TIỂU LUẬN CHUYÊN ĐỀ: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC TRONG
KINH TẾ
ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
1. Tên đề tài: “Nghiên cứu giải pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư xây
dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước của Thành Phố Hà Nội.”
2. Lý do chọn đề tài:
Quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước bao giờ cũng gắn liền với vấn đề đầu tư,
trong đó có đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách. Trong thời gian qua, Nhà nước và Thành phố
Hà Nội đã có nhiều văn bản pháp luật, chính sách và cơ chế góp phần tạo môi trường pháp lý
cho việc quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, việc quản lý
nhà nước nói chung và của Thành phố Hà Nội nói riêng còn nhiều hạn chế, bất cập: một số luật
pháp, chính sách, cơ chế không còn phù hợp, chồng chéo, thiếu và chưa đồng bộ; tình trạng
buông lỏng quản lý dẫn đến lãng phí, thất thoát, tham nhũng vốn của Nhà nước, làm suy giảm
chất lượng các công trình, dự án có vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước. Hiện
nay, thực hiện Nghị quyết 15/2008/NQ-QH12 của Quốc Hội, từ ngày 1 tháng 8 năm 2008
Thành phố Hà Nội đã mở rộng thêm địa giới hành chính, bao gồm: toàn bộ Hà Nội cũ, lấy toàn
bộ tỉnh Hà Tây, huyện Mê Linh (tỉnh Vĩnh Phúc) và 4 xã thuộc huyện Lương Sơn (tỉnh Hoà
Bình) với diện tích tự nhiên khoảng 3.300 km2. Do đó, việc quản lý vốn đầu tư xây dựng cũng
như phát triển các dự án có sử dụng vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước của Thành phố Hà Nội
càng đặt ra nhiều vấn đề bức thiết.
Thành phố Hà Nội cần phải quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhằm nâng
cao hiệu quả đầu tư, chống thất thoát, lãng phí, dàn trải, nợ tồn đọng vốn đầu tư xây dựng cơ
bản từ ngân sách. Đây là một vấn đề rất quan trọng cần được nghiên cứu làm rõ cả về lý luận
và thực tiễn.
Chính vì vậy “Nghiên cứu giải pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư xây
dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước của Thành Phố Hà Nội”. được chọn làm đề tài.
3. Những nghiên cứu trước liên quan đến nội dung nghiên cứu của đề tài:
Việc quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách của nước nói chung và thành phố Hà
Nội nói riêng, đã có một số đề tài, bài viết được một số tác giả bàn đến như:

1

nâng cao chất lượng phát triển kinh tế - xã hội Thủ đô.
2


5. Mục tiêu của đề tài:
Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn và giải pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn thuộc
ngân sách nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn - Tp Hà Nội.
6. Khách thể nghiên cứu
Khách thể nghiên cứu của đề tài là vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước.
7. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
* Đối tượng: Đề tài lấy vấn đề quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước do
thành phố Hà Nội quản lý làm đối tượng nghiên cứu.
* Phạm vi:
- Về nội dung
Nghiên cứu và đánh giá hiệu quả sử dụng vốn đầu tư XDCB, bao gồm nhiều nội dung và lĩnh
vực khác nhau. Tuy nhiên, do hạn chế về thời gian nên đề tài tập trung nghiên cứu đánh giá
hiệu quả sử dụng vốn NSNN do Thành phố Hà Nội quản lý đầu tư vào xây dựng cơ bản từ năm
2005 đến 2014.
- Về không gian
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu tiến hành điều tra nghiên cứu các công trình đầu tư xây dựng
sử dụng vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn Thành phố Hà Nội.
- Về thời gian
+ Đề tài nghiên cứu hiệu quả sử dụng vốn NSNN trong đầu tư XDCB từ năm 2005 - 2014
+ Điều tra các công trình đang xây dựng từ năm 2005 đến 2014 có sử dụng vốn NSNN, trên cơ
sở đó đề xuất các định hướng, giải pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn NSNN
trên địa bàn Tp Hà Nội giai đoạn 2015-2030 và tầm nhìn đến năm 2050.
8. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp tổng hợp và phân tích thống kê số liệu theo thời gian
- Phương pháp điều tra, thu thập số liệu
- Phương pháp chuyên gia, chuyên khảo.

Vốn được xem là toàn bộ những yếu tố được sử dụng vào việc sản xuất ra các của cải; Vốn tạo
nên sự đóng góp quan trọng đối với sự tăng trưởng của nền kinh tế.
4


1.1.1.2. Vốn đầu tư
Vốn đầu tư là tiền và các tài sản hợp pháp khác để thực hiện các hoạt động đầu tư theo hình
thức đầu tư trực tiếp hoặc đầu tư gián tiếp.
1.1.1.3. Vốn đầu tư xây dựng cơ bản
Đầu tư XDCB là một bộ phận của hoạt động đầu tư nói chung, đó là việc bỏ vốn để tiến hành
các hoạt động XDCB nhằm tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng các tài sản cố định
cho nền kinh tế quốc dân thông qua các hình thức xây dựng mới, xây dựng mở rộng, xây dựng
lại, hiện đại hóa hay khôi phục các tài sản cố định.
1.1.1.4. Vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước
Vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước là một phần của vốn đầu tư phát triển của
ngân sách nhà nước được hình thành từ sự huy động của Nhà nước dùng để chi cho đầu tư
XDCB nhằm xây dựng và phát triển cơ sở vật chất - kỹ thuật và kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội
cho nền kinh tế quốc dân.
1.1.1.5. Quản lý
Quản lý là chức năng và hoạt động của hệ thống có tổ chức thuộc các giới khác nhau (sinh học,
kỹ thuật, xã hội), bảo đảm giữ gìn một cơ cấu ổn định nhất định, duy trì sự hoạt động tối ưu và
bảo đảm thực hiện những chương trình và mục tiêu của hệ thống đó.
1.1.1.6. Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước
Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước là chức năng và hoạt động của hệ
thống tổ chức nhằm quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước một cách có
hiệu quả đảm bảo việc xây dựng và phát triển cơ sở vật chất - kỹ thuật, kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội cho nền kinh tế phát triển.
1.1.2. Đặc điểm, phân loại vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước
1.1.2.1. Đặc điểm vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước
Những đặc điểm của đầu tư XDCB nói chung đó là: Sản phẩm của đầu tư XDCB có tính cố
định; Sản phẩm XDCB chịu ảnh hưởng trực tiếp của khí hậu, thời tiết; Thời gian XDCB và thời


1.1.3. Sự cần thiết phải quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước
1.1.3.1. Do yêu cầu của việc sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước một
cách tiết kiệm và hiệu quả
1.1.3.2. Do yêu cầu phải thực hiện nghiêm chỉnh chế độ chính sách và nguyên tắc tài chính của
Nhà nước trong đầu tư XDCB
1.1.3.3. Do yêu cầu phải chống lãng phí, thất thoát trong đầu tư XDCB
1.1.3.4. Do yêu cầu phải nâng cao chất lượng công trình đầu tư XDCB từ ngân sách Nhà
nước, góp phần thúc đẩy nhanh sự nghiệp Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa, phát triển nhanh
kinh tế thị trường, tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế
và khu vực
1.2. Những yếu tố và nội dung quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước
1.2.1. Các yếu tố của quá trình quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước
1.2.1.1. Chủ thể quản lý
6


Chủ thể quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN là tổng thể các cơ quan quản lý vốn đầu tư XDCB
từ NSNN với cơ cấu tổ chức nhất định gồm các cơ quan chức năng của Nhà nước thực hiện
quản lý vĩ mô đối với vốn đầu tư XDCB từ NSNN (quản lý tất cả các dự án) và cơ quan Chủ
đầu tư thực hiện quản lý vĩ mô đối với vốn đầu tư XDCB từ NSNN.
1.2.1.2. Đối tượng quản lý
Nếu xét về mặt hiện vật thì đối tượng quản lý chính là vốn đầu tư XDCB của NSNN. Nếu xét
về cấp quản lý thì đối tượng quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN là cơ quan quản lý sử dụng
vốn đầu tư XDCB cấp dưới.
1.2.1.3. Các công cụ và phương pháp quản lý
Để quản lý có hiệu quả vốn đầu tư XDCB từ NSNN về phía Nhà nước cần tạo lập một hành
lang pháp lý, kỷ cương làm cơ sở để các chủ đầu tư và nhà thầu cùng cơ quan có liên quan dựa
vào đó để thực hiện. Đây là nhân tố vĩ mô có tầm quan trọng không thể thiếu được trong quản
lý kinh tế nói chung, trong đó có quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN.

Năm là, việc ký hợp đồng cung cấp vật tư và thực hiện dịch vụ đều được thực hiện bằng cách
đấu thầu công khai chỉ trừ một số trường hợp đặc biệt.
Sáu là, các dự án, công trình XDCB bằng vốn NSNN kéo dài nhiều năm và thường được Nghị
viện (Quốc hội) và Hội đồng dân biểu ở các tỉnh, thành phố quyết định trước tổng số chi và số
tiền được phân phối hàng năm; đồng thời giao cho kho bạc nhà nước quản lý chặt chẽ chi
(thanh toán) và quyết toán các dự án này.
Chương 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH
CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI
2.1. Tình hình quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước của thành phố
Hà Nội
2.1.1. Xây dựng quy hoạch, kế hoạch định hướng đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà
nước
Chỉ đạo tổ chức lập và phê duyệt các quy hoạch (tổng số khoảng 160 đồ án), các quy hoạch
ngành và chuyên ngành khoảng 20 đồ án, quy hoạch chung 18 đồ án, quy hoạch xây dựng vùng
huyện 14 đồ án, quy hoạch phân khu đô thị 38 đồ án, quy hoạch chi tiết 55 đồ án, quy hoạch
đặc thù 08 đồ án, quy chế quản lý quy hoạch, kiến trúc đô thị 06 quy chế; Thực hiện rà soát,
điều chỉnh, bổ sung các quy hoạch trong các đồ án quy hoạch và quy định quản lý liên quan đã
ban hành đảm bảo phù hợp với quy hoạch chung đã được phê duyệt.
2.1.2. Xây dựng hệ thống luật pháp, chính sách và các công cụ quản lý vốn đầu tư xây dựng
cơ bản từ ngân sách Nhà nước
8


2.1.2.1. Hoàn thiện hệ thống luật pháp
2.1.2.2. Ban hành chính sách
2.1.2.3. Sử dụng các công cụ quản lý khác
2.1.3. Quản lý việc triển khai các dự án đối với vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách
của Nhà nước
Một là: Giám đốc các Sở, Ngành, Chủ tịch UBND các quận, huyện rà soát lại các dự án đã

cường chỉ đạo, hướng dẫn về chuyên môn, nghiệp vụ cho các Phòng Địa chính nhà đất và đô
thị của các quận, huyện, các phòng nghiệp vụ của các Sở, Ngành để thực hiện tốt công tác kiểm
tra chất lượng các công trình xây dựng trên địa bàn.
Tám là: Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với Kho bạc Nhà nước Hà Nội, Sở kế hoạch và đầu tư
và các đơn vị có liên quan đôn đốc công tác quyết toán vốn đầu tư các dự án hoàn thành. Các
Sở, Ban, Ngành, quận, huyện và cơ quan cấp trên trực tiếp của chủ đầu tư có trách nhiệm đôn
đốc, chỉ đạo chủ đầu tư hoàn thành báo cáo quyết toán vốn đầu tư các dự án trên gửi cơ quan
thẩm tra, phê duyệt hàng năm đúng tiến độ.
2.1.4. Thực hiện thanh, kiểm tra các dự án đối với vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách
của Nhà nước
2.2. Đánh giá chung về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước của
thành phố Hà Nội và những vấn đề đặt ra
2.2.1. Thành tựu và nguyên nhân
Một là: Kế hoạch hóa và phân cấp quản lý sử dụng vốn đầu tư ngày càng rõ ràng và mở rộng
hơn. Thành phố Hà Nội đã có Quyết định số 116/2002/QĐ-UB về việc phân cấp cho UBND
các quận, huyện quyết định đầu tư, ủy quyền quyết định đầu tư và phân công giám định đầu tư
cho các Sở thuộc Thành phố Hà Nội.
Hai là: Thủ tục quản lý đầu tư xây dựng ngày càng được cải cách theo hướng đơn giản, thông
thoáng hơn.
Ba là: Công tác thanh, quyết toán vốn đầu tư XDCB ngày càng được chú trọng
Bốn là: Quản lý việc huy động và chi đầu tư XDCB qua các giai đoạn và các năm đều tăng lên
theo hướng ngày càng đáp ứng nhu cầu phát triển Kinh tế - xã hội của Thành phố Hà Nội.
2.2.2. Hạn chế và nguyên nhân
Một là: Công tác kế hoạch vốn đầu tư XDCB điều chỉnh nhiều lần.
Hai là: Công tác lập, thẩm định và phê duyệt dự án đầu tư còn nhiều hạn chế.
Ba là: Quản lý công tác đấu thầu còn hạn chế.
Bốn là: Các thủ tục đầu tư và triển khai dự án của một số chủ đầu tư còn chậm.

10


đầu cả nước về công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông thôn, về tiếp cận kinh tế tri thức
11


Phát triển Hà Nội với không gian mở theo hướng Bắc, hướng Tây và Tây Nam; Nghiên cứu
chính trị sông Hồng và quy hoạch khai thác hai bên sông Hồng; Xây dựng mạng lưới đô thị vệ
tinh xung quanh Thành phố Hà Nội theo quy hoạch thống nhất; Hiện đại hóa hệ thống cơ sở hạ
tầng đô thị đi trước một bước so với yêu cầu phát triển Thành phố Hà Nội.
3.1.3. Phương hướng hoàn thiện quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà
nước của Thành phố Hà Nội
Một là, Việc quản lý Nhà nước đối với với vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ NSNN phải theo
hướng phát hiện những bất cập trong chế độ, chính sách và cơ chế liên quan đến vốn đầu tư xây
dựng cơ bản, từ đó xúc tiến nhanh việc sửa đổi, điều chỉnh, bổ sung kịp thời phù hợp với xu
hướng phát triển của khoa học - công nghệ và sự biến đổi của cơ chế thị trường, đủ sức làm cơ
sở pháp lý cho việc quản lý nhà nước ngày càng có hiệu quả và hiệu lực hơn trong lĩnh vực đầu
tư xây dựng cơ bản từ NSNN trong thời gian tới.
Hai là, Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ NSNN theo hướng nâng cao chất lượng công
tác quy hoạch, kế hoạch, thiết kế, thẩm định, đấu thầu, phê duyệt và triển khai các dự án đầu tư
xây dựng cơ bản từ NSNN.
Ba là, Trong lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản từ NSNN, việc quản lý nhà nước cần được thực
hiện theo hướng kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực chuyên môn, phẩm chất đạo đức
và đãi ngộ đối với đội ngũ cán bộ viên chức và người lao động làm việc tring lĩnh vực này để
họ thực hiện tốt trách nhiệm trước dân, trước nhà nước phần việc được phân công. Có cơ chế,
hình thức thưởng, phạt và xử lý nghiêm minh những vi phạm làm lãng phí, thất thoát, tham ô,
tham nhũng tài sản của Nhà nước.
Bốn là, Quản lý Nhà nước đối với vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ NSNN theo hướng nâng cao
năng lực kiểm tra, kiểm soát, kiểm toán và thanh tra các khâu có liên quan đến việc đầu tư xây
dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước.
Năm là, Cần phải nâng cao chất lượng quản lý nhà nước đối với công tác thanh toán và quyết
toán đối với vốn đầu tư xây dựng cở bản từ ngân sách nhà nước của Thành phố Hà Nội theo