Ngày soạn :
Thái phó tô hiến thành
Tiết 87, 88
Ngày dạy :
(Trích Đại Việt sử lợc )
A.Mục tiêu bài học :
Giúp HS :
- Thấy đợc nhân cách chí công vô t, uy vũ không khuất phục, danh lợi
không đổi lòng, suốt đời vì nớc của nhân vật lịch sử Tô Hiến Thành.
- Hiểu cách viết sử của tác giả là khắc hoạ tính cách nhân vật lịch sử
qua việc chọn hoàn cảnh, sự kiện, lời nói, việc làm
- Nét riêng của lối xây dựng nhân vật lịch sử trong tác phẩm sử học :
chọn sử liệu, không h cấu, kể ngắn gọn mà sinh động.
- Tích hợp với các bài Thái s Trần Thủ Độ và Hng Đạo vơng Trần
Quốc Tuấn.
B. Phơng tiện thực hiện :
- SGK, SGV Ngữ văn 10 Nâng cao.
- Thiết kế bài dạy.
- T liệu tham khảo : Đại Việt sử kí toàn th.
C.Cách thức tiến hành :
GV tổ chức dạy học theo cách gợi mở, phát vấn, đọc cảm thụ
D.Tiến trình dạy học :
D1.ổn định tổ chức :
Sĩ số :
D2.Kiểm tra bài cũ :
? Nhận xét về cách phẩm bình các nhân vật lịch sử : Hai Bà Trng, Ngô
Quyền, Đinh Bộ Lĩnh của tác giả Lê Văn Hu
? Phân tích những phẩm chất cần có của nhà viết sử chân chính qua 2
bài Hiền tài là nguyên khí của quốc gia và Phẩm bình nhân vật lịch
sử .
D3.Bài mới :

3.Giới thiệu thể loại :
Tác phẩm sử học, vừa kết hợp sử biên niên ( ghi
chép theo năm tháng ) vừa theo lối kỉ sự, liệt truyện
( ghi chép sự việc và con ngời, nh kiểu Sử kí của T
Mã Thiên ( Trung Quốc) tơng tự lối viết của Đại Việt
sử kí và Đại Việt sử kí toàn th.
4. Đọc tóm tắt sự kiện :
+ Tóm tắt 2 sự kiện chính :
- Năm 1175, phế lập Long Cán;
- Năm 1179, chọn ngời nối chức tể tớng thái
uý.
Cả hai sự kiện trọng đại đều liên quan đến 2 nhân
vật chính Tô Hiến Thành và Thái Hậu.
II.Phân tích :
1.Sự kiện năm 1175 : phế lập Long Cán ( Lí Cao
Tông)
a) Tình hình triều Lí :
+ Lý Anh Tông mất. Theo di chiếu để lại, triều
đình tôn con trai thứ 6 của ông nối ngôi ( Lí Cao
Tông ). Thái phó Tô Hiến Thành phụ chính.
+ Nhng Thái Hậu họ Đỗ lại muốn phế Long Cán,
lập Long Sởng ( anh Long Cán, vì đức, trái đạo
thông dâm với cung nữ của vua cha, nên đã bị
giáng xuống chức Bảo Quốc vơng năm 1174) để
thâu tóm quyền lực vào tay mình.
+ Tô Hiến Thành trung thành với di chiếu của
Tiên vơng Lí Anh Tông, quyết phò trợ Long Cán.
Vì vậy, mới xảy ra cuộc đấu tranh giữa hai ngời
Thái Hậu và Hiến Thành.
? Vì sao Thái hậu tìm mọi

( Lời nói trực tiếp đánh
vào tâm lí tuổi già thích
an nhàn, hởng lạc, phân
tích có lí có tình, thật là
mánh khoé tinh vi ->
Thất bại.
+ Vợt qua pháp luật, chà
đạp kỉ cơng, triệu gấp
bảo Quốc vơng Long S-
ởng vào cung (hành
động chuyên quyền, càn
bậy) -> Thất bại.
+ Trong cuộc đấu tranh
giành quyền lực, phế
Long Cán, giành ngôi
cho Long Sởng, dù Thái
Hậu thất bại nhng vẫn
chứng tỏ bà ta là một
ngời xảo trá, nhiều thủ
đoạn, bất chấp đạo lí và
pháp luật, chỉ nghĩ đến
mu đồ và quyền lời cá
nhân của mình.
+ Tô Hiến Thành ở chức
vị thấp hơn Thái Hậu
nhng có trách nhiệm
quan trong bậc nhất
trong triều đình hiện tại,
nếu Tô đồng ý, việc phế
lập mới thành.

+ Rõ ràng, qua sự kiện
đã chứng tỏ lòng trung
? Tô Hiến Thành là một vị đại
quan có những phẩm chất gì
? Những phẩm chất, tính
cách của cả hai nhân vật đều
đợc nổi rõ bằng cách nào
- HS lần lợt trả lời, thảo luận.
- GV định hớng theo bảng so
sánh.
thành vì vua vì nớc vừa
kiên quyết vừa khôn
khéo, sáng suốt đánh bại
âm mu phế lập của Thái
hậu, vừa giữ đợc hoà
khí, không gây đổ máu
trong triều. D4.Củng cố :
GV khái quát lại nội dung bài học.
D5.HDHB :
Soạn bài theo câu hỏi HDHB, giờ sau học tiếp.
E.Rút kinh nghiệm :
( Hết tiết 87 chuyển tiết 88)
D.Tiến trình dạy học :
D1.ổn định tổ chức :
Sĩ số :
D2.Kiểm tra :
GV kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS, kết hợp kiểm tra rong quá trình học

có điều gì thú vị ? Vì sao?
từng giữ chức vụ này).
+ Tham tri chính sự : quan giúp việc Tể tớng.
+ Gián nghị đại phu : chức quan có nhiệm vụ phát
hiện, chất vấn, can gián vua.

Theo lẽ thờng, Tô Hiến Thành sẽ nói : Ngời
thay thế ông là Tham tri chính sự Vũ Tán
Đờng chứ không phải là gián nghị đại phu
Trần Trung Tá vì :
So sánh các
mặt
Vũ Tán Đờng Trần Trung
Tá
Chức quan(lí) Tham tri chính
sự(cao)
Gián nghị đại
phu( Thấp )
Quan hệ với
Tô H. Thành
Gần gũi, thân
mật, ngày đêm
an cần phục
dịch, chăm
sóc bệnh tật
Xa cách, ở
ngoài, bận
việc, ít có điều
kiện thăm hỏi,
chăm sóc.