SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GD&ĐT NGA SƠN (TRƯỜNG MN NGA LĨNH)

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO
TRẺ 3 - 4 TUỔI

Người thực hiện: Yên Thị Liễu
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường MN Nga Lĩnh
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

THANH HÓA NĂM 2015
1


A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Trẻ em Mầm non là tương lai của đất nước. Đất nước có giàu mạnh, phồn
vinh là nhờ vào thế hệ trẻ. Chính vì vậy phải chăm sóc giáo dục trẻ thật tốt ngay
từ khi trẻ còn ở độ tuổi Mầm non để trẻ phát triển toàn diện nhân cách. Để làm
được điều đó, người giáo viên Mầm non ngoài việc hướng dẫn cho trẻ vui chơi,
cho ăn, cho ngủ, giáo dục trẻ trở thành những đứa trẻ lễ phép ngoan ngoãn thôi
chưa đủ, mà nhiêm vụ của người giáo viên còn phải chú trọng đến việc giáo dục
kỹ năng sống cho trẻ. Ở độ tuổi mầm non, trẻ xuất hiện tình trạng thụ động, không
biết ứng phó trong những hoàn cảnh nguy cấp, không biết cách tự bảo vệ bản thân
trước nguy hiểm, chưa biết cách tìm kiếm sự giúp đỡ của người lớn... Có nhiều
nguyên nhân khác nhau gây ra tình trạng này, trong đó việc thiếu kỹ năng sống là
nguyên nhân sâu xa nhất. Vì vậy, cần thiết phải giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
mầm non, Nhất là khi trẻ đang ở trong giai đoạn học, tiếp thu, lĩnh hội những giá
trị sống để phát triển nhân cách. Cần tạo điều kiện cho trẻ tập luyện thường xuyên

Luôn bao bọc, nuông chiều, làm hộ trẻ khiến trẻ ỷ lại, ích kỷ không quan tâm đến
người khác và các kỹ năng trong cuộc sống rất hạn chế. Khó khăn cho trẻ trong
việc có tình huống bất ngờ xảy ra.
Với tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non. Năm
học 2014 - 2015 nhà trường tiếp tục phát động phong trào thi đua “Xây dựng
trường học thân thiện hoc sinh tích cực” đưa lồng ghép giáo dục kỹ năng sống
vào các hoạt động. Qua quá trình cho trẻ trải nghiệm tôi thấy trẻ rất hứng thú, tích
cực tham gia mọi hoạt động. Nên tôi mạnh dạn tìm ra “Một số biện pháp giáo
dục kỹ năng sống cho trẻ 3 - 4 tuổi”. Làm đề tài nghiên cứu trong suốt năm học
qua.
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN
Như chúng ta biết về sự phát triển của não trẻ cho thấy rằng khả năng giao
tiếp với mọi người, khả năng biết tự kiểm soát, thể hiện các cảm giác của mình,
biết cách ứng xử phù hợp với các yêu cầu, biết giải quyết các vấn đề cơ bản một
cách tự lập có những ảnh hưởng rất quan trọng đối với kết quả học tập của trẻ tại
trường. Vì thế, ngày nay trên thế giới rất nhiều trường mầm non áp dụng phương
pháp học trung tính là phương pháp học tập thông qua các giao tiếp tích cực với
những người khác. Trong vòng vài năm gần đây, các nhà giáo dục trẻ tiền tiểu học
và các nhà nghiên cứu tâm lý đã tìm ra các trở ngại phát triển của trẻ, làm chậm
khả năng cũng như hạn chế tính tích cực ở trẻ. Một trong những trở ngại chính đó
là khả năng về kỹ năng sống.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phát động phong trào “ Xây dựng trường học
thân thiện- học sinh tích cực”, với yêu cầu tăng cường sự tham gia một cách
hứng thú của trẻ trong các hoạt động giáo dục trong nhà trường và tại cộng đồng
với thái độ tự giác, chủ động và ý thức sáng tạo. Trong năm nội dung thực hiện có
nội dung rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ mầm non.
Đối với giáo viên mầm non thường tập trung lo lắng cho những trẻ mới đến
trường. Đơn giản là vì những trẻ này thường không có khả năng chờ đến lượt,
không biết chú ý lắng nghe và làm việc theo nhóm, điều này làm cho trẻ không thể

dạy trẻ làm người, rèn luyện kỹ năng tự học, kỹ năng tư duy, kỹ năng ứng xử hợp
lý với các tình huống trong cuộc sống, thói quen kỹ năng làm việc sinh hoạt theo
nhóm… đã tạo ra một môi trường giáo dục lành mạnh, thân thiện mang tính tương
tác cao giữa giáo viên và học sinh, nhằm xây dựng vẻ đẹp tâm hồn, phẩm cách
con người, tăng sức đề kháng và năng lực hội nhập cho con trẻ ngay hôm nay và
tự tin vững bước trong tương lai.
II. THỰC TRẠNG CỦA VẦN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1. Những thuận lợi:
Năm học 2014 - 2015 tôi được phân công đứng lớp mẫu giáo 3 - 4 tuổi thực
hiện theo chương trình mầm non mới trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ tôi đã
phát hiện ra những điểm nổi bật sau:
* Đối với trẻ:

4


Trẻ đã học qua lớp nhà trẻ nên đã có kiến thức và kỹ năng nhất định. Trẻ
mạnh dạn ham học hỏi và thích khám phá tìm hiểu thế giới xung quanh. Các cháu
có một số kỹ năng tự phục vụ trong ăn uống và vệ sinh cá nhân.
* Đối với bản thân:
Tôi có vốn kiến thức cơ bản về vấn đề giáo dục kỹ năng sống để thực hiện
tốt việc chăm sóc và giáo dục trẻ.
* Đối với nhà trường:
Là trường chuẩn Quốc gia, nên có đầy đủ cơ sở vật chất, các phương tiện
dạy học hiện đại phục vụ cho quá trình chăm sóc nuôi dưỡng, giáo dục trẻ và thực
hiện chuyên đề giáo dục kỹ năng sống đạt hiệu quả.
Giáo viên luôn được sự quan tâm của ban giám hiệu là chỉ đạo sát sao với
công tác chuyên môn. Luôn có sự đầu tư và bồi dưỡng cho chuyên môn.
Trường có khuôn viên thoáng mát, sạch sẽ có hệ thống cống rãnh hợp vệ
sinh, có nguồn nước sạch phục cho quá trình chăm sóc nuôi dưỡng, giáo dục trẻ.

Xuất phát từ thực tế trên tôi đã tiến hành khảo sát lần 1 trên tổng số 28 trẻ
trong lớp. Tôi đã lựa chọn 5 nội dung để khảo sát trẻ 3 tuổi trong nhóm kỹ năng
sống có thể dạy cho trẻ em lứa tuổi mầm non. Qua khảo sát chất lượng giáo dục
kỹ năng sống như sau:

TT
1
2

Nội dung khảo sát

Số
trẻ

T

Kết quả trên trẻ
Đạt
T
% K %
%
B
25 8 28,6 7
25
21,4 7
25
7
25

CĐ

triển một cách toàn diện hơn.
III. CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN
1. Lựa chọn các nội dung giáo dục kỹ năng sống phù hợp để dạy trẻ:
Việc lựa chọn các kỹ năng sống để giáo dục và cho trẻ tiếp xúc từ từ với
các kiến thức văn hoá trong suốt năm học là một việc làm rất quan trọng và cần
thiết. Điều đó, giúp trẻ rèn luyện các kỹ năng qua thực tế và học tốt khi có được
cách tiếp cận một cách cân bằng, biết cách phát triển các kỹ năng nhận thức, cảm
xúc và xã hội. Vì thế, khi trẻ tiếp thu được những kỹ năng giao tiếp xã hội và các
hành vi ứng xử cơ bản trong nhóm bạn, thì trẻ sẽ nhanh chóng sẵn sàng và có khả
năng tập trung vào việc học văn hoá một cách tốt nhất.
Đối với tâm sinh lý trẻ em dưới sáu tuổi mà đặc biệt là trẻ lên 3, giai đoạn “
khủng hoảng tâm lý”, thì có nhiều kỹ năng quan trọng mà trẻ cần phải biết trước
khi tập trung vào hoạt động học ở các bậc học tiếp theo. Thực tế kết quả của nhiều
nghiên cứu đều cho thấy các kỹ năng quan trọng nhất trẻ phải học vào thời gian
đầu của năm học là chính là những kỹ năng sống như: sự hợp tác, tự kiểm soát,
6


tính tự tin, tự lập, tò mò, khả năng thấu hiểu và giao tiếp. Việc xác định được các
kỹ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi sẽ giúp tôi lựa chọn đúng những nội dung
trọng tâm để dạy trẻ. Vì vậy tôi đã tiến hành dạy trẻ các kỹ năng sau:
* Kỹ năng sống tự tin : Một trong những kỹ năng đầu tiên mà tôi cần chú tâm là
phát triển sự tự tin, lòng tự trọng của trẻ. Nghĩa là giúp trẻ cảm nhận được mình là
ai, cả về cá nhân cũng như trong mối quan hệ với những người khác. Kỹ năng
sống này giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin trong mọi tình huống ở mọi nơi.
Ví dụ: Tôi chia lớp thành 2 đội và tổ chức trò chơi “Kéo co” ở trò chơi này trẻ
thực hiện đúng luật chơi. Mỗi đội luôn tự tin mình sẽ thắng tìm mọi cách động
viên khích lệ trong nhóm cố gắng có ý chí vươn lên.

Hình ảnh tổ chức cho trẻ chơi trò chơi “Kéo co”

khi ăn, chỉ ăn uống tại bàn ăn, biết cách sử dụng những đồ dùng, vật dụng trong ăn
uống một cách đúng đắn, ăn uống gọn gàng, không rơi vãi, nhai nhỏ nhẹ không
gây tiếng ồn, ngậm miệng khi nhai thức ăn, biết mời trước khi ăn, cảm ơn sau khi
ăn, biết tự dọn, cất đúng chỗ bát, thìa, cốc… hoặc biết giúp người lớn dọn dẹp,
Ngồi ngay ngắn, ăn hết suất, không làm ảnh hưởng đến người xung quanh, không
nói chuyện riêng, khi ho phải lấy tay che miệng tránh làm bẳn thức ăn vào người
khác. Cứ như vậy tôi giáo dục trẻ các kỹ năng và hành vi văn hóa trong ăn uống.

8


Hình ảnh cô hướng dẫn trẻ các kỹ năng và hành vi văn hóa trong ăn uống
2. Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ thông qua hoạt động các hoạt động và
ở mọi lúc mọi nơi.
2.1. Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ thông qua hoạt động có chủ định
Hoạt động có chủ định là hoạt động giúp trẻ lĩnh hội được nhiều kiến thức,
kỹ năng sống. Những kiến thức mà trẻ lĩnh hội được đều có hệ thống, từ đơn giản
đến phức tạp và mang tính logic cao. Giúp trẻ học các kỹ năng sống nhanh và
chính xác nhất. Vì vậy, tôi đã tiến hành lựa chọn các nội dung phù hợp để giáo
dục trẻ thông qua các hoạt động có chủ định.
Ví dụ: Đối với hoạt động LQVVH. Tôi kể cho trẻ nghe câu chuyện “ Cô bé
quàng khăn đỏ”. Ngoài việc cung cấp kiến thức cho trẻ để trẻ hiểu nội dung, cử
chỉ, hành động của từng nhân vật trong câu chuyện. Tôi còn nhẹ nhàng giáo dục
trẻ phải nghe lời bố mẹ, đi đến nơi về đến chốn, không được la cà mải chơi dọc
đường mà gặp phải nguy hiểm giống như cô bé quàng khăn đỏ. Hay trong hoạt
động kể chuyện “Thỏ con không vâng lời mẹ” tôi cũng nhẹ nhàng giáo dục trẻ
không nghe lời rủ rê của bạn bè đi chơi xa,quên mất đường về nhà, rất dễ bị lạc.
Ví dụ: Với hoạt động khám phá khoa học “ Một số hiện tượng tự nhiên”.
Tôi cho trẻ khám phá trải nghiệm các hình ảnh về mưa, các hiện tượng tự nhiên,
sấm, chớp, sét. Tôi tạo tình huống để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ, để giúp trẻ có

trẻ trong nhóm đã nhắc nhau: “Đừng đi, nếu không sẽ bị bắt cóc đấy”.
Với trò chơi “mặc áo cho búp bê” ở nhóm chơi “Gia đình” khi hướng dẫn cho
trẻ tôi giới thiệu lần lượt đặc điểm của quần, áo: mặt trái, mặt phải, mặt trước, mặt
sau. Hay khi mặc áo cũng lần lượt xỏ từng tay một và kéo hai vạt áo so bằng rồi
mới cài cúc. Sau khi được tôi hướng dẫn trẻ sẽ lĩnh hội được kiến thức và tự thực
hành.
Thông qua trò chơi “Đi ô tô” tôi cũng chú ý xem cách thể hiện của trẻ để có
những gợi mở kịp thời như: Các bác đừng thò đầu, thò tay ra ngoài khi xe đang
chạy nhé.
Với nhóm chơi “Nấu ăn”, tôi cũng lưu ý đến những thao tác mà trẻ mà trẻ thể
hiện vai của mình:
Ví dụ: Khi nấu bắc nồi lên bếp ga phải đặt giữa bếp nếu không nồi sẽ dễ đổ và
xảy ra tai nạn, nấu xong phải nhớ tắt bếp, bắc nồi phải dùng cái lót tay để không bị
bỏng.

10


Hình ảnh trẻ chơi trò chơi nấu ăn
Ví dụ: Sau khi trẻ chơi xong, trẻ để đồ chơi bừa bãi, tôi hỏi trẻ “Con đã cất đồ
chơi chưa?”. “Con nhìn xem các bạn đang làm gì?”, “Con cùng cất đồ chơi với
các bạn nhé”. Dần dần tạo cho trẻ có kỹ năng sắp xếp đồ chơi gọn gàng, ngăn nắp,
đúng nơi quy định.

Hình ảnh trẻ chơi ở góc xây dựng
Như vậy, bằng việc thực hiện các trò chơi ở các góc chơi tôi đều nhẹ nhàng
giáo dục trẻ các kỹ năng sống đơn giản qua việc tái hiện, mô phỏng các hoạt động
của người lớn, tạo ra “xã hội thu nhỏ” để trẻ được thực hành trải nghiệm và lĩnh
hội kiến thức cũng như rèn các kỹ năng sống khi tham gia vào các chơi.
2.3. Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ thông qua hoạt động ngoài trời:

các bạn nhé”. Dần dần tạo cho trẻ có kỹ năng sắp xếp đồ chơi gọn gàng, ngăn nắp.

12


Hình ảnh trẻ chơi ở góc xây dựng
2.4. Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi
Không chỉ trong hoạt động học, hoạt động vui chơi. Tôi còn tiến hành cho
trẻ rèn luyện kỹ năng sống ở mọi lúc mọi nơi, mọi hoạt động như: Giờ đón trả trẻ;
Hoạt động tự chọn và hoạt động tích hợp lồng ghép vào các môn học khác.
* Ở hoạt động đón - trả trẻ
Trong thời gian này trẻ chưa thực sự bước vào hoạt động học nên tâm lý rất
thoải mái, cởi mở, không căng thẳng... Do đó tôi đã tiến hành trò chuyện với trẻ
những nội dung về chủ đề trẻ đang thực hiện.
Ví dụ: Ở chủ đề “Bản thân”
Khi đón trẻ vào lớp tôi nhắc nhở và định hướng trẻ cất đồ dùng cá nhân gọn
gàng đúng nơi quy định, cất dép lên giá, treo ba lô, mũ lên tủ và cây treo đồ. Đây
cũng là lúc mà tôi rèn cho trẻ kỹ năng sống gọn gàng ngăn nắp. Đồng thời giáo
dục trẻ ứng xử giao tiếp có văn hóa, chào hỏi lễ phép với cô giáo, bố mẹ, biết thưa
gửi, gọi dạ, bảo vâng, biết nhận lỗi khi mình mắc lỗi.
Việc cho trẻ rèn luyện kỹ năng sống ở mọi lúc mọi nơi giúp trẻ được rèn
luyện các kỹ năng sống một các thuần thục hơn bên cạnh đó thì trẻ có thêm hiểu
biết về thế giới xung quanh trẻ một cách sâu rộng hơn. Nhờ đó khi bước vào giờ
học trẻ đã được rèn luyện kỹ năng tự tin để tham gia trả lời câu hỏi một cách sôi
nổi và hứng thú hơn. Trẻ được hoạt động một cách tích cực và tự tin hơn, mạnh
dạn nói lên suy nghĩ và hiểu biết của mình...tạo không khí thoải mái cho giờ học.
Và như vậy giờ học trở thành cuộc trò chuyện giữa cô và trẻ chứ không mang tính
áp đặt, gò bó. Nhờ đó mà giờ học mang lại kết quả cao hơn.
* Ở hoạt động ăn – ngủ
- Trong giờ ăn: Tôi thường tạo ra các tình huống để giáo dục trẻ các nghi thức

thế nào?”.
Với cách giáo dục như vậy tôi thấy kết quả đạt trên trẻ chưa đạt hiệu quả.
Trẻ ghi nhớ một cách thụ động, và thường chóng quên. Và điều cốt yếu trẻ không
hiểu cốt
lõi của vấn đề là tại sao không nên làm như vậy và nếu xảy ra thì phải làm thế
nào. Do đó ngoài việc giáo dục như vậy vào giờ hoạt động chiều, tôi đã đưa ra
tình huống:
+ “Khi bé đi chợ cùng mẹ mà bị lạc, bé sẽ làm gì?
Tôi đã cho trẻ suy nghĩ, mỗi trẻ đưa ra một cách giải quyết của riêng trẻ.
Lắng nghe ý kiến của trẻ, cho trẻ suy nghĩ và trả lời theo ý kiến của mình, gợi mở
cho trẻ bằng các câu hỏi :
14


+ Theo con làm như vậy có được không? Tại sao? Sau đó, tôi giúp trẻ rút ra
phương án tối ưu nhất:
+ “Khi bị lạc mẹ, bé hãy bình tĩnh, không khóc và chạy lung tung mà hãy
đứng yên tại chỗ chờ. Vì bố, mẹ sẽ quay lại chỗ đó để tìm bé. Tuyệt đối không đi
theo người lạ dù người đó có hứa sẽ đưa về với bố mẹ. Vì có thể đó sẽ là kẻ xấu
lợi dụng cơ hội đó bắt cóc hoặc làm hại bé”.
Với tình hình phức tạp trong xã hội hiện nay, nhiều tình huống bất trắc có
thể xảy ra đối với trẻ như bị bắt cóc, xâm hại...Tôi đã đưa ra những tình huống để
dạy trẻ như:
+ “Nếu có người không quen biết cho bé quà bé nên làm như thế nào?”
Ở tình huống này, với đặc điểm của lứa tuổi lên 3 là trẻ rất thích khi được cho quà
và sẽ không biết tại sao không được nhận. Khi trẻ thảo luận, tôi đưa ra những giả
thiết, những tình huống xấu:
+ “Nếu đó là kẻ xấu thì sẽ rất nguy hiểm cho bé”.
Tôi phân tích, giải thích cho trẻ và giúp trẻ có phương án giải quyết đó là:
+ “Tuyệt đối không nhận quà, ăn bánh kẹo của người lạ vì có thể bị người

giúp trẻ có thêm kinh nghiệm trong cuộc sống.
4. Sưu tầm các bài thơ, câu chuyện có nội dung giáo dục kỹ năng sống
ngoài chương trình để tạo môi trường giáo dục kỹ năng sống phong phú cho
trẻ.
Trước đây thông qua nội dung các bài thơ, câu chuyện, có nội dung giáo
dục kỹ năng sống. Song trên thực tế, trong chương trình số lượng bài hát, bài thơ,
câu chuyện có nội dung đó còn hạn chế.
Xuất phát từ đặc điểm tâm lý của trẻ mầm non là rất thích nghe kể chuyện.
Nội dung các câu chuyện thường để lại ấn tượng cho trẻ khó phai mờ. Chính vì
vậy tôi đã sưu tầm một số câu chuyện lồng vào đó các tình huống để giáo dục trẻ.
Giúp trẻ tiếp nhận một cách hứng thú, tự nguyện.
Trong cuộc sống sinh hoạt thường ngày, có rất nhiều tình huống bất trắc
trẻ rất dễ gặp, tuy nhiên chúng ta ít khi đưa vào dạy trẻ. Với nền kinh tế phát triển
như hiện nay, nhiều gia đình sử dụng ô tô là phương tiện đi lại của gia đình hàng
ngày. Song việc chấp hành luật an toàn giao thông khi đi ô tô và xe máy đối với
trẻ thường các bậc phụ huynh vẫn còn coi nhẹ chưa được thực hiện nghiêm túc.
Với chủ đề “Giao thông” tôi đưa tình huống và giáo dục cho trẻ qua các
câu chuyện sưu tầm. Tôi trình chiếu cho trẻ xem các hình ảnh không an toàn, các
hành vi đúng, sai khi tham gia giao thông. Tôi nhấn mạnh vào những tình huống
không an toàn trong mỗi câu chuyện như sau:
“MỘT CHUYẾN VỀ QUÊ”
Nội dung câu chuyện kể về bạn nhỏ khi ngồi trên ôt ô để về quê chơi, bạn
ấy đã tháo dây bảo hiểm ra khỏi người. Khi gặp sự cố, xe phanh gấp khiến cho
bạn ấy bị ngã nhào về phía trước. Từ đó trở đi, mỗi khi đi ô tô bạn ấy luôn nhớ
cài dây bảo hiểm để đảm bảo an toàn giao thông.
CHUYỆN: “CHIẾC MŨ BẢO HIỂM”
Chuyện kể về bạn Hải khi được mẹ đưa đến trường đã quên mũ bảo hiểm, nhưng
Hải nhất định không cho mẹ quay về lấy. Thế rồi Hải và mẹ đã bị ngã xe, rất may
không xảy ra hậu quả nghiêm trọng.Mẹ ân hận xin lỗi chú công an và nói với
Hải:

17


Không tự ý xả nước và trèo vào đề phòng nước quá nhiều sẽ nguy hiểm, không
nằm bồn tắm quá lâu …
Ngoài những câu chuyện kể trên tôi còn sưu tầm các bài thơ: “Khách đến
nhà”, “Dạ vâng”, “Nhận quà”, “Chào hỏi”, “Biết lỗi”, “Lời cô bé nhớ”. Đây là
những bài thơ có nội dung giáo dục trẻ kỹ năng trong giao tiếp ứng xử với mọi
người đó là: Biết chào khi có khách đến nhà, lễ phép với người lớn, khi nhận được
quà biết nói cảm ơn và biết nói “xin lỗi” khi mắc lỗi. Hay bài thơ “Nhặt lá rụng”
có nội dung giáo dục trẻ kỹ năng sống sạch sẽ, gọn gàng.
5. Giúp trẻ phát triển các kỹ năng sống qua việc tổ chức cho trẻ tham
gia vào các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh trong lớp, trong nhà
trừơng.
Nội dung phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh
tích cực”, trong đó có nội dung: Nhà trường, nhóm lớp cần tổ chức các hoạt động
văn nghệ, thể thao một cách thiết thực, khuyến khích sự tham gia chủ động, tự
giác của trẻ. Tổ chức các trò chơi dân gian và các hoạt động vui chơi giải trí tích
cực khác phù hợp với lứa tuổi. Căn cứ vào nội dung trên, tôi đã xây dựng kế
hoạch và thực hiện nhiều hoạt động một cách thiết thực, khuyến khích sự tham gia
chủ động, tự giác của trẻ như sau.
- Năm học 2014 - 2015, khi xây dựng kế hoạch chuyên môn tôi đã lồng
ghép các trò chơi dân gian như: “Nu na nu nống”, “Kéo cưa lừa xẻ”, “Mèo
đuổi chuột”…vào kế hoạch cho trẻ chơi vào giờ hoạt động chiều hay hoạt động
ngoài trời. Qua đó rèn luyện kỹ năng giao tiếp và kỹ năng sống tự tin, khả năng
nhận thức của trẻ cũng được phát triển.
- Tháng 9/2014: Tổ chức cho trẻ thi góc chơi “Khám phá khoa học” theo
chủ đề “Bản thân”, Tôi lên tiết thực hành giúp trẻ trải nghiệm bằng các giác
quan, những trải nghiệm trong đời sống hàng ngày của trẻ, bổ sung đồ chơi và
phân lịch cho trẻ chơi các trò chơi “Ném bóng vào rổ”, chơi “Cắp cua”.

con, phải dạy trẻ tính tự lập từ bé. Trẻ càng được hướng dẫn sớm về cách tự vệ,
nhận biết những mối nguy hiểm từ xung quanh và cách xử lý thì sẽ vững vàng
vượt qua những thử thách trong mọi tình huống. Điều đó được chứng minh rõ
ràng từ thức tế. Chính vì vậy, cách bảo vệ trẻ tốt nhất chính là dạy trẻ biết cách tự
bảo vệ bản thân.
Tôi tuyên truyền để cha mẹ trẻ không nên bực bội khi trẻ về đến nhà hoặc cho
rằng trẻ chỉ biết chơi suốt ngày. Cha mẹ cần có niềm tin với sự hướng dẫn của cô
giáo và năng khiếu tò mò bẩm sinh của trẻ, trẻ có thể lĩnh hội kinh nghiệm nhằm
19


giải quyết các vấn đề quan trọng, hoặc thử nghiệm một số kỹ năng khoa học khi
chơi với nhau.
- Trò chuyện, trao đổi với các bậc phụ huynh, thông qua giờ đón trả trẻ
hàng ngày để họ hiểu được trong gia đình, việc dạy trẻ những nghi thức văn hóa
trong ăn uống rất cần thiết. Để trẻ có được những kỹ xảo, thói quen sử dụng đồ
dùng một cách chính xác và thuần thục khéo léo, không chỉ đòi hỏi trẻ phải
thường xuyên luyện tập, mà còn phải đáp ứng được những nhu cầu của trẻ, đó là
cung cấp cho trẻ những mẫu hành vi văn hóa, những hành vi đúng, đẹp, văn minh
của chính cha mẹ và những người xung quanh trẻ.
- Thông qua các buổi họp phụ huynh theo định kỳ. Bản thân tôi phối hợp
một cách chặt chẽ và hợp lý với cha mẹ trẻ để họ tham gia tình nguyện vào quá
trình giáo dục trong nhà trừơng. Cha mẹ nên tham gia vào các buổi trao đổi với
giáo viên, tham gia các buổi họp của nhà trường và dự một số giờ học, dự các hoạt
động trong ngày; chỉ bằng cách đó thôi cha mẹ đã giúp trẻ hiểu rằng học là phải
học cả đời.
Cần giáo dục để trẻ cảm thấy thoải mái tự tin trong mọi tình huống của cuộc sống.
Nếu cha mẹ muốn giáo dục trẻ biết tự giữ kỷ luật, trước hết cần đánh thức sự tự ý
thức của trẻ, cố gắng khơi gợi để trẻ luôn nghĩ về bản thân mình một cách tích cực
và đừng bao giờ phá vở suy nghĩ tích cực về bản thân trẻ.

Kỹ năng thích khám
3
28 14 50 8 28,6 5 17,7 1 3,7
phá học hỏi
20


4
5

Kỹ năng trong giao
tiếp
Kỹ năng ứng xử có
văn hóa trong các
hoạt động hàng ngày

28

15 53,6

7

25

5

17,7

1


Từ kết quả trên bản thân tôi rút ra bài học kinh nghiệm trong công tác giáo dục
kỹ năng sống cho trẻ 3 - 4 tuổi ở trường mầm non.
C. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
I/ KẾT LUẬN
Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non giúp trẻ có kinh nghiệm trong cuộc
sống, biết điều nên làm và không nên làm, giúp trẻ tự tin, chủ động và biết cách
xử lý các tình huống trong cuộc sống, khơi gợi khả năng tư duy sáng tạo của trẻ,
đặt nền tảng cho trẻ trở thành người có trách nhiệm và có cuộc sống hài hòa trong
tương lai. Gần một năm nghiên cứu và tìm tòi sau đó áp dụng các biện pháp vào
việc chăm sóc giáo dục trẻ 3 - 4 tuổi về kỹ năng sống, để đạt được kết quả tốt
không phải là dễ. Chính vì vậy trong các hoạt động ngoài việc truyền thụ kiến
thức cơ bản của từng môn tôi khéo léo lồng ghép, kết hợp giáo dục kỹ năng sống
sao cho phù hợp, nhẹ nhàng, thoải mái. Ngoài các hoạt động có chủ định ra tôi
cũng khéo léo lồng ghép giáo dục kỹ năng sống cho trẻ vào các hoạt động khác, từ
đó trẻ sẽ lĩnh hội một cách nhanh chóng và thoải mái, không gò ép.
- Trong giáo dục kỹ năng sống cho trẻ, tôi đóng vai trò là người hỗ trợ giúp trẻ
phát huy khả năng của mình từ đó phát triển những ứng xử tích cực và có ý thức
cao giá trị của bản thân. Đây là hình thức giáo dục hiện đại và hiệu quả giúp trẻ
phát triển tốt khả năng tư duy, nâng cao sự tự tin trong cuộc sống.
Tôi đã trang bị cho mình vốn kiến thức về tâm lý lứa tuổi lên 3, kỹ năng sống, kỹ
năng giáo dục chủ động. Bên cạnh đó tôi cũng đã khen ngợi, động viên trẻ kịp
21


thời khi trẻ thể hiệnnhững kỹ năng sống tích cực, điều đó khiến cho trẻ thường
xuyên lặp lại những kỹ năng tốt đó.
- Bản thân tôi luôn tự học hỏi đồng nghiệp, tìm tòi những biện pháp hay trong tài
liệu sau đó áp dụng vào việc chăm sóc giáo dục trẻ.
- Luôn tìm tình huống, nội dung có liên quan về giáo dục kỹ năng sống. Giới thiệu
góc học tập và trao đổi với phụ huynh.

Nga Lĩnh, ngày 09 tháng 4 năm 2015
Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến
kinh nghiệm không sao chép của
người khác.
22


Người viết sáng kiến kinh nghiệm

Yên Thị Tương
Yên Thị Liễu

23