhau giữa 3 vậtmẫu.
VD: Nặn mâm ngũ quả.
Cho trẻ quan sát mẫu để phát hiện ra sự khác nhau của vật mẫu 1 với mẫu 2 và 3, mẫu 1
có quả nhưng không có lá, mẫu 2 thêm lá, mẫu 3 thêm quả màu sắc khác Sau đó cô cất

VD: Cho trẻ nặn các con vật, các loại quả, hay các bộ phận của các phương tiện giao
thông.
- Hoạt động làm quen văn học.
VD: Sau khi đọc xong bài thơ “Hoa kết trái” cho trẻ nặn các loại quả.
Định hướng cho trẻ vào nặn quả. Hỏi trẻ ý định để hướng dẫn trẻ nặn.
Con nặn quả gì? nặn như thế nào? dùng kĩ năng nào để nặn?
4, Cung cấp củng cố kiến thức kĩ năng nặn ở mọi lúc, mọi nơi.
Như chúng ta đã biết sản phẩm của hoạt động nặn là 1 dạng sản phẩm đặc biệt. Trong sản
phẩm nó chứa đựng tâm hồn, cảm hứng của người tạo ra nó, nó còn là ngôn ngữ riêng để
biểu đạt tình cảm của người sáng tạo ra.
Tôi thấy rằng phương tiện giúp trẻ đạt được mục đích đó là sự sáng tạo nghệ thuật ở trẻ.
Tôi đã tận dụng tất cả các thời điển trên ngày, tích hợp trong các giờ hoạt động chung để
dạy trẻ.
Giờ hoạt động có chủ định tôi phát huy hết khả năng của trẻ, giúp trẻ hoạt động một cách
thoải mái, hứng thú, có biện pháp kích thích sự sáng tạo của trẻ.
Các giờ kết hợp tân dụng rèn cho trẻ các kĩ năng nặn cơ bản.
- Thông qua hoạt động đón trả trẻ và hoạt động chiều: Tôi có thể trao đổi với phụ
huynh về khả năng, năng khiếu vốn có của mình để cùng bồi dưỡng phối hợp với nhà
trường.
Trong lúc chờ bố mẹ đón về. Tôi chuẩn bị đồ dùng để trẻ nặn theo ý thích. Những lúc này
tôi chỉ cần đến gần và hỏi trẻ đang nặn gì? nặn như thế nào?có thể gợi ý động viên và
khuyến khích để trẻ nặn. Sau khi nhận xét xong cô cho trẻ trưng bày sản phẩm của mình
lên góc nghệ thuật để mọi người cùng quan sát. Với những bài nhận xét tốt trẻ thường
thích thú và giói thiệu cho bố mẹ xem sản phẩm của mình. Từ đó kích thích trẻ hoạt động
tích cực, ham muốn được nặn.
- Hoạt động ngoài trời: Trẻ được làm quen với môi trường xunh quanh khi đi dạo chơi
trẻ được nhìn, ngắm nghía vật thật, được sờ nắn, khi cho trẻ hoạt động ngoài trời cô có
thể chuẩn bị đất nặn để trẻ nặn, định hướng cho trẻ nặn theo chủ đề. Tôi cùng với giáo
viên phụ lớp tổ chức cho trẻ nặn trực tiếp như sau:
VD: Trẻ dùng đất để nặn hoa, lá quả mà trẻ thích.

tô?
Sau khi áp dụng phương pháp này tôi thấy kết quả đạt được rất khả quan số trẻ khá giỏi
rất có khả năng sáng tạo khi có sự hướng dẫn gợi mở hoạt động, mặt khác trẻ còn rất
hứng thú tham gia vào hoạt động, số trẻ trung bình và yếu kém giảm đi rõ rệt.
6. Tổ chức hội thi “bé khéo tay” tại lớp.
Nhân dịp các ngày hội, ngày lễ như ngày quốc tế phụ nữ 8/3 hay ngày nhà giáo Việt
Nam 20/11 Tôi tham mưu với nhà trường, phối hợp với các bậc phụ huynh tổ chức hội
thi “bé khéo tay”. Qua hội thi trẻ tự thể hiện khả năng nặn của mình; Nhằm khuyến khích
những trẻ có khả năng, năng khiếu thẩm mỹ và thể hiện sự sáng tạo góp phần khơi gợi óc
nghệ thuật cho trẻ, động viên khuyến khích những trẻ còn yếu cố gắng hơn để cũng tạo ra
được nhiều sản phẩm đẹp như các bạn.
Để khích lệ trẻ tham gia và thể hiện hết mình khi tổ chức cuộc thi tôi phân ra các giải :
Giải nhất, giải nhì, giải ba và giải khuyến khích. Tất cả những trẻ tham dự hội thi đều
được trao giải thưởng. Do vậy trẻ rất thích thú, phấn khởi, trẻ được giải cao sẽ cố gắng
giỏi hơn bạn, trẻ được giải thấp hơn sẽ gắng nhiều hơn để cho bằng bạn. Qua đó kích
thích trẻ tạo ra sản phẩm và rèn kỹ năng nặn cho trẻ đạt kết quả cao.
Bằng hình thức này đã giúp trẻ lớp tôi rất hứng thú và tích cực khi tham gia hoạt động
nặn và rất hào hứng khi được tham gia nhận giải.
Qua tổ chức hội thi cho trẻ kết quả tôi thu được cũng rất đáng kể: Số trẻ đạt các giải cao
tăng lên số trẻ đạt giải thấp giảm đi rất nhiều. Cụ thể: Lần thi nhân dịp ngày 20/11 trẻ đạt
tốt (giải nhất) là 16,6% nhưng đến hội thi nhân dịp 8/3 trẻ đạt tốt (giải nhất) tăng lên là
26,5%; ngược lại trẻ trung bình và trẻ yếu giảm hẳn, trẻ trung bình(giải khuyến khích) từ
33,3% giảm xuống còn 10%
5, Phối kết hợp với phụ huynh:
Để nâng cao hoạt động tạo hình cho trẻ và để có sự giáo dục đồng bộ giữa gia đình và
nhà trường là 1 việc làm hết sức cần thiết bởi tôi nhận thấy rằng tất cả mọi khó khăn
trong học tập không thể thiếu được vai trò giải quyết khó khăn của phụ huynh. Vì vậy
ngay từ đầu năm học để phụ huynh hiểu thêm về hoạt động nặn tôi đã tổ chức 1 số tiết
học mẫu để giúp phụ huynh có nhận thức sâu sắc hơn về hoạt động nặn đồng thời tôi
thường xuyên gặp gỡ trao đổi với các bậc phụ huynh về tầm quan trọng của hoạt động

được kết quả đáng kể sau:
Kết quả khảo sát
Cháu đạt Không
đạt
T K TB Y
Số
trẻ
% Số
trẻ
% Số
trẻ
% Số
trẻ
%
1 Trẻ có kiến thức nặn 15 50,1 9 30,1 5 16,6 1 3,3
2 Trẻ có kĩ năng nặn 13 43,5 8 26,5 6 20 3 10
3 Trẻ có khả năng sáng
tạo
11 36,6 12 40,2 5 16,6 2 6,6
4 Trẻ tự đặt tên và gọi
đúng tên sản phẩm
20 66,9 8 26,5 2 6,6 0 0
5
Trẻ có khả năng tự
nhân xét sản phẩm của
mình, của bạn
10 33,3 11 36,6 5 16,6 4 23,6
Qua bảng khảo sát trên ta thấy rằng : số trẻ đạt mức độ tốt, khá ở các nội dung: trẻ có
kiến thức, kĩ năng nặn, trẻ có khả năng sáng tạo , trẻ tự đặt tên và gọi đúng tên sản phẩm,
trẻ có khả năng nhận xét sản phẩm của mình của bạn tăng lên cao, ngược lại trẻ đạt mức

góp ý kiến. Mong muốn lớn nhất của tôi làm sao để mỗi tiết học trẻ được vui chơi và
thấm vào tâm hồn trong sáng của trẻ những cảm xúc, ở đó sự sáng tạo đã được bắt nguồn,
nảy nở. Mặt khác bản thân tôi rút ra được các kinh nghiệm sâu sắc hơn khi tổ chức cho
trẻ trong hoạt động nặn đạt kết quả tốt.
* Ý kiến đề xuất:
-Đối với nhà trường:
Ban giám hiệu nhà trường nên tổ chức hội nghị phụ huynh để tuyên truyền vận động về
tình hình của trẻ: về đặc điểm tâm lí, về khả năng khiếu, nhận thức của trẻ từ đó phối kết
hợp giáo dục trẻ một cách phù hợp nhất.
Ban giám hiệu nhà trường tham nưu với lãnh đạo địa phương tạo điều kiện về cơ sở vật
chất để trẻ có môi trường hoạt động tốt nhất nhằm phát huy khả năng, năng khiếu của trẻ.
-Đối với phòng giáo dục
Thường xuyên tổ chức tập huấn cho giáo viên, tìm hiểu năng cao kiến thức, kĩ năng về
các phương pháp hướng dẫn trẻ nặn. đồng thời tổ chức các hoạt động mẫu để học hỏi
đồng nghiệp, rút ra kinh nghiệm lẫn nhau từ đó có phương pháp giáo dục tối ưu nhất, đạt
hiệu quả cao nhất.