MỤC LỤC
Trang
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
MỞ ĐẦU
TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Chương 1 CHỦ TRƯƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ
QUÂN ĐỘI VỀ XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ
CHÍNH TRỊ TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2005
1.1
Yêu cầu khách quan xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị
quân đội
1.2
Chủ trương của Đảng bộ Quân đội về xây dựng đội ngũ
cán bộ chính trị (2001 - 2005)
1.3
Đảng bộ Quân đội chỉ đạo xây dựng đội ngũ cán bộ chính
trị (2001 - 2005)
Chương 2 ĐẢNG BỘ QUÂN ĐỘI LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH
XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHÍNH TRỊ TỪ
NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2010
2.1
Những yếu tố mới tác động đến xây dựng đội ngũ cán bộ
chính trị quân đội
2.2
Chủ trương của Đảng bộ Quân đội đẩy mạnh xây dựng
đội ngũ cán bộ chính trị (2006 - 2010)
2.3
Đảng bộ Quân đội chỉ đạo xây dựng đội ngũ cán bộ chính
trị trong những năm 2006 - 2010
Chương 3 NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM

187


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
STT

Chữ viết đầy đủ

Chữ viết tắt

01

Ban Chấp hành Trung ương

BCHTW

02

Chính trị quốc gia

CTQG

03

Chính ủy, chính trị viên

CU, CTV

04


Nhà xuất bản

Nxb

10

Quân đội nhân dân Việt Nam

QĐNDVN

11

Quốc phòng toàn dân

QPTD

12

Tổng cục Chính trị

TCCT

13

Trang

Tr.

14


Chí Minh luôn quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ vừa “hồng” vừa “chuyên”, đáp
ứng yêu cầu nhiệm vụ. Theo Người, xây dựng đội ngũ cán bộ kế cận phải được coi
là công việc gốc của Đảng, là điều kiện bảo đảm cho cách mạng phát triển không


6
ngừng. Trong Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: “Bồi dưỡng thế hệ cách
mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết” [124, tr. 622].
Đội ngũ cán bộ chính trị các cấp trong quân đội có vị trí, vai trò hết sức
quan trọng, là lực lượng nòng cốt tiến hành các hoạt động CTĐ, CTCT, góp
phần xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, làm cho quân đội luôn trung
thành tuyệt đối với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân; là công cụ bạo
lực sắc bén của quốc gia, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì độc lập dân tộc, vì
CNXH, luôn nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao. Vì vậy, ngay trong
Nghị quyết về Đội Tự vệ được thông qua tại Đại hội I (3/1935), Đảng đã khẳng
định: “Trung đội có một người chánh, một người phó trung đội trưởng và một
người đại biểu của Đảng Cộng sản chỉ huy” [48, tr. 203]. Quan điểm nhất quán
trên đây của Đảng đã đặt nền móng cho công tác xây dựng đội ngũ cán bộ quân
đội nói chung và đội ngũ cán bộ chính trị nói riêng.
Quán triệt quan điểm đó, trong suốt quá trình xây dựng, chiến đấu và
trưởng thành của quân đội, Đảng bộ Quân đội thường xuyên quan tâm lãnh
đạo xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị các cấp một cách toàn diện. Đặc biệt,
từ khi quán triệt và thực hiện Nghị quyết số 51/NQ-TW của Bộ Chính trị
(khóa IX) Về việc tiếp tục hoàn thiê ên cơ chế lãnh đạo của Đảng, thực hiện
chế độ một người chỉ huy gắn với thực hiê ên chế đô ê chính ủy, chính trị viên
trong Quân đội nhân dân Việt Nam và Nghị quyết số 513/NQ-ĐUQSTW của
ĐUQSTW về lãnh đạo triển khai tổ chức thực hiện Nghị quyết 51/NQ-TW
của Bộ Chính trị, đã tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong công tác xây dựng đội
ngũ cán bộ chính trị trên tất cả các lĩnh vực; tạo cơ sở để nâng cao vị trí, vai
trò và chất lượng công tác của đội ngũ CU, CTV nói riêng, đô âi ngũ cán bộ

Đây là những lý do cơ bản để nghiên cứu sinh chọn vấn đề “Đảng bộ Quân
đội lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị từ năm 2001 đến năm 2010” làm
đề tài luận án tiến sĩ Lịch sử, chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam.


8
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu
Làm sáng tỏ quá trình Đảng bộ Quân đội lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ
chính trị từ năm 2001 đến năm 2010; rút ra một số kinh nghiệm chủ yếu góp phần
nâng cao chất lượng xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị trong giai đoạn hiện nay.
* Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu, luận giải làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn xây dựng đội ngũ cán
bộ chính trị quân đội từ năm 2001 đến năm 2010.
Trình bày có hệ thống chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ Quân đội về
xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị từ năm 2001 đến năm 2010.
Nhận xét và rút ra một số kinh nghiệm từ quá trình lãnh đạo xây dựng đội ngũ
cán bộ chính trị từ năm 2001 đến năm 2010 của Đảng bộ Quân đội.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
* Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu hoạt động lãnh đạo của Đảng bộ Quân đội về xây dựng đội
ngũ cán bộ chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam.
* Phạm vi nghiên cứu
Về nội dung: Nghiên cứu những chủ trương và chỉ đạo của Đảng bộ Quân đội
về xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị, tập trung chủ yếu vào đội ngũ cán bộ
chính trị giữ cương vị chủ trì CTĐ, CTCT.
Về thời gian: Luận án nghiên cứu trong khoảng thời gian 10 năm (2001
– 2010). Tuy nhiên, để vấn đề nghiên cứu có tính hệ thống, luận án có đề cập
một số nội dung liên quan trong thời gian trước và sau 10 năm nói trên.
Về không gian: Luận án nghiên cứu về đô iâ ngũ cán bộ chính trị do các tổ

nghiên cứu, giảng dạy Lịch sử Đảng trong các học viện, nhà trường quân đội.
8. Kết cấu của luận án


10
Kết cấu luận án gồm: Phần mở đầu, tổng quan về vấn đề nghiên cứu, 3
chương (8 tiết), kết luận, danh mục các công trình của tác giả đã công bố có
liên quan đến đề tài luận án, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục.
TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
1.1. Nhóm các công trình nghiên cứu về vị trí, vai trò và yêu cầu xây
dựng đôiô ngũ cán bộ chính trị
Viện Lịch sử Quân sự - Bộ Quốc phòng Liên Xô trong sách “Công tác
đảng, công tác chính trị trong lực lượng vũ trang Liên Xô 1918 - 1973” [196];
A. A. Ê - pi - sep trong “Một số vấn đề về công tác đảng, công tác chính trị
trong lực lượng vũ trang Liên Xô” [88] và M. N. Ti - mô - phê - ê - trep trong
sách “Chế độ một thủ trưởng trong các lực lượng vũ trang Xô viết” [161].
Các tác giả đã đánh giá khái quát toàn bộ quá trình hình thành và phát triển của
hoạt động CTĐ, CTCT trong lực lượng vũ trang Liên Xô (trước đây); nêu bật
những thành tựu đã đạt được của đô iâ ngũ cán bộ chính trị các cấp, đặc biệt là
những đóng góp to lớn của các chính uỷ trong lực lượng vũ trang Xô viết qua
các thời kỳ cách mạng. Thông qua đó, các tác giả khẳng định: Chỉ có tiến hành
thường xuyên và có hiệu quả hoạt động CTĐ, CTCT mới bảo đảm cho quân đội
luôn đi đúng con đường cách mạng.
Việc phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ chính trị các cấp là vấn đề then
chốt trong xây dựng quân đội về chính trị. Các tác giả đã chỉ rõ vai trò to lớn của
đội ngũ chính ủy, quan điểm nhất quán về xây dựng đội ngũ chính ủy của V.I.
Lênin và Đảng Cộng sản Liên Xô. Khẳng định hệ thống chính uỷ bước đầu được
xây dựng sau Cách mạng Tháng Mười năm 1917: “Chính uỷ phải có quyền tối
hậu quyết định mới bảo đảm cho Hồng quân chiến đấu thắng lợi” [196, tr. 55].

nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng mới” [9], trên cơ sở nghiên cứu về cơ cấu,
tổ chức biên chế, tiêu chuẩn cán bộ và thực trạng đội ngũ cán bộ chính trị trước
năm 1999, để đưa ra đánh giá: Đội ngũ cán bộ chính trị bảo đảm tương đối phù


12
hợp so với yêu cầu nhiệm vụ cả về số lượng, chất lượng và cương vị đảm
nhiệm. Số cán bộ chính trị cấp sư đoàn và tương đương trở lên luôn đủ về số
lượng, được rèn luyện thử thách qua thực tiễn chiến đấu và công tác; kết hợp
được lý luận và thực tiễn, vững vàng về chính trị tư tưởng. Trong khi đó, đội
ngũ cán bộ chính trị cấp trung đoàn và tương đương trở xuống tuổi còn trẻ,
được đào tạo cơ bản và phát triển khá nhanh. Tuy nhiên, vì nhiều lý do khác
nhau nên đội ngũ cán bộ chính trị vẫn chưa có sự phát triển ổn định, chưa có
điều kiện để tích lũy kinh nghiệm. Khả năng tư duy lý luận, nhận diện và đấu
tranh với những tư tưởng sai trái, thù địch còn nhiều hạn chế. Việc tạo nguồn
đội ngũ cán bộ chính trị cho các đơn vị trên địa bàn phía Nam và vùng sâu,
vùng xa kết quả chưa cao. Một số không nhỏ cán bộ chính trị còn có biểu hiện
thiếu tự tin vào bản thân, ngại phấn đấu vươn lên trong công tác. Đáng lưu tâm
là hiện tượng người chỉ huy phó về chính trị được bầu làm bí thư cấp ủy nhưng
lại hạn chế về kinh nghiệm, tuổi tác và vị thế so với người chỉ huy cùng cấp,
nhất là ở cấp phân đội. Việc định danh là phó chỉ huy trưởng mặc nhiên được
hiểu như các phó chỉ huy khác, chỉ có vai trò giúp cho người chỉ huy về lĩnh
vực hoạt động CTĐ, CTCT. Những yếu tố trên đã làm cho cán bộ chính trị các
cấp khó phát huy được vị trí, vai trò của mình trong công tác. Từ thực tiễn đó,
đòi hỏi phải xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị hợp lý về cơ cấu, đủ về số lượng,
nâng cao về chất lượng và từng bước đổi mới, hoàn thiện về cơ chế lãnh đạo.
Tác giả Nguyễn Tiến Quốc trong “Xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị
phân đội trong Quân đội nhân dân Việt Nam trong giai đoạn hiện nay” [144];
Nguyễn Văn Bạo trong “Xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị cơ sở đáp ứng
yêu cầu của chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc” [4] và Ngô Hữu Minh trong

kiện toàn về cơ cấu, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao.
Tuy nhiên, trước yêu cầu về nâng cao chất lượng hoạt động CTĐ, CTCT
và góp phần tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với quân đội trong giai đoạn
mới, cần phát huy hơn nữa vai trò của đội ngũ CU, CTV. Thực tiễn đó đòi hỏi
phải tập trung nâng cao trình đô â mọi mặt cho đội ngũ CU, CTV, xứng đáng là


14
người chủ trì về chính trị. Toàn bộ hoạt động của CU, CTV phải nhằm củng cố
vững chắc trận địa chính trị, tư tưởng, thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng tổ
chức và con người trong quân đội. Trong đó, tăng cường sự lãnh đạo của cấp
ủy các cấp và phát huy vai trò của đội ngũ CU, CTV trong tiến hành CTĐ,
CTCT ở từng cơ quan, đơn vị là những giải pháp quan trọng hàng đầu.
Học viện Chính trị trong cuốn sách “Quan điểm V.I Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh về chính ủy, chính trị viên” [106]; Nguyễn Mạnh Thắng trong “Tư
tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị trong Quân đội nhân
dân Việt Nam” [156]; Phạm Đình Nhịn trong “Tư tưởng Hồ Chí Minh về người
chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam” [134] và Trần Hậu Tân trong
bài viết “Xây dựng đội ngũ chính trị viên quân đội ta hiện nay theo tư tưởng Hồ
Chí Minh” [152]. Các tác giả đã nghiên cứu và làm rõ những quan điểm của
V.I Lênin về vị trí, vai trò; về phẩm chất, năng lực và phương pháp, tác
phong công tác của đội ngũ CU, CTV. Theo V.I Lênin thì đội ngũ CU, CTV là
người chủ trì về chính trị và trực tiếp chỉ đạo các hoạt động CTĐ, CTCT, nhằm
xây dựng tổ chức và xây dựng con người trong quân đội. Đó là hệ thống lý luận
cơ bản để các Đảng Cộng sản tham khảo, vận dụng lãnh đạo xây dựng đội
ngũ cán bộ chính trị nói chung và các CU, CTV nói riêng.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có những phát triển về nhận thức lý luận và chỉ
đạo thực tiễn hết sức quan trọng đối với công tác xây dựng đội ngũ cán bộ
chính trị. Theo Người, đội ngũ cán bộ chính trị và các CU, CTV phải được
quan tâm xây dựng một cách toàn diện, chú trọng xây dựng lập trường chính

[73, tr. 189]. Tuy nhiên, do những vướng mắc của cơ chế nên “chất lượng đội
ngũ cán bộ chính trị còn thấp, cán bộ chính trị ở cơ sở còn yếu và thiếu. Trải
qua 20 năm (1986 - 2005) đổi mới có sự chuyển biến về phẩm chất và năng
lực, nhưng chưa đồng đều ở các cấp, các ngành” [73, tr. 208].
Trên cơ sở tổng kết quá trình hoạt động CTĐ, CTCT giai đoạn 1975 2005, đã rút ra một số bài học kinh nghiệm, trong đó: Xây dựng hệ thống cơ


16
quan chính trị và cán bộ chính trị các cấp có chất lượng cao, thực sự làm nòng
cốt trong tiến hành CTĐ, CTCT, xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị là
bài học hết sức quan trọng. Để thực hiện tốt bài học này “phải thường xuyên
chăm lo đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ chính trị, chính ủy, chính trị viên,
bảo đảm cho họ có bản lĩnh chính trị vững vàng và phẩm chất đạo đức cách
mạng, có năng lực trí tuệ và năng lực tổ chức thực tiễn các hoạt động công tác
đảng, công tác chính trị” [73, tr. 416].
Đảng bộ QĐNDVN trong sách về “Lịch sử Đảng bộ Quân đội nhân dân Việt
Nam, Tập 3 (1975 - 2010)” [45], nội dung Chương 13 đã làm rõ lịch sử phát triển
của Đảng bộ Quân đội trong giai đoạn CNH, HĐH đất nước, xây dựng QĐNDVN
cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại (1996 - 2005). Đảng bộ Quân
đội đã bám sát yêu cầu thực tiễn và nhiệm vụ xây dựng quân đội, lãnh đạo thực
hiện thắng lợi nhiệm vụ quân sự quốc phòng; trong đó, xây dựng đội ngũ cán bộ
chính trị được xác định là nhiệm vụ quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến chất
lượng xây dựng quân đội về chính trị trong giai đoạn mới.
Đảng bộ Quân đội đã tích cực, chủ động tham mưu, đề xuất với Bộ
Chính trị (khoá IX) ban hành Nghị quyết 51/NQ-TW ngày 20/7/2005. Nghị
quyết 51 không chỉ hoàn thiện một bước căn bản cơ chế lãnh đạo của Đảng đối
với quân đội mà còn là cơ sở để củng cố, nâng cao vị trí, vai trò của CU, CTV
và đội ngũ cán bộ chính trị. Nghị quyết là cơ sở tạo ra sự chuyển biến vững
chắc, toàn diện trong công tác xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị nói chung và
các CU, CTV nói riêng; nâng cao chất lượng các hoạt động CTĐ, CTCT; góp

nhiệm vụ chiến đấu, sẵn sàng chiến đấu, xây dựng, huấn luyện, sản xuất... của
quân đội ta. Theo tác giả, công tác quy hoạch nhằm “tạo sự chủ động, có tầm
nhìn xa, khắc phục tình trạng hẫng hụt, bảo đảm tính kế thừa, phát triển và sự
chuyển tiếp liên tục, vững vàng giữa các thế hệ cán bộ, giữ vững sự đoàn kết
và ổn định chính trị; là bước chuẩn bị từ xa và tạo được nguồn cán bộ để xây


18
dựng đội ngũ đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội cả trước mắt và lâu dài”
[121, tr. 11] là vấn đề quan trọng hàng đầu hiện nay.
Học viện Chính trị quân sự trong đề tài về “Nghiên cứu những giải pháp
nâng cao chất lượng nguồn đào tạo chính trị viên trong quân đội giai đoạn hiện
nay” [97]; tác giả Lê Trọng Bình trong “Tiếp tục đổi mới công tác tạo nguồn,
tuyển chọn học viên đào tạo ở các học viện, trường sĩ quan quân đội” [7];
Nguyễn Tiến Hải trong “Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của tổ chức và cá
nhân tham gia tạo nguồn chính trị viên” [90]; Nguyễn Văn Bạch trong “Tạo
nguồn cán bộ tại chỗ Quân khu 7 - Thực trạng và giải pháp” [2] và Đậu Văn
Nậm trong “Công tác tạo nguồn sĩ quan cấp phân đội của lực lượng vũ trang
miền Đông Nam bộ trong giai đoạn hiện nay” [133]. Các tác giả đã luận giải
những vấn đề liên quan đến nguồn đào tạo; đồng thời, đề ra những yêu cầu, tiêu
chuẩn về chất lượng nguồn và công tác tạo nguồn đào tạo cán bộ quân đội. Có
nhiều yếu tố tác động đến chất lượng nguồn đào tạo, trong đó nhận thức, trách
nhiệm của các tổ chức, cá nhân ở các đơn vị cơ sở có ảnh hưởng trực tiếp và
quan trọng hàng đầu.
Riêng đối với công tác tạo nguồn cán bộ chính trị vẫn còn một số tồn tại:
“Cơ cấu nguồn đào tạo chính trị viên còn nhiều hạn chế, bất cập. Trước hết là cơ
cấu vùng miền còn mất cân đối lớn, đã diễn ra nhiều năm nhưng chưa khắc phục
được. Khó khăn và thiếu nhất vẫn là nguồn thuộc các dân tộc ít người, nguồn
đào tạo cán bộ tại chỗ” [97, tr. 57]. Việc lựa chọn nguồn ở một số đơn vị cơ sở
còn có hiện tượng thụ động, chưa chọn được những người hội đủ các tố chất.

của Quân ủy Trung ương về giáo dục và đào tạo, tiếp tục đổi mới mục tiêu,
chương trình, nội dung và phương pháp đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội.
Trên cơ sở những tư duy mới về giáo dục của Đảng, yêu cầu của sự nghiệp
đổi mới xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện mới” [190, tr. 6]. Chuẩn
hóa nội dung, chương trình đi đôi với tăng cường cập nhật những kiến thức


20
mới cả về lý luận và thực tiễn; giải quyết tốt mối quan hệ giữa đào tạo và
nghiên cứu khoa học trong quá trình đào tạo. Ưu tiên xây dựng đội ngũ cán
bộ, giảng viên đủ về số lượng, có cơ cấu hợp lý, chất lượng ngày càng cao và
từng bước hiện đại hóa các trang, thiết bị dạy học.
Tác giả Nguyễn Đình Minh trong bài viết về “Giải pháp nâng cao chất
lượng đào tạo đội ngũ cán bộ chính trị trong quân đội” [125]; Nguyễn Văn Tài
trong “Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ cán bộ chính trị
quân đội trong tình hình mới” [151]; Nguyễn Hoàng trong“Một số vấn đề về đổi
mới công tác đào tạo cán bộ quân đội trong giai đoạn hiện nay” [95]; Nguyễn
Văn Tượng trong “Mấy giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo học viên người
dân tộc thiểu số ở Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay” [191] và Nguyễn Bá
Dương trong bài “Giải pháp phân cấp, khắc phục trùng lặp nội dung trong đào
tạo chính ủy, chính trị viên” [43]. Các tác giả đều khẳng định: Để xây dựng đội
ngũ cán bộ chính trị có đầy đủ những đặc trưng nhân cách tiêu biểu của người
cán bộ của Đảng và những phẩm chất, năng lực đặc thù của người cán bộ chính
trị, nhất thiết phải trải qua quá trình đào tạo, bồi dưỡng rất công phu ở cả nhà
trường và đơn vị. Công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ chính trị những năm
qua đã có sự chuyển biến và đạt được kết quả tích cực, góp phần phát triển đội
ngũ cán bộ chính trị một cách vững chắc, toàn diện. Tuy nhiên, vẫn còn một số
hạn chế như: Mục tiêu, yêu cầu và quy mô đào tạo chưa ngang tầm với yêu cầu
nhiệm vụ xây dựng quân đội; chưa quan tâm đúng mức đến công tác bồi dưỡng
chuyên môn cho cán bộ chính trị công tác ở các ngành cụ thể như: Cán bộ, tuyên

3.500 chính uỷ trung, sư đoàn và hơn 3.300 chính trị viên đại đội” [127, tr. 20];
tuy nhiên, năng lực chủ trì về chính trị của một số CU, CTV so với những yêu
cầu mới đặt ra có mặt còn hạn chế.
Nhằm khắc phục những hạn chế nêu trên, cùng với quá trình chuẩn hóa,
hiện đại hóa chương trình, nội dung và phương pháp đào tạo đối với từng cấp


22
học và loại hình đào tạo cần dựa vào đặc thù nhiệm vụ của từng quân, binh
chủng và cơ quan quân sự địa phương để có nội dung, chương trình đào tạo phù
hợp. Nâng cao chất lượng nguồn đào tạo CU, CTV đi đôi với “coi trọng công tác
phát triển bản lĩnh chính trị và năng lực sáng tạo của người cán bộ chính trị nói
chung và các chính ủy, chính trị viên nói riêng” [145, tr. 6]; quan tâm bồi dưỡng
năng lực tư duy sáng tạo và nâng cao khả năng nghiên cứu khoa học; gắn công
tác đào tạo tại trường với bồi dưỡng, rèn luyện cán bộ thông qua các hoạt động
thực tiễn ở từng cơ quan, đơn vị cho đội ngũ CU, CTV.
Tác giả Hoàng Văn Thanh trong bài viết “Phối hợp giữa nhà trường và
đơn vị trong bồi dưỡng nhân cách chính ủy, chính trị viên hiện nay” [154];
Phạm Đình Bộ trong “Bồi dưỡng năng lực công tác của đội ngũ cán bộ chính
trị cấp phân đội binh chủng hợp thành trong Quân đội nhân dân Việt Nam
hiện nay” [16] và Nguyễn Văn Chỉnh trong “Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán
bộ cơ sở người dân tộc thiểu số trong quân đội - Mấy vấn đề cần quan tâm”
[17]. Theo các tác giả, để đội ngũ cán bộ chính trị luôn thực hiện tốt nhiệm vụ,
chức trách được giao, góp phần thực hiện có hiệu quả Nghị quyết 51 của Bộ
Chính trị phải gắn chặt giữa đào tạo ở nhà trường với bồi dưỡng đội ngũ cán bộ
chính trị thông qua hoạt động thực tiễn ở từng cơ quan, đơn vị.
Trong thực tế, đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đô iâ chiếm số lượng khá
lớn và là lực lượng nòng cốt tiến hành CTĐ, CTCT ở cơ sở, nhưng do “được đào
tạo từ nhiều nguồn khác nhau; trình độ, năng lực không đồng đều; đa số tuổi đời
còn trẻ, chưa trải qua chiến đấu, kinh nghiệm và vốn sống còn ít; điều kiện công

đã đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hơn nữa năng lực hoạt
động CTĐ, CTCT cho đội ngũ cán bộ chính trị ở các đơn vị. Theo tác giả,
trước hết phải tạo ra sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức của cấp uỷ đảng và
người chỉ huy ở tất cả các cấp đối với vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ chính
trị; quan tâm hơn nữa đến công tác bồi dưỡng kiến thức một cách toàn diện,


24
chú trọng vào kiến thức tay nghề CTĐ, CTCT. Cùng với đó là việc phát huy
vai trò tích cực của cá nhân mỗi cán bộ chính trị, quyết tâm vượt mọi khó
khăn để tự học, tự rèn, không ngừng nâng cao trình độ mọi mặt, đáp ứng yêu
cầu nhiệm vụ của Quân đội nhân dân Lào trong giai đoạn cách mạng mới.
Tác giả Vũ Văn Luận trong bài viết “Đào tạo, bồi dưỡng gắn với sử dụng
cán bộ trong quân đội ” [117]; Lê Viết Hảo trong “Những vấn đề cần hoàn thiện
về xếp hai cán bộ chính trị đại đội, tiểu đoàn” [92] và Vũ Văn Luận trong
“Chuẩn bị tốt đội ngũ cán bộ để bổ nhiệm chính ủy, chính trị viên - Khâu then
chốt có ý nghĩa quyết định hiệu lực cơ chế mới” [118]. Các tác giả đều khẳng
định: Để nâng cao chất lượng xây dựng đội ngũ cán bộ phải gắn chặt giữa quá
trình đào tạo với sử dụng; đặc biệt, phải giải quyết tốt mối quan hệ giữa khả
năng đào tạo với nhu cầu sử dụng cán bộ cả trước mắt và lâu dài. Trong đó, với
từng nhóm cán bộ cần có công tác quy hoạch, đào tạo và sử dụng một cách khoa
học, tạo sự phát triển vững chắc, đồng bộ giữa các nhóm và các thế hệ cán bộ.
Ngay từ năm 1999, chủ trương của ĐUQSTW về xếp hai cán bộ chính trị
ở các tiểu đoàn, đại đội đủ quân đã từng bước khắc phục tình trạng cán bộ chính
trị vừa “mỏng” và “yếu”; đồng thời, “tạo điều kiện thuận lợi để đội ngũ cán bộ
chính trị trao dồi, cọ sát, tích lũy kiến thức, kinh nghiệm trong quá trình công
tác” [92, tr. 64]. Vì vậy, đến đầu năm 2006, “nhìn chung cán bộ chính trị cấp tiểu
đoàn, đại đội được bồi dưỡng, rèn luyện, trưởng thành, nâng cao được phẩm
chất, năng lực, thực hiện tốt chức trách nhiệm vụ, mối quan hệ công tác; đã góp
phần thiết thực nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đảng, công tác chính trị,

giải quyết mối quan hệ giữa chính trị viên với người chỉ huy còn nhiều bất cập;
có chính trị viên còn có biểu hiện ỷ lại, dựa dẫm vào mệnh lệnh hành chính.
Trong công tác xây dựng đô iâ ngũ cán bộ vẫn còn một số hạn chế như: Sự thiếu
hụt về nguồn cán bộ kế câ nâ , nhất là đối với các cơ quan chỉ huy quân sự huyện ở
vùng sâu, vùng xa; số cán bô â được đào tạo cơ bản còn thiếu; có hiê nâ tượng vừa
thừa, vừa thiếu cùng mô tâ đối tượng cán bộ ở mô tâ số cơ quan... Đây không chỉ là
những hạn chế, khó khăn của riêng Quân khu 9 mà cũng là những hạn chế ở các


26
cơ quan, đơn vị khác trong toàn quân. Tuy nhiên, do đặc điểm của từng đơn vị
khác nhau nên mức độ, tính chất của những hạn chế cũng khác nhau.
Tác giả Bùi Văn Huấn trong bài viết “Quân đội phấn đấu thực hiện tốt một
số trọng tâm công tác chính sách trong tình hình mới” [107] và Trần Văn Minh
trong “Nghiên cứu, hoàn thiện chính sách tiền lương đối với quân đội” [130].
Các tác giả đều nhất trí đánh giá: Công tác chính sách là một trong những nội
dung quan trọng của CTĐ, CTCT. Trong những năm qua, công tác chính sách
quân đội, chính sách hậu phương quân đội đã được triển khai thực hiện toàn
diện, đồng bộ và đạt hiệu quả thiết thực, góp phần động viên các tầng lớp
nhân dân tham gia vào sự nghiệp xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng - an
ninh và bảo vệ Tổ quốc; đồng thời, trực tiếp nâng cao đời sống vật chất, tinh
thần của cán bộ, chiến sĩ và các đối tượng chính sách.
Tuy nhiên, công tác chính sách vẫn bộc lộ những hạn chế nhất định
như: “Một số nội dung nghiên cứu, tham mưu, đề xuất chưa bảo đảm tiến độ;
chính sách thu hút nhân tài chưa được quan tâm đúng mức. Trách nhiệm của
một số cấp ủy, chỉ huy đơn vị trong chỉ đạo thực hiện có mặt còn hạn chế”
[107, tr. 10]. Để thực hiện tốt công tác chính sách, cấp uỷ, chỉ huy các cấp
trong quân đội phải tiếp tục quán triệt sâu sắc các quan điểm, tư tưởng chỉ đạo
của Đảng, định hướng cải cách chính sách của Nhà nước, trên cơ sở đó đề ra
chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện công tác chính sách một

thời kì mới” [87]. Các tác giả đã khẳng định: Sự lãnh đạo của các tổ chức đảng
có vai trò quyết định nhất đến kết quả xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp. Hướng
tới mục tiêu “xây dựng đội ngũ cán bộ có số lượng, cơ cấu hợp lý; có bản lĩnh
chính trị vững vàng, trình độ, kiến thức chuyên môn ngày càng cao, năng lực tổ
chức thực tiễn tốt, thực sự là lực lượng nòng cốt xây dựng quân đội cách mạng,
chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại” [87, tr. 22]. Cần tiếp tục thực hiện tốt
phương hướng “xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung