nghiên cứu - trao đổi
14 tạp chí luật học số 7/2006

ThS. hoàng văn hùng *
1. Mi ti phm u cú i tng tỏc
ng c th, thụng qua i tng tỏc ng,
ti phm gõy thit hi cho nhng khỏch th
khỏc nhau. Ti trm cp ti sn cng cú i
tng tỏc ng riờng, nghiờn cu v i
tng tỏc ng ca ti trm cp ti sn
khụng nhng lm rừ tớnh cht nguy him cho
xó hi ca ti phm m cũn cú ý ngha trong
hot ng thc tin ca cỏc c quan t phỏp.
Trong khoa hc lut hỡnh s, i tng tỏc
ng ca ti phm c hiu l mt b phn
thuc khỏch th ca ti phm. Khi tỏc ng
n b phn ny, ngi phm ti gõy thit hi
cho khỏch th ca ti phm.
Khỏch th ca ti trm cp ti sn l quan
h s hu, c c trng bi ba quyn nng
l quyn chim hu, s dng v nh ot ti
sn. i tng c th ca quan h s hu l
nhng loi ti sn nht nh v trong i sng
xó hi chỳng cú th tr thnh i tng tỏc
ng ca ti trm cp ti sn. iu 163 BLDS
Vit Nam 2005 quy nh: Ti sn bao gm

cỏc loi giy t tr giỏ c bng tin. Tin
bao gm tin Vit Nam v tin nc ngoi
ang c lu hnh trờn th trng. Nhng
giy t cú giỏ trong hot ng kinh t hoc
giao dch dõn s rt a dng. Theo iu 4
Quy ch phỏt hnh giy t cú giỏ ca t chc
tớn dng ban hnh kốm theo Quyt nh s
02/2005/Q-NHNN ca Ngõn hng Nh
nc Vit Nam ngy 04/01/2005 thỡ: Giy
t cú giỏ l chng nhn ca t chc tớn dng
phỏt hnh huy ng vn trong ú xỏc
* Ging viờn chớnh Khoa lut hỡnh s
Trng i hc Lut H Ni nghiên cứu - trao đổi
tạp chí luật học số 7/2006 15

nhn ngha v tr n mt khon tin trong
mt thi hn nht nh, iu kin tr lói v
cỏc iu khon cam kt khỏc gia t chc tớn
dng v ngi mua.
Giy t cú giỏ cú nhiu hỡnh thc khỏc
nhau. Tờn gi ca giy t cú giỏ cú th l: Kỡ
phiu, tớn phiu, trỏi phiu, chng ch tin gi
ngn hn, chng ch tin gi di hn
Nhng loi giy t ny cú tớnh cht chung l
cú th nh giỏ c bng tin v khi a vo
lu thụng dõn s chỳng cú th thay th tin.
Vi tớnh cht l mt hỡnh thc ti sn c thự

nhng quyn ti sn nht nh nhng ch bn
thõn ngi ch s hu mi cú kh nng s
dng chỳng trong giao dch dõn s thỡ khụng
th l i tng tỏc ng ca ti trm cp ti
sn. Vớ d: Giy chng nhn quyn s hu
trớ tu, giy biờn nhn n Khi cỏc loi giy
t chng thc quyn ti sn ca ngi ch
s hu b ngi khỏc ly i thỡ h vn cú th
khụi phc li, cỏc quyn s hu nh quyn
chim hu, quyn s dng, quyn nh ot
khụng b xõm phm.
3. Trong thc tin ỏp dng cỏc quy nh
ca BLHS u tranh phũng chng ti
phm núi chung v ti trm cp ti sn núi
riờng ó cú mt s vn liờn quan n xỏc
nh i tng tỏc ng ca ti trm cp ti
sn gõy nhiu tranh cói. ú l hnh vi cõu,
múc trm in s dng trong hot ng
kinh doanh hoc phc v sinh hot trong gia
ỡnh. V vn ny cú nhiu quan im
khỏc nhau trong gii lut gia.
- Quan im th nht cho rng hnh vi trờn
khụng phm ti trm cp ti sn vỡ i tng tỏc
ng trong trng hp ny l in, mt dng
nng lng lu thụng theo quy lut vt lớ trong
cỏc dõy dn, khụng th coi l ti sn. Hnh vi
cõu, múc trm in cu thnh ti s dng,
phõn phi in trỏi phộp (iu 182 BLHS nm
1985) hoc ti vi phm quy nh v an ton
cụng trỡnh in (iu 241 BLHS nm 1999).

quy định. Động sản là những tài sản không
phải là bất động sản”.
Do tính chất của hành vi phạm tội trộm
cắp là lấy đi tài sản của người khác cho nên
bất động sản không thể là đối tượng của tội
trộm cắp tài sản. Trường hợp người phạm tội
tháo dỡ những phần tài sản nhất định thuộc
về một bất động sản để mang đi chiếm đoạt
thì tính chất của phần tài sản này đã thay đổi.
Trước khi tháo dỡ, phần tài sản này được coi
là bất động sản nhưng sau khi tháo dỡ nó lại
được coi là động sản vì chúng có thể di, dời
được. Hành vi trên vẫn bị coi là phạm tội
trộm cắp tài sản.
Như vậy, đối tượng tác động của tội trộm
cắp tài sản là những tài sản cụ thể sau đây:
Vật, tiền, giấy tờ có giá. Trong trường hợp tài
sản được phân loại thành động sản và bất động
sản thì chỉ động sản mới có thể trở thành đối
tượng tác động của tội trộm cắp tài sản.
5. Đối tượng tác động của tội trộm cắp tài
sản thông thường là những tài sản hợp pháp.
Đây là những loại tài sản người chủ sở hữu có
được hoàn toàn phù hợp với các quy định của
pháp luật như do lao động, thừa kế, tặng cho
hoặc được thưởng. Tuy nhiên, trong trường
hợp đặc biệt, đối tượng tác động của tội trộm
cắp có thể là tài sản bất hợp pháp. Đây là
những loại tài sản có được thông qua các
hành vi trái pháp luật như đánh bạc, mãi dâm,

tạp chí luật học số 7/2006 17

dng kờnh thuờ riờng chuyn mt lng ln
cỏc cuc m thoi t nc ngoi vo Vit
Nam hoc ngc li thu cc in thoi vi
s lng rt ln. Loi hnh vi vi phm phỏp
lut ny l mi vi th on tinh vi, li dng
k thut vin thụng trn trỏnh s kim soỏt
ca ngnh bu in vin thụng Vit Nam,
lm tht thu tin cc in thoi ca Nh
nc. Tuy l loi hnh vi vi phm phỏp lut
mi nhng ó xy ra nhiu a phng
trong c nc, c th: Thnh ph H Chớ
Minh 20 v, H Ni 6 v, Qung Ninh 2 v,
Lng Sn 2 v, Bỡnh Dng 2 v, Hi phũng
1 v v H Giang 1 v.
(3)
Hnh vi lp t, s
dng thit b vin thụng, thu cc trỏi phộp
c thc hin bng cỏc th on sau õy:
- Th on th nht l thuờ kờnh riờng:
Ngi thuờ kờnh riờng cú hp ng thuờ
s dng v cú ngha v tr tin cc phớ s
dng kờnh riờng ny. Ngi thuờ kờnh riờng
ch c kt ni, liờn lc t mng ni b
thuờ kờnh riờng ti Vit Nam n mng ni
b thuờ kờnh riờng nc ngoi. Sau khi
thuờ kờnh riờng, ch thuờ bao ng kớ s
dng mt s mỏy in thoi ni ht ti Vit
Nam v t ý kt ni vi kờnh riờng

gii Vit Nam-Trung Quc v Trung Quc-
CHLB Nga thu cc in thoi quc t.
Ngi phm ti trong trng hp ny ch tr
cc in thoi trong nc nhng li thu
c tin cc in thoi quc t.
V hnh vi vi phm phỏp lut trờn õy,
cn c vo cỏc du hiu phỏp lớ ca ti trm
cp ti sn, ti s dng trỏi phộp ti sn, ti vi
phm cỏc quy nh v thm dũ khai thỏc ti
nguyờn v ti kinh doanh trỏi phộp cú nhiu
quan im khỏc nhau trong gii lut gia.
- Quan im th nht cho rng hnh vi lp
t thit b thu phỏt súng vụ tuyn in, s dng
trỏi phộp tn s vụ tuyn in thu cc in
thoi tuy l hnh vi vi phm phỏp lut nhng
khụng cu thnh bt kỡ ti phm no v cn c
vo iu 2 BLHS khụng th truy cu TNHS,
ngi vi phm ch b x lớ hnh chớnh.
(4)

- Quan im th hai cho rng hnh vi
trờn khụng cu thnh ti phm no trong nghiªn cøu - trao ®æi
18 t¹p chÝ luËt häc sè 7/2006

BLHS Việt Nam và do sự cần thiết của yêu
cầu đấu tranh phòng chống tội phạm cần quy
định một tội phạm mới: Tội vi phạm các quy

của các cá nhân, tổ chức trái phép trên thì sẽ
sử dụng mạng dịch vụ của Tổng công ti bưu
chính viễn thông Việt Nam (vì giá cước của
Tổng công ti cao hơn nhiều lần so với giá cước
tại các cơ sở trái phép này). Khi thực hiện các
hành vi cụ thể, người vi phạm không nhằm chiếm
đoạt tài sản của bất kì cá nhân hay tổ chức
nào, người vi phạm chỉ muốn thu lợi nhuận
bất chính. Do không xác định được người bị
hại nên không phạm tội trộm cắp tài sản.
Hành vi lắp đặt, sử dụng thiết bị viễn
thông, thu cước trái phép là hành vi bỏ vốn ra
kinh doanh, thu lợi nhuận nhưng chưa xin
phép các cơ quan chức năng nên cấu thành tội
kinh doanh trái phép theo Điều 159 BLHS.
(7)

- Quan điểm thứ năm cho rằng hành vi
trên cấu thành tội sử dụng trái phép tài sản
theo Điều 142 BLHS.
(8)

- Quan điểm thứ sáu cho rằng hành vi
trên cấu thành tội vi phạm quy định về thăm
dò khai thác tài nguyên theo Điều 172 BLHS.
(9)

Căn cứ vào các dấu hiệu pháp lí của tội
trộm cắp tài sản chúng tôi cho rằng hành vi
lắp đặt, sử dụng thiết bị viễn thông, thu cước

khai thỏc ny. Tuy nhiờn, hnh vi khai thỏc
trỏi phộp mng in thoi trong nc hoc
v tinh ca Vit Nam thuờ ca nc ngoi
cng khụng cu thnh ti vi phm quy nh
v thm dũ khai thỏc ti nguyờn vỡ i tng
tỏc ng trong ti phm ny l nhng
khoỏng sn ó hoc cha c phỏt hin
trong lũng t hoc trong thm lc a.
Chỳng tụi cho rng cỏc hnh vi trờn l
trỏi phỏp lut cn c vo cỏc quy nh ca
ngnh bu chớnh vin thụng. im d khon 2
iu 40 Phỏp lnh bu chớnh, vin thụng
ngy 20/5/2002 quy nh ch mng vin
thụng dựng riờng khụng c kinh doanh
dch v vin thụng di bt kỡ hỡnh thc
no. Hoc im d khon 2 iu 42 quy nh
ngi thuờ bao in thoi khụng c s
dng thit b u cui thuờ bao ca mỡnh
kinh doanh dch v vin thụng di bt kỡ
hỡnh thc no.
Cng theo cỏc quy nh trờn õy thỡ
hnh vi lp t, s dng thit b vin thụng,
thu cc trỏi phộp khụng phm ti kinh
doanh trỏi phộp theo iu 159 BLHS vỡ i
tng hng hoỏ trong ti phm ny phi l
nhng hng hoỏ c phộp kinh doanh
nhng ngi phm ti ó khụng ng kớ kinh
doanh, kinh doanh khụng ỳng ni dung ó
ng kớ hoc khụng cú giy phộp riờng.
Mng in thoi thuc Tng cụng ti bu

thu li bt chớnh l cú cn c, Tp chớ to ỏn
nhõn dõn, s 10/2004, tr. 45.
- Lờ Vn Lut, Lp t, s dng thit b vin
thụng trỏi phộp thu tin cc in thoi ó cú du
hiu ca ti trm cp ti sn, Tp chớ to ỏn nhõn
dõn, s 11/2004, tr. 22.
- Dng Tuyt Miờn, Lp t trỏi phộp thit b
phỏt súng vụ tuyn in, s dng trỏi phộp tn s vụ
tuyn in thu cc in thoi, phm ti trm cp
ti sn, Tp chớ to ỏn nhõn dõn, s 17/2004, tr. 43.
(7).Xem: Trn V Hi, Lp t, s dng thit b bu
chớnh vin thụng thu li cc in thoi trỏi phộp
cú th b truy t v ti kinh doanh trỏi phộp, Tp chớ
to ỏn nhõn dõn, s 22/2004, tr. 31.
(8).Xem: V Vn Tiu, Tp chớ to ỏn nhõn dõn, s
20/2004, tr. 21.
(9).Xem: Mai Th By, V vic xỏc nh ti danh i
vi mt s hnh vi vi phm trong lnh vc vin thụng,
Tp chớ nh nc v phỏp lut, s 3/2003, tr.21.