PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN NGA SƠN
TRƯỜNG MẦM NON NGA LĨNH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP HƯỚNG DẪN
TRẺ 3 - 4 TUỔI PHÁT TRIỂN THẨM MỸ QUA
HOẠT ĐỘNG NẶN
Họ và tên: Mai Thị Tuyết
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị: Trường mầm non Nga Lĩnh
SKKN thuộc môn: Tạo hình
SKKN thuộc năm học: 2010 – 2011
1
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
I.LỜI MỞ ĐẦU
Phát triển thẩm mỹ là 1 trong 5 lĩnh vực giáo dục toàn diện cho trẻ Mầm
non. Với mỗi trẻ em nói chung, trẻ mầm non nói riêng đều có tâm hồn nhạy
cảm với thế giới xung quanh, bởi nó chứa đựng bao điều mới lạ hấp dẫn. Trẻ
thường tỏ ra dễ xúc cảm với cảnh vật xung quanh, trẻ dễ bị cuốn hút trước
cảnh vật có nhiều màu sắc, hay 1 bông hoa đẹp, bức tranh sinh động, đồ chơi
ngộ nghĩnh… Với đặc điểm như vậy nên năng khiếu nghệ thuật thường được
nảy sinh ngay từ tuổi ấu thơ. Vì vậy việc giáo dục thẩm mỹ cần được bồi
dưỡng ngay từ tuổi mẫu giáo để ươm trồng những tài năng nghệ thuật cho
tương lai.
Nội dung hoạt động tạo hình nói chung, hoạt động nặn nói riêng trong
trường mầm non là có vai trò rất quan trọng để phát triển thẩm mỹ cho trẻ rất
hữu hiệu. Thông qua hoạt động tạo hình giúp trẻ phát triển các chức năng tâm
lí như khả năng tri giác các sự vật hiện tượng xung quanh, từ đó buộc trẻ phải
tư duy và quá trình đó làm phát triển óc tưởng tượng sáng tạo, ham muốn tạo
ra cái đẹp. Đây là yếu tố cần thiết góp phần giúp trẻ phát triển toàn diện nhân
cách.
Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lí của trẻ 3 tuổi, đây là giai đoạn đầu tuổi

kiện để học hỏi lẫn nhau trong công tác.
Các cháu đi học được sắp xếp vào lớp theo đúng độ tuổi của mình.
- Đối với nhóm lớp 3-4 tuổi tôi trực tiếp phụ trách tuy trẻ mới đến lớp là
phần đông, nhưng trẻ đi học đều, lại rất hăng say khi được cô tạo điều kiện
cho trẻ tìm hiểu và hướng dẫn tham gia hoạt động nặn. Đa số trẻ có nề nếp tốt
và rất mạnh dạn hứng thú tham gia vào hoạt động.
Tôi luôn ý thức được tầm quan trọng của việc hướng dẫn trẻ nặn không
những cung cấp kiến thức tạo hình mà còn mở rộng vốn hiểu biết cho trẻ về
các sự vật hiện tượng xung quanh, mà quan trọng hơn là bước đầu nhen nhóm
óc nghệ thuật cho trẻ từ tuổi ấu thơ. Bản thân tôi luôn trau dồi kiến thức học
hỏi kinh nghiệm đồng nghiệp để làm sao đưa ra phương pháp dạy, giúp trẻ
lĩnh hội được kiến thức một cách có hiệu quả nhất.
2. Khó khăn
- Phần lớn phụ huynh chưa biết cách chăm sóc con cái, họ đang xem nhẹ
ngành học mầm non, đặc biệt đối với hoạt động tạo hình vì vậy chưa tạo điều
kiện để trẻ phát huy hết khả năng năng khiếu của trẻ.
Đối với trẻ 3 tuổi ở địa phương thường là các cháu mới lần đầu đến
trường mầm non trong khi đó yêu cầu chương trình lại cần trẻ phải biết cầm
bút để vẽ, tô màu, nặn Vì vậy khi thực hiện chương trình giáo viên phải chú
ý rất nhiều đến các kĩ năng cho trẻ, đặc biệt là kĩ năng nặn còn nhiều khó
khăn.
Ở trẻ chưa có khả năng tạo cảm hứng thẩm mỹ khi học nặn. Bản thân
chưa biết tận dụng môi trường xung quanh để tạo cảm xúc thẩm mỹ cho trẻ
khi trẻ nặn.
3
Môi trường cho trẻ hoạt động còn nghèo nàn, vườn cổ tích chưa đầy đủ và
hợp lí nên việc tổ chức hoạt động nặn còn gặp rất nhiều khó khăn đối với cô.
Chính vì vậy việc tổ chức hoạt động nặn đạt kết quả chưa cao.
- Ở nhóm lớp tôi phụ trách 2/3 số trẻ trong lớp chưa qua nhà trẻ nên kỹ
năng cầm nặn chưa có. Vì vậy trẻ còn nhút nhát không tích cực hoạt động.

Trẻ có khả năng tự nhận
xét sản phẩm của mình,
của bạn
4 13,3 5 16,6 10 33,3 11 36,8
B.GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
4
I. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN:
1. Cung cấp kiến thức, vốn hiểu biết về cái đẹp cho trẻ thông qua việc tạo
môi trường trong, ngoài lớp;
2. Rèn luyện kiến thức, kĩ năng óc sáng tạo thông qua hoạt động có chủ
định;
3. Tích hợp nội dung nặn vào các hoạt động khác có nội dung phù hợp;
4. Cung cấp củng cố kiến thức kĩ năng nặn ở mọi lúc mọi nơi;
5. Đi sâu bồi dưỡng các đối tượng trẻ (đạt, chưa đạt);
6. Tổ chức hội thi bé khéo tay ở tại lớp;
7. Phối kết hợp với phụ huynh.
II. CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN.
1, Cung cấp kiến thức,vốn hiểu biết về cái đẹp cho trẻ thông qua việc tạo
môi trường trong lớp học và ngoài lớp học.
Trang trí tạo môi trường nghệ thuật để gây cảm xúc, gây ấn tượng cho trẻ
về nghệ thuật tạo hình nói chung đặc biệt là hoạt động nặn.
Tạo môi trường đẹp trong lớp để khi trẻ đến lớp ấn tượng đầu tiên tác
động vào trẻ là toàn bộ sự bài trí, cách sắp xếp trang trí lớp học của bé đẹp.
Bé quan sát xung quanh xem lớp mình có khác nhà bé không? Có đẹp hơn
nhà bé không? Chính môi trường lớp học sẽ tạo ấn tượng khó phai trong bé.
Đây là tác động cần thiết để hình thành cảm xúc nghệ thuật cho trẻ. Vì vậy tôi
đã tìm hiểu yêu cầu của chủ đề, căn cứ vào cấu trúc phòng học của lớp mình
và đặc điểm tâm lí của trẻ 3 tuổi mà tạo môi trường nghệ thuật xung quanh trẻ
sao cho phù hợp nhất.
Với môi trường trong lớp: Các mảng chính trong lớp như mảng chủ đề,

chọn làm tên góc hoạt động.
Bây giờ ngôi nhà này đã có tên rồi: cô giới thiệu với chúng mình đây là
hình ảnh bạn thỏ đang nặn… Đây là con Gà, con Vịt, quả Cam này là do cô tự
làm lấy chúng mình thấy có đẹp không? Còn đây là quả chuối của bạn Yến
6
năm trước học ở đây, đây là mâm ngũ quả của bạn Duy Đức…Bây giờ cô
muốn mỗi bạn hãy làm thật nhiều những sản phẩm để trang trí cho ngôi nhà
của chúng mình đẹp hơn nhé. Cô muốn trong lớp mình ai cũng có sản phẩm
được trưng bày trong ngôi nhà nhỏ của chúng mình để cô thay các sản phẩm
của các bạn cũ, chúng mình có đồng ý không?
Từ lời gợi mở như vậy đã kích thích trẻ tạo ra sản phẩm mới.
Để gây hứng thú cho trẻ nặn thì tuỳ theo từng chủ đề tiến hành mà tôi có
thể chuẩn bị mảng cung cấp kiến thức, các loại đất nặn phù hợp và phong
phú.
VD: Đất nặn các màu khác nhau, các loại đất nặn khác nhau, có thể cả đất
thật.
Ở đây các loại đất thì giáo viên luôn để ở trạng thái mở giúp trẻ dễ lấy để
sử dụng khi vào hoạt động. Bên cạnh đó tôi chuẩn bị một sản phẩm nặn mà
tôi đã cung cấp, hoặc sắp cung cấp trên hoạt động có chủ định để làm mảng
cung cấp kiến thức cho trẻ thu hút sự chú ý của trẻ trong các hoạt động đón và
trả trẻ, hoạt động góc, kết hợp với lời gợi ý trẻ vào góc chơi. Từ đó giúp trẻ
được củng cố và làm quen kiến thức đó, giúp trẻ tăng thêm vốn kiến thức, kỹ
năng hơn trong hoạt động chung.
VD: Với chủ đề: “ Thế giới động vật” ở góc tạo hình tôi nặn một số con
vật( gà, thỏ, mèo, trâu, voi…) bày ở giá để cung cấp kiến thức cho trẻ. Khi trẻ
vào góc chơi hoặc giờ đón trả trẻ tôi thu hút gợi ý trẻ quan sát những sản
phẩm đó:
+ Đây là con gì? Cô nặn như thế nào?
Nhờ đó khi thực hiện các đề tài “ Nặn con vật…” trẻ đã có vốn kiến
thức hiểu biết qua các sản phẩm thì trẻ sẽ tự tin hơn và thực hiện tốt hơn.

phòng học làm nơi trưng bày sản phẩm của trẻ, ở đây trẻ được quan sát toàn
bộ sản phẩm của mình và của bạn. Trẻ có thể tự so sánh sản phẩm của ai đẹp
hơn, ai xấu hơn, nếu sản phẩm của bé chưa đẹp, thì bé phải cố lên lần sau cố
gắng làm cho đẹp hơn để bằng bạn hoặc làm đẹp hơn để được trang trí trong
các góc. Từ kết quả đó sẽ kích thích lòng ham muốn say mê học nặn của trẻ.
Ngoài ra tôi còn trang trí xen kẽ cây xanh, cây hoa, sắp xếp đồ dùng đồ
chơi cho hợp lí để tạo môi trường thực sự phù hợp với tâm lý của trẻ để trẻ
hứng thú tham gia hoạt động nặn.
Đồng thời thông qua hoạt động ngoài trời trẻ được chơi với lá cây nên tôi
tận dụng luôn các lá cây đó giúp trẻ sáng tạo thể hiện các sản phẩm nặn để
làm giàu vốn kinh nghiệm cho trẻ và kết hợp rèn luyện các kỹ năng nặn cho
trẻ.
Tóm lại việc tạo môi trường hấp dẫn cho trẻ là một việc làm rất quan
trọng góp phần nâng cao chất lượng tạo hình nói chung, hoạt động nặn nói
riêng cho trẻ.
2, Rèn luyện kiến thức, kỹ năng óc sáng tạo thông qua hoạt động có chủ
định.
8
Thực tế đã chứng minh : Trẻ 3 tuổi tri giác sự vật hiện tượng bằng tư duy
trực quan hành động nên rất cần sự hỗ trợ của cô nên dẫn tới kỹ năng nặn của
trẻ còn yếu như: Kỹ năng sử dụng đất nặn , nhào đất còn ngượng, còn vụng
về. Chính vì vậy mà cô phải đưa ra các biện pháp rèn kỹ năng cho trẻ.
Từ việc tạo môi trường thẩm mỹ xung quanh lớp để gây ấn tượng, kích
thích lòng ham muốn ở trẻ tạo ra sản phẩm để được trưng bày trang trí trong
góc nghệ thuật để sản phẩm của trẻ đa dạng, phong phú và sáng tạo.
Để giúp trẻ làm được sản phẩm vấn đề đặt ra là cần dạy trẻ 1 số kỹ năng
cơ bản: Nhằm phát huy tính tích cực hoạt động ở trẻ, một trong những
phương pháp của quá trình đổi mới là lấy trẻ làm trung tâm, trẻ phải được
hoạt động
Dạy trẻ kỹ năng nặn:

.Còn thiếu những gì nữa?
Cứ như vậy sẽ giúp trẻ hình dung và phát hiện những điểm còn thiếu sót
so với vật mẫu. Đồng thời khắc sâu kiến thức cho trẻ, giúp trẻ nặn đúng hình
và đầy đủ chi tiết.
Song không lạm dụng làm mẫu và các sản phẩm làm mẫu, càng ít làm
mẫu và sử dụng sản phẩm mẫu sẽ càng kích thích trẻ tư duy và tìm kiếm cách
thể hiện.
- Hoạt động nặn theo đề tài:
Với hoạt động nặn theo đề tài thì phải có vật mẫu (thường thì 3 vật để trẻ
quan sát, tìm hiểu từ đó sáng tạo), cả 3 vật mẫu đều thể hiện một nội dung
giống nhau nhưng cách nặn có sự sáng tạo dần, mỗi mẫu thêm một chi tiết, để
khi trẻ quan sát tranh trẻ tìm ra những chi tiết khác biệt, từ đó hình thành ở trẻ
tư duy, khả năng sáng tạo.
Giới thiệu và hướng dẫn trẻ các kĩ năng tỉ mỉ và theo trình tự từ đễ đến
khó, từ đơn giản đến phức tạp. Cho trẻ nói lên sự khác nhau giữa 3 vậtmẫu.
VD: Nặn mâm ngũ quả.
Cho trẻ quan sát mẫu để phát hiện ra sự khác nhau của vật mẫu 1 với mẫu
2 và 3, mẫu 1 có quả nhưng không có lá, mẫu 2 thêm lá, mẫu 3 thêm quả màu
sắc khác Sau đó cô cất vật mẫu để trẻ nặn theo ý tưởng và sự sáng tạo của
trẻ.
- Hoạt động nặn theo ý thích:
Đây là thể loại mà trẻ tự do lựa chọn đề tài của mình, tôi cho trẻ quan sát,
đàm thoại về đề tài cần nặn bằng vật thật đa dạng. Sau đó tôi cho trẻ quan sát
và trò chuyện về vật mẫu, vật thật đa dạng, phong phú để trẻ tự lựa chọn, tự
đưa ra ý định nặn, đặc biệt cho trẻ đưa ra ý tưởng trước lớp để cả lớp biết và
cô gợi ý cho trẻ những điều cần biết.
VD: Nặn quà tặng cô giáo, tôi trò chuyện và đàm thoại tạo hứng thú cho
trẻ về cô giáo, sau đó cho trẻ quan sát các đồ dùng của cô giáo như: Bút,
sách từ đó giúp trẻ hình dung lựa chọn ý tưởng nặn theo ý thích của mình,
hỏi trẻ thích nặn gì để tặng cô giáo, trẻ sẽ nêu ra ý tưởng của trẻ để tặng cô.

Như chúng ta đã biết sản phẩm của hoạt động nặn là 1 dạng sản phẩm đặc
biệt. Trong sản phẩm nó chứa đựng tâm hồn, cảm hứng của người tạo ra nó,
nó còn là ngôn ngữ riêng để biểu đạt tình cảm của người sáng tạo ra.
Tôi thấy rằng phương tiện giúp trẻ đạt được mục đích đó là sự sáng tạo
nghệ thuật ở trẻ. Tôi đã tận dụng tất cả các thời điển trên ngày, tích hợp trong
các giờ hoạt động chung để dạy trẻ.
11
Giờ hoạt động có chủ định tôi phát huy hết khả năng của trẻ, giúp trẻ hoạt
động một cách thoải mái, hứng thú, có biện pháp kích thích sự sáng tạo của
trẻ.
Các giờ kết hợp tân dụng rèn cho trẻ các kĩ năng nặn cơ bản.
- Thông qua hoạt động đón trả trẻ và hoạt động chiều: Tôi có thể trao
đổi với phụ huynh về khả năng, năng khiếu vốn có của mình để cùng bồi
dưỡng phối hợp với nhà trường.
Trong lúc chờ bố mẹ đón về. Tôi chuẩn bị đồ dùng để trẻ nặn theo ý thích.
Những lúc này tôi chỉ cần đến gần và hỏi trẻ đang nặn gì? nặn như thế nào?có
thể gợi ý động viên và khuyến khích để trẻ nặn. Sau khi nhận xét xong cô cho
trẻ trưng bày sản phẩm của mình lên góc nghệ thuật để mọi người cùng quan
sát. Với những bài nhận xét tốt trẻ thường thích thú và giói thiệu cho bố mẹ
xem sản phẩm của mình. Từ đó kích thích trẻ hoạt động tích cực, ham muốn
được nặn.
- Hoạt động ngoài trời: Trẻ được làm quen với môi trường xunh quanh
khi đi dạo chơi trẻ được nhìn, ngắm nghía vật thật, được sờ nắn, khi cho trẻ
hoạt động ngoài trời cô có thể chuẩn bị đất nặn để trẻ nặn, định hướng cho trẻ
nặn theo chủ đề. Tôi cùng với giáo viên phụ lớp tổ chức cho trẻ nặn trực tiếp
như sau:
VD: Trẻ dùng đất để nặn hoa, lá quả mà trẻ thích.

- Hoạt động góc: Góc học tập cho trẻ nặn theo đề tài mà trẻ đang học.
12

sáng tạo.
VD: Trẻ đang nặn ô tô, tôi đến gợi ý bằng cách hỏi trẻ : Con sẽ nặn bộ phận
nào của ô tô?
Sau khi áp dụng phương pháp này tôi thấy kết quả đạt được rất khả quan số
trẻ khá giỏi rất có khả năng sáng tạo khi có sự hướng dẫn gợi mở hoạt động,
13
mặt khác trẻ còn rất hứng thú tham gia vào hoạt động, số trẻ trung bình và yếu
kém giảm đi rõ rệt.
6. Tổ chức hội thi “bé khéo tay” tại lớp.
Nhân dịp các ngày hội, ngày lễ như ngày quốc tế phụ nữ 8/3 hay ngày nhà
giáo Việt Nam 20/11 Tôi tham mưu với nhà trường, phối hợp với các bậc
phụ huynh tổ chức hội thi “bé khéo tay”. Qua hội thi trẻ tự thể hiện khả năng
nặn của mình; Nhằm khuyến khích những trẻ có khả năng, năng khiếu thẩm
mỹ và thể hiện sự sáng tạo góp phần khơi gợi óc nghệ thuật cho trẻ, động viên
khuyến khích những trẻ còn yếu cố gắng hơn để cũng tạo ra được nhiều sản
phẩm đẹp như các bạn.
Để khích lệ trẻ tham gia và thể hiện hết mình khi tổ chức cuộc thi tôi phân ra
các giải : Giải nhất, giải nhì, giải ba và giải khuyến khích. Tất cả những trẻ
tham dự hội thi đều được trao giải thưởng. Do vậy trẻ rất thích thú, phấn khởi,
trẻ được giải cao sẽ cố gắng giỏi hơn bạn, trẻ được giải thấp hơn sẽ gắng
nhiều hơn để cho bằng bạn. Qua đó kích thích trẻ tạo ra sản phẩm và rèn kỹ
năng nặn cho trẻ đạt kết quả cao.
Bằng hình thức này đã giúp trẻ lớp tôi rất hứng thú và tích cực khi tham gia
hoạt động nặn và rất hào hứng khi được tham gia nhận giải.
Qua tổ chức hội thi cho trẻ kết quả tôi thu được cũng rất đáng kể: Số trẻ đạt
các giải cao tăng lên số trẻ đạt giải thấp giảm đi rất nhiều. Cụ thể: Lần thi
nhân dịp ngày 20/11 trẻ đạt tốt (giải nhất) là 16,6% nhưng đến hội thi nhân
dịp 8/3 trẻ đạt tốt (giải nhất) tăng lên là 26,5%; ngược lại trẻ trung bình và trẻ
yếu giảm hẳn, trẻ trung bình(giải khuyến khích) từ 33,3% giảm xuống còn
10%

dung , biện pháp giáo dục trẻ tốt nhất.
Tóm lại có thể nói rằng để nâng cao chất lượng giờ học thì đòi hỏi người
giáo viên phải có những biện pháp hữu hiệu nhất để giúp trẻ học tốt hơn.
Trong đó biện pháp phối kết hợp với các bậc phụ huynh là một minh chứng
mang lại hiệu quả nhanh nhất.
C.KẾT LUẬN
* Kết luận chung.
Thực hiện đề tài này cá nhân tôi xoay quanh nội dung là làm sao cho trẻ học
tốt môn nặn, tôi nghiên cứu ngay từ lớp học của mình, nghiên cứu về trí tuệ,
tình cảm và khả năng sáng tạo của trẻ khi được sự dẫn dắt của người lớn.
* Kết quả đạt được.
Từ khi áp dụng các biện pháp trên, qua gần hết một năm thực hiện đề tài này
tôi đã thu được kết quả đáng kể sau:
Kết quả khảo sát
Cháu đạt Không
đạt
T K TB Y
15
Số
trẻ
% Số
trẻ
% Số
trẻ
% Số
trẻ
%
1 Trẻ có kiến thức nặn 15 50,1 9 30,1 5 16,6 1 3,3
2 Trẻ có kĩ năng nặn 13 43,5 8 26,5 6 20 3 10
3 Trẻ có khả năng sáng tạo 11 36,6 12 40,2 5 16,6 2 6,6

động nặn nói riêng là phương tiện phát triển thẩm mỹ cho trẻ, để trẻ có lòng
đam mê với nghệ thuật, hướng tới cái đẹp trong cuộc sống. Đòi hỏi mỗi giáo
viên chúng ta nói chung, cô giáo dạy 3 tuổi nói riêng cần chú ý: Tạo cho trẻ
cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên, có cảm xúc với cái đẹp trong cuộc
16
sống, bồi dưỡng 1 số kỹ năng cơ bản cần thiết như: cầm bút, sử dụng các
nguyên liệu như màu nước, giấy, hồ dán…Để tạo ra sản phẩm trẻ yêu thích.
Đây là tiền đề đầu tiên, là yếu tố cần thiết để giúp trẻ tự tin học tốt các hoạt
động ở độ tuổi tiếp theo.
Chính vì vậy để làm tốt việc này, đòi hỏi cô giáo cần có tâm huyết yêu trẻ
và sự phối hợp đồng bộ của nhà trường và gia đình. Có làm được như vậy
mới giúp trẻ có được môi trường tốt phát triển toàn diện đưa trẻ hướng tới “
Chân – Thiện – Mỹ”.
Trên đây là một số kinh nghiệm được rút ra trong quá trình học tập và
công tác của bản thân tôi. Ngoài ra còn là những kết quả sau quá trình đào sâu
nghiên cứu tâm lý trẻ. Tôi xin mạnh dạn trình bày với các bạn đồng nghiệp và
cán bộ nghành mong được sự đóng góp ý kiến. Mong muốn lớn nhất của tôi
làm sao để mỗi tiết học trẻ được vui chơi và thấm vào tâm hồn trong sáng của
trẻ những cảm xúc, ở đó sự sáng tạo đã được bắt nguồn, nảy nở. Mặt khác bản
thân tôi rút ra được các kinh nghiệm sâu sắc hơn khi tổ chức cho trẻ trong
hoạt động nặn đạt kết quả tốt.
* Ý kiến đề xuất:
-Đối với nhà trường:
Ban giám hiệu nhà trường nên tổ chức hội nghị phụ huynh để tuyên
truyền vận động về tình hình của trẻ: về đặc điểm tâm lí, về khả năng khiếu,
nhận thức của trẻ từ đó phối kết hợp giáo dục trẻ một cách phù hợp nhất.
Ban giám hiệu nhà trường tham nưu với lãnh đạo địa phương tạo điều
kiện về cơ sở vật chất để trẻ có môi trường hoạt động tốt nhất nhằm phát huy
khả năng, năng khiếu của trẻ.
-Đối với phòng giáo dục