MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ,
Đảng ta khẳng định: “Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách
mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ, là khâu then
chốt trong công tác xây dựng Đảng”. Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành
Trung ương khóa IX đã ban hành Nghị quyết về đổi mới nâng cao chất lượng
hệ thống chính trị xã, phường, thị trấn. Nghị quyết đã nhấn mạnh vai trò của
đội ngũ cán bộ, công chức và đề ra một loạt chủ trương, biện pháp xây dựng
đội ngũ cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ
cách mạng. Quán triệt quan điểm của Đảng, năm 2008 Quốc hội đã ban hành
Luật cán bộ, công chức.
Trong hệ thống hành chính bốn cấp của Nhà nước ta, cấp phường ở
quận Hà Đông là đơn vị hành chính ở cơ sở. Đội ngũ cán bộ, công chức trong
hệ thống chính trị cấp phường có vai trò hết sức quan trọng thực hiện chức
năng làm cầu nối giữa Đảng với nhân dân, giữa công dân với Nhà nước. Do
tính chất công việc của cấp phường đội ngũ cán bộ, công chức cấp phường
vừa giải quyết những công việc hàng ngày, vừa phải quán triệt các nghị quyết,
chỉ thị của cấp trên, lại phải tổng kết tình hình thực tiễn tại địa phương để từ
đó giúp đảng uỷ, chính quyền đề ra kế hoạch, chủ trương, biện pháp đúng
đắn, thiết thực, phù hợp với thực tiển tại địa phương. Trong công cuộc đổi
mới toàn diện đất nước hiện nay, Đảng ta luôn quan tâm xây dựng đội ngũ
cán bộ ngang tầm đòi hỏi của tình hình nhiệm vụ, trong đó có đội ngũ cán bộ,
công chức trong hệ thống chính trị cấp xã, phường.
Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội, mà trực
tiếp, thường xuyên là Quận uỷ, HĐND,UBND quận Hà Đông, công tác xây
dựng đội ngũ cán bộ, công chức trong hệ thống chính trị cấp phường đã quán


2


3

lãnh đạo, quản lý nghiên cứu về cán bộ, công chức, hệ thống chính trị và công
tác cán bộ với nhiều góc độ tiếp cận khác nhau. Tiêu biểu là:
Nguyễn Phú Trọng (2001): “Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất
lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
đất nước”, Nxb CTQG, ST, Hà Nội, 2001. Cuốn sách đã làm rõ những vấn đề
lý luận và phương pháp luận về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời
kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Trên cơ sở đó đưa ra
những quan điểm và giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu
cầu sự nghiệp cách mạng cả hiện tại và tương lai; luận giải những yêu cầu về
chất lượng đội ngũ cán bộ trong điều kiện hoàn cảnh mới của đất nước và thời
đại. Về xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, tác giả chỉ rõ, phải căn cứ vào tiêu
chuẩn cán bộ, chất lượng, hiệu quả công việc thực tế, có tính đến môi trường và
điều kiện công tác, mức độ tín nhiệm của quần chúng nơi công tác và nhân dân
nơi cán bộ sinh sống; trách nhiệm xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức là của
cấp ủy, tổ chức đảng. Cần có một quy hoạch khoa học về xây dựng đội ngũ
cán bộ trong điều kiện thời bình, đất nước diễn ra quá trình đổi mới, biến
động và phát triển mạnh mẽ. Nâng cao hơn nữa chất lượng đào tạo, bồi dưỡng
cán bộ. Tiếp tục đổi mới vấn đề sử dụng cán bộ. Tiếp tục sửa đổi, bổ sung và
hoàn thiện chính sách đối với cán bộ và gia đình cán bộ, công chức.
Lê Thành Danh, (2014): Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã ở
Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay, Luận văn Thạc sỹ xây dựng Đảng và
Chính quyền Nhà nước, Học viện Chính trị, Hà Nội.
Trương Thanh Nhã, (2014): Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp
huyện diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bạc Liêu quản lý giai đoạn hiện nay,
Luận văn Thạc sỹ xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước, Học viện Chính
trị, Hà Nội.
Dương Quỳnh Ly (2014): Xây dựng đội ngũ nữ cán bộ công chức
phường trên địa bàn Quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay,

dân, do dân, vì dân” (2002-2004) của Bộ Nội vụ. Vũ Văn Hiền (chủ biên):
Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước (2007). Thùy Anh: Nét mới trong tạo
nguồn bí thư, chủ tịch xã, phường ở Đồng Nai, Tạp chí Xây dựng Đảng,


5

tháng 9 năm 2009. Bùi Văn Tiếng: Tạo nguồn lãnh đạo xã, phường ở Đà
Nẵng, Tạp chí Xây dựng Đảng, tháng 4 năm 2010. Đoàn Minh Huấn: Tạo
nguồn cán bộ hệ thống chính trị cơ sở các tỉnh Tây Bắc nước ta hiện nay. Đề
tài cấp Bộ, 2005. Trần Hoàng Khải: Tạo nguồn cán bộ lãnh đạo quản lý ở
tỉnh Bạc Liêu hiện nay, Luận văn thạc sỹ khoa học chính trị, chuyên ngành
xây dựng Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, 2010. Hoàng Chí
Bảo: Hệ thống chính trị ở cơ sở nông thôn nước ta hiện nay, Nxb Lý luận
chính trị, Hà Nội, 2005. Viện nghiên cứu khoa học tổ chức Nhà nước: Hệ
thống chính trị cơ sở - Thực trạng và một số giải pháp đổi mới, Nxb CTQG,
Hà Nội, 2004. Nguyễn Thế Vịnh: Xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở theo Nghị
quyết trung ương 5 khóa IX, Đề tài khoa học cấp Bộ, Hà Nội, 2007. Lê thị Lý:
Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức xã trước yêu cầu đổi mới, Luận văn thạc
sỹ khoa học chính trị chuyên ngành xây dựng Đảng, Học viện Chính trị quốc
gia Hồ Chí Minh, Hà Nội, 2003. Nguyễn Mậu Dựng: Xây dựng đội ngũ cán
bộ lãnh đạo chủ chốt của Đảng bộ các cấp ở Tây Nguyên hiện nay, Luận án
tiến sỹ khoa học chính trị, chuyên ngành xây dựng Đảng, Học viện Chính trị
quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội, 2000.
Trong các công trình này, các tác giả đã dựa vào quan điểm của chủ nghĩa
Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng về cán bộ và xây
dựng đội ngũ cán bộ, công chức. Các đề tài nêu trên đã nghiên cứu cơ sở lý
luận và thực tiễn của công tác cán bộ, công chức. Các công trình đã đánh giá
thực trạng công tác cán bộ, công chức, làm rõ vai trò của công tác cán bộ, công

- Đề xuất yêu cầu và những giải pháp tăng cường xây dựng đội ngũ cán
bộ, công chức trong hệ thống chính trị cấp phường ở quận Hà Đông hiện nay.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài
* Đối tượng nghiên cứu: xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức trong hệ
thống chính trị cấp phường ở quận Hà Đông.
* Phạm vi nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu xây dựng đội ngũ
cán bộ, công chức trong hệ thống chính trị ở 17 phường thuộc quận Hà Đông,
số liệu điều tra, khảo sát, tổng kết thực tiễn từ năm 2005 đến 2015, các giải
pháp có giá tri ứng dụng đến năm 2025.


7

5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
* Cơ sở lý luận: Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh , quan
điểm, đường lối xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức của Đảng; Luật cán bộ,
công chức của Nhà nước là cơ sở lý luận của đề tài.
* Cơ sở thực tiễn: Hoạt động xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức
trong hệ thống chính trị cấp phường trên địa bàn quận Hà Đông; nghiên cứu
các Văn kiện, Nghị quyết, các báo cáo tổng kết các kỳ đại hội Đảng bộ, Nghị
quyết của Thành ủy, Quận ủy, Đảng ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân
các phường trên địa bàn Quận và kết quả điều tra, khảo sát, tổng kết thực tiễn
của tác giả là cơ sở thực tiễn của đề tài luận văn.
* Phương pháp nghiên cứu: Trên cơ sở phương pháp luận của chủ
nghĩa Mác-Lênin, đề tài sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu:
Lôgic –lịch sử; phân tích và tổng hợp; đối chiếu - so sánh; điều tra, khảo sát,
tổng kết thực tiễn; điều tra xã hội học; phương pháp chuyên gia...
6. Ý nghĩa của đề tài
Kết quả nghiên cứu của đề tài góp phần làm rõ thêm những vấn đề lý
luận thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức; cung cấp cơ sở khoa học

thần. Phong trào đền ơn đáp nghĩa, chăm sóc phụng dưỡng mẹ Việt Nam anh
hùng, gia đình có công với nước, người cao tuổi, người già cô đơn, trẻ mồ côi
cơ nhỡ, người khuyết tật, người nghèo được đẩy mạnh. Một số xã trước đây
chưa lên phường thuộc diện khó khăn nay đã thoát khỏi khó khăn, nhiều xã
vươn lên thành khá, đã xoá xong nhà tranh tre, nứa, lá dột nát cho hộ nghèo,
tỷ lệ hộ nghèo còn dưới 0,5 %.
Đi đôi với tăng trưởng kinh tế, hệ thống chính trị các phường trên địa
bàn quận Hà Đông ngày càng được xây dựng vững mạnh. Tổ chức cơ sở
đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể nhân dân hoạt động ngày càng
có hiệu quả. Quy chế dân chủ được triển khai thực hiện ở các khu dân cư. Cấp


9

uỷ, chính quyền cơ sở nhận thức đầy đủ hơn về vai trò của các tổ chức đoàn
thể trong thực hiện dân chủ ở khu dân cư.
Bên cạnh sự phát triển tương đối toàn diện, các phường trên địa bàn quận
Hà Đông vẫn còn có những khó khăn bức xúc về kinh tế, chính trị, văn hoá, xã
hội. Sự phát triển không đồng đều giữa thành thị với nông thôn tạo nên sự chênh
lệch về thu nhập và mức sống trong một bộ phận không nhỏ cộng đồng dân cư,
đặc biệt là ở lĩnh vực nông nghiệp nông thôn thuần nông, nơi kinh tế chậm phát
triển, sản xuất gặp nhiều khó khăn. Từ đó làm nảy sinh nhiều bức xúc xã hội.
Vùng nông nghiệp, nông thôn, diện tích đất canh tác bị thu hẹp do bị thu hồi để
xây dựng các khu công nghiệp đã tạo ra số lao động nông nghiệp dư thừa, không
có việc làm.
Cùng với những giá trị truyền thống văn hoá tốt đẹp, các phường trên địa
bàn quận Hà Đông là nơi còn nhiều phong tục, tập quán lạc hậu từ cách nghĩ,
cách làm đến các thói quen trong sinh hoạt văn hoá chưa theo kịp sự phát triển
của xã hội. Nếp nghĩ, thói quen “lệ làng mạnh hơn phép nước”, cách suy nghĩ
gia trưởng độc đoán còn khá nặng nề, còn nhều hủ tục trong việc cưới, tang, lễ

tầng lớp nhân dân, không phân biệt trình độ văn hoá, lứa tuổi, giới tính, dân
tộc, tôn giáo, ngành nghề.
* Hệ thống chính trị cấp phường ở quận Hà Đông
Hệ thống chính trị cấp phường ở quận Hà Đông là loại hình hệ thống
chính trị cấp cơ sở - cấp cuối cùng hợp thành hệ thống chính trị bốn cấp của
nước ta, bao gồm HTCT cấp Trung ương; HTCT cấp tỉnh, thành phố trực
thuộc Trung ương; HTCT cấp huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh;
HTCT cấp cơ sở ở các xã, phường, thị trấn. Cấu trúc của HTCT cấp phường ở
quận Hà Đông nằm trong kết cấu chung của HTCT ở nước ta, bao gồm: Đảng
bộ, HĐND, UBND, UB MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội tiêu biểu như
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Hội
Nông dân ở phường. Đảng bộ phường, trực tiếp là Đảng ủy phường là tổ chức
thành viên, đồng thời là lực lượng lãnh đạo HTCT cấp phường ở quận Hà
Đông.
Hệ thống chính trị cấp phường ở quận Hà Đông là cơ quan đại diện và
thực hiện quyền làm chủ của các tầng lớp nhân dân trên địa bàn phường ở
quận Hà Đông. Bản chất của HTCT cấp phường ở quận Hà Đông cũng có bản
chất của HTCT nước ta là xây dựng và thực hiện nền dân chủ XHCN, khác về


11

bản chất so với nền dân chủ của các chế độ xã hội bóc lột. Chức năng cơ bản
của HTCT cấp phường ở quận Hà Đông là đại diện thực hiện, phát huy quyền
làm chủ của các tầng lớp nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc XHCN. Nhiệm vụ chính trị trung tâm của HTCT cấp phường ở quận Hà
Đông là lãnh đạo, quản lý, tuyên truyền, vận động nhân dân, xây dựng, phát
huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân, chăm lo lợi ích, phát huy quyền làm
chủ của nhân dân trong chấp hành đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước,
Nghị quyết, Chỉ thị của cấp trên, phát triển kinh tế xã hội, củng cố quốc

đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự
nghiệp công lập theo quy định của pháp luật.
Công chức trong hệ thống chính trị cấp phường là công dân Việt Nam
được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ. Công chức cấp
phường có các chức danh: Chỉ huy trưởng Quân sự; Văn phòng - thống kê;
Địa chính - nông nghiệp - xây dựng và môi trường; Tài chính - kế toán; Tư
pháp - hộ tịch; Văn hóa - xã hội.
Cán bộ, công chức trong hệ thống chính trị cấp phường bao gồm cả cán
bộ, công chức được luân chuyển, điều động, biệt phái về cấp phường. Căn cứ
vào điều kiện kinh tế - xã hội, quy mô, đặc điểm của địa phương, Chính phủ
quy định cụ thể số lượng cán bộ, công chức trong hệ thống chính trị cấp phường.
* Nhiệm vụ đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị cấp phường
Một là, quán triệt, cụ thể hóa và tổ chức cho nhân dân trong phường
thực hiện thắng lợi đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước, Nghị quyết,
Chỉ thị, Kế hoạch, Chương trình phát triển KT - XH, QP, AN của Thành ủy,
HĐND, UBND Thành phố Hà Nội và Quận ủy, HĐND, UBND quận Hà
Đông. Tích cực tham gia xây dựng, bảo vệ và phát triển đường lối chính sách
của Đảng và Nhà nước, Nghị quyết, Chỉ thị của cấp trên. Kiểm tra đôn đốc
việc thực hiện đường lối, chính sách của Đảng Đảng và Nhà nước, Nghị quyết, Chỉ
thị của cấp trên.
Hai là, nghiên cứu, quán triệt, cụ thể hóa Nghị quyết, Chỉ thị của cấp trên,
nắm chắc tình hình của phường, đề xuất chủ trương, biện pháp để Đảng ủy, HĐND,
UBND phường xác định Nghị quyết, Kế hoạch, Chương trình phát triển KT XH, QP, AN trên địa bàn phường. Phổ biến, quán triệt, chỉ đạo, hướng dẫn, tổ
chức cho nhân dân trong phường thực hiện thắng lợi cácNghị quyết, Kế


13

hoạch, Chương trình phát triển KT - XH, QP, AN trên địa bàn phường. Động
viên cổ vũ, kiểm tra đôn đốc, tổ chức sơ, tổng kết thực hiện nhiệm vụ của phường.

dân phường giao.
Trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Công chức phường có
nhiệm vụ tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân phường tổ chức thực hiện nhiệm
vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân phường trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an
toàn xã hội trên địa bàn theo quy định của pháp luật; Trực tiếp thực hiện các
nhiệm vụ theo quy định của pháp luật về Công an phường và các văn bản có
liên quan của cơ quan có thẩm quyền;
Trong lĩnh vực quốc phòng, quân sự địa phương. Công chức phường có
nhiệm vụ tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân phường tổ chức thực hiện nhiệm
vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân phường trong lĩnh vực quốc phòng, quân
sự trên địa bàn theo quy định của pháp luật; Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ
theo quy định của pháp luật về dân quân tự vệ, quốc phòng toàn dân, nghĩa vụ
quân sự và các văn bản có liên quan của cơ quan có thẩm quyền;
Trong các lĩnh vực: Văn phòng, thống kê. Công chức phườg có nhiệm
vụ tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân phường tổ chức thực hiện nhiệm vụ,
quyền hạn của Ủy ban nhân dân phường trong các lĩnh vực: Văn phòng, thống
kê, tổ chức, nhân sự, thi đua, khen thưởng, kỷ luật, tín ngưỡng, tôn giáo, dân
tộc và thanh niên trên địa bàn theo quy định của pháp luật. Xây dựng và theo
dõi việc thực hiện chương trình, kế hoạch công tác, lịch làm việc định kỳ và
đột xuất của Hội đồng nhân dân, Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban
nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường; Giúp Thường trực Hội đồng
nhân dân và Ủy ban nhân dân phường tổ chức các kỳ họp. Chuẩn bị các điều
kiện phục vụ các kỳ họp và các hoạt động của Hội đồng nhân dân, Ủy ban
nhân dân phường. Tổ chức tiếp dân, tiếp khách của Ủy ban nhân dân phường.
Thực hiện công tác văn thư, lưu trữ, cơ chế “Một cửa” và “Một cửa liên
thông” tại Ủy ban nhân dân phường. Nhận đơn thư khiếu nại, tố cáo và
chuyển đến Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân xem xét, giải
quyết theo thẩm quyền. Tổng hợp, theo dõi và báo cáo việc thực hiện quy chế
làm việc của Ủy ban nhân dân cấp phường và thực hiện dân chủ ở cơ sở theo


theo quy định của pháp luật và do Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường giao.
Trong lĩnh vực tài chính, kế toán. Công chức phường có nhiệm vụ tham


16

mưu, giúp Ủy ban nhân dân phường tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn
của Ủy ban nhân dân cấp phường trong lĩnh vực tài chính, kế toán trên địa
bàn theo quy định của pháp luật. Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau: Xây
dựng dự toán thu, chi ngân sách trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; tổ chức
thực hiện dự toán thu, chi ngân sách và các biện pháp khai thác nguồn thu trên
địa bàn phường; Kiểm tra và tổ chức thực hiện các hoạt động tài chính, ngân
sách theo hướng dẫn của cơ quan tài chính cấp trên; quyết toán ngân sách cấp
phường và thực hiện báo cáo tài chính, ngân sách theo đúng quy định của
pháp luật; Thực hiện công tác kế toán ngân sách (kế toán thu, chi ngân sách
cấp phường, kế toán các quỹ công chuyên dùng và các hoạt động tài chính
khác, kế toán tiền mặt, tiền gửi, kế toán thanh toán, kế toán vật tư, tài sản,...)
theo quy định của Pháp luật; Chủ trì, phối hợp với công chức khác quản lý tài
sản công; kiểm tra, quyết toán các dự án đầu tư xây dựng thuộc thẩm quyền
quản lý của Ủy ban nhân dân cấp phường theo quy định của Pháp luật; Thực
hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật và do Chủ tịch Ủy ban
nhân dân phường giao.
Trong lĩnh vực tư pháp và hộ tịch. Công chức phường có nhiệm vụ
tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp phường tổ chức thực hiện nhiệm vụ,
quyền hạn của Ủy ban nhân dân phường trong lĩnh vực tư pháp và hộ tịch trên
địa bàn theo quy định của Pháp luật. Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau:
Phổ biến, giáo dục pháp luật; quản lý tủ sách pháp luật, tổ chức phục vụ nhân
dân nghiên cứu pháp luật và tổ chức lấy ý kiến nhân dân trên địa bàn phường
tham gia xây dựng pháp luật; Kiểm tra, rà soát các văn bản quy phạm pháp
luật của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân phường báo cáo cơ quan có

và do Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường giao.
* Vai trò của cán bộ, công chức trong hệ thống chính trị cấp phường
+ Đội ngũ cán bộ công chức trong hệ thống chính trị cấp phường trên
địa bàn quận Hà Đông giữ vai trò quan trọng đối với việc tổ chức thực hiện
đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Đội ngũ cán bộ, công chức cấp phường là lực lượng nòng cốt trong
tuyên truyền vận động, giáo dục, thuyết phục, giải quyết các tranh chấp dân
sự, khắc phục, ngăn chặn các tệ nạn xã hội, các mâu thuẫn trong nội bộ nhân


18

dân; giáo dục nhân dân tự giác chấp hành đường lối, chủ trương, chính sách của
Đảng, pháp luật Nhà nước; tham gia vào những quyết định quan trọng của
phường, góp ý bổ sung, phát triển, hoàn thiện đường lối, chính sách của Đảng,
pháp luật Nhà nước.
+ Vai trò của đội ngũ cán bộ, công chức trong chỉ đạo, quản lý phát
triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh ở phường.
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn xác định: “Cán bộ là cái gốc của mọi công
việc”. Người cũng lý giải một cách cặn kẽ, dễ hiểu vai trò “cái gốc” của cán
bộ thông qua những bài nói, bài viết và việc làm của Người. Vai trò đó, theo
Người được thể hiện trong các mối quan hệ chủ yếu: cán bộ với đường lối,
chính sách; cán bộ với tổ chức bộ máy; cán bộ với công việc và cán bộ với
quần chúng. Như vậy, theo quan niệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cán bộ
không chỉ là người vạch ra đường lối mà còn có vai trò quyết định trong việc
tổ chức thực hiện đường lối đó. Người nói: “ Cán bộ là người đem chính sách
của Chính phủ, của đoàn thể thi hành trong nhân dân, nếu cán bộ dở thì chính
sách hay cũng không thể thực hiện được”, “Cán bộ là dây chuyền của bộ máy.
Nếu dây chuyền không tốt, không chạy được thì động cơ dù tốt, dù chạy, toàn
bộ máy cũng tê liệt”. Điều đó khẳng định chất lượng cán bộ là nhân tố là vai

đội ngũ cán bộ, công chức cấp phường đụng chạm đến đến các lợi ích của các
giai cấp, tầng lớp xã hội, của tập thể và cá nhân, liên quan trực tiếp đến lợi
ích, quyền dân chủ của nhân dân. Hàng ngày họ phải đối mặt với những diễn
biến phức tạp của cuộc sống; là nơi hàng ngày cảm nhận trực tiếp thái độ và
tâm trạng của nhân dân; nắm và xử lý những vấn đề nảy sinh.
+ Vai trò đội ngũ cán bộ, công chức cấp phường trong bồi dưỡng, rèn
luyện, tạo nguồn cán bộ, công chức cho hệ thống chính trị cấp trên.
Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp phường vững mạnh có đầy đủ
phẩm chất, năng lực là một trong những nguồn quan trọng cung cấp cán bộ
cho cấp quận và Thành phố Hà Nội. Bởi vì, thông qua hoạt động thực tiễn ở
cơ sở, đội ngũ cán bộ này đã tích luỹ được nhiều kinh nghiệm, sự năng động
và sáng tạo của họ không ngừng được bổ sung và nâng cao. Trong thực tế,
một số cán bộ chưa được rèn luyện từ thực tiễn ở cơ sở, nên khi được phân
công đảm nhận các vị trí lãnh đạo ở cấp cao hơn thường không thích ứng với
nhiệm vụ và sẽ gặp nhiều khó khăn. Ngược lại, cán bộ công tác ở cơ sở, khi
luân chuyển hay điều động về quận, Thành phố Hà Nội với vị trí cao hơn, thì


20

sẽ vững vàng, có bản lĩnh trong quyết đoán, xử lý công việc, thích ứng nhanh
với nhiệm vụ mới, đúng như Lênin khẳng định: “ Cần đề bạt một cách có hệ
thống những người đã được thử thách qua thực tiễn”. Khi đề cặp đến vấn đề
này, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “ Cán bộ công chức cơ sở không
những là cái khâu liên hệ mà còn là cái kho dồi dào cho Đảng lấy thêm lực
lượng mới. Nếu đội ngũ này phát triển và củng cố thì Đảng sẽ phát triển và
củng cố, bằng không Đảng sẽ khô héo”.
Do vậy, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp phường trên địa bàn
quận Hà Đông vững mạnh là một mắt xích quan trọng và là cơ sở thực hiện
chiến lược cán bộ của thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH trên địa bàn quận Hà

cũ, thiếu phương pháp tiếp cận thế hệ.
Hai là, tuổi đời, tuổi nghề của cán bộ, công chức trong hệ thống chính
trị cấp phường ngày càng trẻ hóa.
Phần lớn cán bộ, công chức cấp phường là những người sinh và lớn lên
sau năm 1970. Vì thế, họ chưa trải qua thử thách nhiều trong thực tiễn chính trị xã hội. Những đức tính của người cán bộ như: tính kỷ luật, tính tự kiềm chế, khả
năng làm chủ bản thân, ý thức tự phê bình và phê bình, kỹ năng đánh giá hành
vi, mặt mạnh, mặt yếu của bản thân còn nhiều mặt hạn chế. Nhưng đây là lớp
cán bộ có kiến thức, trình độ cao, rất năng động, sáng tạo, hăng hái, tích cực,
thích đổi mới.
Ba là, đội ngũ cán bộ, công chức trong hệ thống chính trị cấp phường
đa dạng, phức tạp về thành phần xuất thân.
Nhìn chung thành phần xuất thân của đội ngũ cán bộ, công chức cấp
phường trên địa bàn quận Hà Đông khá đa dạng, từ nhiều tầng lớp khác nhau,
chủ yếu là công nhân, nông dân, trí thức. Trong một số cán bộ, công chức còn
tàn dư của tư tưởng sản xuất nhỏ và tà dư của tư tưởng phong kiến. Đó là,
“một người làm quan cả họ được nhờ”, trong quan hệ ứng xử, nhận xét đánh
giá thường bị chi phối bởi quan hệ khu phố, tổ dân phố, gia đình, họ hàng, cục
bộ địa phương.
Bốn là, tính phức tạp về điều kiện, chuyên môn công tác, đời sống.
Cán bộ, công chức cấp phường gồm những người làm việc trong các tổ
chức của hệ thống chính trị xã với các chức danh khác nhau, con đường bổ
nhiệm tuyển dụng cũng khác nhau. Bên cạnh đó, mặc dù đã được Quận ủy,
Ủy ban nhân dân quận quan tâm tạo điều kiện thuận lợi, cơ sở vật chất,


22

phương tiện kỹ thuật, nhưng của cán bộ, công công chức cấp phường hiện nay
còn rất nhiều khó khăn, thiếu thốn. Việc bảo đảm các tài liệu, thông tin phục
vụ cho công tác còn rất hạn chế. Kinh tế, đời sống gia đình của không ít cán



23

+ Lực lượng tham gia xây dựng đội ngũ cán bộ công chức cấp phường
là Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể trong hệ thống chính trị cơ sở, các tầng lớp
nhân dân trên địa bàn phường.
+ Đối tượng xây dựng bao gồm từng người và cả đội ngũ cán bộ, công
chức. Mỗi cán bộ, công chức cấp phường vừa là đối tượng vừa là chủ thể của
quá trình tự xây dựng. Trong những điều kiện nhất định một cán bộ, công
chức là chủ thể trong mối quan hệ này, nhưng lại là khách thể trong mối quan
hệ khác. Việc chỉ ra chủ thể và đối tượng xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức
cấp phường trên địa bàn quận Hà Đông là để phân biệt rõ chức năng, nhiệm
vụ của mỗi tổ chức, lực lượng.
* Nội dung xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức trong hệ thống chính
trị cấp phường trên địa bàn quận Hà Đông
Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp phường có nội dung toàn
diện: số lượng, chất lượng, cơ cấu; trong đó chất lượng là nội dung cốt lõi.
+ Về số lượng, phải bảo đảm đủ số lượng cán bộ, công chức cấp
phường để thực hiện chức năng, nhiệm vụ của hệ thống chính trị cơ sở, đồng
thời có số lượng dự trữ để sẵn sàng bổ sung thay thế khi cán bộ, công chức đi
học, luân chuyển, chuyển ra và điều động thực hiện các nhiệm vụ khác của
địa phương, cơ sở.
+ Về cơ cấu, đội ngũ cán bộ, công chức cấp phường trên địa bàn quận
phải có cơ cấu hợp lý về độ tuổi, trình độ chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn,
cơ cấu trình độ học vấn đáp ứng chức năng, nhiệm vụ trên địa bàn.
+ Về phẩm chất, năng lực xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp
phường trên địa bàn quận đạt chuẩn theo tiêu chuẩn theo quy định của Luật
cán bộ, công chức và chiến lược công tác cán bộ của Đảng.
+ Về phẩm chất chính trị, trước hết cán bộ, công chức cấp phường phải

không sống sa hoa lãng phí; đoàn kết nội bộ giúp đỡ đồng đội đồng nghiệp
trong thực thi công vụ.
+Về năng lực, cán bộ công chức cấp phường phải là người có kiến thức
chuyên sâu , làm chủ công việc mà mình phụ trách; có trình độ kiến thức, kỹ
năng làm việc. Theo đó cán bộ, công chức cấp phường phải có trình độ học
vấn tương ứng với chức danh và công việc đảm nhiệm.
Năng lực cán bộ, công chức cấp phường là một trong những điều kiện
tiên quyết bảo đảm cho quá trình thực hiện nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn


25

hoá, xã hội và quốc phòng - an ninh của cấp phường. Chính vì vậy mỗi cán
bô, công chức phải có trình độ nhất định để nắm vững các quan điểm, đường
lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; phương
hướng, nhiệm vụ lĩnh vực công tác được phân công, phụ trách. Có khả năng
truyền đạt, triển khai nghị quyết, chủ trương, chính sách của cấp trên và Nghị
quyết của cấp cơ sở cho cán bộ đảng viên, hội viên và nhân dân.
Có khả năng vận dụng, cụ thể hoá chủ trương, chính sách của Đảng,
pháp luật của Nhà nước thành mục tiêu chương trình, kế hoạch và biện pháp
thực hiện trong lĩnh vực công tác được phân công phụ trách. Thực hiện tốt
công tác tổ chức, vận động quần chúng thực hiện kế hoạch đề ra một cách có
hiệu quả; biết tổng kết thực tiễn, rút ra những kinh nghiệm, để vừa cải tiến
công tác và vừa bổ sung kiến thức cho bản thân.
Năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức cấp phường, trong đó năng lực
của từng cá nhân của mỗi cán bộ, công chức là rất quan trọng. Cán bộ, công
chức cấp phường phải có những phẩm chất và năng lực nhất định để điều
hành đơn vị của mình đi đúng hướng, tuân thủ pháp luật. Nói một cách khác
là cán bộ, công chức cấp phường cần phải có sự thông minh, có khả năng nhìn
xa trông rộng, khả năng tiên đoán và phân tích tình hình để hoạch định bước