2
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

STT

VIẾT ĐẦY ĐỦ

VIẾT TẮT

1

Đạo đức cách mạng

ĐĐCM

2

Kinh tế - xã hội

KT-XH

3

Quân đội nhân dân Việt Nam

QĐNDVN

4

Thời kỳ quá độ


VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN ĐẠO ĐỨC
CÁCH MẠNG CỦA SĨ QUAN CẤP PHÂN ĐỘI QUÂN ĐỘI
NHÂN DÂN VIỆT NAM DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN
ĐỔI KINH TẾ - XÃ HỘI Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
2.1. Thực trạng tác động của biến đổi kinh tế - xã hội ở nước ta đến
phát triển đạo đức cách mạng của sĩ quan cấp phân đội Quân đội
nhân dân Việt Nam hiện nay
2.2. Dự báo xu hướng tác động và những vấn đề đặt ra đối với phát triển
đạo đức cách mạng của sĩ quan cấp phân đội Quân đội nhân dân Việt
Nam dưới tác động của biến đổi kinh tế - xã hội ở nước ta hiện nay
Chương 3 GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CỦA
SĨ QUAN CẤP PHÂN ĐỘI QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT
NAM DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KINH TẾ - XÃ
HỘI Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
3.1. Phát huy vai trò của các chủ thể nhằm khai thác những tác động
tích cực, khắc phục tác động tiêu cực của biến đổi kinh tế - xã
hội ở nước ta để phát triển đạo đức cách mạng của sĩ quan cấp
phân đội Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay
3.2. Xây dựng môi trường đạo đức ở đơn vị cơ sở trong sạch, lành mạnh
trước tác động của biến đổi kinh tế - xã hội ở nước ta đến phát triển
đạo đức cách mạng của sĩ quan cấp phân đội Quân đội nhân dân Việt
Nam hiện nay
3.3. Đổi mới công tác giáo dục, rèn luyện đạo đức ở đơn vị cơ sở để phát
triển đạo đức cách mạng của sĩ quan cấp phân đội Quân đội nhân dân
Việt Nam dưới tác động của biến đổi kinh tế - xã hội ở nước ta hiện nay
KẾT LUẬN
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ
LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

Nam hiện nay được tác giả luận án quan tâm, chuẩn bị từ lâu. Đặc biệt, với
gần 30 năm trải nghiệm thực tế, giữ các cương vị từ trung đội trưởng đến
chính trị viên đại đội, trợ lý cơ quan, giảng viên; đóng quân ở nhiều đơn vị
và địa bàn khác nhau, như: biên giới phía Bắc (Quân khu 2), Quân khu Thủ
đô, Tổng cục II, nên tác giả đã có những hiểu biết nhất định về tác động
của biến đổi kinh tế - xã hội ở nước ta đến phát triển đạo đức cách mạng
của sĩ quan cấp phân đội. Qua nghiên cứu tác giả thấy rằng, việc giáo
dục, rèn luyện, phát triển đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên
và các tầng lớp nhân dân luôn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Tuy
nhiên, việc nghiên cứu tác động của biến đổi kinh tế - xã hội ở nước ta
đến phát triển đạo đức cách mạng của một đối tượng cụ thể và đặc thù
là sĩ quan cấp phân đội hiện nay là một vấn đề mới và khó. Trên cơ sở
sưu tầm hệ thống tài liệu tương đối đầy đủ, được sự góp ý, giúp đỡ
của các chuyên gia, các nhà khoa học đã cho phép tác giả triển khai
nghiên cứu đề tài này.
Dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng ta, kế thừa kết quả nghiên cứu
của các công trình khoa học có liên quan, luận án tập trung làm rõ cơ sở lý
luận và thực tiễn của đề tài, đề xuất hệ thống giải pháp cơ bản, có tính khả
thi nhằm phát triển đạo đức cách mạng của sĩ quan cấp phân đội dưới tác
động của biến đổi kinh tế - xã hội ở nước ta hiện nay.
2. Lý do lựa chọn đề tài luận án
Có thể khẳng định, đặc điểm lớn nhất, phản ánh tập trung và trực tiếp
tiến trình đổi mới ở nước ta gần 30 năm qua chính là những biến đổi to lớn về
kinh tế - xã hội. Những biến đổi kinh tế - xã hội ấy, do những mối liên hệ tất
yếu của nó đưa đến và quyết định, đã tác động đến mọi lĩnh vực của đời sống


5
xã hội (trong đó có đạo đức), đến mọi quá trình phát triển của thực tiễn xã hội

Là nhằm phát triển đạo đức cách mạng của sĩ quan cấp phân đội Quân
đội nhân dân Việt Nam dưới tác động của biến đổi kinh tế - xã hội ở nước ta
hiện nay, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng quân đội trong tình hình mới.
* Nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
- Tổng hợp các công trình khoa học tiêu biểu có liên quan trực tiếp đến
đề tài luận án; trên cơ sở đó, đánh giá khái quát kết quả nghiên cứu và xác
định những nội dung đặt ra luận án cần tiếp tục giải quyết.
- Phân tích, làm rõ thực chất và đặc điểm tác động của biến đổi KT-XH
ở nước ta đến phát triển ĐĐCM của sĩ quan cấp phân đội QĐNDVN.
- Đánh giá thực trạng, dự báo xu hướng tác động và những vấn đề đặt
ra đối với phát triển ĐĐCM của sĩ quan cấp phân đội QĐNDVN dưới tác
động của biến đổi KT-XH ở nước ta hiện nay.
- Đề xuất giải pháp cơ bản phát triển ĐĐCM của sĩ quan cấp phân đội
QĐNDVN dưới tác động của biến đổi KT-XH ở nước ta hiện nay.
4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
* Đối tượng nghiên cứu của luận án
Luận án nghiên cứu thực chất, đặc điểm tác động của biến đổi kinh tế xã hội ở nước ta đến phát triển đạo đức cách mạng của sĩ quan cấp phân đội
Quân đội nhân dân Việt Nam.
* Phạm vi nghiên cứu của luận án
Là sĩ quan cấp phân đội Quân đội nhân dân Việt Nam (trọng tâm là
nhóm sĩ quan chỉ huy và sĩ quan chính trị cấp phân đội), thời điểm tính từ đổi
mới (năm 1986), trong đó tập trung chủ yếu là thời điểm từ năm 2001 đến nay.
5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu của luận án
* Cơ sở lý luận của luận án
Luận án dựa trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,
đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, các nghị quyết của Quân ủy
Trung ương về đạo đức và giáo dục, rèn luyện, phát triển ĐĐCM cho đội ngũ sĩ


7

đội. Qua đó, cung cấp thêm luận cứ khoa học trong nghiên cứu, giảng dạy và
tổ chức quá trình giáo dục, rèn luyện, phát triển đạo đức cách mạng ở các học
viện, nhà trường và đơn vị cơ sở trong Quân đội ta.
* Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của luận án cung cấp cơ sở khoa học thực hiện các
giải pháp phát triển ĐĐCM của sĩ quan cấp phân đội QĐNDVN dưới tác
động của biến đổi kinh tế - xã hội ở nước ta hiện nay.
8. Kết cấu của luận án
Luận án gồm: mở đầu, tổng quan về vấn đề nghiên cứu, 3 chương (7
tiết), kết luận, các công trình của tác giả đã được công bố có liên quan đến đề
tài luận án, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục.


9
TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1. Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
1.1. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến kinh tế - xã hội và
biến đổi kinh tế - xã hội ở nước ta
Bàn đến vấn đề biến đổi kinh tế - xã hội ở nước ta, đã có nhiều công
trình khoa học đã đi sâu phân tích và luận giải khá rõ, đạt được nhiều thành
tựu. Trong đó, phải kể đến một số công trình nghiên cứu tiêu biểu như: Tổng
cục Chính trị: Tác động của những biến đổi kinh tế - xã hội đến nhận thức
chính trị, tư tưởng của cán bộ quân đội và một số vấn đề đổi mới công tác tư
tưởng, tổ chức trong quân đội ta hiện nay [73]; Phan Trọng Hào: Tác động
của những biến đổi kinh tế - xã hội ở nước ta hiện nay đến chất lượng chính
trị đơn vị cơ sở của Quân đội nhân dân Việt Nam [27]; Phùng Văn Thiết:
Những biến động cơ cấu XH-GC ở nước ta hiện nay và ảnh hưởng của nó
đến xây dựng quân đội về chính trị [71]; Tạ Ngọc Tấn: Một số vấn đề về biến
đổi cơ cấu xã hội Việt Nam hiện nay [66]...
Trong công trình nghiên cứu Tác động của những biến đổi kinh tế - xã

rằng, hiện nay ở nước ta có các giai cấp, tầng lớp cơ bản như: giai cấp công
nhân, giai cấp nông dân, tầng lớp trí thức, giai cấp tiểu tư sản và giai cấp tư
sản (đã xuất hiện nhưng chưa thực sự hoàn chỉnh). Do nước ta từ sản xuất nhỏ
đi lên chủ nghĩa xã hội và với chính sách phát triển nền kinh tế hàng hóa
nhiều thành phần, nên các tác giả nhận định: "xã hội Việt Nam hiện nay có
một cơ cấu xã hội - giai cấp đa dạng và phức tạp" [73, tr. 20].
Trên cơ sở đó, các tác giả cũng chỉ ra những đặc điểm chủ yếu của cơ
cấu xã hội - giai cấp hiện nay ở nước ta: thứ nhất, đó là một cơ cấu xã hội giai cấp quá độ; thứ hai, đó là một cơ cấu xã hội - giai cấp đa dạng, phức tạp;
thứ ba, cơ cấu xã hội - giai cấp ở nước ta đang quá trình biến động nhanh
chóng; thứ tư, cơ cấu xã hội - giai cấp ở nước ta hiện nay tuy rất đa dạng,


11
phức tạp những vẫn mang tính thống nhất theo định hướng tiến tới một cơ
cấu xã hội - giai cấp xã hội chủ nghĩa [73, tr. 21- 22].
Ở công trình khoa học Tác động của những biến đổi kinh tế - xã hội ở
nước ta hiện nay đến chất lượng chính trị đơn vị cơ sở của Quân đội nhân
dân Việt Nam, từ chỗ đi sâu phân tích, làm rõ quan niệm: kinh tế - xã hội, biến
đổi kinh tế - xã hội, tác giả Phan Trọng Hào đã đưa ra quan niệm về biến đổi
kinh tế - xã hội ở nước ta hiện nay. Theo tác giả: "biến đổi kinh tế - xã hội ở
nước ta hiện nay là quá trình thay đổi về số lượng và chất lượng các mặt, các
yếu tố, các bộ phận trong hệ thống cấu trúc KT-XH quá độ cùng các mối quan
hệ qua lại giữa chúng theo những xu hướng khác nhau, trong đó xu hướng
chủ đạo là làm thay đổi căn bản tình trạng KT-XH kém phát triển của nước ta
vốn là một xã hội thuộc địa, nửa phong kiến, với nền sản xuất nhỏ, kinh tế
nghèo nàn lạc hậu, trải qua nhiều năm bị chiến tranh tàn phá, bỏ qua chế độ
TBCN đi lên CNXH, thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công
bằng, dân chủ, văn minh" [27, tr. 13].
Trong công trình nghiên cứu của mình, tác giả cũng chỉ ra tính chất,
mục tiêu, nội dung của những biến đổi kinh tế - xã hội ở nước ta hiện nay.

ta có sự biến đổi sâu sắc, đặc biệt là cơ cấu xã hội - giai cấp, cơ cấu xã hội dân tộc, cơ cấu xã hội - nghề nghiệp, cơ cấu xã hội - tôn giáo, đó là hệ quả tất
yếu của quá trình vận động, phát triển trong tất cả các lĩnh vực của đời sống
xã hội. Tuy nhiên, các tác giả cũng cho rằng: “Sự biến đổi phù hợp với xu
hướng vận động của xã hội sẽ trở thành nhân tố tích cực thúc đẩy quá trình
vận động, phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Đồng thời, sự biến đổi
không phù hợp sẽ tác động tiêu cực đến đời sống xã hội và sự phát triển” [66,
tr. 5]. Đối với Quân đội ta, sự biến đổi không phù hợp ấy cũng đang đặt ra
nhiều vấn đề như: sự không thuần nhất trong thành phần xuất thân, sự suy
giảm nghiêm trọng tình đồng chí, đồng đội... làm ảnh hưởng tiêu cực đến quá
trình xây dựng sức mạnh chiến đấu của quân đội.


13
Trong các công trình trên, các tác giả tập trung nghiên cứu, đánh giá
thực trạng, điều kiện, hoàn cảnh cũng như bản chất của những biến đổi cơ cấu
xã hội trong mối quan hệ qua lại với các lĩnh vực đời sống xã hội, đưa ra
những dự báo có sức thuyết phục về xu hướng biến đổi của cơ cấu xã hội, khả
năng tác động của nó đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đến xây
dựng quân đội, cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định các chính sách
phát triển kinh tế - xã hội, đề ra các giải pháp để nâng cao sức mạnh chiến đấu
của quân đội trong tình hình hiện nay.
1.2. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến đạo đức và giáo dục
đạo đức cách mạng cho con người mới Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Về vấn đề này, các tác giả, các nhà khoa học trên thế giới đã tập trung
mổ xẻ, phân tích và đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Tiêu biểu là các tác
phẩm và công trình có giá trị như:
V. F. Sutskin: Đạo đức cách mạng đã được hình thành như thế nào,
[65]; V.M. Xôkôlốp: Quan điểm đạo đức của lối sống xã hội chủ nghĩa [91];
Nguyễn Như Diệm, Nguyễn Y Na: Những vấn đề đạo đức trong điều kiện
kinh tế thị trường [10]...

cũng chỉ ra sự phức tạp của các vấn đề đạo đức xã hội; theo đó, đạo đức mới đạo đức cách mạng ở nước ta vừa phải đấu tranh quyết liệt với các hệ thống
đạo đức khác, vừa phải tích cực đấu tranh để tự đổi mới trong điều kiện hiện
nay. Tiêu biểu như một số đề tài:
Nguyễn Thế Kiệt: Quan hệ giữa đạo đức và kinh tế trong việc định
hướng các giá trị đạo đức hiện nay [36]; Nguyễn Tĩnh Gia: Sự tác động hai
mặt của cơ chế thị trường đối với đạo đức người cán bộ quản lý [25]; Nguyễn
Chí Mỳ: Sự biến đổi của thang giá trị đạo đức trong nền kinh tế thị trường
với việc xây dựng đạo đức mới cho cán bộ quản lý ở nước ta hiện nay [54];
Nguyễn Trọng Chuẩn: Những thách thức của toàn cầu hóa [8]; Cao Thu


15
Hằng: Mấy vấn đề đạo đức trong điều kiện kinh tế thị trường ở nước ta hiện
nay [29]; Hà Thúc Minh: Chính trị - đạo đức và chính trị - kinh tế [53]; Tô
Huy Rứa: Phát triển hài hòa giữa kinh tế và xã hội ở Việt Nam qua 20 năm
đổi mới [63]; Hội đồng Lý luận Trung ương: Những vấn đề lý luận và
thực tiễn mới đặt ra trong tình hình hiện nay [30]; Ban Tuyên giáo Trung
ương: Suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong đội ngũ cán bộ,
đảng viên và công cuộc phòng, chống [4]; Nguyễn Văn Phúc: Về tác động có
tính hai mặt của tiến bộ khoa học - công nghệ đối với đạo đức [61]...
Từ chỗ đi sâu tìm hiểu, phân tích thực trạng tác động của cơ chế thị
trường đến đời sống đạo đức ở nước ta hiện nay, cũng như sự khó khăn, phức
tạp trong quá trình xây dựng, phát triển nền đạo đức mới - đạo đức cách
mạng, các tác giả, các nhà khoa học đều đi đến nhận định chung: một là, sự
biến đổi của hệ thống giá trị, thang giá trị đạo đức ở nước ta hiện nay là một
tất yếu; hai là, việc giáo dục, định hướng giá trị đạo đức là cần thiết và cấp
bách trong xây dựng nền đạo đức mới ở nước ta hiện nay.
Trong công trình khoa học Sự biến đổi của thang giá trị đạo đức trong nền
kinh tế thị trường với việc xây dựng đạo đức mới cho cán bộ quản lý ở nước ta
hiện nay do PGS, TS Nguyễn Chí Mỳ chủ biên, các tác giả đã nghiên cứu, đúc kết

Tuy nhiên, trong thời kỳ đổi mới hiện nay, do những nguyên nhân cả về khách
quan và chủ quan, sự suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ
phận không nhỏ cán bộ, đảng viên đang có diễn biến phức tạp. Đề tài tập trung
nghiên cứu, đánh giá thực trạng tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán
bộ, đảng viên, tình hình suy thoái và công tác phòng, chống suy thoái trong lĩnh
vực này, đề ra các giải pháp và điều kiện phòng, chống suy thoái tư tưởng chính
trị, đạo đức, lối sống trong đội ngũ cán bộ, đảng viên hiện nay.
Trong chuyên đề Quan niệm về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống
của người cộng sản và quan niệm về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống cần
có của cán bộ, đảng viên trước yêu cầu mới của cách mạng Việt Nam GS, TS


17
Trần Văn Bính nhấn mạnh, tư tưởng chính trị, đạo đức cách mạng phải là cái
gốc của người cán bộ, đảng viên. Khi đề cập đến tư tưởng chính trị, đạo đức,
lối sống của người cộng sản, GS, TS Trần Văn Bính đã nhắc lại những tiêu
chí mà Chủ tịch Hồ Chí Minh xây dựng để giáo dục cho cán bộ, đảng viên, đó
là: giữ chủ nghĩa cho vững; làm cách mạng là phải biết hy sinh; phải giữ đúng
tư cách của người cách mạng. Để giáo dục đạo đức cách mạng cho cán bộ,
đảng viên trước những biến đổi to lớn và sâu sắc về kinh tế, chính trị, xã hội ở
nước ta hiện nay, GS, TS Trần Văn Bính cho rằng: “Phải thông qua giáo dục
đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên để xây dựng nền tảng tinh thần đạo
đức cho xã hội” [4, tr. 45]. Và: “việc tạo ra những cơ chế, chính sách, buộc
mỗi cán bộ, đảng viên phải trở thành hạt nhân trong các phong trào quần
chúng, và phải thường xuyên tiếp nhận sự kiểm tra, giám sát của quần chúng,
sẽ là biện pháp hữu hiệu nhằm nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ
nghĩa cá nhân” [4, tr. 48].
Cũng trong Đề tài KX.04.30/06-10, TS Nguyễn Thị Phương Hoa, PGS,
TS Trần Thị Minh Châu, TS Ngô Văn Thạo đã đưa ra các giải pháp cụ thể để
góp phần phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong

Trần Xuân Trường: Một số vấn đề giáo dục xã hội chủ nghĩa trong Quân đội
nhân dân Việt Nam [82]; Hà Nguyên Cát: Vấn đề đạo đức cách mạng của
người cán bộ hậu cần Quân đội nhân dân Việt Nam trong điều kiện hiện nay
[6]; Nguyễn Hùng Oanh: Phát triển đạo đức cách mạng ở thanh niên quân
đội trong tình hình hiện nay [58]; Phạm Văn Nhuận: Tư tưởng Hồ Chí
Minh về đạo đức cách mạng của người cán bộ quân đội [55]; Viện Khoa học
xã hội nhân văn quân sự: Vận dụng tư tưởng C. Mác, Ph. Ăngghen,
V.I. Lênin về đạo đức trong xây dựng đạo đức quân nhân hiện nay
[87]; Nguyễn Vĩnh Thắng: Nghiên cứu, giữ vững và phát huy phẩm chất “Bộ
đội Cụ Hồ” trong tình hình mới [68]; Nguyễn Văn Thế: Tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh và việc xây dựng đạo đức của cán bộ, đảng viên hiện nay [70]...


19
Qua các công trình khoa học nêu trên, các tác giả đã tập trung làm rõ
nhiều khía cạnh khác nhau về nguồn gốc, bản chất, vai trò của đạo đức nói
chung và vai trò ngày càng tăng của đạo đức cánh mạng trong sức mạnh chiến
đấu của quân đội; những đặc điểm tác động đến quá trình hình thành, phát
triển đạo đức cộng sản, đạo đức cách mạng; đề xuất hệ thống giải pháp tương
đối toàn diện nhằm góp phần hình thành và phát triển đạo đức cách mạng ở
từng đối tượng cụ thể khác nhau trong Quân đội ta.
Trong các công trình khoa học đó, đáng chú ý là tác giả Nguyễn Hùng
Oanh đã đề cập và luận chứng khá sâu sắc về sự biến động của điều kiện kinh
tế - xã hội đến phát triển đạo đức cách mạng ở thanh niên quân đội trong tình
hình hiện nay; chỉ ra những đặc điểm có tính quy luật, dự báo xu hướng phát
triển và đề xuất những yêu cầu cơ bản, những giải pháp toàn diện, đồng bộ, có
tính khả thi cao nhằm phát triển đạo đức cách mạng ở thanh niên quân đội
trong tình hình hiện nay. Theo tác giả Nguyễn Hùng Oanh: “Phát triển đạo
đức cách mạng ở thanh niên quân đội là quá trình tự giác tiếp nhận, chuyển
hóa những giá trị đạo đức cách mạng thành giá trị đạo đức riêng ở mỗi người

chung, đội ngũ cán bộ quân đội nhân dân Việt Nam nói riêng trong tình hình
mới. Các tác giả khẳng định: “Phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” là hệ thống giá trị
văn hóa - chính trị - đạo đức tốt đẹp, bền vững, phản ánh bản chất, truyền
thống của Quân đội nhân dân Việt Nam [68, tr.12].
Cũng bàn tới việc xây dựng đạo đức của cán bộ đảng viên hiện nay
theo tư tưởng Hồ Chí Minh, có công trình của PGS, TS Nguyễn Văn Thế: Tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh và việc xây dựng đạo đức của cán bộ, đảng viên
hiện nay. Trong công trình này, tác giả đã tiếp tục đi sâu phân tích, làm sáng rõ
hơn giá trị to lớn của tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, tấm gương đạo đức của
“một lãnh tụ cách mạng, một người cộng sản vĩ đại “có một không hai” nhưng
lại không xa lạ, kỳ thị với đạo đức của một con người bình thường” [69, tr. 39].
Cùng với việc khẳng định, xây dựng đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên


21
trong tình hình hiện nay là hết sức khó khăn, phức tạp và lâu dài, tác giả cũng
cho rằng: “Cuộc đấu tranh này sẽ thắng lợi khi mà toàn Đảng, toàn dân, toàn
quân đoàn kết, quyết tâm xây dựng đạo đức cách mạng, giương cao ngọn cờ đạo
đức Hồ Chí Minh, ra sức học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Người,
kiên quyết tấn công vào tất cả những gì phi đạo đức và đẩy mạnh việc phòng
chống chủ nghĩa cá nhân dưới mọi màu sắc và biểu hiện của nó” [70, tr. 42].
Các công trình khoa học ở trên đã đề cập nhiều vấn đề quan trọng trong
công tác xây dựng, phát triển đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng
viên trong Quân đội ta với những luận giải ở một số nội dung là khá sâu sắc.
Những nội dung các công trình khoa học đề cập ở trên là cơ sở lý luận để nghiên
cứu sinh kế thừa, bổ sung, làm rõ thêm theo hướng nghiên cứu của luận án.
1.4. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến tác động của biến
đổi kinh tế - xã hội ở nước ta đến phát triển đạo đức cách mạng của sĩ
quan cấp phân đội Quân đội nhân dân Việt Nam
Đi sâu nghiên cứu, luận giải sự tác động của các nhân tố kinh tế - xã

trong nó cả những yếu tố tích cực và tiêu cực, đã, đang tác động mạnh mẽ đến
mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, đến mọi tổ chức và từng con người cụ thể.
Theo các tác giả: "Những biến đổi kinh tế - xã hội hàng ngày hàng giờ tác động
vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội vào mọi cộng đồng xã hội và vào mỗi con
người, đặc biệt là vào lớp trẻ, vào đội ngũ sĩ quan và chiến sĩ với tất cả những
mặt tích cực và tiêu cực của nó" [73, tr. 10, 11]. Từ thực trạng nhận thức chính
trị, tư tưởng của đội ngũ cán bộ quân đội, tập thể tác giả đã đề xuất những kiến
nghị và giải pháp lớn, tương đối đồng bộ, toàn diện, có tính khả thi nhằm đổi
mới công tác tư tưởng và tổ chức trong Quân đội ta hiện nay.
Trong công trình khoa học Tăng cường bản chất giai cấp công nhân
của quân đội dưới tác động của nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần ở
Việt Nam hiện nay, tác giả Nguyễn Văn Thế đã chỉ ra tính tất yếu tác động của


23

nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần tới bản chất giai cấp công nhân của quân
đội. Theo tác giả: “Quân đội nhân dân Việt Nam là một bộ phận cấu thành của
Nhà nước, thuộc kiến trúc thượng tầng chính trị của xã hội. Do đó, sự vận động,
phát triển của quân đội nói chung, bản chất giai cấp công nhân của quân đội nói
riêng, không thể đứng ngoài sự tác động to lớn của nề kinh tế đất nước” và “Sự
tác động của nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần ở nước ta tới tất cả các mặt,
các lĩnh vực của đời sống và hoạt động của quân đội” [69, tr. 42]. Trên cơ sở đó,
tác giả làm rõ thực chất tác động, phân tích thực trạng, xu hướng biến đổi và đề
xuất những giải pháp cơ bản tăng cường bản chất giai cấp công nhân của Quân
đội ta dưới tác động của nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần.
Với công trình nghiên cứu Tác động của những biến đổi kinh tế - xã
hội ở nước ta hiện nay đến chất lượng chính trị đơn vị cơ sở của Quân đội
nhân dân Việt Nam [27], tác giả Phan Trọng Hào đã phân tích và luận
chứng sâu sắc về tác động của những biến đổi kinh tế - xã hội đến chất

thị trường đến đạo đức cán bộ trong quân đội hiện nay [84], từ chỗ khẳng
định tầm quan trọng đặc biệt của đạo đức trong phẩm chất và năng lực của


25

người cán bộ quân đội, tập thể các tác giả cho rằng: “việc bồi dưỡng, rèn
luyện đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên trở thành “công việc gốc”
của Đảng, nhiệm vụ cơ bản, suốt đời của mọi cán bộ, đảng viên trong quân
đội ta” [84, tr. 5]. Trong công trình khoa học này, các tác giả đã tập trung
phân tích, làm rõ đặc điểm tác động, ảnh hưởng của mặt trái kinh tế thị
trường đến đạo đức cán bộ trong quân đội; đưa ra những quan niệm mới,
dự báo xu hướng biến đổi, phát triển của kinh tế thị trường và những yêu
cầu trong phòng, chống tác động, ảnh hưởng của mặt trái kinh tế thị trường
đến đạo đức cán bộ trong quân đội hiện nay; đề xuất ba nhóm giải pháp có
tính chất đột phá trong phòng, chống tác động, ảnh hưởng của mặt trái kinh
tế thị trường đến đạo đức cán bộ trong quân đội hiện nay.
Đối với đề tài luận án, những nội dung cơ bản của các công trình
nghiên cứu nêu trên là cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng để tác giả luận án
kế thừa, tiếp thu, làm sâu sắc thêm và đề xuất những vấn đề mới theo mục


26

tiêu nghiên cứu mà đề tài luận án đã xác định.
2. Đánh giá khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học đã
công bố có liên quan đến đề tài và những vấn đề luận án tập trung giải quyết
2.1. Đánh giá khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình khoa
học đã công bố có liên quan đến đề tài
Với nhiều góc độ tiếp cận khác nhau các công trình nghiên cứu nêu trên đã